Raffles stelt een onderzoek in.

De zoogenaamde Jim Brandy dacht er natuurlijk geen seconde aan, zich te vergewissen of Stephan Airedale en Macdara identiek met elkander waren, en of de eerstgenoemde werkelijk in de King Edward Street woonde.

Daarin stelde hij in het geheel geen belang en hij begreep heel goed, dat Macdara een anderen naam had aangenomen en onder dien valschen naam in de King Edward Street kamers had gehuurd.

Hij had den fabrikant, wiens portret trouwens in alle bladen had gestaan, op het eerste gezicht herkend, toen hij in het drankhuis in de Canonstreet verscheen, vooral ook omdat hij meer reden had dan ieder ander, zich voor den fabrikant te interesseeren.

Hij immers was de patroon van den jongen Jack Helford, die op kosten van den Grooten Onbekende zijn studies als chemicus had voltooid, en daarna de betrekking aan de chemische fabriek had gekregen.

Raffles kende den jongen man reeds eenige jaren, en hij zou veeleer aan zich zelf getwijfeld hebben, dan aan zijn beschermeling.

Het denkbeeld dat Helford een zoo vreeselijke misdaad zou hebben gepleegd kwam hem aanstonds zoo bespottelijk voor, dat hij zich zoodra hij van de arrestatie hoorde, naar Scotland Yard begaf, en daar aanbood, een zeer hoog losgeld te betalen opdat Helford weer op vrije voeten zou worden gesteld.

Hij moest echter vernemen, dat ter zake van dergelijk kapitale misdaden geen cautie werd aangenomen, en dat hij zelfs niet zijn beschermeling zou mogen zien.

Hij slaagde er alleen is met den jongen advocaat, Richard Kappler, een vriend van Helford, te spreken, die zich aanstonds beschikbaar had gesteld, om de zaak van den beklaagde te bepleiten.

En het had Raffles genoegen gedaan, dat ook Kappler geen seconde twijfelde aan de onschuld van zijn vriend.

Het was waar dat de jonge advocaat misschien een weinig bevooroordeeld was, want voor zijn vrienden was het geen geheim, dat Ellen, de zuster van Helford, een diepen indruk op hem had gemaakt, en dat het jonge meisje lang niet ongevoelig was voor den jongen rechter.

Het was omstreeks elf uur in den morgen toen Raffles van dezen tocht terugkeerde, en de bibliotheek van het huis in de Regentstreet binnentrad, waar Charly Brand hem wachtte.

De jonge man sprong op en vroeg:

„Welnu?”

„Men houdt hem gevangen,” riep Raffles moedeloos uit. „Op Scotland Yard is wel van toepassing de zegswijze van de oude Romeinen: „Wien de Goden verbergen willen, dien slaan zij met blindheid,” het is voor iederen buitenstaander, voor iederen leek, volkomen duidelijk, dat Helford de misdaad niet bedreven heeft, maar Scotland Yard schijnt het voor de eenvoudigste zaak van de wereld te beschouwen.”

„Neem mij niet kwalijk, Edward, maar ik geloof dat je je nu toch een weinig te veel door je sympathie voor Jack Helford laat beïnvloeden! Scotland Yard brengt natuurlijk in rekening ten zijnen laste, dat hij hooggaande twist heeft gehad met Palmer als gevolg van de achtervolgingen waaraan zijn zuster moest blootstaan van de zijde van dien ouden viveur—en niet alleen zijn zuster maar ook zijn aanstaande.

„Als ik in dezelfde omstandigheden had verkeerd, als die oude doordraaier het mijn zuster en tegelijkertijd mijn meisje lastig had gemaakt, wel, ik geloof dat ik hem zonder aarzelen en met het grootste genoegen de hersenen zou hebben ingeslagen.”

„Dat zegt men, Charly, maar dat doet men niet zoo gauw,” hernam Raffles hoofdschuddend. „Het lag in het geheel niet in den aard van Jack Helford.”

