← Table of contents
Het onderwijzeresje

Een moeielijke taak.

Reading edition

D
D

en volgenden morgen werd Thea al vroeg gewekt door leven in de kinderkamer. Ze hoorde gestommel en geschreeuw, als van vechtende kinderen en uit bed springend, schoot ze haastig hare pantoffels aan en liep naar de kamer van Stans, waar ze haar beide leerlingetjes over den grond zag rollen, elkander met hunne vuisten duchtig bewerkend.

„Kinderen,” riep ze, „wat mankeert je, wil je wel eens dadelijk uitscheiden met vechten.”

Een gil van Stans was het antwoord. Armand had haar vlecht te pakken en trok er uit alle macht aan.

Thea kwam tusschenbeiden, greep het stevige vuistje van het driftige kind en poogde het haar van zijn zusje er tusschen uit te krijgen.

„Laat los,” gebood ze.

„Neen,” schreeuwde Armand, „ik laat niet los, ze is een valsch kind, ze plaagt me.”

Weer gilde Stans en angstig, dat het leven hun moeder zou wakker maken, keek Thea naar de deur.

Opeens liet Armand met een harden gil los. Stans had hare nagels in zijn bloot been geslagen en de hevige pijn deed hem loslaten. Thea maakte van de gelegenheid gebruik om hen te scheiden.

Op hetzelfde oogenblik werd er geklopt en kwam de kamenier van mevrouw van Gendringen vragen, wat er toch gebeurde, haar meesteres was door het spectakel, dat de kinderen maakten, wakker geworden en zond haar nu om te onderzoeken, wat er de oorzaak van was.

Zenuwachtig verklaarde Thea, dat het niets te beduiden had, de kinderen waren aan het kibbelen geraakt en dat was in vechten geëindigd.

De kamenier vertrok en Thea trachtte de huilende kinderen te doen bedaren.

„Schaam jullie je niet, zoo vroeg in den morgen al te vechten. Het is nog erger, of je twee straatjongens bent.”

„Ze heeft mijn been aan bloed geknepen,” snikte Armand, „dat akelige, valsche kind, maar ik zal het aan Mama vertellen en dan zal ze eens wat zien.”

„Hij trok me mijne haren uit het hoofd,” schreide Constance, „die gemeene jongen, hij wou niet loslaten.”

Met veel moeite gelukte het eindelijk Thea hen een beetje te kalmeeren.

„Vertel me nu eerst eens, waarom jullie zoo aan het vechten bent gegaan,” zei ze, toen de beide kinderen geëindigd hadden, met elkander te beschuldigen.

„Stans is begonnen,” zei Armand, „ze zei, dat Mama nu toch eens lekker wist, dat ik jokte en ze zei het treiterig, dat valsche kind.”

Thea keek Constance ernstig aan.

„Waarom zei je dat?” vroeg ze.

Stans kreeg een kleur, nu haar geliefde gouvernante haar zoo streng aankeek en stotterde:

„Omdat ik het meende. Ik was gisteren nog veel blijder, dat de leugen van Armand uitgekomen was, dan omdat ik niet naar bed hoefde.”

Thea zei eerst niets. Het was zeker niet mooi van het kind, zoo blij te zijn, omdat haar broertje ontmaskerd was, maar in de gegeven omstandigheden was het zoo heel natuurlijk.

„Is ze nou niet valsch!” riep Armand.

Even aarzelde Thea, ze gaf Conny niet graag ongelijk tegenover Armand en toch moest ze haar weten te beduiden, dat ze geen pleizier mocht hebben in een andermans leed.

„Je valt me tegen, Conny,” zei ze, „ik dacht niet, dat je zoo onedelmoedig was. Men moet een verslagen vijand niet plagen, dat is niet mooi.”

Constance begon te huilen.

„Het was ook zoo prettig, dat hij nu eens aan de kaak gesteld was, ik kreeg anders altijd de schuld.”

