NASCHRIFT.

De vorm en inhoud van dit boekje werden bepaald door het doel dat ik er mede voorhad. Niet over het „anarchisme,” als ideeën-uiting op zichzelf, wilde ik schrijven, maar over het anarchisme, gelijk zich dit in de moderne arbeidersbeweging heeft genesteld en zich daarin openbaart, als een beweging tegenover de richting die de moderne arbeidersbeweging de laatste dertig jaren, na den val van de Commune van Parijs, ingeslagen heeft.

Over het anarchisme is door tal van burgerlijke sociologen, sociaal-psychologen en sociaal-criminologen véél geschreven; ik koos den vorm die mij, om de verhouding te doen zien die de sociaal-demokratie principieel er tegenover inneemt, de meest wenschelijke voorkwam.

Het boekje is één doorloopende kritiek op de anarchistische stelsels en op de anarchistische opvattingen van de taak der arbeiders en van de inrichting hunner beweging. Naar mijne meening is het anarchisme in de moderne arbeidersbeweging door de arbeiders praktisch zeer goed te overwinnen. Theoretisch overwint het anarchisme zichzelf wel. Het heeft, gedurende de dertig jaren van zijn bestaan als „sociale beweging”, zich dermate dóór-ontwikkeld, dat er van de oorspronkelijke theorie niets meer is overgebleven.

Maar het wist zich desniettemin in de arbeidersbeweging van sommige landen staande te houden, zich hechtend aan allerlei verouderde en verouderende denkbeelden, die, gelijk van zelf spreekt, in de arbeidersbeweging nog niet alle zijn opgeruimd. Daarom wordt het hier dan ook bestreden met het wapen van het sociaal-demokratisch inzicht en worden telkenmale tegenover de anarchistische wànbegrippen, de sociaal-demokratische opvattingen omtrent de oorzaak en het wezen van den klassenstrijd geplaatst. Dit geeft m. i. aan het boekje, als een meer systematische samenvatting van den oorsprong en de noodzakelijkheid van den klassenstrijd en de taktiek der moderne arbeidersbeweging, ook nog positieve waarde.

Wie zich nu aan dien vorm mocht stooten en meenen mocht dat ik tegenover het anarchisme niet „objektief genoeg” mij heb gesteld, die zij dat van harte toegegeven.

Een tienjarige strijd tegen de anarchistische woekerplant heeft mij haar genoeg doen kennen om te weten, dat men haar alléén van uit het zuiver sociaal-demokratische standpunt met goed gevolg kan bestrijden en eindelijk uitroeien ook.

Mogen de arbeiders die dit boekje lezen, hierin een opwekking tot denken en … handelen vinden!

Amsterdam, 1904. DE SCHRIJVER.