Een noodlottige ramp.
Reading edition
Drie dagen waren verloopen sinds dat gesprek.
Het was omstreeks acht uur in den avond. De kantoorbedienden van de chemische fabriek in de Bisshopstreet waren reeds lang naar huis gegaan en de fabriek lag daar donker en verlaten.
Maar eensklaps stond er een agent van politie die voor de fabriek passeerde stil en keek verschrikt naar een venster van de derde verdieping, waaruit een dikke rookwolk te voorschijn kwam.
„Goede God, dat is brand!” riep de man uit.
Hij snelde naar den uitgang van het hooge hek, dat om de fabriek was opgetrokken, maar de ijzeren deur was stevig gesloten, hoe hij er ook aan rukte.
Toen trok hij zoo hard hij kon aan de bel en nu kwam de waker, een bejaard man, toeloopen, en vroeg wat hij wenschte.
„Wat ik wensch?” schreeuwde de politieagent, „maar man zie je dan niet dat je fabriek in brand staat?”
Hevig verschrikt wendde de man zich om, en keek achter zich, het was maar al te waar. Uit een der vensters walmde een dikke rookwolk, en daarachter was een rossig schijnsel zichtbaar.
„Heb je hier geen bluschmiddel in de fabriek?”
„Ja zeker, in de fabriek zelf!” jammerde het oude mannetje, „maar de derde verdieping, dat is het kantoor!”
„Laten wij hier niet staan kletsen!” riep de agent opgewonden. „Je hebt immers een telefoon? Bel dadelijk de brandweer op, jij kunt eerder in je loge zijn, dan dat ik bij de dichtstbijzijnde alarmpost ben.”
De doodelijk verschrikte waker ijlde naar zijn loge, die zich naast de groote toegangsdeur van de fabriek bevond, en belde de brandweer op, maar eerst had hij het hek voor den agent geopend, die hem reeds vooruit was gesneld, en die de trap al opvloog naar de derde verdieping.
Maar de man wist den weg niet, en bovendien rolde hem al dikke rookwolken tegemoet, die hem bijna den adem benamen, en die een doordringenden bedwelmenden reuk hadden.
Hij opende op goed geluk een deur, maar hij moest ijlings achteruit springen want dadelijk schoten vlammentongen naar buiten, die hem bijna bereikt hadden.
Hij ijlde de trappen weder af en toen hij beneden kwam, hoorde hij reeds in de verte het gebel van de stoombrandspuiten, die in vliegende vaart kwamen aanrijden.
De waker zat doodsbleek bijna wezenloos van schrik op een stoel, en blijkbaar niet in staat zich te bewegen.
„Bel dadelijk de heeren van de fabriek op!” riep de agent. „Zit daar niet te suffen, man. Wacht ik zal het zelf wel doen”
Hij bladerde even in den telefoongids en belde toen het particuliere huis van Joseph Palmer op.
De butler stond hem te woord, die hem verklaarde dat zijn meester reeds om zeven uur het huis was uitgegaan en nog niet was teruggekeerd.
Hij had niet thuis gegeten, en de butler wist niet waar hij heen was.
Daarop belde de agent den anderen compagnon op, die zelf aan het toestel kwam, en hevig verschrikte op de tijding dat zijn fabriek in lichte laaie stond.
Want met onbegrijpelijke snelheid hadden de vlammen zich uitgebreid.
En zij loeiden nu reeds uit alle vensters van de derde verdieping en waren reeds overgeslagen naar de ramen van den zolder, met zijn brandbare stoffen!
De brandweer deed wat zij kon, en de brandweerlieden streden als leeuwen tegen het woedende element, maar het was spoedig te zien, dat hier al het water van de Theems niet kon baten—de fabriek brandde letterlijk als een toorts.
De brandwachts konden dan ook niet anders doen dan de omliggende huizen nathouden en tien, twintig stralen op de brandende fabriek te houden.
Langzaam namen de vlammen in kracht af maar het was reeds een uur in den nacht toen de vermoeide brandweerlieden eindelijk konden inrukken op een veiligheidspeleton na, dat de nog smeulende puinhoopen moest nathouden.
Want van de fabriek van de heeren Macdara en Palmer stonden alleen nog maar de vier muren.
