PART III (continued 2)

TRANSLATION 37

Leave.

(1) After leaving off gambling, he went to his solicitor’s, and left his affairs in his hands, but, before leaving the room, he made his will, and left all his property to his brother. (2) He asked leave to give the leavings of the dinner to his dog. (3) The general gave him two months’ leave of absence. (4) He left his wife in tears when he left the house, but after leaving it he met his brother, who accompanied him to the ship, and there left him. The following day he left the country for ever. (5) Leave the room, you impertinent fellow. (6) Leave the room as it is, for I do not intend to alter it.

To turn.

(7) When I entered the turnery, the turner was turning the leg of a table out of a piece of wood, which was turning rapidly on its axis. On hearing my footsteps, he turned round, but continued his turning. When the leg was turned, it turned out to be too short.

EXERCISE 38.

Do, Did (par. 237 (j)).

(1) Kiel vi fartas? Tre bone, mi dankas vin. (2) Ĉu vi faris, kion mi diris al vi? Jes, mi faris. Ne, mi ne (faris). (3) Ĉu vi mortigis tiun teruran hundon? Jes, certe, ĉar mi diris al mia edzino: "Kion ni povas fari pri tia malbelega besto?" kaj ŝi respondis: "Forigu ĝin." (4) Kunligu tiujn dek paketojn, kaj ankaŭ ordigu la ĉambrojn, kaj poste, se vi ne estos tro laca, ni esploros la vidindaĵojn de la urbo. (5) Ja venu (aŭ, mi petegas, ke vi venu), ĉar mi vere tre deziras vin vidi. (6) Estas malagrable havi interrilatojn kun personoj, kiuj penas nin trompi. (7) Tio sufiĉos por mi, sed por vi ĝi ne decos. (8) Hamleto estas Esperantigita (aŭ, tradukiĝis Esperanten, aŭ, en Esperanton) de Doktoro Zamenhof. (9) Mi parolis kun mia patro, sed li tute ne volis enmiksiĝi en la afero. (10) Li progresadis en la lernejo, sed li ne sukcesis negoce. (11) Riparu por mi ĉi tiun poŝhorloĝon, se ĝi valoras la koston tion fari.

TRANSLATION 38

Do, Did.

(1) How do you do? Very well, thank you. (2) Did you do what I told you? Yes, I did. No, I did not. (3) Did you do away with that awful dog? Yes, I did, for I said to my wife: "What can we do with such a hideous brute?" and she replied: "Do away with it." (4) Do up those ten parcels, and also do up the rooms, and afterwards, if you are not too done up, we will do the city. (5) Do come! for I do want to see you! (6) It is unpleasant to have to do with persons who try to do us. (7) That will do well enough for me, but it will not do for you. (8) Hamlet has been done into Esperanto by Doctor Zamenhof. (9) I spoke to my father, but he would have nothing at all to do with the matter. (10) He did well at school, but he did not do well in business. (11) Do up this watch for me, if it be worth the expense of doing so.

EXERCISE 39.

To get (par. 237 (k)).

(1) Mi leviĝis je la sesa, kaj tuj kiam mi vestis min, mi ordonis mian serviston, ke li alkonduku al mi mian ĉevalon. Kiam alvenis la ĉevalo, mi suriris ĝin, kaj rajdis al la domo de mia kuzo, kiu pretiĝis por la vulpoĉasado. Ni matenmanĝis, pretigis la ĉevalojn kaj forrajdis. Sur la vojo, mia ĉevalo ricevis al si ŝtonon en la hufon, tial mi deiris, kaj ĝin elprenis. Ĉar la vojetoj estis tre kotaj, la ĉevaloj ŝpruciĝis per koto, ni ankaŭ tre malpuriĝis, sed la ĉasistoj kutimiĝas je tio. Ni baldaŭ alvenis al la kunvenejo, kaj ĝuis bonan kuradon kun la ĉashundoj. (2) La knabino portis grizan robon, kaj, kiam mi demandis ŝin de kiu ŝi ĝin ricevis, ŝi diris al mi, ke ŝi penis ĝin akiri ĉe sia kudristino, sed la kudristino diris, ke ŝi ne havas robon kun tiu koloro en la tenejo, sed, ke ŝi farigos al ŝi tian (robon). La knabino ankaŭ diris, ke ŝi ne mendis la robon, kaj tre bone faris sen ĝi, ĝis fine ŝi decidigis sian patrinon havigi al ŝi tiun, kiun ŝi nun portadas. (3) Kiam vi venkos la malfacilaĵon parkere lerni tiun ĉi lecionon, ne penu liberigi vin de viaj aliaj lecionoj, ĉar vi ne povos min trompi, pretekstante, ke vi jam elfaris vian tutan taskon.

TRANSLATION 39

To get.

