Part 1 — Notes to Part I
Reading edition
[TRANSCRIPTION]*
In a few places the transcribers used V in place of U. This appears to be an error, but has not been changed.
folio 48r folio 49r folio 50r folio 51r folio 52r folio 53r folio 48v folio 49v folio 50v folio 51v folio 52v folio 53v
48r
LIBER·II·
CESSIT UT IPSE MIHI DIXERIT CUM CON SULERET QUAM CITO SESTERTIUM SESCEN TIES INPLETURUS ESSET INUENISSE SE EX
TA DUPLICATA QUIB
US
PORTENDI MI
L
LIES
1
ET
DUCENTIES HABITURUM ET HABEBIT SI
MODO UT COEPIT ALIENA TESTAMENTA
QUOD EST IMPROBISSIMUM GENUS FAL
SI IPSIS QUORUM SUNT ILLA DICTAUERIT
UALE
2· C · PLINI · SECUNDI
EPISTULARUM · EXP
LICIT
· LIBER · II.
· INCIPIT · LIBER · III · FELICITER2
48v
AD CALUISIUM RUFUM1
5 NESCIO AN ULLUM
AD UIBIUM · MAXIMUM
QUOD · IPSE AMICIS TUIS
AD CAERELLIAE HISPULLAE2
CUM PATREM TUUM
10 AD CAECILIUM3 MACRINUM
QUAMUIS ET AMICI
AD BAEBIUM MACRUM
PERGRATUM EST MIHI
4AD ANNIUM4 SEUERUM
15 4EX HEREDITATE4 QUAE
AD CANINIUM RUFUM
MODO NUNTIATUS EST
AD SUETON5 TRANQUE
FACIS AD PRO CETERA
20 AD CORNELIUM6 MINICIANUM
POSSUM IAM PERSCRIB
AD UESTRIC SPURINN ·
COMPOSUISSE ME QUAED
49r
AD IULIUM GENITOR · 5 EST OMNINO ARTEMIDORI AD CATILINUM SEUER · UENIAM AD CENAM AD UOCONIUM ROMANUM LIBRUM QUO NUPER 10 AD PATILIUM REM ATROCEM AD SILIUM PROCUL · PETIS UT LIBELLOS TUOS
ad nepotem adnotasse uideor fata dictaque·
1
AD IULIUM SERUIAN ·2
15 RECTE OMNIA
AD UIRIUM SEUERUM
OFFICIU CONSULATUS
AD CALUISIUM RUFUM ·
ADSUMO TE IN CONSILIUM
20 AD MAESIUM MAXIMUM
MEMINISTINE TE
AD CORNELIUM PRISCUM
AUDIO UALERIUM MARTIAL ·
49v
· EPISTULARUM ·
·C·PLINIUS · CALUISIO SUO SALUTEM NESCIO AN ULLUM IUCUNDIUS TEMPUS EXEGERIM QUAM QUO NUPER APUD SPU RINNAM FUI ADEO QUIDEM UT NEMINEM 5 MAGIS IN SENECTUTE SI MODO SENESCE RE DATUM EST AEMULARI UELIM NIHIL EST ENIM ILLO UITAE GENERE DISTIN CTIUS ME AUTEM UT CERTUS SIDERUM CURSUS ITA UITA HOMINUM DISPOSITA 10 DELECTAT SENUM PRAESERTIM NAM IUUENES ADHUC CONFUSA QUAEDAM ET QUASI TURBATA NON INDECENT SE NIBUS PLACIDA OMNIA ET ORDINATA1 CON
UENIUNT QUIB
US
INDUSTRIA SER
U
A
1
TURPIS
15
AMBITIO EST HANC REGULAM SPURIN
NA CONSTANTISSIME SERUAT · QUIN ETIA
M
