Akto V.

Sceno 1.—Antaŭ la grotĉambro de Prospero.

(Venas Prospero magie vestita, kaj Arielo).

Prospero.

Nun mia plano venas al finiĝo.

Spiritoj magipove min obeis

Oportunege. Horo nun kioma?

Arielo.

La sesa proksimiĝas. Vi promesis

Ke tiam ĉesos nia laborado.

Prospero.

Promeson mian certe mi plenumos,

Ĉar bone vi min servis. Diru kien

La Reĝon kaj sekvantojn vi kondukis.

Arielo.

Sub l’ ombrodona via tiliaro,

Malliberuloj, kune ili staras

Terure timigitaj; en la stato

Por ilin puni de vi preparita,

Ne povas ili ŝanĝi ĝis vi volos.

La Reĝo, lia frato, kaj la via

Triope staras strange konsternitaj,

Dum la ceteraj ploras apud ili,—

Precipe l’ bona maljunul’ Gonzalo,

Sur kies blankan barbon larmoj falas

Simile al malvarmaj vintraj gutoj

De kana tegmentrando. Via povo

Ĉagrenas ilin nun interne tiel

Ke ilin vidi tuŝus vian koron.

Prospero.

Ĉu vi, spirito, tion vere pensas?

Arielo.

Min tuŝus tio se mi estus homa.

Prospero.

Min tuŝu ĝi do, ĉar mi homo estas.

Ĉu vi, aero nur, kompatas homojn,

Dum, similul’ ilia, mi ne sentos

Pli ol vi kompatema?—Kiel ili

Ĉu ĝojon, ĉu ĉagrenon mi ne havas?

Malbone kvankam ili kun mi agis,

Kaj vundis min profunde, mi forpelos

Koleron mian propran: grandanimo

Ol venĝo estas virto pli laŭdinda.

Pentantajn ilin povas mi pardoni,

Eĉ sen sulkiĝo. Iru, Arielo,

Kaj ilin liberigu. Magiaĵon

Tuj rompos mi, al ĉiu por redoni

Sentemon ĝustan.

Arielo.

Tuj mi iros, Mastro. (Foriras).

Prospero.

Koboldoj riveretaj kaj montetaj,

Lagamistetoj, arbarvizitistoj;

Vi, sur la sablo kiuj l’ ondon sekvas,

Kaj ride antaŭkuras for l’ alfluon;

Duonestaĵoj, kiuj sub la luno,

Elfaras la maldolĉajn herbrondaĵojn

Maĉeblajn tute ne de la ŝafino;

Vi, fungfaristoj, kiuj nokte ludas,

Kaj ĝoje aŭdas vespersonoradon—

Per vi, malfortaj kvankam estaĵetoj,

Tagmezan povis mi nubigi sunon,

Eĉ leviĝigi ventojn ribelantajn,

Eĉ verdan maron kun ĉielo blua

Interbatigi muĝe; mi fulmigis

Tra laŭtkrakanta tondro; fajre fendis

La Jupiteran kverkon per difulmo.

Mi skuis promontoran fundamenton,

Elradikigis cedron kaj pinarbon;

Eĉ tomboj vekis siajn endormantojn

Kaj malfermiĝis ilin por forsendi,

Per mira povo mia.—Sed nun ĉesu

La magiarto, de mi forĵurita;

Ĉar, poste iom da muziko dolĉa,

(Tuj de mi dezirata por ke baldaŭ

Pentuloj sentojn siajn ree havu)

Korege rompos mi bastonon mian

Kaj teren ĝin enfosos multajn futojn,

Kaj, pli profunde eĉ ol ajn sondilon,

La libron mi dronigos!

(Solena Muziko).

(Revenas Arielo; lin sekvas Alonzo kun freneza mieno, kune kun Gonzalo; Sebastiano kaj Antonio, sammaniere, kune kun Adriano kaj Francisko.—Ili ĉiuj enpaŝis la rondon, kiun Prospero estis antaŭpretiginta: tie ili staras magie senmovaj; tion vidante, Prospero parolas:)

Ari’ solena, taŭga kuracado,

Nun senutilan vian tutan cerbon

Rekonsciigu, en kranio via:

Cetere vi en magipovo staras.—

Gonzalo! virta, honorinda viro,

Okuloj miaj simpatie ploras

Kun viaj; falas de mi frataj larmoj . . .

