Een lampeglas in eene electriseermachine te veranderen.
D. H. (Daniel Herman) Cocheret translation
Neem een lampeglas en plak er in het midden een ring van zilverpapier of van bladtin omheen. Plak ook eene smalle strook van dezelfde stof van een der uiteinden van het glas tot op omstreeks 1 cM. van den ring. Bind nu een zijden doek om een lampeschuier en wrijf daarmede flink het lampeglas van binnen, waarbij ge zorg moet dragen, het zilverpapier niet aan te raken. Als ge de proef in het donker verricht, zult ge tot uwe groote verbazing, telkens als ge den schuier uit het glas haalt, eene prachtige vonk tusschen de twee stukken zilverpapier of bladtin zien overspringen, waardoor bewezen wordt, dat het glas door wrijven electrisch geworden is.
Met deze zeer eenvoudige electriseermachine kunt ge de meeste proeven met electriciteit doen, welke men gewoonlijk in physische kabinetten verricht, o. a. de volgende: hang over den ring van bladtin een koper- of ijzerdraad, en bevestig aan het ondereinde daarvan een aantal strookjes dun papier, bijv. van blaadjes cigarettenpapier, welke gij overlangs in drieën gesneden hebt.
Wrijf nu het lampeglas weder van binnen, maar steek den schuier met den zijden doek nu van de andere zijde als bij de vorige proef in het glas, de ring van bladtin wordt geladen, de electriciteit deelt zich door middel van den draad aan de papierstrooken mede, en ge zult deze zich van elkaâr zien verwijderen.
Op deze wijze toont ge aan:
1o. dat slechte geleiders, zooals glas, door wrijving electrisch worden;
2o. dat goede geleiders (zilverpapier en metaaldraad) de electriciteit van een geëlectriseerd lichaam (het glas) naar een ander overbrengen (de papierstrooken);
3o. dat lichamen, met dezelfde electriciteit geladen, elkaâr afstooten.
Houd wel in het oog, dat vochtigheid de proeven met electriciteit doet mislukken: als ge den schuier, den zijden doek en het lampeglas goed bij het vuur gedroogd hebt, en met mooi, droog weer werkt, sta ik voor het welslagen der proeven in.