PARUA HAEC PARUA · SI NON COTIDIE FIANT
ORDINE QUODAM ET UELUT ORBE CIRCU
M
AGIT MANE LECTULO
2
CONTINETUR HORA
20
SECUNDA CALCEOS POSCIT AMBULAT MI
LIA PASSUUM TRIA NEC MINUS ANIMUM
QUAM CORPUS EXERCET SI ADSUNT AMICI
HONESTISSIMI SERMONES EXPLICANTUR
SI NON LIBER LEGITUR INTERDUM ETIAM PRAE
25
SENTIB
US
AMICIS SI TAMEN ILLI NON GRAUA
N
TUR DEINDE CONSIDIT
3
ET LIBER RURSUS
AUT SERMO LIBRO POTIOR · MOX UEHICULU
M
50r
· LIBER · III ·
ASCENDIT ADSUMIT UXOREM SINGU LARIS EXEMPLI UEL ALIQUEM AMICORUM UT ME PROXIME QUAM PULCHRUM ILLUD QUAM DULCE SECRETUM QUANTUM IBI AN 5 TIQUITATIS QUAE FACTA QUOS UIROS AU DIAS QUIBUS PRAECEPTIS IMBUARE QUAMUIS ILLE HOC TEMPERAMENTUM MODESTIAE SUAE INDIXERIT NE PRAECIPE REUIDEATUR PERACTIS SEPTEM MILIBUS PASSUUM ITE 10 RUM AMBULAT MILLE ITERUM RESIDIT UEL SE CUBICULO AC STILO REDDIT SCRI BIT ENIM ET QUIDEM UTRAQUE LINGUA LY RICA DOCTISSIMA MIRA ILLIS DULCEDO
MIRA SUAUITAS MIRA HILARITAṪİS
1
CUIUS
15
GRATIAM CUMULAT SANCTITAṪİS
2
SCRI
BENTIS UBI HORA BALNEI NUNTIATA EST
EST AUTEM HIEME NONA · AESTATE OCTA
UA IN SOLE SI CARET UENTO AMBULAT
NUDUS DEINDE MOUETUR PILA UEHE
20
MENTER ET DIU NAM HOC QUOQ
UE
EXER
CITATIONIS GENERE PUGNAT CUM SE
NECTUTE LOTUS ACCUBAT ET PAULIS
PER CIBUM DIFFERT INTERIM AUDIT LE
GENTEM REMISSIUS ALIQUID ET DULCIUS
25
PER HOC OMNE TEMPUS LIBERUM EST
AMICIS UEL EADEM FACERE UEL ALIA
SI MALINT ADPON
I
TUR
3
CENA NON MINUS
50v
· EPISTULARUM · NITIDA QUAM FRUGI IN ARGENTO PURO ET
ANTIQUO SUNT IN USU ET C
H
ORINTHIA
1
QUIB
US
DE
LECTATUR ET ADFICITUR FREQUENTER CO
MOEDIS CENA DISTINGUITUR UT UOLUPTA
5
TES QUOQ
UE
STUDIIS CONDIANTUR SUMIT ALI
QUID DE NOCTE ET AESTATE NEMI
NI
1
HOC LO
N
GUM EST TANTA COMITATE CONUIUIUM
TRAHITUR INDE ILLI POST SEPTIMUM ET
SEPTUAGENSIMUM ANNUM AURIUM
10
OCULORUM UIGOR INTEGER INDE AGILE
ET UIUIDUM CORPUS SOLAQ
UE
EX SENEC
TUTE PRUDENTIA HANC EGO UITAM UO
TO ET COGITATIONE PRAESUMO INGRES
SURUS AUIDISSIME UT PRIMUM RATIO AE
15
TATIS RECEPTUI CANERE PERMISERIT
2
IN
TERIM MILLE LABORIB
US
CONTEROR QUI HO
RUM MIHI ET SOLACIUM ET EXEMPLUM
EST IDEM SPURINNA NAM ILLE QUOQ
UE
QUOAD HONESTUM FUIT OB
I
IT
1
OFFICIA
20
GESSIT MAGISTRATUS PROVINCIAS RE