„Er is nog meer, Scotland Yard wil natuurlijk weten waar hij van zes tot acht geweest is, en dat kan hij niet opgeven.”

„Hij heeft een wandeling gemaakt, is dat soms een halsmisdaad?”

„Dat is dwaasheid, maar intusschen kan hij niet bewijzen dat hij werkelijk gewandeld heeft.”

Raffles bleef een oogenblik zwijgend voor zich uitzien.

Toen hernam hij:

„Nu, als Scotland Yard dan bij haar ezelachtigheid blijft volharden, dan zullen wij aan het werk moeten gaan, en den waren moordenaar trachten op te sporen. Ik heb om twee uur hier een afspraak met Kappler, die dan met Helford geconfereerd heeft, en ons misschien wat naders kan mededeelen. Wij hebben dus nog eenige uren den tijd en die moesten wij eens besteden aan het onderzoek van de vraag wat toch wel de aanleiding kan zijn van de plotselinge vijandschap tusschen Macdara en zijn eersten klerk Heywood, een vijandschap zoo hevig, dat de fabrikant zelfs een sluipmoordenaar op zijn tegenstander afzendt. Wij zullen dien Heywood eens bespieden, mijn jongen, want er is iets wat mij zegt, dat hij een zekere rol vervult in het geheimzinnige drama dat zich in de fabriek heeft afgespeeld, en waarvan Palmer het slachtoffer is geworden. Heb je lust om er eens op uit te gaan?”

„Ik ben dadelijk tot je dienst, Edward.”

„Goed, informeer dan naar de woning van den eersten klerk, en tracht daar zooveel mogelijk bijzonderheden omtrent zijn persoon te verkrijgen. Ik geloof dat het de voornaamste fout van Scotland Yard is, dat zij altijd veel te weinig aandacht besteedt aan de kleine onderdeelen, ofschoon die vaak van veel grooter belang zijn, dan wat iedereen als hoofdzaak beschouwt.”

Charly Brand liet geen tijd verloren gaan.

Er was nog volstrekt geen aanleiding om zich onherkenbaar te maken en daarom schoot hij zijn jas aan, nam zijn hoed, en verliet het huis, om op straat een huurauto aan te roepen, en zich naar het huis van Jack Helford te laten rijden, waar hij hoopte het adres van Heywood te kunnen vernemen.

De deur werd voor hem geopend door een jong meisje, met een bleek gelaat dat maar al te duidelijk de sporen van tranen vertoonde.

Het was Ellen, de zuster van den chemicus.

Charly, die haar vluchtig kende, nam zijn hoed af en zeide:

„Het doet mij leed, Miss, dat ik u kom lastig vallen nu gij u in zulk een droevigen toestand bevindt. Maar Lord Aberdeen is vast voornemens uw broeder bij te staan, en gij wilt het mij dus wel vergeven als ik U verzoek in de boeken van uw broeder na te zien of hij misschien de adressen van het kantoorpersoneel van de heeren Macdara en Palmer heeft genoteerd.”

Het meisje keek hem even verbaasd aan en zei toen:

„Ik weet niet of die adressen u van nut kunnen zijn, maar ik weet dat mijn broeder ze had opgeschreven. Ik zal ze u aanstonds geven. Wilt gij aan Lord Aberdeen mijn hartelijken dank overbrengen voor zijn hulp? Natuurlijk weet ik dat mijn broeder volkomen onschuldig is, maar wie weet hoe lang het nog kan duren, voor de politie haar dwaling inziet.”

Zij had Charly plaats laten nemen op een eikenhouten bank in de vestibule, en verwijderde zich nu, om even later terug te keeren met een klein registertje, hetwelk zij opengeslagen aan Charly toereikte.

„Daar staan de namen en de adressen van het kantoorpersoneel van de beide compagnons, en van de werkbazen der fabriek genoteerd, mijnheer Brand. Gij kunt ze overschrijven of het boekje mede nemen als gij wilt.”