„Ja maar, kind, dat neemt niet weg, dat het niet lief van je is, Armand te verwijten, wat er gisteren gebeurd is. Jij bent gerechtvaardigd en dat moet je genoeg zijn.”

„Armand heeft niet eens straf gehad,” mokte Constance.

„Ik denk, dat het al straf genoeg voor Armand is, dat je mama, die hem voor zoo oprecht hield, nu weet, dat hij dat niet altijd is. Dat is al erg genoeg voor hem, laat hem nu verder met rust.”

Dat was voor den verwenden jongen te veel.

Hij werd nog rooder en zei stampvoetend:

„Dat wou u wel, nare juf, maar het kan Maatje niks schelen hoor, niks, Ma houdt nog net evenveel van me, Maatje vindt me nog net even lief,” en huilende wierp hij zich op den grond, driftig van zich af schoppend en aldoor roepend, dat het zijn moeder niets schelen kon en dat ze hem nog even lief vond. Maar dat was het juist, wat hij heel goed voelde, zijn moeder had zich zijn jokkentje wel aangetrokken, hij was niet meer zoo volmaakt in hare oogen, als hij geweest was. Zij had het hem wel dadelijk vergeven, maar toch gezegd, dat het haar veel verdriet gedaan had.

Thea vond het beste, hem maar te laten uitrazen en schelde het meisje, dat de kinderen altijd hielp met aankleeden, waarop ze naar haar kamer ging, om haar eigen toilet te maken.

Het ontbijt ging heel stil voorbij. De kinderen zeiden niets en zij zelve had ook geen behoefte aan praten. Daarenboven vond ze het ook beter, zich wat teruggetrokken te houden, de kinderen moesten merken, dat ze de scène van dien ochtend nog niet vergeten was.

Ook onder de les heerschte buitengewone rust. Armand deed met een knorrig gezicht zijn werk, van tijd tot tijd boos naar Thea kijkend, wat zijn kindergezichtje zoo grappig stond, dat deze moeite had niet te lachen. Ze hield zich echter goed en deed alsof ze niets merkte van de ongenade, waarin ze blijkbaar bij hem gevallen was.

Constance was ook stil, maar zag er niet boos, maar verdrietig uit. Dat haar lieve juf zoo koel en teruggetrokken was, vond ze vreeselijk, ze had graag een poging tot verzoening gedaan, maar durfde niet goed, bang, afgewezen te worden en dat zou meer zijn, dan ze op het oogenblik verdragen kon.

Tegen elf uur kwam de kamenier van mevrouw en zei, dat haar meesteres de juffrouw liet zeggen, dat ze haar in haar boudoir wachtte, zij zelve moest zoo lang bij de kinderen blijven.

Thea stond dadelijk op.

Hoe vervelend, dat het bloed haar zoo naar het hoofd steeg, ze keek naar de kinderen, of die haar zagen kleuren en ontmoette de spottende oogen van Armand.

Ze haastte zich, de kamer te verlaten. Op het portaal stond ze een oogenblik stil.

Wat klopte haar hart!

Ze sloot hare oogen en slikte eens.

Mevrouw wilde haar zeker onderhouden over de scène van dien morgen, natuurlijk zou de schuld op haar gegooid worden, mevrouw zou zeggen, dat ze de orde op de kinderkamer niet wist te bewaren en toch, wat had ze er aan kunnen doen.

Kom, ze moest gaan. Wat was ze toch overdreven gevoelig, om daar nu zoo tegen op te zien.

Ze had precies hetzelfde gevoel, dat ze gehad had als schoolmeisje, wanneer ze bij de directrice ontboden was en wist een flink standje te krijgen.

Hetzelfde gevoel en toch anders. Als schoolmeisje wist ze, dat ze het standje verdiend had en dat de directrice recht had, haar onder handen te nemen.

En nu wist ze niet, of ze anders had kunnen handelen, dan ze gedaan had en daarenboven, als mevrouw van Gendringen aanmerking op haar maakte, had ze altijd een gevoel, alsof haar dat vernederde.

