De hoop van den kapitein van politie niet verwezenlijkt.
Reading edition
De kapitein van politie Baxter had het privé-kantoor der firma Apsley & Co., na de inbraak door Lord Lister, alias Mr. Shaw, verlaten, ten einde een razzia te houden in de Zuidoostelijke stadsgedeelten van Londen.
Hij had niet de zuivere, ten minste niet de geheele waarheid gesproken.
Zulk een razzia toch was reeds van de zijde van andere detectives van Scotland Yard in vollen gang. Hij zelf echter, met zijn speciale ondergeschikten Tyler en Marholm, was van plan, de aanwijzingen van den jongen Apsley te volgen en den vervalscher der bankbiljetten, den schilder Mr. Gower, te overvallen, mee te nemen en in hechtenis te brengen.
Mr. Gower liep in zijn atelier, met grootendeels onomlijste schilderijen en kopergravures versierd, onrustig op en neer en rookte een sigaret. Op een teekentafel lagen de voor het kopergraveeren benoodigde werktuigen, graveerstift, schaaf en polijststaal, benevens een begonnen plaat. Op een piedestal op den achtergrond schitterde de half-voltooide karakterkop van een apostel.
De kunstenaar echter, die slechts zelden bij electrisch licht werkte, had er dezen avond niet den minsten lust toe.
Steeds weer moest hij er aan terugdenken, dat hij door nood gedrongen, op een zwak oogenblik, aan zijn clubgenoot James Apsley een valsch bankbiljet te wisselen had gegeven, dat nog in diens handen was en dat deze de teruggave geweigerd had, ofschoon de kunstenaar hem het volle bedrag en zelfs meer had geboden.
De kunstenaar had een zijde van de bankbiljetten eenigen tijd geleden klaar gemaakt voor een Londensche firma, die de keerzijde wenschte te gebruiken om haar fabrikaten op humoristische wijze aan te prijzen.
De biljetten waren echter zoo volkomen gelijkend uitgevallen, dat de firma vreesde daardoor in conflict met de wet te komen en per slot van rekening haar geheele plan opgaf.
De schilder had nu de reeds gemaakte afdrukken voor zich liggen. Meer gedreven door nieuwsgierigheid dan door hebzucht of met het doel om te vervalschen, had hij de rugzijde ook nagestoken en achter op de gereed zijnde biljetten afgedrukt.
Hij was zelf verbaasd over de gelijkenis met de echte bankbiljetten, had echter de pakjes weggesloten en bijna vergeten, totdat een plotselinge geldnood hem eraan herinnerde.
James Apsley had hem in zijn atelier opgezocht, om een historisch schilderij van den kunstenaar te bezichtigen, voordat dit naar de .….….… expositie ging, waar het als „Messalina’s dood” veel van zich deed spreken.
Het was bij deze gelegenheid, dat Gower noodgedwongen het biljet van vijftig pond uit een ouden stoel bij het atelierraam op den achtergrond te voorschijn had gehaald en Mr. Apsley verzocht de banknoot voor hem te wisselen.
Hij had weliswaar gevreesd, dat de met alle geldsoorten goed bekende zoon van den reeder dadelijk de vervalsching zou bemerken, in welk geval hij hem zou vertellen, hoe hij tot dezen arbeid was gekomen en hoe hij erover dacht, kortom, dat hij zich slechts een grap had veroorloofd.
Toen evenwel Apsley, die de vervalsching dadelijk had ontdekt, zich niet in dien geest uitliet, doch zonder bedenking de banknoot wisselde, had hij in zijn benarde positie de zwakheid om te zwijgen en de som, hoewel zijn geweten hem erg knaagde, aan te nemen.
Reeds een paar dagen later was hij in het bezit van een beduidende som gelds, daar zijn schilderij „Messalina’s dood”, nauwelijks tentoongesteld, een kooper had gevonden.
Zijn eerste gang was naar Apsley geweest.
Daar hij hem niet thuis trof, had hij hem in de Heerenclub opgezocht, alwaar de bespreking had plaats gehad, die Lord Lister had afgeluisterd.
Door de onthulling van het ware karakter van Apsley en het in hem opgewekte medegevoel voor den kunstenaar nam Lister het besluit tusschenbeide te komen.
Onrustig liep Mr. Gower zijn atelier op en neer. De weigering van James Apsley om hem het biljet terug te geven en de daaruit blijkende vijandelijke gezindheid en slechte bedoeling maakten hem zeer bezorgd.
Hij was beslist van plan om in de eerstvolgende dagen alle nagemaakte bankbiljetten aan het vuur prijs te geven.
Steeds weer stelde het hem eenigszins gerust, dat zelfs in het ergste geval wel niemand op de gedachte zou komen, dat zij in den ouden, uitgesneden stoel waren verborgen, die bovendien nog alleen door een moeilijk te vinden veer was open te krijgen.