(1) I got up at six, and as soon as I got dressed, I ordered my servant to get me my horse. When the horse came, I got on to it, and rode to my cousin’s, who was getting ready for the fox hunt. We got breakfast, got the horses ready, and rode off. On the way my horse got a stone in its foot, so I got off and got it out. As the lanes were very muddy, the horses got splashed with mud, we also got very dirty, but huntsmen get accustomed to that. We soon got to the rendezvous and enjoyed a good run with the hounds. (2) The girl had got on a grey dress, and when I asked her from whom she got it, she told me that she had tried to get it at her dressmaker’s, but the dressmaker said she had not got a dress of that colour in stock, but would get such (a dress) made for her. The girl also said that she did not give an order for the dress, and got on very well without it, till at last she got her mother to get for her the one she had now got on. (3) When you have got over the difficulty of getting this lesson by heart, do not try to get off your other lessons, for you cannot get round me by pretending that you have got through all your work.

EXERCISE 40.

To appear, know, have.

(1) Kiam li unue aperis en la ĉambro, ŝajnis al mi, ke li estas malprudentulo, sed poste li ŝajne montris tiom da spriteco, ke mi ekvidis, ke mi trompiĝas. (2) Se la lernanto scius bone sian lecionon, la instruanto lin ne punus. (3) "Kristano," li diris al mi, "vi ne konas la historion de naskiĝo de tiu ĉi folio?" "Mahometano, mi ne konas," mi respondis. (Krestomatio, paĝo 31^a). (4) Mi sciis, ke vi havas hundon, sed mi ne konis la hundon, kiam mi ĝin vidis. (5) Kiam mia amiko petis, ke mi vizitu lin, li ne sciis, ke mi ne konas lian domon; tamen mi konis la straton kie li loĝas, kaj mi ankaŭ konis lian hundon, tial, tuj kiam mi rekonis ĝin kuŝantan apud la pordo de domo, mi eksciis, ke tiu domo apartenas al mia amiko. (6) Mi havas libron, kiun mi devas redoni al la biblioteko tuj kiam mi estos traleginta ĝin.

TRANSLATION 40

To appear, know, have.

(1) When he first appeared in the room, it appeared to me that he was (is) a fool, but afterwards he appeared to show so much wit that I perceived I was (am) mistaken. (2) If the pupil knew his lesson well, the teacher would not punish him. (3) "Christian," he said to me, "you do not know the story of the birth of this leaf?" "Mahometan, I do not know," I answered. (4) I knew that you had a dog, but I did not know the dog when I saw it. (5) When my friend asked me to call upon him, he did not know that I did (do) not know his house; however, I knew the street where he lived (lives), and I also knew his dog, therefore, as soon as I recognized it lying close to the door of a house, I knew that that house belonged to my friend. (6) I have a book which I have (must) to return to the library as soon as I (shall) have read it through (lit., as soon as I shall be having read it through).

EXERCISE 41.

To bring, let, give, effect, affect.

(1) Alportu al mi mian ĉapelon kaj poste diru al Johano ke li alkonduku mian ĉevalon. (2) La troproduktado malaltigas la prezon de la komercaĵoj. (3) Kiam oni sciigis la edzon, ke lia edzino naskis filon, li elprenis el sia kelo sian plej bonan vinon, por trinki al la bonfarto (aŭ, tosti la sanon) de sia unuenaskito. La patrino edukis sian filon dum lia infaneco, kaj poste la patro instruigis lin en unu el la plej bonaj lernejoj en la lando. (4) Kiam la policano liberigis la viron, ties frato lasis lin en sian domon, kaj mallevis la rulkurtenojn. (5) Li perdis la sanon, tial li devis ĉesigi multajn el siaj bonfaraĵoj, sed li ankoraŭ disdonas multe da mono al la malriĉuloj. (6) Oni sciigis lin, ke li devos atesti, ĉu la virino naskis filon aŭ filinon. (7) La efiko de ĉi tiu elpensaĵo, laŭ mia opinio (or, miaopinie), faros efekton ne ĝenerale supozitan, ĉar ĝi faros radikalan ŝanĝon en multaj el niaj industrioj, kvankam kiam ili estos tuŝataj (or, influataj) de ĝi, mi ne povas diri; kaj efektive estus afekteco miaparte provi certigi, kiam ĉi tiu efekto efektiviĝos.

TRANSLATION 41.

To bring, let, give, effect, affect.

(1) Bring me my hat, and then tell John to bring my horse. (2) Overproduction brings down the price of goods. (3) When they brought news to the husband that his wife had brought forth a son, he brought forth the best wine in his cellar to drink to the well-being (or, toast the health) of his first-born. The mother brought up her son during his childhood, and afterwards the father had him brought up in one of the best schools in the country. (4) When the policeman let the man go, the brother of the latter let him into his house, and let down the blinds. (5) His health gave way, so that he had to give up many of his good works, but he still gives away much money to the poor. (6) They gave him notice that he would have to give evidence whether the woman had given birth to a son or a daughter. (7) The effect of this invention, in my opinion, will produce an effect not generally supposed, for it will effect a radical change in many of our industries, although when they will be affected by it I cannot say, and it would in fact be affectation on my part to attempt to assert when this effect will be effected (realized).

