Een noodlottige mededeeling.

Heywood stond op de stoep van het kleine, ouderwetsche huis aan de Finsburystreet, keurig gekleed, zijn bleek gezicht met een flauwe blos overtogen, en een dun rietje in de hand, een sigaret tusschen de lippen, en hield den blik gevestigd op het koperen bord naast de deur, waarop te lezen stond: „Thomas Macdara”.

De deur werd hem geopend door een huisknecht, die hem even verbaasd opnam en daarna naar zijn verlangen vroeg.

„Is je meester thuis?” kwam Heywood, zijn rietje zwaaiend.

„Dat wel mijnheer, maar het is nog zeer vroeg, ik weet niet, of mijnheer al ontvangt.”

„Geef hem mijn kaartje en zeg hem, dat ik hem over een belangrijke zaak wil spreken, over een zeer belangrijke zaak.”

De bediende nam het kaartje aan, wierp er een vluchtigen blik op, en liet dan daarna den bezoeker in een klein ontvangvertrek terzijde van de vestibule.

Neuriënd nam Heywood plaats, zonder de sigaret uit den mond te nemen.

Eenige minuten later keerde de bediende terug met het verzoek, hem te willen volgen.

Heywood sprong op, en riep uit:

„Ik wist het wel, dat mijnheer Macdara mij niet onverrichter zake zou willen weg zenden!”

Hij ging een eikenhouten wenteltrap op, en daarop opende de bediende een deur voor hem, en liet hem een fraai gemeubeld vertrek binnen.

Macdara zat dicht bij een raam, voor zijn schrijftafel.

Hij had het visitekaartje nog in de hand, en keek zijn bezoeker nieuwsgierig en onderzoekend aan.

Zonder op te staan, wees hij naar een stoel, wierp het visitekaartje op zijn bureau en zeide:

„Wel, Heywood, wat kun je mij wel voor bijzonders te vertellen hebben zoo vroeg in den morgen? Het moet wel iets zeer belangrijks zijn, dat je in mijn particuliere woning komt, inplaats van.…..”

„Op uw kantoor?” vulde Heywood den zin aan. „Maar waarde patroon, dat kantoor bestaat immers niet meer, het verwondert mij, dat gij niet weet, dat uw fabriek is afgebrand, mij dunkt, dat gij wel een.… een van de eersten moest zijn om dit niet te vergeten.”

Macdara had zijn gelaat naar den bezoeker gewend, en richtte zich nu langzaam op.

Zijn wenkbrauwen gingen de hoogte in, en er kwam een uitdrukking van verbazing en boosheid in zijn oogen.

De toon van zijn eersten klerk beviel hem in het geheel niet, evenmin als zijn geheele optreden.

Heywood had iets onbeschaamds over zich, en had zijn eene been over het andere geslagen, terwijl hij zijn patroon brutaal aankeek, en met zijn rotting speelde.

Even was het stil in het vertrek.

Toen stond Heywood op en liep naar het schrijfbureau, waarop een wortelhoutenkistje stond, gevuld met dure importsigaren.

Heywood stak de hand uit, nam er een sigaar uit, rook er even aan, en zeide met overtuiging:

„Een uitstekend merk, u permitteert, patroon?”

Zonder antwoord af te wachten, beet hij de punt van de sigaar en stak haar aan.

Macdara was zoo verbluft over deze onbeschaamdheid, dat hij geen woord kon uitbrengen.

Heywood was al weder gaan zitten, en had een dichte wolk uitgeblazen, toen Macdara uitbarstte:

„Wat moet dat beteekenen? Ben je dronken, Heywood? Pas op, want ik laat niet met mij spotten!”

„Daar ben ik grondig van overtuigd, chef,” zeide Heywood en hij liet de sigaar van den eenen naar den anderen mondhoek rollen, „maar laat ik u zeggen, dat ik volkomen nuchter ben. Alleen ik heb uw sigaren altijd bijzonder graag geroken, en nu ik in de gelegenheid ben, ze ook eens te proeven, nu grijp ik haar bij de haren. Trouwens ik ben zeker, dat gij er niet aan zoudt denken, mij een sigaar te weigeren—over tien minuten!”

Macdara stond langzaam op.

Er glinsterde een gevaarlijk licht in zijn donkere oogen.

Hij bedwong zich echter en vroeg, met een wrangen glimlach om de dunne lippen:

„Laten wij ter zake komen, zeg mij het doel van uw bezoek. Wat hebt gij mij voor belangrijks mede te deelen?”