Op dit oogenblik werd er geklopt en nadat de schilder „binnen!” had geroepen, trad eerst de kapitein van politie Baxter en achter hem de detectives Tyler en de „Vloo” binnen.
De kunstenaar verbleekte bij het zien van de hem bekende beambten van Scotland Yard.
„Wat verschaft mij de eer, meneer de kapitein van politie?” vroeg hij met voorgewende kalmte.
„Nu, Mr. Gower, wanneer ge dat nog niet weet, zult gij het spoedig hooren. Wij komen om uwe schilderijen te bekijken. Het is alleen nog maar de vraag, welke!”
De hoop, dat de detectives de schuilplaats niet zouden vinden, gaf den schilder kracht.
„Ik heb mij niets te verwijten! Hier moet een vergissing in het spel zijn, meneer de kapitein van politie”.
Baxter haalde de schouders op.
„Dat zegt iedereen natuurlijk. Maar de zeer juiste aanwijzingen, die ik heb, laten geen twijfel over.
„Ik moet u verzoeken geen pogingen te doen om te ontvluchten, zoolang ons onderzoek nog niet is afgeloopen!
„Het resultaat zal beslissend zijn!
„Neemt u hier plaats en verroer u niet.
„Tyler, gij blijft borg voor Mr. Gower!”
Als een gebroken man zonk de kunstenaar op den stoel neer voor zijn koperplaat en steunde zijn hoofd in zijn rechterhand.
Diep ongelukkig mompelde hij:
„O, wat een schande! O, wat een schande!”
Nog grooter werd zijn schrik, toen hij zag, dat de kapitein van politie en de vloo, zonder zich met eenig nader onderzoek bezig te houden, het piedestal met het apostel-beeld voorbij gingen en regelrecht op den stoel bij het achterste atelier-raam toe liepen.
„Dat daar is een gesneden stoel, kapitein!” zei de vloo. „Die zal het zijn! Nu zullen we eens zien, of we de veer kunnen vinden.
„Het zou jammer zijn van het kostbare stuk, wanneer wij het moesten openbreken!”
„Kostbaar? Bah, dan heb ik wel eens wat kostbaarders gezien!”
„Waarom niet? Het is toch een echt antiek stuk, misschien wel zes- of zeven honderd jaar oud.”
„Och praat toch niet. In dien tijd kende men toch zeker nog geen geheime bergplaatsen!”
„Dat is nog de vraag”, gaf de vloo ten antwoord.
Dadelijk daarop riep hij triomfanteljk, zoodat het den schilder als een doodsoordeel in de ooren klonk:
„Ik heb de veer! Kijk, daar is de knop, het is snijwerk!”
Gower zou het liefst door den grond zijn gezonken van schaamte en ellende.
Door den druk van Marholm was de stoel opengesprongen en de beide detectives keken elkaar zeer verbaasd aan.
„Wel verduiveld, wat is dat nu? De stoel is immers leeg? Wat beteekent dat?” ging de kapitein van politie te keer.
De schilder dacht te hebben misverstaan. Een gevoel van geluk kwam in eens over hem.
„Hier, kapitein, heb ik een zwaar couvert aan het adres van Mr. Gower. Er schijnt geld in te zijn. Misschien geeft dat opheldering.”
„Neen, dat klopt al niet! Volgens de ons verstrekte gegevens moest de stoel bijna geheel met valsche bankbiljetten gevuld zijn.
„Wat kan zich nu in dat couvert bevinden? Het schijnt mij bovendien toe metaalgeld te zijn!”
Nadat de beide detectives den stoel nog zoo nauwkeurig mogelijk hadden onderzocht en zich hadden overtuigd, dat er behalve het couvert niets in was en in kon zijn, lieten ze hem weer dicht vallen en kwamen met den briefomslag naar Mr. Gower toe.
„Ik vraag u excuus, Mr. Gower. De ons gedane aanwijzingen zijn onjuist gebleken.
„Het was echter onze plicht een onderzoek in te stellen. Hier is echter nog een aan u geadresseerd, gesloten couvert. Gij weet natuurlijk wat er in is?”
„Geen flauw vermoeden”, antwoordde de kunstenaar overeenkomstig de waarheid.
„Dat is toch zonderling! Er is hard geld in”, sprak Baxter.
„Dan moet ik u toch verzoeken, het couvert in ons bijzijn open te maken”.
Mr. Gower werd opnieuw opgewonden. Hij dacht aan dat eene, door hem uitgegeven bankbiljet.
Toen hij echter het couvert had opengesneden, rolden er 25 goudstukken uit, terwijl hij een schrijven openvouwde, dat hij met blijde verbazing las.
Het luidde:
„Geachte Meester!
Vergeefs hier op u wachtend met het doel u een portretschildering op te dragen, ontdekte ik het geheim van den stoel en veroorloofde mij, hieraan bijgaand voorschot op het aanstaand meesterwerk van uw penseel toe te vertrouwen, zeer benieuwd, of en zoo ja, op welke wijze gij dezen brief, ontdekken zult.
