Een schurk in de klem.

Het was omstreeks half acht in den avond voor Raffles en Charly, na zich te hebben vermomd, in een huurauto stapten, die hen naar de Maiden Lane zou voeren.

Beiden wisten dat hen een zware taak te wachten stond, want de jonge Heywood leek er de man niet naar te zijn om zich voetstoots gewonnen te geven.

Gedurende den rit spraken zij weinig, want hun gedachten waren geheel vervuld van het geheimzinnige drama in de chemische fabriek.

Eindelijk stond de auto stil en de twee mannen stapten uit.

Zij bevonden zich voor een groot huis, hetwelk blijkens een groot koperen bord naast de deur als pension was ingericht.

Raffles belde aan en de deur werd geopend door een oude dienstmeid.

„Is mijnheer Heywood thuis?” vroeg Raffles, en tegelijkertijd drukte hij de oude getrouwe een geldstukje in de hand.

„Als u voortmaakt, zult u hem misschien nog juist treffen mijnheer, want als ik mij niet vergis, wilde mijnheer Heywood naar een schouwburg gaan, hij heeft een dame bij zich.”

De oude meid haalde haar neus zeer hoorbaar op terwijl zij dit zeide, blijkbaar om aan te toonen, dat de dame in kwestie niet veel zaaks was.

Maar dit kon de beide mannen al heel weinig schelen, en zij begonnen de trappen te beklimmen nadat zij van de dienstbode hadden vernomen op welke verdieping hij woonde.

Toen zij halverwege de trap van de derde etage hadden bestegen, stond Charly even stil, snoof in het rond en fluisterde:

„Wij zijn zeker onder den wind der jonge dame, ik meen haar nadering reeds te ruiken.”

„Ja, zij gebruikt Jockey Club, en niet van de fijnste soort,” kwam Raffles. „Laten wij ons haasten, anders loopen wij den jongen spring in het veld nog mis!”

Zij bestegen haastig de bovenste treden van de trap, en stonden nu tegenover Adolph Heywood en een vrouw in een lichtgrijzen avondmantel, sterk gedecolleteerd, en met een onmetelijken hoed op, waarvan een groote reigerveer afhing.

Zij was dik geschminkt en verspreidde een lucht, waarvan Charly naderhand verklaarde, dat zij een sterk man op tien passen afstand had kunnen neervellen.

Deze dame was bezig haar handschoenen dicht te knoopen en de klerk hield zich onledig met het aansteken van een versche sigaret.

Hij was zeer modieus gekleed en een groote gardenia stak in het knoopsgat van zijn lichte overjas.

„Ik vraag duizend maal verschooning, mijnheer Heywood, als ik u soms kom storen,” begon Raffles met den hoed in de hand, „maar ik zou u gaarne over een zeer gewichtige aangelegenheid even willen onderhouden.”

De klerk fronste de wenkbrauwen en zeide:

„Eigenlijk ben ik gehaast mijnheer, is het werkelijk van zoo veel belang wat gij mij te zeggen hebt?”

„Van zeer groot belang.”

„Maar ik sta op het punt naar een schouwburg te gaan,” hernam Heywood ongeduldig.

„Naar welke, als ik vragen mag?” vroeg Raffles.

Heywood keek hem even verbaasd aan en antwoordde bijna zijns ondanks:

„Naar het Haymarket theater!”

„O, dan verliest gij niet veel als gij niet gaat,” kwam Raffles met uitgezochte beleefdheid. „Ik ken het stuk, de schrijver is een prul. Gij zoudt uw tijd slechts beklagen, dien gij er aan besteed, ik verzeker u dat het onderwerp van ons gesprek veel belangwekkender zal zijn.”

De vrouw had intusschen ongeduldig staan wachten, en vroeg nu tamelijk scherp zich tot den klerk wendend:

„Hoe is het? Gaan wij, of gaan wij niet?”

Onmiddellijk wendde Raffles zich tot de demi-mondaine, en zeide nog steeds even beleefd:

„Niemand zal u weerhouden, madame, het Haymarket theater gelukkig te maken met uw aanwezigheid!”

„Zulk een onbeschaamdheid heb ik nog nooit beleefd,” riep de vrouw toornig uit, „duldt je dat, Adolph?”

Voor de klerk iets had kunnen antwoorden, zeide Raffles vriendelijk:

„O, ja, zeker duldt mijnheer Heywood het, hij is van een goedig karakter, ik ken hem; maar ik geloof, dat ik de trap voor u versper.”

Haastig trad Raffles terzijde, om de vrouw doorgang te verleenen.