EXERCISE 42.

Can, could, may, might, must, ought, should, would (par. 237 (l—p)).

(1) Eble li venos, kaj eble ne. (2) Ĉu vi permesos, ke mi venu morgaŭ? Jes, mi permesos (aŭ, jes, certe). (3) Ĉu vi povos veni morgaŭ? Jes, mi povos. (4) Ĉu mi devos veni morgaŭ? Ne, vi ne devos. (5) Ĉu mi devus vidi (aŭ, estas necese, ke mi vidu) la kuraciston? Jes, vi devus (aŭ, jes, tre necese); vi devus vidi lin jam hieraŭ. Mi ne povas lin vidi hodiaŭ, ĉar mi ne havas la tempon; mi devas iri al la banko, mia oficejo, kaj aliaj lokoj. (6) Vi devus vidi la kastelon. Mi amus ĝin vidi, sed estus necese ke, mi iru sola, kaj oni povus ŝteli al mi sur la vojo. (7) Li devis atenti sian laboron, ĉar alie li estus malboniginta ĝin. (8) Li devus atenti sian laboron pli, ol li faris, kaj tiuokaze li ne estus difektinta ĝin. (9) Ĉu vi volus, ke mi forlasu miajn amikojn? Kompreneble ne. (10) Li insistas veni; mi ne povas malhelpi lin (al li). Li venos, se vi ne malhelpos lin. (11) Li insistis veni, kvankam mi faris ĉion, kion mi povis, por malhelpi lin. Li venus, se vi invitus lin. (12) Li ne volis (li rifuzis) konfesi, ke li nenion vidas. Li ne konfesus, ke li nenion vidis, se li efektive estus vidinta ion. (13) Mi skribas al li, ke li venu. Mi skribis al li, ke li venu. (14) Mi skribas (skribis) al li, por ke li venu.

TRANSLATION 42

Can, could, etc.

(1) He may come, and he may not. (2) May I (will you allow me to) come to-morrow? Yes, you may (or, yes, certainly). (3) Can you come to-morrow? Yes, I can. (4) Must I (shall I have to) come to-morrow? No, you need not. (5) Ought I to see (or, is it necessary for me to see) the doctor? Yes, you ought (or, yes, very necessary); you ought to have seen him yesterday. I cannot see him to-day, for I have no time; I have to go to the bank, my office, and other places. (6) You ought to see the castle. I should love to see it, but I should have (it would be necessary) to go alone, and I might be robbed on the way. (7) He had to pay attention to his work, for, otherwise, he would have spoilt it. (8) He ought to have paid more attention to his work than he did, and then he would not have spoilt it. (9) Would you have me desert my friends? Of course (I would) not. (10) He will come; I cannot stop him. He will come if you do (will) not stop him. (11) He would come, notwithstanding I did all I could to stop him. He would come if you invited (would invite) him. (12) He would not confess that he saw (sees) nothing. He would not have confessed that he saw nothing, if he really had seen something. (13) I am writing to him to come. I wrote to him to come. (14) I am writing (I wrote) to him in order that he may (might) come.

EXERCISE 43.

Adverbial and Conjunctional Phrases.

(1) Ne faru tion miakaŭze (or, pro mi). (2) Ĉiu knabo siavice legu verson. (3) Nenial li ĉesis kanti. (4) Ial li forlasis sian celon. (5) Unufoje por ĉiam mi diras al vi denove, ke mi ne permesos ĝin. (6) Mi tute ne scias (tion), kion vi volas diri, se ne (estas), ke vi bezonas monon. (7) Li turnis la librojn supre malsupren, kaj siajn poŝojn el interne, sed li ne povis trovi la leteron. (8) Malgraŭ ĉio (or, ĉiuokaze) estas al mi tute egale, ĉu vi ĝin faros aŭ ne. (9) Ĉiuspecaj personoj ĉeestos la kunvenon, kiel ekzemple nobeloj, negocistoj, komercistoj, butikistoj, kaj tiel plu (k.t.p.), sed, kio ajn okazos (aŭ, ĉiuokaze), mi tien iros, pro tio, ke (aŭ, ĉar) ĝi fariĝas nur unu fojon ĉiujare. (10) Li penis fari sian eblon, sed estis tute senefike. (11) Miasurprize, li diris al mi, ke li ne faris ĝin intence. (12) Nu, oni trovis, ke tiel (Hamleto V, 1). (13) Mi vizitis lin antaŭ ne longe. (14) Mi ŝin ne vidis en la lasta tempo, sed mi esperas, ke ŝi vizitos min pli poste (post kelka tempo).