Na nog even geaarzeld te hebben, klopte ze aan de deur van het boudoir.

„Binnen.”

Thea opende zacht de deur en een oogenblik later bevond ze zich in tegenwoordigheid van de meesteres des huizes.

Met haar gewoon, trotsch gebaar wees ze Thea een stoel.

Deze ging zitten en wenschte, dat ze mijlen ver was.

Na een oogenblik van pijnlijke stilte, een stilte, die mevrouw van Gendringen meestal aan hare berispingen deed vooraf gaan, om meer indruk te maken, zei ze:

„U begrijpt zeker wel, waarover ik u wensch te spreken.”

Thea was te oprecht, om dat te ontkennen en zei dus, dat ze veronderstelde, dat het kibbelen der kinderen mevrouw dien morgen gehinderd had.

Mevrouw van Gendringen glimlachte minachtend.

„U noemt dat kibbelen, ik geloof dat vechten een beter woord is. Ik ben hevig geschrokken van de rauwe gillen, die uit de kinderkamer tot mij doordrongen en mijn kamenier vertelde mij, dat ze de kinderen over den grond had zien rollen, vechtend, als een paar straatjongens. Was dat de waarheid of niet?”

Thea moest beamen, dat de kinderen werkelijk handgemeen waren geworden. Ze voelde ook wel, dat zooiets niet gebeuren moest, maar wat had zij er aan kunnen doen, ze waren immers al aan den gang, toen ze bij hen kwam.

Mevrouw van Gendringen keek haar steeds aan met die koude, strenge oogen, ze had wel onder den grond willen kruipen.

„En u stond daarbij en zag toe?”

„Maar, mevrouw, wat had ik anders moeten doen? Ik ben ook van hun schreeuwen wakker geschrokken en toen dadelijk gaan kijken, wat er was. Toen ik bij hen kwam, lag Armand boven op Constance en rukte aan haar vlecht. Ik trachtte zijn hand te openen, maar hij wilde niet loslaten.”

„Een eenvoudig bevel van u had voldoende moeten zijn, om hen te doen ophouden, nietwaar?”

Thea’s wangen gloeiden, wat keek die vrouw sarkastisch!

En ze had gelijk, ze had geen invloed genoeg op de kinderen.

„Nu, is u dat niet met me eens?”

Het huilen stond Thea nader dan het lachen. Met lippen, die ze tevergeefs vastheid trachtte te geven, zei ze:

„Jawel mevrouw, maar ik ben nog zoo kort bij hen en Armand is zoo driftig, als hij eenmaal aan den gang is, is het niet mogelijk hem rede te doen verstaan.”

„O, is het Armand weer,” merkte mevrouw van Gendringen koel op. „Constance was zeker heelemaal zonder schuld.”

„Neen mevrouw, niet heelemaal, maar.…”

„Maar Armand is nu eenmaal uw wrijfpaal en Constance kan in uw oogen geen kwaad doen. Ik moet u zeggen, dat ik het geen bewijs vind, van uw goeden blik op het kinderkarakter, dat u zoo denkt. Armand is een goed kind, zijn gebreken liggen aan de oppervlakte, terwijl Constance een ondeugenden aard heeft en een zeer slecht humeur, dat niet streng genoeg kan worden tegengegaan.”

„U vergist zich werkelijk.…”

„Ik vergis me nooit, onthoud dat, als ’t u blieft. Maar om op ons onderwerp van gesprek terug te komen, ik wilde er u dus opmerkzaam op maken, dat u vanmorgen in uw plichten is te kort geschoten en dat ik hoop, dat het niet meer gebeuren zal. Ofschoon u heel jong is, heb ik u, omdat ik zulke goede recommendaties van u kreeg, de opvoeding van mijn kinderen toevertrouwd en ik verwacht, dat u zich dat vertrouwen waardig zult maken. Ik wil voor dezen keer uw fout door de vingers zien, maar laat zoo iets niet meer gebeuren, dan zou ik het niet meer kunnen vergeven.”