XIT MULTOQ
UE
LABORE HOC OTIUM ME
RUIT IGITUR EUNDEM MIHI CURSUM EU
N
DEM TERMINUM STATUO IDQ
UE
IAM NUNC
APUD TE SUBSIGNO UT SI ME LONGIUS SE
25
EUEHI
3
UIDERIS IN IUS UOCES AD HANC EPIS
TULAM MEAM ET QUIESCERE IUBEAS CUM
INERTIAE CRIMEN EFFUGERO UAL
E
·
4
51r
· LIBER · III ·
A tout ceulz qui ces presentes lettres verront et orront Jehan de sannemeres garde du scel de la provoste de Meaulx & francois Beloy clerc Jure de par le Roy nostre sire a ce faire Salut sachient tuit que par.1
·C̅·
PLINIUS · MAXIMO SUO SALUT
EM
QUOD IPSE AMICIS TUIS OPTULISSEM · SI MI
HI EADEM MATERIA SUPPETERET ID NUNC
IURE UIDEOR A TE MEIS PETITURUS ARRIA
5
NUS MATURUS ALTINATIUM EST PRINCEPS
CUM DICO PRINCEPS NON DE FACULTATI
BUS LOQUOR QUAE ILLI LARGE SUPER
SUNT SED DE CASTITATE IUSTITIA GRA
UITATE PRUDENTIA HUIOS EGO CONSI
10
LIO IN NEGOTIIS IUDICIO IN STUDIIS UT
OR NAM PLURIMUM FIDE PLURIMUM
VERITATE PLURIMUM INTELLEGENTIA
PRAESTAT AMAT ME NIHIL POSSUM AR
DENTIUS DICERE UT TU KARET AMBITUI
2
15
IDEO SE IN EQUESTRI GRADU TENUIT CUM
FACILE POSSIT
3
ASCENDERE ALTISSIMU
M
MIHI TAMEN ORNANDUS EXCOLENDUS
QUE EST ITAQ
UE
MAGNI AESTIMO DIGNITATI
EIUS ALIQUID ADSTRUERE INOPINANTIS
20
NESCIENTIS IMMO ETIAM FORTASSE
NOLENTIS ADSTRUERE AUTEM QUOD SIT
SPLENDIDUM NEC MOLESTUM CUIUS
GENERIS QUAE PRIMA OCCASIO TIBI CO
N
FERAS IN EUM ROGO HABEBIS ME HABE
25
BIS IPSUM GRATISSIMUM DEBITOREM
QUAMUIS ENIM ISTA NON ADPETAT TAM
GRATE TAMEN EXCIPIT QUAM SI CONCU
51v
· EPISTULARUM · PISCAT · UALE ·C̅·PLINIUS · CORELLIAE · SALUTEM · CUM PATREM TUUM GRAUISSIMUM ET SAN CTISSIMUM UIRUM SUSPEXERIM MAGIS 5 AN AMAUERIM DUBITEM TEQUE IN MEMO
RIAM EIUS ET IN HONOREM TUUM I
U
NU
I
ICE
1
DILIGAM CUPIAM NECESSE EST ATQ
UE
ETIA
M
QUANTUM IN ME FUERIT ENITAR UT FILIUS
TUUS AUO SIMILIS EXSISTAT EQUIDEM
10
MALO MATERNO QUAMQ
U
AM
2
ILLI PATER
NUS ETIAM CLARUS SPECTATUS
Q
UE
3
CONTIGE
RIT PATER QUOQ
UE
ET PATRUUS INLUSTRI LAU
DE CONSPICUI QUIB
US
OMNIB
US
ITA DEMUM
SIMILIS ADOLESCET SIBI INBUTUS HONES
15
TIS ARTIBUS FUERIT QUAS PLURIMUM REFER
4
ṘȦT
5
A QUO POTISSIMUM ACCIPIAT ADHUC
ILLUM PUERITIAE RATIO INTRA CONTUBER
NIUM TUUM TENUIT PRAECEPTORES DOMI