„Dat komt aanstonds, patroon,” antwoordde Heywood, die zijn oogen strak op het gezicht van den andere gevestigd hield. „Laat mij beginnen, met u een vraag te stellen, dan volgt de rest van zelf.”

„Een vraag, gij aan mij?” riep Macdara toornig uit. „Wat bezielt je, man, als je dan niet dronken bent, dan moet je gek zijn!”

„Ik ben zoo gezond van geest als ik maar kon verlangen,” hernam Heywood bedaard. „Als gij mij niet toestaat, u de vraag te stellen, wel des te erger voor u.”

Hij was op zijn beurt opgestaan, en scheen voornemens te zijn, zich naar de deur te begeven.

Maar er was iets in zijn stem, dat Macdara bewoog, haastig uit te roepen:

„Zoo was het niet bedoeld, kom dan voor den dag met uw vraag, maar maak het kort, ik heb niet veel tijd.”

„O, ik zal u niet langer ophouden dan volstrekt noodzakelijk is, ik begrijp volkomen, hoe druk gij het op het oogenblik hebt, mijn vraag is deze, ik zou van u willen weten, of gij soms iets vermist?”

Macdara antwoordde niet dadelijk, maar keek den klerk doorborend aan, alsof hij tot in het diepste van zijn ziel wilde lezen.

Er lag nu zoo duidelijk een bedreiging in de stem van Heywood, alsof hij die reeds had geuit.

Langzaam herhaalde de fabrikant:

„Of ik iets vermis? Ik zou niet weten wat.”

„Toch niet? Bedenk u eens goed. Gij vindt het niet? Nu, dan zal ik u maar op weg helpen, gij hebt iets tamelijks kostbaarst verloren, een uwer gouden manchetknoopen.”

De stem van Macdara had een heeschen, ongewonen klank, toen hij met moeite uitbracht:

„En, waar zou ik dien knoop verloren hebben?”

„O, op een heel gewone plaats, in uw privé-kantoor, toen dat nog bestond.”

„En, gij hebt dien knoop gevonden?”

„Ik maak u mijn compliment over uw scherpzinnigheid, patroon, ja, ik ben de vinder. Ik vond dien knoop.….…. Eergisteren, des avonds.….. omtrent half acht.…..”

Bij deze woorden week alle kleur uit het gelaat van den fabrikant.

Zijn oogen verwijdden zich, en zijn lippen bewogen zich, zonder dat er eenig geluid over kwam.

Heywood had met een loerenden blik in zijn kleine oogen de verandering gade geslagen, welke er op het gelaat van Macdara plaats greep.

Deze had zich nu met geweld bedwongen, en er verscheen zoo iets als een glimlach op zijn lijkbleek gelaat. Maar zijn stem was schor, toen hij vroeg:

„Gij waart dus dien avond in het fabrieksgebouw?”

„Ja, patroon, en meer in het bijzonder in het kantoor, dat, naar gij natuurlijk wel zult weten, door een glazen schot van het particuliere kantoor der heeren Macdara en wijlen Palmer was gescheiden.”

„En, gij hebt dien knoop in uw bezit? Gij hebt hem bij u?”

„Hij zit in mijn zak, met nog een briefje, dat aan mijnheer Palmer was geadresseerd, en dat geschreven heet te zijn door een zekere Miss Maud Fleming, de verloofde van Jack Helford.”

Een oogenblik stond Macdara stokstijf, met uitpuilende oogen naar den klerk te staren.

Toen deed hij een sprong voorwaarts en het volgend oogenblik zou hij den ander bij de keel hebben gegrepen.

Maar Heywood had hem niet uit het oog verloren.

Hij deed bliksemsnel een paar passen achteruit, en stak de hand in den zak.

Toen hij haar er weder uithaalde, blonk er een kleine revolver in, die op de borst van den fabrikant was gericht.

„Dat had ik wel gedacht,” bromde hij spottend. „Gij zijt heel wat sterker dan ik, en gij zoudt mij wel gaarne die beide dingetjes hebben afgenomen, niet waar?”

Macdara gaf geen antwoord maar keek den klerk aan met oogen, waarin schrik, woede en haat om den voorrang streden.

Toen vermande hij zich, en ging bedaard naar zijn stoel.

Hij ging zitten, nam met bevende hand een sigaar, stak ze aan, en vroeg toen:

„Ik denk, dat dit een handelszaak gaat worden, Heywood?”

