DE SPAENSCHE OVERHEERSCHING.
Reading edition
Aen Henry Gregoir, kunstschilder.
Animus meminisse horret. —VIRGILIUS. Eneid. I. II. v. 12—
Wanneer de vuige vreemdeling Op 's Vaêrlands lieven grond, Den scepter zwaeide, en alles daer Voor hem gebogen stond;
Wanneer hy trotsch met fieren blik Den armen Belg bezag, Die daer door zyne looden hand Verplet te zuchten lag;
Wanneer de Belgies forsche leleuw Met toegewrongen klaeuw Te sluimren lag, terwyl 't om hem Niets was dan zwarte rouw;
Wanneer de valsche Spanjaerd zocht Met zynen yzren staf Voor eeuwig 't eedle Belgenland Te domplen in het graf;
Dan was er menig moedig hart Voor Vaderland beducht, Dan slaekte menige eedle borst Een pynelyken zucht.
Dan ook wrong menig sterke vuist Een dolk met woest geweld, Doch de yzren keten al te vast Hield hen, helaes, gekneld!
Geen echter, die zyn stem verlief, Of die zich roeren dorst, Dan immers was de kerker daer Of 't stael doorstak zyn borst.
Ja, men vermoedde zelfs maer één Van 't eene of 't andre feit, Dan werd hy daedlyk opgeligt Ter vierschaer heengeleid!
Dan sloot zich de yzren kerkerdeur Voor eeuwig op hem toe, Want daer nam men hem 't leven af, Ach! waerom toch, en hoe?…
Waerom?… omdat hy zwygend vloekt Het juk dat hem zoo pynt; Omdat het eedle vaêrlandsvuer In zyne borst niet kwynt;
Omdat hy 't hart zich stukkend knaegt Door wraekzucht en verdriet; Omdat men d'haet tot 't spaensche volk Hem op het aenzigt ziet.
Ziedaer zyn misdaed: vaêrlandsmin, Liefd' voor der vaedren erf! Ziedaer waerom de vreemdeling Hem stort in zyn verderf!
Hoe?… In een diepgelegen zael, Waer lucht noch dag genaekt, Dáér stort men zyn onnoozel bloed Waernaer de Spanjaerd haekt;
Dáér gaet de dolk hem door het hart, Dáér schenkt men hem 't venyn; Dáér vindt de wreedheid elken dag, Elk uer een nieuwe pyn.
Dáér zitten regters zonder eer, Verkleed, en zwart vermomd, Wee den rampzaelgen, die voor hen Zyne onschuld pleiten komt!
Hem blyft geen hoop meer over, neen! Zyn dood is vastgesteld, Zyn regtsgeding is haest aen 't eind; Zyn vonnis ras geveld.
Want of hy 't misdaed ook bekenn' Of zweer' met duren eed, Dat hy daeraen onnoozel is En nooit een schelmstuk deed;
Zyn dood is in het beulen hart Der regters reeds bedacht; Zy sluiten 't oor voor zyn gesprek, Voor des onschuldgen klagt!
Beleidt hy dat hy tegen hen Iets zeide, iets hoorde of zag, Dan valt het zweerd hem in den hals Met ysselyken slag.
Zoo niet, dan is de pynbank daer, De pynbank… Ach! dit woord Verschrikt den dappren Belg nog meer Dan of hem 't stael doorboort!
Dan brengt men hem op 't helsche tuig Van kleêren gansch ontlast, Dan bindt men d'handen aen den balk, De voeten onder vast.
Wanneer hy zoo is vastgemaekt, "Bekent ge uw misdaed?" — "Neen!" Dan geeft de regter eenen wenk En spreekt:— "Rek uit, beul, één!"
Dan wordt de onnoozele éénen duim Verlengd op 's beules slag; Reeds juicht de Spanjaerd op zyn pyn, En spot met bittren lach.
"Bekent ge 't?" — "Neen!" — "rek uit, beul, rek"… Zoo gaet het eind'loos voort, Tot dat 't mismaekte menschen-vorm Geen regters stem meer hoort!
Gelukkig die dan eeuwig slaept,… De regter weet nog raed, En kan op 't offer, dat nog leeft, Voltooijen zynen haet!
Want nu nog is zyn spaensche ziel Door 't pynen niet voldaen: De dood alléén!… dit is zyn doel… "Beul, hael de rieten aen!"
Dan zet men 't opgesplitste riet Op d'huid waer 't bloed uit spat,… Dan wordt nog elke wond daerna Besprengd met pekelnat!…
* * * * *
Zoo werkte 't spaensche snood gebroed Der dappren Belgen moord, Opdat geen enkel overbleef Tot wraek van 't vaderoord!
De Hemel echter wilde 't niet, De leeuw rees haest geducht; Hem volgde de echte Belgies telg, Dreef 't spaensche ras ter vlugt.
Gy, die onz' vaedren vryheid gaeft En bystondt in hun lot; Bevry ons van uitheemschen staf, Bevry ons, ô myn God!…
Turnhout, 1840.