Ze zweeg en Thea begreep, dat ze gaan kon. Met gebogen hoofd en knikkende knieën stond ze op en verliet het boudoir.

Op het portaal gekomen, liep ze naar het raam, dat op den tuin uitzag en leunde tegen de omlijsting.

Haar hart klopte onstuimig en ze beet hare lippen bijna tot bloed om het niet uit te snikken, ze deed haar uiterste best, zichzelve meester te worden.

O, die toon, die vreeselijke, vernederende toon, waarop mevrouw van Gendringen gesproken had! Zoo uit de hoogte, zoo zonder genade.

En dan dat bedekte dreigement van weggezonden te worden!

Ze voelde zich zoo ellendig vernederd.

Zou het maar niet beter zijn, als ze de eer aan zich hield en zei, dat ze liever wegging?

Maar neen, dat kon niet, ze mocht het niet zoo gauw opgeven, wat zouden ze daar thuis wel van zeggen?

Vader zou zoo in haar teleurgesteld zijn en Moeder bepaald boos, ze had nog zooveel nieuws moeten hebben, vóór haar vertrek naar Brussel, dat moest ze nog terug betalen uit hare verdiensten en Nico, voor wiens schoolgeld ze beloofd had te zorgen!

Neen, ze kon niet zelf zeggen, dat ze weg wilde, stuurde men haar weg, dan zou ze het moeten dragen, maar uit zichzelf kon ze haar betrekking niet opgeven. En ze zou haar best doen beter aan mevrouws verwachtingen te beantwoorden. Een beetje had mevrouw wel gelijk, alleen behoefde ze het haar niet op zoo’n toon te zeggen.

Ze had niet veel overwicht op de kinderen, maar het waren ook zulke moeielijke karakters, en Armand voelde zich sterk tegenover haar door de protectie van zijn moeder.

Maar komaan, ze gaf den moed niet op!

Ze veegde hare betraande oogen af, loosde een diepen zucht en wilde zich weer naar de kinderen begeven, toen ze Isabella op zich zag afkomen.

„O juffie, wat kijkt u benauwd. Zeker een standje gehad van Mama. Dat ken ik, dat is bij mij dagelijksche kost, trek u er zich maar niets van aan, Armand is een ondeugende rakker. Om dien te kunnen regeeren is een dragonder noodig, zooals de vorige gouvernante en niet zoo’n aardig popje, als u is. De vorige juffrouw was hem wel de baas, maar dat beviel mijnheer natuurlijk niet en toen heeft hij wel wat weten te vinden, waardoor ze weg moest. ’t Is een ondeugende aap!” en lachend verwijderde Isabella zich en Thea ging, een beetje getroost, weer naar de leerkamer.

Ze zou nu eens toonen, dat ze wel streng kon zijn, mevrouw zou haar dat niet voor niets gezegd hebben.

In de leerkamer gekomen merkte ze dadelijk, dat de kinderen haar nieuwsgierig opnamen.

Armand grinnikte, maar Conny keek bepaald medelijdend naar haar. Het een, noch het ander kon ze op het oogenblik verdragen.

„Laat eens zien, Conny, wat je ondertusschen gedaan hebt.”

Constance reikte, een beetje verlegen, haar schrift aan, waarin ze maar één regel geschreven had van het taaloefeningetje, dat Thea haar had opgegeven.

Thea keek boos.

„Is dat alles?” vroeg ze.

„Ja juffrouw.”

„Ik had je gezegd, die oefening te maken, terwijl ik weg was. Je schijnt liever gespeeld te hebben, goed, dan maak je die oefening vanavond in je speeltijd. Berg dat schrift op, we gaan nu rekenen.”

Constance keek Thea aan, alsof ze niet goed wist, hoe ze het had. Was dat haar lieve jufje?

Met een kleur voldeed ze aan het bevel en kwam met een bedrukt gezicht weer naast Thea zitten. Deze had ondertusschen het schrift genomen van Armand, waarin hij een som had moeten uitrekenen, in plaats waarvan hij poppetjes geteekend had.