Deze wierp hem een giftigen blik toe en zeide toen:

„Ik wacht tien minuten op je, Adolph, maar als je er dan nog niet bent dan ga ik alleen.”

„Maar Madame, ik zou niet graag de oorzaak zijn, dat ge hier tien minuten vruchteloos zoudt moeten wachten, ons gesprek zal zeker wel een half uur duren,” hernam Raffles sarcastisch.

„Maar weet gij wel mijnheer, dat gij buitengewoon lastig zijt?” riep Heywood nu toornig uit. „Ik heb veel lust om u.….……”

Misschien had de jonge man willen zeggen, dat hij zijn bezoeker gaarne de trap af had willen werpen, maar een enkele blik in de koude oogen van zijn bezoeker deed hem van plan veranderen.

„Ik heb veel lust om mij niet aan uw verzoek om een onderhoud te storen,” voleindigde hij den zin.

„Dat zou mij veel verdriet doen, om uwentwille,” hernam Raffles, „het is wezenlijk van veel belang.”

Hij liet zijn stem tot een zacht gefluister dalen en vervolgde, de oogen strak op het gelaat van Heywood gevestigd:

„Ik wilde u gaarne eens over den fabrieksbrand spreken. Daarover en over mijnheer Macdara.”

De jonge klerk deed een stap terug, en verbleekte zichtbaar.

Hij had echter zijn zelfvertrouwen en zijn onbeschaamdheid hervonden en zeide schouderophalend:

„Ik wil u wel eenige minuten te woord staan, mijnheeren, al begrijp ik volstrekt niet wat gij van mij kunt wenschen.”

Hij wendde zich tot de vrouw en vervolgde:

„Je moet mij tot mijn spijt verontschuldigen, Constance, ik zal het eerste half uur waarschijnlijk niet tot je beschikking kunnen zijn.”

De jonge dame uitte een vloek, die een kaaiwerker haar zou hebben benijd, en verdween ijlings langs de trap, en het was alsof zij in haar kwaadheid een wolk giftgas verspreidde, die nog geruimen tijd op het portaal bleef hangen.

Heywood keerde op zijn schreden terug, na de twee vrienden met een zwijgend gebaar te hebben uitgenoodigd hem te volgen.

Hij opende de deur van zijn woning, en even later zaten de drie mannen in een zeer eenvoudig gemeubeld vertrek, dat tevens als slaapkamer was ingericht. Heywood had zich tevens van zijn handschoenen ontdaan en begon nu:

„Gij zult mij de opmerking ten goede houden, mijne heeren, dat het wel iets zeer belangrijks moet zijn hetgeen u noopt een dame geheel alleen te laten vertrekken, en aan haarzelve over te laten.”

„O, maak u over haar vooral niet ongerust, mijnheer Heywood,” kwam Raffles met een spottend lachje. „Over vijf minuten zal zij opnieuw in gezelschap zijn—wees daar maar zeker van. Ik wil volstrekt niets afdingen op uw hoedanigheid als geestig causeur en mijnentwege als danser, maar daarom is het deze dame in de allereerste plaats niet te doen, een ander jongmensch dat over veel geld beschikt zal met het beste gevolg uw plaats kunnen innemen.”

Heywood had de lippen opeen geklemd en was van plan een grofheid te zeggen, maar de laatste opmerking deed hem voorzichtig zijn.

De klerk was een zeer voorzichtige jongeman, en hij had een zeer fijn gevoel voor zekere intonaties in de stem van de menschen die met hem spraken.

Hij keek Raffles en Charly beurtelings met een loerenden blik aan en zeide toen:

„Gij denkt toch niet dat ik rijk ben?”

„En gij denkt toch zeker niet, dat wij denken, dat die jongedame van zooeven U alleen bemint terwille van uw schoone oogen?” vroeg Raffles scherp.

Hij was onder het spreken opgestaan, en betastte nu de jas, welke Heywood nog steeds aanhad, draaide haar met de voering naar buiten, streek over de zijden lapellen, en vervolgde toen goedkeurend en op een geheel anderen toon:

„Een mooi jasje. Een fijn, duur jasje, confectie maar duur. Een jas van een pond of twintig. Maar voor den drommel mijnheer Heywood, zulke jassen worden tegenwoordig alleen door zeer rijke lieden gekocht, waarom ontkent gij toch dat gij er warmpjes inzit, dat is toch geen schande.”

Verbluft, en ondanks zich zelf verschrikt staarde Heywood Raffles aan. Toen viel hij uit:

„Uw optreden is zeer zonderling, mijnheer, en ik begrijp volstrekt niet waarmede gij u bemoeit, maar toch wil ik u wel even zeggen, dat ik als eerste klerk een zeer behoorlijk salaris verdien.”