„Dan neem ik liever het kleine register mede, Miss, ik heb geen tijd te verliezen,” riep Charly, „natuurlijk zullen wij u onmiddellijk op de hoogte stellen, als wij eenig spoor van den waren misdadiger hebben ontdekt”.

„Gij gelooft dus dat hier een misdaad heeft plaats gehad?” riep het meisje ontzet uit.

„Ja, Miss.”

„Maar wie kan het dan zijn,” riep Ellen met de kleine hand op het hart gedrukt.

„Daarnaar willen wij juist onderzoek doen,” gaf Charly ten antwoord.

„Maar Mylord zoowel als ik zelf zijn er vast van overtuigd dat uw broeder met de geheele zaak niets uitstaande heeft.”

„Ik dank u voor die woorden, mijnheer,” hernam het jonge meisje aangedaan, terwijl zij Charly de hand drukte.

De jonge man nam met een buiging afscheid, en haastig verliet hij het huis met het boekje in den zak.

Hij had de huurauto laten wachten, zocht nu even naar het adres van Heywood, dat hij spoedig had gevonden, en gaf het den chauffeur op.

De man trok een bedenkelijk gezicht want het was een heel eind uit de buurt, maar Charly had hem spoedig weten te vermurwen door de belofte van een groote fooi.

Op een twintigtal meters van het huis van den klerk liet hij de auto stilstaan, stapte uit, betaalde den chauffeur en zond hem weg.

Van dat oogenblik begon hij een grondig onderzoek, waarbij hij zich zoo weinig mogelijk bloot gaf en dat bijna twee uur duurde.

Hij was verscheidenen belangwekkende gegevens rijker, toen hij weder terugkeerde om Raffles verslag te gaan uitbrengen.

Intusschen waren er weder nieuwe bladen uitgekomen, die nieuwe bijzonderheden brachten, betreffende het drama in de chemische fabriek, het was maar al te duidelijk dat verscheidene vooringenomen waren tegen den jonge Helford, omdat er nu eenmaal een schuldige gevonden moest worden. Men rekende het hem zwaar aan dat hij niet kon of wilde opgeven waar hij dien avond van den fabrieksbrand tusschen zes en acht uur was geweest en voorts het feit, dat hij een heftige twist met Palmer had gehad, wegens diens gedragingen tegenover zijn zuster en zijn verloofde.

En dan werd er nog iets anders bekend, het feit, dat de jonge chemicus in zekeren zin met Palmer had samen gewerkt, toen deze bezig was met het beproeven van een nieuwe springstof, waarvan echter niemand de samenstelling kende.

Raffles las dit alles met een flauwen glimlach om de lippen, terwijl hij nu en dan minachtend de schouders ophaalde.

Hij had zijn lectuur juist beëindigd, toen Charly terug keerde, en hem dadelijk in de bibliotheek opzocht.

„Wel, mijn waarde Charly, heb je iets ontdekt, wat ons behulpzaam kan zijn?” begon Raffles terwijl hij de kranten op zijde schoof.

„Het is misschien niet veel wat ik heb uitgevonden, maar ik ben overtuigd, dat je er je voordeel mee zult doen. Heywood woont daar in de Maiden Lane op kamers, hij wordt door menschen die hem kennen beschreven als een jonge doordraaier, die nog al eens aangeschoten thuiskwam.

„Sedert gisteren schijnt er een groote verandering ten goede in zijn financieelen toestand te hebben plaats gegrepen, want ofschoon hij natuurlijk wegens den fabrieksbrand tijdelijk buiten werk is, kocht hij vanmorgen in de buurt een splinternieuw motorrijwiel, nieuwe kleeren, en andere fraaiigheden en gisteravond is hij met een demi-mondaine in een chique nachtrestaurant gezien, en men verklaart dat het tarief van deze schoone bijzonder hoog is. Kortom, onze vriend Heywood schijnt het voor den wind te gaan.”