HABUIT UBI EST ERRORIB
US
MODICA
U
E
L
ST
6
ETIA
M
20
NULLA MATERIA IAM STUDIA EIUS EXTRA
LIMEN CONFERANDA SUNT IAM CIRCUMSPI
CIENDUS RHETOR LATINUS CUIUS SCHO
LAE SEUERITAS PUDOR INPRIMIS CASTITAS
CONSTET ADEST ENIM ADULESCENTI NOS
25
TRO CUM CETERIS NATURAE FORTUNAEQ
UE
DOTIB
US
EXIMIA CORPORIS PULC
H
RITUDO
7
CUI IN HOC LUBRICO AETATIS NON PRAECEP
52r
· LIBER · III · TOR MODO SED CUSTOS ETIAM RECTORQUE QUAERENDUS EST UIDEOR ERGO DEMON
STRARE TIBI POSSE IULIUM GEN
I
TIOREM
1
AM
N
ATUR
2
A ME I
U
DICIO
3
TAMEN MEO NON
5
OBSTAT KARITAS HOMINIS QUAE
EX
4
IUDI
CIO NATA EST UIR EST EMENDATUS ET GRA
UIS PAULO ETIAM HORRIDIOR ET DURIOR
UT IN HAC LICENTIA TEMPORUM QUAN
TUM ELOQUENTIA UALEAT PLURIB
US
CRE
10
DERE POTES NAM DICENDI FACULTAS
APERTA ET EXPOSITA · STATIM CERNITUR
UITA HOMINUM ALTOS RECESSUS MAG
NASQ
UE
LATEBRAS HABET CUIUS PRO GE
NITORE ME SPONSOREM ACCIPE NIHIL
15
EX HOC UIRO FILIUS TUUS AUDIET NISI
PROFUTURUM NIHIL DISCET QUOD NESCIS
5
SE RECTIUS FUERIT NE
C
6
MINUS SAEPE AB
ILLO QUAM A TE MEQUE ADMONEBITUR
QUIB
US
IMAGINIB
US
ONERETUR QUAE NOMI
20
NA ET QUANTA SUSTINEAT PROINDE FAUE
N
TIBUS DIIS TRADE
E
UM
7
PRAECEPTORI A
QUO MORES PRIMUM MOX ELOQUENTIA
M
DISCAT QUAE MALE SINE MORIBUS DIS
CITUR UALE
25
·C·
PLINIUS MACRINO SALUTEM
Q
UAMUIS ET AMICI QUOS PRAESENTES
HABEBAM ET SERMONES HOMINUM
52v
· EPISTULARUM ·
F
ACTUM MEUM COMPROUASSE UIDEAN
TUR MAGNI TAMEN AESTIMO SCIRE QUID
SENTIAS TU NAM CUIUS INTEGRA RE CON SILIUM EXQUIRERE O
P
TASSEM
1
HUIUS ETIA
M
5
PERACTA IUDICIȦUM
2
NOSSE MIRE CONCU
PISCO CUM PUBLICUM OPUS MEA PECU
NIA INCHOATURUS IN TUSCOS EXCUCURISsem ac aefectus aerari cepto ut pr COMMEATU3 LEGATI PROVINCIAE
BAETICAE QUESTURI DE PROCONSULATUṠ
4
10
CAECILII CLASSICI ADVOCATUM ME A SE
NATU PETIERUNT COLLEGAE OPTIMI MEIQ
UE
AMANTISSIMI DE COMMUNIS OFFICII NE
CESSITATIB
US
PRAELOCUTI EXCUSARE
ME ET EXIMERE TEMPTARUNT FACTUM
15
ṪU̇Ṁ
5
EST SENATUS CONSULTUM PERQUAM
HONORIFICUM UT DARE
R
6
PROVINCIALIB
US
PATRONUS SI AB IPSO ME IMPETRASSENT
LEGATI RURSUS INDUCTI ITERUM ME IA
M
PRAESENTEM ADUOCATUM POST
U
LAUE
7
20
RUNT INPLORANTES FIDEM MEAM
QUAM ESSENT CONTRA MASSAM BAE