„Vijf pond in de week,” zei Raffles kalm.

Heywood stond op en riep nijdig:

„Hoe weet gij dat mijnheer, ik wil zeggen, wat wilt gij eigenlijk?”

„Ik, ik wil in het geheel niets, mijnheer Heywood, ik maak maar een paar opmerkingen zoo in het wilde weg, gij rookt daar een fijne sigaret, Queens naar ik meen, een duur merk, vijf pence per stuk.”

Hij had het wandelstokje van den jongen klerk in het vizier gekregen en liet een bewonderend gefluit hooren.

„Bij Jove, dat is niet mis,” zeide hij, „echt indisch riet, en een ivoren knop, laat eens zien wat zou dat stokje kosten, nu op zijn minst drie pond, en pas gekocht gister waarschijnlijk, want het ijzeren dopje onderaan is nog geheel rond.”

Heywood was bleek van drift geworden en rukte Raffles den wandelstok uit de hand, terwijl hij uitriep:

„Nu is het genoeg mijnheer, wilt gij mij nu eens eindelijk zeggen wie gij zijt, en wat gij hier komt doen?”

„Onmiddellijk tot uw dienst, mijn waarde Heywood, ik ben de man, die u moet vermoorden.”

Heywood, die weer was gaan zitten, schoof zijn stoel met een ruk achteruit, en keek Raffles met een angstig gelaat aan, blijkbaar dacht hij met een krankzinnige te doen te hebben.

„Wat moet dat beteekenen, mijnheer, wat bedoelt gij met die woorden?” vroeg hij heesch.

„Niets anders dan ik zeg, mijn waarde heer. Ik heb van een vriendschappelijken vriend, zullen wij maar zeggen, de vereerende opdracht gekregen, u het levenslicht uit te blazen, tegen een honorarium van duizend pond, en nu ik u gezien en gesproken heb, moet ik eerlijk bekennen, dat het schitterend betaald is.”

Heywood was langzaam weer opgestaan en leunde zwaar op de tafel.

„Drijft gij den spot met mij, mijnheer, of spreekt gij de waarheid?” vroeg hij op schorren toon.

„Ik spreek de volle waarheid,” hernam Raffles bedaard.

„Dan, .…. er is maar een man op de wereld, die er belang bij kan hebben, dat ik niet meer tot de levenden behoor,” riep Heywood uit terwijl hij met de vuist op tafel sloeg.

„En die man heet Thomas Macdara,” vulde Raffles den zin aan.

Heywood keek Raffles met wijd open gesperde oogen aan, en stamelde heesch:

„Gij weet blijkbaar meer van de zaak, maar ik ben niet gek, ik zal mij niet verspreken, wees daar maar niet bang voor. Gij ziet er in het geheel niet uit als een man, aan wien Macdara zou kunnen opdragen, een ander van het leven te berooven.”

„Ik dank u voor dit compliment,” hernam Raffles spottend. „Gij hebt trouwens gelijk. Maar op het oogenblik waarop mij het voorstel werd gedaan, zag ik er heel anders uit. Wij waren in de Cannon Street, een buurt waar de misdaad welig tiert, en daar in een wijnhuis kwam uw voormalige patroon en droeg mij op u te dooden, gij schijnt hem in den weg te staan, en hij haat u als de pest.”

Een oogenblik stond Heywood met gebalde vuisten stil voor zich heen te staren, en eensklaps barstte hij uit:

„Zoo, is dat de zaak, nu wij zullen eens zien, wie het laatst lacht, mijnheer Macdara.”

„Dat wil zeggen, dat gij zult spreken?” vroeg Raffles langs zijn neus weg.

„Oho, zoo ver zijn wij nog lang niet, mijn waarde heer,” antwoordde Heywood spottend. „Zie eens ik wil er geen geheim van maken, dat mijnheer Macdara mij geld gegeven heeft, opdat ik zou zwijgen over een zaak, die hem zeer onaangenaam zou kunnen worden.”

„Ha, ha. Gij drukt u zeer kiesch uit, mijn waarde heer Heywood,” riep Raffles uit. „Gij zult toch wel weten, dat er minstens vijf jaar gevangenisstraf op staat voor moedwillige brandstichting?”

Heywood wierp Raffles een eigenaardigen blik toe, en zeide langzaam:

„Ei, nu, dat valt mij nog al mee.”

„Iets anders heeft de fabrikant immers niet op zijn geweten?” vroeg Raffles, en hij keek den ander scherp aan. „Ik vraag het u, omdat gij op dien avond in de fabriek geweest zijt.”