„Kan er sprake zijn van een nalatenschap?”

„Daar heb ik navraag naar gedaan, maar niemand weet er iets van.”

„Nu, dan is dat zeker een zaak om te onthouden,” zeide Raffles peinzend. „Wie weet staat het in verband met het verzoek van Macdara om den jongen snuiter uit den weg te ruimen, nu staat het volgens mij vast, dat een man, die een ander alleen maar haat, nooit een derde zou opdragen om dien man te dooden. Het wordt echter anders wanneer die man in een of ander opzicht gevaarlijk voor hem kan worden, want dan neigt men er nogal spoedig toe over, zich de diensten van anderen te verzekeren, vooral wanneer men er van overtuigd is, daardoor geen gevaar te loopen.”

„Maar in welk opzicht in ’s Hemelsnaam zou de jonge Heywood Macdara kunnen benadeelen, en wel zoo ernstig, dat de fabrikant het op zijn leven voorzien heeft?”

„Daarop kan maar een antwoord zijn, Charly, die Heywood heeft het een of ander geheim van Macdara in zijn bezit, waarvan de openbaarmaking den fabrikant aan den rand van den afgrond zou kunnen brengen.”

„Daarmee ben ik het eens, maar ik begrijp volstrekt niet wat het zou kunnen zijn.”

„Wij zullen het spoedig genoeg weten, want nog van avond ga ik naar den man toe, dien ik in opdracht van Macdara had moeten vermoorden. Ik zal echter heel iets anders doen, maar wat, dat zal van de omstandigheden afhangen.”

Hij liep even nadenkend in het vertrek heen en weer en vervolgde, terwijl hij voor Charly bleef stilstaan:

„Heb je de pas uitgekomen bladen al gelezen?”

„Nog niet, bevatten ze iets bijzonders?”

„Neen, alleen wint de meenig hoe langer hoe meer veld, dat Helford wel de man zal zijn, die Palmer gedood heeft.”

„Maar voor den drommel, daar zal hij dan toch een reden voor moeten hebben?”

„Men schijnt in dit geval minnenijd een voldoende reden te achten,” kwam Raffles schouder ophalend. „Maar toch vertellen de bladen nog iets nieuws, het schijnt dat mijn protégé eenig gering aandeel heeft gehad in de proeven, welke de vermoorde fabrikant met een nieuwe en zeer krachtige springstof heeft genomen. De bladen zeggen het wel niet, maar het is toch tusschen de regels door te lezen, dat velen Helford er van verdenken, de formule voor de samenstelling van die springstof te hebben willen stelen, of het inderdaad gedaan te hebben.”

„Wacht eens,” riep Charly uit. „Zijn zuster heeft mij zijn notitieboekje mede gegeven waarin ik de adressen van de klerken en de werkbazen van de fabriek vond. Daar staan ook eenige aanteekeningen, in, waaruit jij waarschijnlijk beter zult wijs worden dan ik, want jij hebt immers ook voor chemicus gestudeerd?”

Hij had het notitieboekje uit zijn zak gehaald en overhandigde het aan Raffles, die het begon te doorbladeren, en nu en dan een zacht gegrom liet hooren.

Toen klapte hij het boekje dicht en zeide:

„Ik ben blij, dat de justitie het kleine boekje niet in handen heeft gekregen, want zij zou in staat zijn er een nieuw bewijs tegen Helford uit te putten, ik vind hier en daar een paar losse aanteekeningen met betrekking tot de nieuwe springstof, maar het is volgens mij volkomen duidelijk, dat Helford niet op de hoogte is geweest van de eigenlijke samenstelling en slechts behulpzaam was bij het bereiden van een onmisbaar bestanddeel, dat echter algemeen bekend is, picrine-zuur.”

Hij opende het boekje opnieuw en zeide na eenigen tijd:

„Hier staan ook de adressen in van den boekhouder, den facturist, en van de beide klerken. Wij zullen die heeren eens opzoeken, nog voor wij naar Heywood gaan, want misschien kunnen zij ons wel nuttige inlichtingen verschaffen.”