Macdara was dadelijk na het ontvangst van de telefonische mededeeling komen aanrijden, en hij had, met doodsbleek gelaat en gebalde vuisten op eenigen afstand toegekeken hoe zijn fabriek in vlammen opging.
Maar reeds na een half uur, toen het duidelijk bleek dat er niets meer te redden viel, was hij met gebogen hoofd heengegaan.
Twee brandweerlieden hadden aangeboden naar binnen te gaan en althans de voornaamste boeken te redden, maar Macdara zelf had hen teruggehouden en hen verboden daarvoor hun leven te wagen, zelfs al waren zij voorzien van een rookmasker.
Den volgenden morgen stond het relaas van den brand in alle bladen, en men kon daarin ook het zonderlinge feit vermeld vinden, dat Joseph Palmer in het geheel niet naar zijn fabriek was komen omzien.
Sterker, hij was naar allen schijn in het geheel niet te Londen, want in dien nacht was hij niet thuis geweest, ofschoon hij aan zijn bediende niets had medegedeeld en deze hem zooals gewoonlijk verwachtte.
En van dat oogenblik begonnen er zonderlinge geruchten de ronde te doen.
Het kwam aan het licht dat de fabriek voor een groot bedrag op beurspolis verzekerd was, tegen een hooge premie.
Toch bleek uit niets, dat hier boos opzet in het spel was, tenminste niet dadelijk, en volgens de getuigenissen van het kantoorpersoneel bloeide de zaak van beide firmanten en de geldmiddelen stonden er uitstekend voor.
Vooral Duckket, het oude kassiertje, verwierp met woedende verontwaardiging de mogelijkheid dat men Palmer iets zou kunnen verwijten, ook al was hij nu toevallig niet te Londen.
Het was te dwaas om alleen te loopen, dat een man van zijn inborst, die op het punt stond een voordeelige ontdekking te doen, zijn fabriek in brand zou hebben gestoken, zoo verklaarde Duckket.
En spoedig zouden de feiten hem in het gelijk stellen, want twee dagen na den brand vond men onder de puinhoopen van de fabriek het bijna geheel verkoolde lijk van Joseph Palmer.….….….
Maar dit kon de ergste kwaaddenkenden toch niet aan het wankelen, brengen, zij verklaarden nu dat Palmer door de vlammen verrast was van den brand dien hij zelf had aangestoken.
Een oogenblik scheen het dan ook, alsof de gebeurtenissen hen in het gelijk zouden stellen, want uit het door de brandweer ingestelde onderzoek bleek, dat de vlammen zich op een buitengewoon snelle wijze hadden uitgebreid en dat de brand op een zeer zonderlinge wijze was uitgebroken.
Van dat oogenblik af werd er een rechtzaak van gemaakt. De oude waker, Tom Field, werd gehoord, maar hij hield stijf en strak vol dat hij niemand zijn loge had zien passeeren dien avond en dat om vijf uren het geheel kantoorpersoneel was heengegaan.
Maar—er was een afzonderlijke ingang voor het particuliere kantoor, om den hoek van het gebouw gelegen, en van zijn loge uit kon hij niet of moeilijk zien of daar iemand binnen gegaan was.
Trouwens—het stond natuurlijk vast, dat Palmer terug was gekeerd, nadat hij om vier uur zijn kantoor had verlaten, anders had men hem onmogelijk onder de puinhoopen kunnen vinden.
Weliswaar was zijn lichaam bijna geheel verkoold, maar aan zijn identiteit kon niet worden getwijfeld, want men vond aan een van de vingers zijn grooten zegelring, en zijn horloge met zijn inscriptie werd bijna ongeschonden teruggevonden.
Ook zijn laarzen waren zeker de zijne.
Maar wat kwam Palmer in het kantoor doen?
Dat was de groote vraag, en niemand zou er op kunnen antwoordden.
Dat zou alleen Palmer hebben kunnen doen en hij was dood.
Toen werd er een nauwkeurig onderzoek ingesteld naar de wijze waarop de brand zou kunnen zijn ontstaan, en vooral trachtte de politie te ontdekken hoe het mogelijk was, dat de vlammen zich zoo buitengewoon snel hadden uitgebreid.