Raffles wist dit volstrekt niet zeker, en sloeg er maar een slag naar, zooals men zegt, maar de slag trof doel.

Heywood werd krijtwit, en begon over al zijn leden te beven.

„Wie zegt dat?” vroeg hij met een vergeefsche poging zijn stem eenige vastheid te geven.

„O, al wist ik het niet, dan zou uw houding u verraden, waarde heer. Gij waart er, en gij hebt gezien wat Macdara er kwam doen. Kom, laten wij geen tijd verspillen, in de gevangenis zucht een jonge man, die totaal onschuldig is aan hetgeen men hem ten laste legt, wat gij ook heel goed weet. Ik weet niet, of het u bekend is, dat een zeer zware straf staat op .…… chantage van de soort als waaraan gij u hebt schuldig gemaakt. Het kan u ook een jaar of vijf, misschien meer kosten. Als ik u was, zou ik maar eerlijk opbiechten, voor het te laat is.”

„Zeg mij, wie gij zijt,” zeide Heywood toonloos, en blijkbaar aan een hevigen innerlijken strijd ten prooi.

„Wij zijn particuliere detectives, mijnheer Heywood.”

„Zoudt gij denken, dat ik nog vrij uit kan gaan, wanneer ik nu alles zou bekennen?” vroeg de klerk schor.

„Voor zoover het in onze macht staat, kunnen wij u wel belooven, dat er geen werk van de zaak zal worden gemaakt mits gij nu alles opbiecht.”

Heywood aarzelde nog even, de verlokking van het geld was wel zeer sterk, maar aan den anderen kant bedacht hij, dat Macdara hem laaghartig had willen laten vermoorden.

En tenslotte won zijn wraakzucht het van zijn begeerigheid, hij had toch reeds een goed bedrag binnen, en als de waarheid op andere wijze aan het licht kwam, zou hij toch zeker niets meer krijgen.

Hij richtte zich dus op, kruiste de armen over elkander, en zeide vastberaden:

„Luister dan, dan zult gij hooren, op welke wijze Macdara eerst Palmer vermoord heeft, en toen de fabriek in brand heeft gestoken, teneinde zijn misdaad te verbergen.”

Charly liet een kreet van afgrijzen hooren, daaraan had hij nog niet gedacht.

Dus Macdara was de moordenaar van zijn compagnon.

Heywood verzamelde even zijn gedachten, en deed toen het omstandig verhaal van zijn ervaringen op den avond van den fabrieksbrand.

Zonder hem een enkele maal in de rede te vallen, luisterde Raffles en Charly naar de verklaringen van den klerk.

Toen Heywood eindelijk ophield met spreken, en zich met zijn zijden zakdoekje het zweet van zijn voorhoofd wischte, zeide Raffles:

„Dus, hij pleegde den moord, nu ik wil eerlijk bekennen, dat ik daarop niet verdacht was, mijnheer Heywood, ik ben niet gewoon van mijn hart een moordkuil te maken, gij zijt een schurk in optima forma, minder omdat gij geld van den moordenaar hebt aangenomen, in ruil voor uw stilzwijgen, maar het meest, omdat gij het over uw hart hebt kunnen verkrijgen, een onschuldige bloot te stillen aan de kans dat men hem naar het schavot zond. Eigenlijk heb ik veel lust geen consideratie met u te gebruiken, maar u eenvoudig door de politie te laten halen, wij willen echter uw prille jeugd in aanmerking nemen. Geef mij nu dien knoop en het briefje, dat Miss Maud aan Palmer geschreven heette te hebben, en dat natuurlijk afkomstig is van den moordenaar. Gij zult er toch geen gebruik meer van kunnen maken maar wij des te meer.”

Nog even scheen hij te aarzelen, maar toen ging hij naar een kleine secretaire, opende die, en nam uit een lade een klein pakje, waarin de brief en de manchetknoop bleken te zitten. Hij overhandigde beide voorwerpen aan Raffles en zeide:

„Ziedaar, doe er mede wat gij wilt, maar gij hebt mij beloofd dat ik buiten het geding zal blijven.”

„Slechts onder deze voorwaarden, dat Macdara bekent. Doet hij dat niet dan zal uw getuigenis onmisbaar zijn, ik reken er dus op, dat gij u ter beschikking der justitie houdt.”

„Als ik daardoor dien schurk aan den galg kan helpen, dan heb ik er zelf wel een paar jaren gevangenisstraf voor over,” riep Heywood met woest schitterende oogen uit.