—Magio nun rapide malaperos,

Kaj, kiel la maten’ svenigas nokton,

Iliaj sentoj la nebulan staton

Forigos tuj, kaj ree sin ekvekos.—

Gonzalo! bona vir’, savinto mia,

Subul’ al via Reĝo tre fidela,

Noblanimulo, estos viaj servoj

Pagitaj hejme, voĉe, kaj per agoj!

Alonzo, tre kruele vi agadis

Kun mi kaj kara infanino mia,

Kaj tiu via frato krime helpis,—

—Sebastian’ interne tion sentas—

Eĉ vi, ho frato! karno, sango mia,

Mortigis, ambicie, natursentojn,

Sebastianon puŝis al perfido . . .

—Duoble li pro tio nun suferas!—

La Reĝon ambaŭ vi mortigi volus . . .

Sed al vi mi pardonas, Antonio.

—Ilia komprenado ekrevenas:

Idealfluo sane replenigos

Pensrandon magiŝlime nun kovritan.

El ili tamen min neniu konus,

Eĉ se min ili vidus.—Arielo,

Alportu mian glavon kaj ĉapelon.

(Foriras Arielo).

Nun tute magiveston mi deprenu,

Kaj kiel dukon de Milan’ min montru.

(Al Arielo kiu revenas kaj helpas vesti lin).

Spirit’, rapidu! Vi tuj liberiĝos!

Arielo kantas:

Ĉe l’ abel’ kunsuĉos mi,

En primolo kuŝos ni,

Tie ni ripozos, dum

La strigo vokos en mallum’.

Sur vesperto rajdos mi

Post la somer’, gaje, ho!

Gaje tre! gaje, ho! vivos mi nun,

Sub arba flor’ varmigata de l’ sun’.

Gaje, ho! vivos mi, gaje tre, nun,

Varmigos min la brila sun’,

Sub arba floro mi vivos nun!

Prospero.

Ĉarmege! Al mi, Ariel’, vi mankos;

Sed vi libera estos aerido.

Ĉi tien de la Reĝa ŝip’ venigu

Ŝipestron kaj subestron ĉiam viglajn,

Maristojn ankaŭ sub ferdek’ dormantajn.

Tuj iru.

Arielo.

Mastro, mi l’ aeron glutos:

Eĉ antaŭ du pulsbatoj mi revenos.

(Foriras Arielo).

Gonzalo.

Turmento, peno, miro kaj mirego

Ĉi tie loĝas: ke ĉiela povo

Konduku nin el la insul’ terura!

Prospero.

La suferintan dukon de Milano,

Prosperon, nun rigardu, moŝta Reĝo!

Por pli ĉertigi ke vivanto princa

Al vi parolas, mi vin ĉirkaŭprenas:

Ĉar al vi kaj sekvantoj mi deziras

Bonvenon, kore!

Alonzo.

Ĉu Prosper’ vi estas,

Aŭ sorĉapero por min malinformi,

Ne povus nun mi diri: via pulso

Tre home batas certe: mi ekpensas

Ke, de l’ intervidiĝo nia lasta

Ĝis nun, posedas min frenezo ia. . . .

Ĉu ne postulas ĉio ĉi klarigon,

Rakonton strangan?—La dukecon vian

Forlasas mi, de vi nun peteganto!

Pardonu mian kulpon!—Sed, Prospero!

Ĉi tie kiel staras li—kaj vivas?

Prospero.

Unue, nobla maljunul’ Gonzalo,

Ke mi vin respektege ĉirkaŭprenu:

Honoro via estas netaksebla,

Eĉ senegala.

Gonzalo.

Ĉu ĉi tio estas?

Ĉu ne? Mi ne komprenas. . . .

Prospero.

Strangaĵecon

Insulnaskitan, vi ankoraŭ sentas;

Ĝi ne permesas al vi veron vidi.

Bonvenon koran al amikoj miaj!—

(Flanken al Sebastiano kaj Antonio).

Se tamen volus mi, kortega paro,

Malkaŝi perfidaĵon vian, vere

Sur vin sulkiĝus tuj la Reĝa brovo;

Sed mi silentos.

Sebastiano (flanken).

Li diable prava!

Prospero (al Antonio).

Vi, malbonulo, kiun frato’ nomi

Eĉ buŝon malpurigus, mi pardonas

Kulpegojn viajn tute, postulante

Ke al mi tuj duklandon vi redonu—

Sed tion nepre vi devige faros—

Alonzo.