Aan een ongeluk viel bijna niet te denken, want dan zou degeen die het veroorzaakt had het brandsignaal in werking hebben gebracht om den waker te waarschuwen.
Op de derde verdieping bevond zich volstrekt niets dat bijzonder brandbaar was, niets anders dan de kantoorlokaliteiten, de ontvangkamer, en nog enkele andere vertrekken, waarin zich slechts gewone kantoormeubelen bevonden.
Het was een raadselachtig geval, maar reeds begon het publiek zich te gewennen aan de opvatting, dat men hier met boos opzet te doen had, en dat Palmer daarvan zelf als slachtoffer was gevallen, toen er iets onverwachts gebeurde.
De jonge chemicus, Jack Helford, werd gearresteerd op beschuldiging Joseph Palmer te hebben vermoord, en daarna den brand te hebben gesticht.
Spoedig wisten de bladen te vermelden, op welke gronden deze beschuldiging berustte, den dag tevoren had tusschen Palmer en Helford in het laboratorium een hevige woordenwisseling plaats gehad en zelfs was het tot handtastelijkheden gekomen, de assistenten hadden de twee mannen van elkander moeten scheiden.
De aanleiding tot die twist bleef niet lang geheim want meedoogenloos brachten de Londensche dagbladen alles aan het licht.
Joseph Palmer bleek zich vergeten te hebben tegenover de zuster van Helford niet alleen, maar ook ten opzichte van diens zuster Ellen.
Hij had beide meisjes oneerbare voorstellingen gedaan, en Helford was er de man niet naar dit straffeloos te dulden.
Maar er was meer, het werd bekend, dat Helford met Palmer had samengewerkt bij de samenstelling van een nieuw springmiddel, het „Palmerit” en dat de formule ter vervaardiging van die stof spoorloos verdwenen was, terwijl verscheidene leden van het kantoorpersoneel zeer goed wisten, dat die formule bestond.
Natuurlijk was het mogelijk, dat de desbetreffende papieren zich in den zak van Palmer hadden bevonden, toen hij op dien noodlottigen avond op de fabriek kwam, en dat zij dus met hem verbrand waren, maar zeker was dat niet, en Helford was de eenige die iets meer dan de anderen kon weten van Palmer’s uitvinding, en die wist, hoeveel zij waard was.
Weer werd de oude waker, Tom Field, ondervraagd, maar hij verklaarde, den jongen man dien avond niet te hebben gezien.
Weliswaar bezat hij een sleutel van den tweeden ingang, die regelrecht naar de bureauzalen en naar het laboratorium voerde, en hij zou dus binnen kunnen zijn gekomen, zonder dat hij, Field, het gezien had.
De jonge chemicus had dadelijk een advocaat genoemd, een zijner vrienden, aan wien hij zijn verdediging wilde toevertrouwen.
En dadelijk stuitte deze op een moeilijkheid, Jack Helford had tusschen zes en acht uur een groote wandeling gemaakt, zooals hij verklaarde en niemand zou dus pertinent kunnen verklaren dat de jonge man in dien tijd elders was geweest dan in de fabriek.
Het zag er dus tamelijk donker voor den jongen chemicus uit, ofschoon hij zelf zich niet in het minst ongerust maakte, en er zeker van was, dat alles spoedig zou worden opgehelderd.
Intusschen weigerde de verzekeringmaatschappij beslist, een penny uit te betalen voor onomstootelijk was uitgemaakt, dat de brand niet aan boos opzet was toe te schrijven.
Zij had experts naar de fabriek gezonden, die een grondig onderzoek instelden, maar het was zeer lastig onder de puinhoopen nog eenig spoor van opzet terug te vinden.
Van de geheele fabriek stonden immers niets meer dan de vier muren en een klein gedeelte van het kantoorgebouw.
Wel bleef het onverklaarbaar, dat de vlammen zoo verbazend snel om zich hadden heen gegrepen, maar daar het opzet niet of niet meer te bewijzen viel, zoo moest de maatschappij wel door den zuren appel heen bijten, en aan den overlevenden firmant de hooge verzekeringsom uitbetalen.
Zoo stonden de zaken, toen Thomas Macdara, een dag nadat Helford in hechtenis was genomen, het bezoek ontving van Fred Heywood.