„Dat hebt gij daar ineens geraden!” riep de klerk uit. „Nogmaals mijn compliment!”

„Gij hebt … iets gezien?”

„Alles!”

„Alles? Nu laat eens hooren?”

„Ik kan kort zijn, ik kwam ongeveer kwart voor zevenen naar het kantoor, omdat ik daar iets in mijn lessenaar had laten liggen, dat ik volstrekt noodig had!”

„Mag ik weten, hoe het komt, dat de portier u in het geheel niet gezien heeft?”

„Dat was louter toeval, toen ik aan het hek wilde aanschellen, zag ik dat de deur aanstond, en dat Tom Field juist naar den overkant liep, met een kan in de hand, misschien wilde hij bier halen, of iets dergelijks, ik wachtte natuurlijk niet op hem maar ging naar binnen.”

Macdara beet zich op de lippen, en een uitdrukking van dierlijke wraakzucht kwam in zijn oogen.

Maar Heywood vervolgde kalm, na een krachtigen haal aan zijn fijne sigaar te hebben gedaan.

„Ik was nog geen vijf minuten in het kantoor of ik hoorde de gangdeur van uw eigen kantoor opengaan. Nieuwsgierig als ik ben, bleef ik stil staan waar ik was, en dat was juist bij het glazen schot. Gij zult natuurlijk niet weten, dat wij zoo indiscreet zijn geweest, op een verborgen plekje de verf van de ruit te hebben gekrabd, zoodat wij wel eens een blik in uw kantoor konden werpen, zonder dat gij het zaagt, maar het is zoo. Weet gij, wie er binnenkwam? Maar wat vraag ik, natuurlijk weet gij het! Gij zelf hebt hem waarschijnlijk het gefingeerde briefje van Miss Maud geschreven, waarin zij mededeelde, dat zij den gelukkigen Palmer om zeven uur in zijn privé-kantoor zou komen opzoeken. Ja, gij had het prachtig voor elkaar gebracht, en als niet het noodlot in mijn bescheiden persoontje tusschen beide was gekomen, dan zou er nooit een haan naar gekraaid hebben, dat gij Palmer hebt vermoord.….”

Heywood had dit laatste op fluisterenden toon gezegd, maar toch sprong Macdara doodelijk verschrikt op, en zeide op heeschen toon:

„Stil—om Gods wil stil!”

„Aha, ik zie dat mijn kleine opmerking doel heeft getroffen,” hernam Heywood met een valsch lachje. „Maar laat ik eerst even mijn verhaal vervolgen. Palmer kwam dus binnen. Hij wierp een blik op zijn horloge, daarna op de pendule, en ging in een stoel zitten, na zijn jas te hebben uitgetrokken, en zijn hoed aan den kapstok te hebben gehangen. Blijkbaar verwachtte hij iemand, en ik vroeg mij verbaasd af, wie dat kon zijn, toen de deur achter hem heel zachtjes openging, .….. en er iemand te voorschijn kwam dien ik heel goed ken.”

Heywood wachtte even, om een sluikschen blik op den fabrikant te werpen, die met gebogen hoofd en bleek gelaat op zijn stoel zat, en ging toen voort:

„Ik begreep volstrekt niet, waarom hij zoo zachtjes binnenkwam, en toen ik begreep was het te laat— — de man die zoo katachtig was binnengekomen, hief een dolk op en stak dien den ander in den nek.….. en die man waart gij! Ik was zoo ontzet, dat ik zelf geen kreet kon slaken, en daaraan heb ik misschien het behoud van mijn eigen leven te danken, mijnheer Macdara! Nu de rest is in enkele woorden mede te deelen—Palmer zakte van zijn stoel, zonder een kreet te slaken, en gij staakt de hand in zijn binnenzak en naamt er zijn portefeuille uit, zocht er eenigen tijd met koortsachtige haast in, en nam er toen eenige papieren uit, welke gij in uw eigen zak liet glijden. Daarop verliet gij het vertrek.”

Macdara liet een dof gesteun hooren, maar hij zeide geen woord.