Se estas vi Prosper’, al ni rakontu

Detale vian ĝis nun konserviĝon;

Klarigu tiun ĉi interrenkonton—

Ĉar de tri horoj nur, ni marirante

Suferis ŝippereon sur ŝtonbordo,

Kaj tie mi (kruela penso!) perdis

Karegan filon!

Prospero.

Tre mi vin kompatas!

Alonzo.

Neriparebla perdo! Pacienco

Kuraci ĝin ne povas.

Prospero.

Sed mi pensas

Ke vi ne tute petas ĝian helpon:

Al mi, por sama perdo, pacienco

Fariĝas kontenteco konsolanta.

Alonzo.

Ĉu vi ĵus dirus, “sama perdo”?

Prospero.

Sama,

Kaj ankaŭ tute nova. Elportebla

Por fari ĝin mi havas nur rimedojn

Ol viaj pli malfortajn, ĉar filinon

Ne antaŭ longe perdis mi.

Alonzo.

Filinon?

Ĉielo! kial, Reĝo kaj Reĝino,

En Neapolo nun ne estas ili?

Por okazigi tion, tre volonte,

Anstataŭ filo mia, sur marfundo

Mi kore enŝlimiĝus. Nu, filinon,

Ŝin kiam perdis vi?

Prospero.

En la Ventego,

Samtempe kiam vi la filon perdis.

Mi vidas ke tre miras vi, sinjoroj,

Pri tiu ĉi okaz’; vi preskaŭ dubas

L’ ateston de okuloj kaj oreloj;

Sed, kiel ajn vi provizore perdis

De l’ sentoj uzon, sciu nun ke certe

Prosper’ mi estas, mi la rajta duko,

Mi, kiu, forpelita el Milano

Atingis poste la insulon kies

Ĉefviro estas mi, sur kies bordo

Okazis via propra ŝippereo.

Sed tian ĉiutagan historion

Nek povus mi rakonti en kunsido,

Nek dum tagmanĝo. Nu! bonvenon, Reĝo,

Al la grotĉambro nur kortego mia.

Interne sekvantar’ nenia staras,

Ekstere ne subuloj: nun, rigardu!

Tuj, pro duklando kiun vi redonas,

Mi pagos vin per multa plibonaĵo:

Almenaŭ kontentigos vin la vido

Eĉ pli ol min duklando.

(La grotĉambro malfermiĝas kaj montras Ferdinandon kaj Mirandon ŝakludantajn).

Mirando.

Vi friponas,

Karulo—

Ferdinando.

Ne, amata koro mia,

Por tuta mond’ ne volus mi falsludi.

Mirando.

Falsludi povus vi, por dudek regnoj,

Eĉ tiam dirus mi ke vi bonludas.

Alonzo.

Se estas tio nur insulapero

Karegan filon mi dufoje perdos.

Sebastiano.

Mirakl’ altega!

Ferdinando.

Kvankam muĝas l’ ondoj,

Kompaton havis ili: mi neprave

Malbenis ilin.

(Genufleksas al Alonzo).

Alonzo.

Ke plenkoraj benoj

De ĝoja patro vin ĉirkaŭu tute:

Leviĝu. Kiel vi ĉi tien venis?

Mirando.

Ho! miro! kiom da kreitoj belaj

Nun staras tie ĉi! homaro nobla!

Belega, nova!

Prospero.

Nova por vi, kara.

Alonzo (al Ferdinando).

Ŝin, kiu kun vi ĵus interŝakludis,

Al mi konigu—kvankam reciproke

Nur estas vi trihoraj gekonatoj—

Ĉu estas ŝi diin’ nin disiginta

Por nin reunuigi?

Ferdinando.

Ne, sinjoro;

Mortema ŝi; sed, per nemorta Povo,

Ŝi mia estas, de mi elektita

En tempo, kiam nek de vi permeson

Mi peti povis, nek vin pensis viva;

Filino de Milana fama duko—

—Tre ofte jam lin aŭdis mi laŭdatan,

De mi, ĝis nun, lin tamen nekonatan—

De kiu novan vivon mi ricevis:

Per kara fianĉino li fariĝas

Nun dua patro mia.

Alonzo.

Patro ŝia

Fariĝas mi.—Sed kiel strange ŝajnas

Pardonon peti de l’ infano mia!

Prospero.

Sinjoro, haltu tie: ni ne ŝarĝu

Memoron nian per la malbonaĵo

Feliĉe nun pasinta.