Thea keek van het schrift naar Armand, die trachtte haar aan het lachen te maken, door het zelf uit te schateren.

Thea lachte niet en vroeg, waar zijn som was.

„Die heb ik niet gemaakt, ik dacht, dat het niet hoefde, nu u er toch niet was.”

Thea keek hem strak aan.

„Jok maar niet kind, je wist wel beter. Ook jij maakt vanavond die som in je vrijen tijd. Nu ga ik met Constance rekenen en moet jij dit versje van buiten leeren. Pas op, als je het straks niet kent.”

Armand keek haar verbaasd aan. Wat was juf kortaf, anders was ze nooit zoo.

Met een onverschillig gezicht trok hij zijne schouders op en zei toen tegen zijn zusje, quasi fluisterend, maar zoo hard, dat Thea het best hooren kon:

„Je behoeft ook niet te vragen, of ze een standje van Mama gehad heeft.”

„Armand, hou je toch stil,” en Stans keek van terzijde uit naar Thea, of die gehoord had, wat haar broertje zei.

Thea had het heel goed gehoord en aarzelde een oogenblik, wat te doen. Armand had die woorden natuurlijk zoo hard gefluisterd, opdat zij ze hooren zou. Zou het nu beter zijn, ze toch maar quasi niet verstaan te hebben, of moest ze er op terug komen en Armand de ongepastheid er van onder het oog brengen? Maar dan had hij zijn zin, dan begreep hij, dat ze haar gehinderd hadden.

Neen, ze zou maar liever zwijgen, dat was verstandiger. Ze was daarenboven zoo moe, zoo geestelijk afgemat, dat ze voor het oogenblik niet in staat was, een woordenstrijd met het kind te beginnen.

En den geheelen dag moest ze de kinderen nog bezighouden, ze zou geen oogenblikje hebben, om eens even uit te rusten, alles van zich af te zetten, vóór de kinderen naar bed waren.

Het scheen dat hare leerlingetjes toch wel onder den indruk waren van haar strenger optreden. Vooral Constance trok het zich aan, dat haar lieve jufje boos op haar was. Daar gaf Armand minder om, maar hij was toch niet zoo druk als anders.

Aan tafel trachtte Stans zich weer met Thea te verzoenen. Ze was opvallend vriendelijk en deed blijkbaar haar best het gebeurde van dien dag goed te maken. Armand zag er meer uit, alsof hij de beleedigde was, hij sprak geen woord en keek van tijd tot tijd Thea alles behalve vriendelijk aan.

Thea, die vond, dat ze nu lang genoeg haar ongenoegen getoond had en van oordeel was, dat men bij kinderen niet te lang boos moet zijn, werd weer vriendelijk, tot groote vreugde van Stans, die herhaaldelijk haar hand greep, om die te zoenen.

„Wat heeft u toch een prachtigen armband aan,” zei ze, „van wie heeft u dien gekregen?”

Thea wreef het antieke braceletje, dat ze om haar pols had, met haar servet wat op en antwoordde:

„Van mijn vader. Ik ben erg aan dat armbandje gehecht, want het is een familiestuk. De oudste dochter krijgt het altijd bij haar aanneming. Ze moet het dan later weer aan haar oudste dochter geven, begrijp je? Nu had Vader enkel jongere broers, zoodat er geen oudste dochter was, en dus kreeg hij het, om het later weer aan zijn oudste meisje te geven, indien hij dat had. Zoo kreeg ik het bij mijn aanneming. Dat is de reden, waarom ik het altijd draag.”

Constance vond het erg interessant, zoo’n armband, die al zoo lang in dezelfde familie was.

Armand had gretig zitten toeluisteren, maar toen zijn zusje hem vroeg, of hij het geen beeldig armbandje vond, antwoordde hij onverschillig:

„’t Zal wel, ik kijk niet naar die dingen.”