TRANSLATION 43.

Adverbial and Conjunctional Phrases.

(1) Do not do that on my account. (2) Let each boy in his turn read a verse. (3) For no reason he left off singing. (4) For some reason he abandoned his purpose. (5) Once for all, I tell you again that I will not permit it. (6) I do not know in the least (or, at all) what you mean, unless it be that you want money. (7) He turned the books upside down and his pockets inside out, but he could not find the letter. (8) After all, it is all the same to me whether you do it or not. (9) All sorts of people will be at the meeting, as, for example, noblemen, merchants, traders, shopkeepers, and so forth (etc.), but at all events I shall go there, for it takes place only once a year. (10) He tried to do his best, but it was all to no purpose. (11) To my surprise, he told me that he did not do it on purpose. (12) Well, it was so found. (13) I called upon him lately (not long ago). (14) I have not seen her of late, but I hope she will call upon me later on.

EXERCISE 44.

La edzeco (par. 276).

Georgo fianĉiĝis kun ĉarma knabino, kaj estas edziĝonta kun ŝi ĵaŭde, kaj lia fratino estas edziniĝonta samtage. La fianĉino de Georgo parolis hieraŭ kun la paroĥestro pri sia edziniĝo, kaj li diris, ke li edzigis ŝiajn gepatrojn antaŭ dudek jaroj, kaj ke nenio faros al li pli grandan plezuron, ol edzinigi ŝin. Li proponis, ke la edziĝo okazu en la paroĥa preĝejo, kaj ŝi respondis, ke ŝi estas certa, ke ŝia fianĉo raviĝos edziĝi kun ŝi en la sama preĝejo, kie ŝiaj gepatroj edziĝis, kaj ke ankaŭ la fratino de Georgo konsentos edziniĝi tie.

La edziĝa tago alvenis, kaj la preĝejo pleniĝis de ĉiuj edzigeblaj personoj el la vilaĝo, fraŭlinoj kaj fraŭloj; ankaŭ ĉeestis la pastredzino, kiu estas forta subtenantino de la edzeco.

Kiam la du edziniĝontoj alvenis, la du edziĝontoj atendis ilin en la preĝejo, kaj baldaŭ la soleno komenciĝis. La du geedziĝontoj staris flankon ĉe flanko en la ĥorejo kontraŭ la altaro. Dum la soleno la pastro metis al ĉiu edziĝonto la jenan demandon: "Ĉu vi volas preni ĉi tiun virinon kiel vian edzinigiton?" kaj poste, al ĉiu edziniĝonto: "Ĉu vi volas preni ĉi tiun viron kiel vian edzigiton?" Poste, ĉiu edziĝanto metis ringon sur la kvaran fingron de sia edziniĝanto, samtempe dirante: "Per tiu ĉi ringo mi vin edzinigas."

Tuj kiam la edziĝa soleno finiĝis, la novedzoj kaj novedzinoj iris al la domo de la patro de Georgo, kie fariĝis la edziĝa festo.

Je kelke da jaroj (kelkajn jarojn) poste, Georgo eksedziĝis; kaj jaron pli poste, mi vidis en la ĵurnaloj, ke lia fratino eksedzigis sian edzon.

TRANSLATION 44.

Matrimony.

George became engaged to a charming girl, and is to be married to her on Thursday, and his sister is to be married on the same day. George’s fiancée spoke about her marriage to the vicar of the parish yesterday, and he said he had married her parents twenty years ago, and that nothing would give him greater pleasure than to marry her. He proposed that the marriage should take place in the parish church, and she replied that she was certain her fiancé would be delighted to be married to her in the same church where her parents had been married, and that George’s sister also would consent to be married there.

The wedding day arrived, and the church was filled with all the marriageable persons of the village, maids and bachelors; there was also present the clergyman’s wife, who is a strong advocate of matrimony.

When the two brides[40] arrived, the two bridegrooms[40] were awaiting them in the church, and soon the ceremony commenced. The two bridal couples stood side by side in the chancel opposite the altar. During the ceremony the clergyman put the following question to each bridegroom: "Wilt thou have this woman to thy wedded wife?" and then to each bride: "Wilt thou have this man to thy wedded husband?" Afterwards each bridegroom put a ring on the fourth finger of his bride, at the same time saying: "With this ring I thee wed."

As soon as the marriage ceremony was over the bridegrooms and brides went to George’s father’s house, where the wedding banquet took place.

Some years afterwards George was divorced, and a year later I saw in the papers that his sister had divorced her husband.

Footnote:

Edziniĝonto = A bride before marriage.

Edziniĝanto = A bride who is being married.

Edziniĝinto, or, novedzino = A bride after marriage.

(See pars. 208, 209.)