Gonzalo.

Mi interne

Ĵus tiel ĝoje ploris, ke pli frue

Ne povis mi paroli . . . Dioj povaj!

Rigardu, benu per duobla krono

Geprincojn niajn! Ĉar vi markis vojon

Por la interrenkonto!

Alonzo.

Amen! Estu!

Gonzalo.

Ĉu el Milan’ Prospero forpeliĝis

Por ke l’ idaro lia reĝe sidu

Sur Neapola trono? Estu ĝojaj!

Plej ĝojaj kiel eble! Tion skribu

En orleteroj sur kolonoj daŭraj.

Vojaĝo mira! edzon en Tuniso

Akiris Klaribel’; per ŝippereo

Edzinon ŝia frato Ferdinando

Feliĉe trovis; eĉ Prosper’ duklandon,

Kaj ĉiu el ni sin mem—jam perditan—

En insulet’ retrovas.

Alonzo (al Ferdinando kaj Mirando).

Viajn manojn

Al mi nun donu: doloriĝu koro

Ne deziranta al vi ĝojon.

Gonzalo.

Amen!

(Revenas Arielo kun ŝipestro kaj subestro tute miregante sekvantaj lin).

Sinjoro! nun rigardu, el ni vivas

Pli multaj ol eĉ povus ni esperi!

Ĉu en la ŝipo mi ne antaŭdiris

Ke tia maltaŭgulo ne droniĝos

Se estas pendigilo apud bordo?

Marblasfemulo, tute vi silentas:

Ĉu landnovaĵon vi ne povas ĵuri?

Subestro.

Ke ni revidas Reĝon kaj sekvantojn,

Novaĵo la plej bona certe estas:

Nur tri sabloŝutiloj malpleniĝis

De l’ ŝipfendiĝo ĝis la nunminuto,

Sed, tute ŝnurarmita, nia ŝipo

Nun estas bele taŭga por mariri,

Kaj tia kia ĝi antaŭe estis.

Arielo (flanken al Prospero).

Sinjoro, mi plenumis tiun servon

Dum forestado mia.

Prospero (flanken al Arielo).

Mirestaĵo!

Alonzo.

Okazoj tiaj ne naturaj estas:

Eĉ ili pli kaj pli strangiĝas. Diru,

Ĉi tien kiel ambaŭ el vi venis?

Subestro.

Sinjoro, se mi nun ne malspritiĝos

Volonte al Vi mi sciigos tion . . .

Ni ĉiuj morte sentis nin dormemaj,

Kaj sub ferdek’ kuŝantaj . . . Bruegaĵo

Katena, bleka, muĝa, kaj kriega

El tiu loko nin terure vekis . . .

Liberaj tiam, ni mirege vidis

La reĝan, bonan, bravan ŝipon nian,

Ŝnuraĵigita kaj de nove taŭga.

Ŝipestro nia vigle, gaje kuris

Por ĝin rigardi—Sed, dum palpebrumo,

Nubiĝaj, sonĝe, ĉiujn ni forlasis . . .

Kaj tien ĉi veniĝis . . .

Arielo (flanken al Prospero).

Ĉu mi bone

Elfaris vian volon?

Prospero (flanken al Arielo).

Diligente!

Tuj estos vi libera!

Alonzo.

Labirinton

Similan viro ajn neniam paŝis;

Gvidil’ mirega, ol natur’ pli alta,

La tuton antaŭplanis. Orakolo

Nur povus ĝin klarigi.

Prospero.

Reĝa Moŝto,

Plu ne turmentu nun spiriton vian

Pri tiuj ĉi strangaĵoj . . . Libertempe.

Ne longe de nun, poste mi klarigos

Okazojn, kiujn eble vi aprobos:

Ĝis tiam, estu ĝoja, mi petegas.

(Flanken al Arielo) Spirito, venu: tuj nun liberigu

Eĉ Kalibanon kaj kunulojn liajn.

(Foriras Arielo).

Mi petas vin, ho Reĝo, kontentiĝu.

Ankoraŭ mankas kelke da sekvantoj,

Sed ilin vi kredeble ne memoras.

(Revenas Arielo enpuŝanta Kalibanon, Stefanon, kaj Trinkulon, kiuj portas la ŝtelitan vestaĵon).

Stefano.