Wat was Thea dien dag blij, toen ze eindelijk alleen in haar kamer was en ze hare gedachten verzamelen kon. Het was de dag, waarop ze gewoon was, naar huis te schrijven, maar ze had er niets geen lust in, ze was bang, dat men haar gedrukte stemming uit haar brief zou kunnen lezen. Maar als ze niet schreef, zouden ze thuis ongerust zijn en dat mocht heelemaal niet. Ze zou het dus toch maar probeeren, een klein briefje, met verontschuldiging, omdat ze het te druk had met studeeren voor haar Fransch examen. Dat was trouwens geen onwaarheid.

Ze schreef:

Liefste Moeder en Vader,

Dezen keer moet u met een klein briefje tevreden zijn, daar ik vanavond nog Fransch werk moet maken. Zooals u weet, heb ik hier met toestemming van mevrouw van Gendringen een leeraar gezocht, om mij met mijn Fransch voort te helpen, één uur in de week en nu moet ik natuurlijk ’s avonds nog al veel werken, om van die les te kunnen profiteeren. Ik maak het best en kan met de kinderen wel opschieten. Natuurlijk doen zich nog wel moeielijkheden voor zoo nu en dan, maar dat is niets, moeielijkheden zijn er, om overwonnen te worden, zou Vadertje zeggen. Ik ben hier nu bijna twee maanden, nog een groote maand dus en ik kan mijn eerste zelfverdiende geld naar huis sturen. Wat zal dat heerlijk zijn! Geld verzoet den arbeid en als ik het eens wat moeielijk vind mijn werk te doen, dan wekt de gedachte aan mijn honorarium mij wel op. Kijk nu maar niet zoo ernstig, Vadertje, ik doe ook heusch wel mijn best uit behoefte mijn plicht te doen, maar of ik hier zou blijven, alleen uit lust tot mijn werk? Neen, dan vloog ik dadelijk naar huis, stel je voor, dat ik vanavond nog bij u allen kon zijn, wat een zalige gedachte!

Maar dat kan niet en ik heb het hier heusch heel goed. Alleen zie ik wat op tegen de komende feestdagen, Kerstmis, Oud- en Nieuwjaar. Maar dan krijg ik heerlijke brieven, niet waar, lange, lange brieven van allemaal, met ieder klein bijzonderheidje over u allen en het huishouden er in verteld, hè, ik verlang er al naar.

Nu beste lievelingen moet ik uitscheiden, de tijd gaat zoo gauw voorbij en ik moet gaan studeeren.

Vele, vele kussen voor allen van

Uwe Thea.

Nu ik mijn brief overlees, vind ik hem een beetje saai, u denkt nu misschien, dat ik het hier niet naar mijn zin heb, omdat ik zoo over verlangen naar huis schrijf, maar u moet er maar niet op letten, ik ben wat moe vanavond en het weer is zoo slecht, de wind giert om het huis en de regen klettert tegen de ramen. Dat heeft wel invloed op je stemming vindt u niet? Morgen ben ik weer heel opgewekt, dat weet ik zeker, ’s avonds ben ik natuurlijk wat moe, maar ’s morgens heb ik geen tijd tot schrijven. Enfin, u zult wel begrijpen, hoe ik het meen. Dag schatten.

Toen Thea dezen brief sloot, stroomden de tranen langs hare wangen. Den geheelen dag had ze haar heimwee naar huis opgekropt, nu kon ze niet meer.

Ze voelde zich zoo innig eenzaam en verlaten.

Zoo schreide ze een poosje en dat deed haar goed. Ze voelde zich weer minder gedrukt en besloot morgen met nieuwen moed te beginnen.

Maar nu was ze doodop.

Van werken kon vanavond niets meer komen, ze zat te knikkebollen over hare boeken. Ze zou maar naar bed gaan, morgen hoopte ze weer flink genoeg te zijn, om hare taak te hervatten.

Illustration from Het onderwijzeresje
Achtste Hoofdstuk.
Achtste Hoofdstuk.
Explore with AITake your curiosity a little further.

Reading settings