BIUM EXPERTI ADLEGANTES PATRO
C
INII
8
FOEDUS SECUTA EST SENATUS CLARIS
SIMA ADSENSIO QUAE SOLET DECRETA
25
PRAECURRERE TUM EGO DESINO IN
QUAM P. C. PUTARE ME IUSTAS EXCUSA
TIONIS CAUSAS ADTULISSE PLACUIT ET
53r
· LIBER · III · MODESTIA SERMONIS ET RATIO COM PULIT AUTEM ME AD HOC CONSILIUM NON SOLUM CONSENSUS SENATUS QUAMQUAM HIC MAXIME UERUM ET ALII QUIDEM 5 MINORIS SED TAMEN NUMERI UENI EBAT IN MENTEM PRIORES NOSTROS
ETIAM SINGULORUM HOSPİTIUM
1
INIU
RIAS ACCUSATIONIB
US
UOLUNTARIIS EX
SECUTOS QUO DEFORMIUS ARBITRABAR
10
PUBLICI
H
OSPITII
I
URA
2
NEGLEGERE PRAE
TEREA CUM RECORDARER QUANTA
PRO IISDEM BAETICIS PRIORE ADUOCA
TIONE ETIAM PERICULA SUBISSEM CO
N
SERVANDUM UETERIS OFFICII MERITU
M
15
NOVO VIDEBATUR EST ENIM ITA COM
PARATUM UT ANTIQUIORA BENEFICIA SUB
UERTAS NISI ILLA POSTERIORIB
US
CUMU
LES NAM QUAMLIBET SAEPE OBLIGA(N)
3
TI SIQUID
4
UNUM NEGES HOC SOLUM
20
MEMINERUNT QUOD NEGATUM EST
DUCEBAR ETIAM QUOD DECESSERAT
CLASSICUS AMOTUMQ
UE
ERAT QUOD
I
5
N EIUSMODI CAUSIS SOLET ESSE TRIS
ṪİTISSIMUM
6
PERICULUM SENATORIS
25
UIDEBAM ERGO ADUOCATIONI MEAE
NON MINOREM GRATIAM QUAM SI
UIUERET ILLE PROPOSITAM INUIDIAM
Uir erat in terra
7
53v
· EPISTULARUM · NULLAM IN SUMMA COMPUTABAM
SI MUNERE HOC TERTIO FUNGERE
R
1
FACILI
OREM MIHI EXCUSATIONEM FORE SI
QUIS INCIDISSET QUEM NON DEBEREM
5
ACCUSARE NAM CUM EST OMNIUM OFFI
CIORUM FINIS ALIQUIS TUM OPTIME
LIBERTATI UENIA OBSEQUIO PRAEPARA
TUR AUDISTI CONSILII MEI MOTUS SUPER
EST ALTERUTRA EX PARTE IUDICIUM TUUM
10
IN QUO MIHI AEQ
UE
IUCU
I
NDA
2
ERIT SIM
PLICITAS DISSI
N
TIENTIS
3
QUAM COMPRO
BANTIS AUCTORITAS UALE
·C̅·
PLINIUS MACRO · SUO · SALUTEM
P
ERGRATUM EST MIHI QUOD TAM DILIGE
N
15
TER LIBROS AUONCULI MEI LECTITAS UT
HABERE OMNES UELIS QUAERASQ
UE
QUI
SINT OMNES ḊĖFUNGAR
4
INDICIS PARTIBUS
ATQUE ETIAM QUO SINT ORDINE SCRIPTI
NOTUM TIBI FACIAM EST ENIM HAEC
20
QUOQ
UE
STUDIOSIS NON INIUCUNDA COG
NITIO DE IACULATIONE EQUESTRI UNUS ·
HUNC CUM PRAEFECTUS ALAE MILITA
RET· PARI
5
INGENIO CURAQ
UE
COMPOSUIT·
DE UITA POMPONI SECUNDI DUO A QUO
25
SINGULARITER AMATUS HOC MEMORIAE
AMICI QUASI DEBITUM MUNUS EXSOL
UIT · BELLORUM GERMANIAE UIGINTI QUIB
US