Ĉiu homo elturniĝu por la ceteraj, kaj neniu estu singardema, ĉar ĉio estas nur ŝanco. Kuraĝe! monstregulo! kuraĝe!

Trinkulo.

Se kredindaj estas la spioniloj kiujn mi portas vizaĝe, jen estas bela vidaĵo!

Kalibano.

Setebos! estas jen spiritoj gloraj!

Kaj kiel bela estas mia mastro!

Mi timas ke li min severe punos.

Sebastiano.

Ha, ha! sinjoro mia, Antonio,

Objektoj tiaj, diru, kiaj estas?

Ĉu aĉeteblaj?

Antonio.

Ili? Kompreneble,

Ĉar unu estas fiŝo, kaj vendebla.

Prospero.

La montron de la trio bone notu,

Sinjoroj. Ĉu honestaj ili ŝajnas?

De tiu malbelulo la patrino

Potenca sorĉistino tiel estis,

Ke ŝi la lunon povis eĉ kontroli,

Alfluon kaj forfluon vole fari,

Eĉ kontraŭ la lunpovo—Nun, triope,

Vestaĵon tiun ili de mi ŝtelis—

La duondiablido min mortigi,

Per helpo de kunuloj, jam intencis;

Du el maltaŭganaro vi mem konas:

Ĉi tiu mallumaĵo estas mia.

Kalibano.

Min morte pinĉos li!

Alonzo.

Kelisto mia,

Ĉu li drinkema estas ne Stefano?

Sebastiano.

Ebria nun, li kie ŝtelis vinon?

Alonzo.

Trinkulo mem de vino ŝanceliĝas:

El kie prenis ili la likvoron

Maturiĝantan en la maltaŭguloj?

Peklaĵon tian kio kaŭzis? Diru!

Trinkulo.

De l’ tempo de mia lasta renkonto kun Vi, mi troviĝis en tia peklaĵo, ke kredeble ĝi neniam foriros el miaj ostoj: mi ne timos muŝovĝermiĝon!

Sebastiano.

Nu! kion vi diras, Stefano?

Stefano.

Ne tuŝu min! Mi jam ne estas Stefano, sed nur streĉego!

Prospero.

Vi volus esti Reĝo de l’ insulo?

Stefano.

Doloran Reĝon havus do l’ insulo.

Alonzo (montrante Kalibanon).

Strangaĵon tian mi ĝis nun ne vidis!

Prospero.

Malbonkonduta estas li, Sinjoro,

Eĉ tiel kiel estas li malbela—

Vi tri, tuj iru en grotĉambron mian

Kaj bele ĝin balau kaj ornamu,

Pardonon mian se vi gajni volas.

Kalibano.

Mi certe volas. En la estonteco

Pli saĝa tute estos mi, kaj penos

Pardonon de la mastro por ricevi.

Ho triobleduobla mi azeno!

Por dio mi trinkulon tian prenis

Kaj malspritulon mi adoris!

Prospero.

Iru!

Alonzo.

For de ĉi tie kaj pakaĵon portu

Al ĝia loko—

Sebastiano.

Kie ĝin vi ŝtelis.

(Foriras Kalibano, Stefano, kaj Trinkulo).

Prospero.

Nun, Via Reĝa Moŝto, kaj sekvantoj,

Bonvolu tuj akcepti la gastamon

De simpla groto, kie vi ripozos

Ĉi tiun noktodaŭron. Tre rapide

La tempon ni pasigos: mi rakontos

Al vi la mian vivon, de l’ momento

En kiu la insulon mi atingis.

Matene morgaŭ vin mi kunkondukos

En vian ŝipon, poste Neapolon,

Ĉefurbon kie mi esperas vidi

De niaj gekaruloj la edziĝon,

Kaj fine, en Milano mia, vivos

Min pretiĝante por la tombo.

Alonzo.

Vere,

Mi tre deziras aŭdi la rakonton

De viaj aventuroj en l’ insulo:

Tre stranga devus esti.

Prospero.

Vi ĝin aŭdos:

Mi ĉion diros; mi al vi promesas

Kvietajn ondojn, tre facilajn ventojn,

Eĉ tian marveturon ke vi trafos

Ŝiparon vian kvankam malproksiman—

(Al Arielo) Vi, Arielo, tion tuj elfaros,

Birdeto kara, tiam, liberiĝu!

Adiaŭ, Ariel’!—(Al Alonzo kaj aliaj) Kun mi nun venu!

(Ĉiuj foriras).