Heywood vervolgde, de asch van zijn sigaar tippend:

„Toen mijn eerste schrik voorbij was, begreep ik, dat hier een goede slag te slaan was … ik wachtte nog even, en opende toen voorzichtig de tusschendeur. Dadelijk trok iets wits mijn aandacht, ik nam het op, en zag dat het een briefje was, door Maud Fleming onderteekend, maar dat bij nader onderzoek in het geheel niet door haar geschreven bleek te zijn. Want zij was sinds drie dagen uitstedig, en zou niet terug keeren voor over twee dagen. En toen vond ik nog den manchetknoop, dien ik oogenblikkelijk herkende. Daarop snelde ik weg door de deur, terzijde van het fabrieksgebouw. Maar één ding had ik toch niet voorzien.….. namelijk dat gij in staat zoudt zijn, de geheele fabriek in brand te steken, om uw misdaad te bemantelen. In het eerst begreep ik volstrekt niet, met welk doel gij Palmer gedood had, maar nu weet ik het heel goed; de papieren, welke gij hem hebt afgenomen, bevatten de formule van het Palmerit, de nieuwe springstof, door uw slachtoffer ontdekt.”

Na deze woorden bleef het geruimen tijd stil in het vertrek.

Macdara keek als wezenloos voor zich heen, en scheen de tegenwoordigheid van den man, die getuige was geweest van zijn misdaad, geheel vergeten te zijn.

Maar nu richtte hij zich op, schudde zich, als of hij een zwaren last wilde afwentelen, en keek Heywood onderzoekend aan.

Toen zeide hij slechts dit eene woord:

„Hoeveel?”

„Nu, mij dunkt, dat tienduizend pond niet te veel verlangd is,” antwoordde Heywood bedaard.

„Tien duizend,” schreeuwde Macdara, verbleekend. „Maar zooveel bezit ik in het geheel niet.”

„Misschien niet in contanten, maar dat zal niet lang duren. Uw fabriek was voor 40 000 pond verzekerd, en men zal u de som zeker uitbetalen, en dan zal de exploitatie van het Palmerit, waaraan gij natuurlijk een anderen naam zult geven, u ook geen windeieren leggen. Maar gij zult zien, dat gij niet met een onredelijk man te doen hebt. Ik wil u den tijd geven. Gij betaalt mij nu op slag duizend pond, en de rest zal ik binnen enkele maanden komen opvragen, wetend, dat gij ze mij wel zult betalen, want anders.….….…”

Heywood voltooide den zin niet, maar maakte een veelzeggend gebaar, in de richting van zijn hals, dat Macdara een schreeuw van ontzetting ontlokte.

Hij sprong op, en trok een lade van zijn schrijfbureau open.

Daarop nam hij er zijn chequeboek uit, en vulde haastig een cheque ten bedrage van duizend pond sterling in.

Hij stak Heywood het papier toe, die zijn revolver nog altijd in de hand had, en zeide op korten toon:

„De manchetknoop en het briefje.”

Heywood had de cheque vluchtig doorgezien en opgevouwen, en nu stond hij met het kostbare papiertje in de hand, Macdara vragend aan te zien.

Toen vroeg hij, met een hatelijken glimlach om de dunne lippen:

„Gij spreekt toch zeker niet in ernst? Denkt gij dat ik die kostbare bewijzen uit handen zal geven, voor gij de overige negen duizend pond hebt betaald? Maar hebt gij dan altijd uw klerk voor een ezel aangezien, patroon? Neen, die dingetjes blijven in mijn zak, totdat onze aangename handelsbetrekkingen geëindigd zijn.”

Hij greep zijn hoed, na de cheque in zijn binnenzak te hebben gestoken, en ging ruggelings naar de deur, de revolver steeds op den fabrikant gericht.

Daar gekomen zeide hij:

„Het blijft dus afgesproken, gij krijgt uw manchetknoop en het vervalschte briefje zoodra gij de rest van het bedrag hebt afbetaald, en ik zou u in uw eigen belang aanraden, er niet al te lang mee te wachten, want gij weet het.….….”

En nogmaals maakte hij het gebaar naar zijn hals, met een leelijken grijns op zijn bleek gelaat.

Toen draaide hij vlug de kruk van de deur om, en het volgende oogenblik was hij verdwenen.

Geruimen tijd bleef Macdara onbewegelijk, met gebalde vuisten en doodsbleek gelaat midden in het vertrek staan, en staarde naar de gesloten deur.

Toen kwam het sissend over zijn lippen:

„Je weet te veel man, en ik ben niet van zins, je negenduizend pond te betalen. Heywood—ik geloof dat je jezelf—in plaats van mij, den strop om den hals hebt gehaald.”