Hij liet zich in een stoel vallen en vervolgde:

„Laten wij nu eens trachten, de zaak zoo zuiver en eenvoudig mogelijk te stellen. Macdara en Palmer beheeren beiden een chemische fabriek, die vooruitgaande is, maar die zucht onder gemis aan bedrijfskapitaal. Palmer werkte aan een nieuwe springstof, een uitvinding, die hem millioenen moet kosten, en Macdara is een man, die te weinig geld heeft om aan al zijn wenschen te kunnen voldoen. Er breekt brand uit in de fabriek, en de vlammen grijpen om zich heen met een snelheid welke de brandweer zelf als „onbegrijpelijk” kenschetst. In een paar uren ligt de geheele fabriek in de asch, die tusschen haakjes zeer hoog verzekerd is. Onder de puinhoopen vindt men het bijna geheel verkoolde lijk van Joseph Palmer. Verder staat vast, dat de brand is uitgebroken, niet in de fabriek zelve maar op de verdieping waar de kantoren zijn; heb ik iets over geslagen?”

„Niet dat ik weet.”

„Laten wij nu eens aannemen, dat Palmer de brandstichter is, en dat hij de daad bedreven heeft om in het bezit te komen van de hooge verzekeringsom. Acht je het aannemelijk, dat hij dan niet eens den tijd zal hebben gevonden, om te kunnen vluchten, nadat hij den brand heeft aangestoken?”

„Misschien, als de vlammen inderdaad zoo bijzonder snel om zich heen grepen.….” mompelde Charly.

„Kom, kom, mijn waarde, dat is immers ondenkbaar,” hernam Raffles schouderophalend. „Zelfs al heeft de brandstichter een of ander chemisch middel geweten, waardoor de vlammen bijzonder werden aangewakkerd, dan nog zal hij wel den tijd hebben gevonden, zich zelf in veiligheid te brengen, de gangen zijn breed, er zijn twee trappen, kortom hij moet wel geheel het hoofd zijn kwijtgeraakt om in zoo’n geval mede te verbranden.”

„Als ik je dus goed begrijp, geloof je, dat Palmer in de fabriek is geweest, maar dat een ander den brand heeft gesticht?” vroeg Charly, terwijl hij Raffles met aandacht aankeek.

„Dat zal althans verklaren, waarom Palmer onmogelijk meer kon vluchten,” antwoordde Raffles kalm.

„Maar de eenige, die behalve Palmer nog belang bij den brand zou hebben, dat is Macdara,” riep Charly uit.

„Ik zou verder willen gaan, Charly, en zeggen dat Palmer in het geheel geen reden had zijn fabriek in brand te steken, want hij had een ontdekking gedaan, die hem millioenen kon opleveren.”

„Weet je wel, dat je daar iets zegt van groote beteekenis, Edward?” zeide Charly.

„Ja, dat weet ik, maar het lijkt mij toch een goede oplossing, want als wij aannemen, dat Macdara het gedaan heeft, dan verschijnt zijn wrok tegen Heywood in een geheel ander licht.”

„Hoezoo?”

„Wel, de klerk kon hem wel eens betrapt hebben.”

Charly gaf een luiden schreeuw en riep uit:

„Maar dat is volstrekt niet onmogelijk. Wel zeker! Hij zal naar Macdara geloopen zijn en hem gedwongen hebben hem geld te geven, om daarmede zijn stilzwijgen te koopen, vandaar zijn buitensporige uitgaven, gisteren en vandaag.”

„Het verheugt mij, Charly, dat je het met mij eens bent,” zeide Raffles glimlachend. „Iets dergelijks dacht ik ook. We zullen het trouwens vanavond weten, want ik zal niet rusten, voor wij dien jongen snuiter eens nader aan den tand hebben gevoeld.