FOAROPWIRD.

Do’t „Ruth” frij kaem by it Jongfrysk Toaniel, wier it de frage: yn it laedtsje lizze litte, ef printsje. It earste like my hast it bêste ta; ik sjuch de breklikheden yn it stikje sels tige skoan. Oan de oare kant wist ik dat „Ruth”, ek sa’t it is, folle âlde frjeonen hie, en dat it yet jimmer nije frjeonen makket, ôf to gean op ’e oanfragen om it to spyljen dy’t dêrfor ynkomme. It lêste hat by einbislút it swierste woegen; en ik hoopje nou mar dat der ek tonei fen „Ruth” hwet goeds útgean mei yn de greate ideéle striid fen ús tiden yn Fryslân.

Ik moat in koart wird sizze oer it forbân twiske dit stikje en de lyksa neamde novelle fen jiff. Kloosterman. Ik hie fensels de lêste lêzen, en tige nei wieren my de figuren wirden fen de hwet stive, foriensume boer en it brune famke dat de ieren byinoar siket op syn boulân. Hja waerden my sa hiem dat ik se hjir delset haw yn in wrâld fen geastlike striid, gâns oars as de idyllyske en dochs sa yn-minsklike sfear dêr’t jiffer Kloosterman hjar minsken yn útbylde hie. Ik bin der wis fen dat in forliking allinne mar yn myn neidiel wêze kin; nammensto tankberder moat ik wêze for de wirdearring en de frjeonskip dêr’t de Fryske skriuwster dizze nije „lytse Ruth” yn hjar nije wrâld, mei bigroete.

Ik hoopje dat hwa’t it spylje scille, bisiikje scille hjar yn to libjen yn de geast fen it stikje. Dat allinne kin hjar yn steat stelle der hwet goeds fen to meitsjen. It bigripen fen de rollen is hjir alles. Ik haw in ôfgriis fen it foarskriuwen fen hâldings ensfh. op it toaniel, om’t al dy dingen foartkomme moatte út de spylders sels, yn de krêft fen hjar bigripen. Ek yn it Fryske toaniel moatte de spylders spylje út hjar hert, net om it „moai to dwaen” neffens foardragers-manear.

D. KALMA.

PERSOANEN:

ATE JANS, boer op ’e „Sjidzjende Bouwer”.

JANNE, syn húshâldster.

FRâNSKE MINNEMA, in nift fen sines.

PIER LEISTRA, oare sibben fen Ate Jans

SIJKE, syn wiif, oare sibben fen Ate Jans

ALRIK HORA, de doarps-domeny.

MINDERT FEN DYK, de master.

SETS WALLINGA, arbeidster by Ate Jans.

RUTH, hjar bernsbern.

Toaniel yn beide bidriuwen: de milkeamer fen de „Sjidzjende Bouwer”, rêstich en hwet âlderwetsk meubilearre. Rjuchts (út ’e seal wei) twa finsters, mei swiere griene planten dêrfoar; lofts in boekekast, hwet nijer as it oare húsrie. Lofts efter gongs-doar; rjuchts skriuwbureau. Yn de foarste útkomste dêrop in stelt mei wylde wâldblommen.

Ate Jans is yn de foarste útkomste sa’n 25 jier; yn syn útsjuch en praet hat er de bislettenheit fen de minske dy’t wit hwet ynderlike striid is. De oaren hjar âlder dêrneffens; Ruth is toalve jier.

De twadde útkomste spilet tsjien jier nei de foarste.