VOORREDE VAN DE EERSTE UITGAVE VAN PARIJS, 1665.

Aan den Lezer.

Ziehier een portret van het menschelijk hart, dat ik het publiek aanbied onder den naam van Réflections ou maximes morales. Het loopt kans niet aan ieder te behagen, omdat men misschien zal vinden dat het al te goed gelijkt, en niet genoeg vleit. Het heeft den schijn alsof de schilder nooit het plan heeft gehad dit werk het licht te doen zien en dat het nog in zijn kast zou liggen, ware het niet dat een slecht afschrift, dat in omloop was en zelfs eenige tijd geleden in Holland is beland, een zijner vrienden had verplicht er mij een ander te geven, dat volgens hem, geheel overeenkomt met het oorspronkelijke. Maar hoe nauwkeurig het moge zijn, misschien ontkomt het toch niet aan de veroordeeling van zekere personen, die niet kunnen verdragen dat men zich gaat bezighouden met in het binnenste van hun hart doortedringen, en die het recht meenen te bezitten te beletten dat anderen hen zouden kennen, omdat zij zich zelf niet willen kennen. Het is waar dat, aangezien deze Maximes vol zijn van die soorten waarheden, waaraan de menschelijke hoogmoed zich niet kan aanpassen, het bijna onmogelijk is, dat hij er niet tegen in opstand komt, en dat zij zich geen veroordeelaars op den hals zouden halen. Het is ook voor hen dat ik een brief bijvoeg, dien men mij gegeven heeft en die geschreven is sedert het handschrift bekend is geworden, en toen iedereen er zijn oordeel over uitsprak. Hij kwam mij vrij geschikt voor als antwoord op de gewichtigste bezwaren, die men tegen de maximes kan inbrengen, en om de gevoelens van den schrijver toetelichten; hij is voldoende om te doen zien, dat hetgeen zij inhouden niets anders is dan een korte zedekundige verhandeling, overeenkomende met de denkwijze van verscheidene kerkvaders, en dat hij, die ze geschreven heeft, groot gelijk heeft gehad te gelooven, dat hij met zulke goede gidsen niet kon dwalen, en dat het hem geoorloofd was van den mensch te spreken, zooals de Vaders het deden.

Maar indien de eerbied, hun verschuldigd, niet bij machte is den wrevel der critici tegentehouden, indien deze zich niet ontzien de meening dier groote mannen te veroordeelen door dit boek te veroordeelen, dan verzoek ik den lezer hun voorbeeld niet te volgen, zijn geest niet te laten medesleepen door de eerste opwelling van zijn hart, en zoo mogelijk te zorgen dat de eigenliefde zich niet in de beoordeeling zal mengen; want indien hij haar raadpleegt moet hij niet verwachten gunstig gezind te kunnen zijn ten opzichte der Maximes; daar zij de eigenliefde beschouwen als het bederf der rede, zal zij niet in gebreke blijven het verstand tegen deze regels intenemen.

Men dient er dus tegen te waken dat de vooringenomenheid ze niet rechtvaardige en zich er van te doordringen, dat niets meer geschikt is de waarheid dezer overpeinzingen te bewijzen dan de warmte en de spitsvondigheid, die men zal doen blijken bij de bestrijding: inderdaad zal het moeilijk vallen elk verstandig mensch te doen gelooven, dat men ze op een anderen grond veroordeelt dan dien van verborgen belang, hoogmoed en eigenliefde. In één woord, de beste partij, die de lezer kan kiezen is zich inteprenten, dat niet één dezer spreuken in het bijzonder op hem slaat, en dat hij de eenige uitzondering is, ofschoon zij een algemeene strekking schijnen te bezitten; daarna, hiervoor sta ik borg, zal hij de eerste zijn ze te onderschrijven en zal hij vinden, dat zij het menschelijk hart nog genadig behandelen. Ziedaar wat ik in het algemeen over dit geschrift wilde zeggen; wat de methode aangaat, die men er in zal waarnemen, geloof ik dat het gewenscht geweest was aan elke spreuk een opschrift te geven, het behandelde onderwerp aanduidende, en dat zij ordelijker gegroepeerd hadden moeten zijn; maar ik zou dit niet hebben kunnen doen zonder de geheele kopy, die men mij gegeven heeft, geheel het onderst-boven te gooien; en daar er meerdere spreuken met hetzelfde onderwerp voorkomen, hebben zij, wier raad ik heb ingewonnen, gemeend dat het nuttiger was een Register samen te stellen, met behulp waarvan men kan vinden welke spreuken hetzelfde onderwerp behandelen.