Met verzoek de grap goed op te nemen,
Iemand, dien gij spoedig zult leeren kennen.”
Gower liet het couvert zien. Verder bevatte het niets.
De drie detectives stonden sprakeloos.
„Dat is heel aardig”, zei kapitein Baxter erg bedaard. „Ik wou, dat ik ook zulke onbekende vrienden had!”
„Nu en of”, ging de vloo verder, „vijf-en-twintig sovereigns is geen kinderspel, en dat heet nog maar een voorschot. Gij moet wel reusachtig veel verdienen!
„Ik zou wel eens willen weten, hoe lang dat daar al in ligt”.
Mr. Gower haalde de schouders op.
„Een datum is in het beleefde briefje niet aangegeven. Dat kan er wel al lang in liggen”.
„Welnu, meneer Gower, neem ons niet kwalijk. Dergelijke onaangename plichten brengt ons beroep nu eenmaal mee.
„In elk geval zijt gij volkomen in ’t gelijk gesteld. Met den aangever hebben we nog een appeltje te schillen.
„Wil ons dus verontschuldigen en vaarwel.”
„Adieu, heeren!”
De drie detectives van Scotland Yard hadden geen gelukkigen dag.
Als drie natte poedels dropen ze af en aanvaardden den terugtocht.
Mr. Gower evenwel sloeg van blijdschap de handen ineen, nu de storm zoo kalm over zijn hoofd was heengegaan, en dacht ontroerd aan den onbekenden vriend, aan wien hij zijn redding had te danken.
Toen Lord Lister uit de club op zijn villa terugkwam, vond hij zijn trouwen Charly, in weerwil van het vergevorderd uur, nog bezig aan zijn aeronautischen arbeid.
De luchtschip-techniek was Charly’s stokpaardje en ze zou hem nog dikwijls te pas komen.
„Arme kerel”, sprak Lister vol medelijden, „hij heeft zijn hoofd niet durven neerleggen uit zorg voor onze schatten!
„Dat is de vloek van het goud, Charly!
„Men kan het draaien zooals men wil, het hebben of niet hebben baart den mensch veel zorgen!
„Doch genoeg over levenswijsheid!
„Wij kunnen helaas nog niet naar bed gaan, want je moet nog eenmaal op onderzoek uit!”
„Ik ben bereid, Edward.”
„Ik stel er namelijk veel belang in om te weten, of de verwisseling der bankbiljetten in de .…..street al ontdekt is!”
„In welke gedaante?”
„Als Mr. Shaw! Bedenk wel, dat de fameuze kapitein van politie een tamelijk scherp oog heeft; nog daargelaten de in dit opzicht zeer begaafde vloo.
„Laat je nachtauto tegenover het garçonlogis van Apsley wachten, blijf erin, totdat Scotland Yard wegtrekt, of totdat er leven komt in het huis, en vraag naar het voorgevallene alsof je juist voorbij kwaamt!”
„Goed”, antwoordde Charly, die reeds voor den spiegel stond om zich een echt Amerikaansch aanzien te geven.
In korten tijd was hij weer de elegante, jonge Mr. Robert Benting-Shaw uit Chicago.
Hij drukte Lord Lister de hand en ging haastig weg.
Lister stak een sigaret op en liep peinzend heen en weer.
Daarop nam hij een deel van Shakespeare’s meesterwerken van de plank en verdiepte zich in zijn prachtige comedie „Cymbeline”.
Eindelijk kwam Charly opgewonden en ontdaan terug en deelde mede, dat zooeven, opgebeld door de bewoners van het huis, Scotland Yard was aangekomen en de lijken der beide heeren Apsley in de vrijgezellenwoning van den vader had gevonden.
„Blijf hier, Charly, en zorg voor koffie. Het is bijna morgen. Ik ga erheen en wil zelf hooren en zien, wat er gebeurd is. Ik zal niet lang wegblijven!”
De dikke Amerikaan werd op de plaats van het ongeval door de beambten van Scotland Yard als een oude kennis met vreugde begroet. Vooral Baxter was niet weinig gevleid, dat de wereldberoemde milliardair zoo druk met hem omging.
De beide lijken lagen nog, zooals men ze had gevonden, vader en zoon over elkaar uitgestrekt.
Terwijl de beambten de slaapkamer doorzochten en bij de ontdekking van de kast in den muur luide uitroepen van verbazing en verontwaardiging slaakten, stond Lord Lister met over elkaar geslagen armen in de huiskamer en keek met ernstig gelaat naar het tweetal, dat zichzelf had gestraft.
Al waren het ook schurken en al hadden zij ook een moord op hun geweten genomen, om geen getuige tegen zich te hebben, hun dood had hij toch niet gewenscht.
Daar trad, blijkbaar zeer opgewonden, kapitein Baxter de kamer binnen.
„Wat is er, Mr. Baxter? Wat maakt u zoo nerveus? Hoe verklaart gij deze aangelegenheid, die mij zoo onbegrijpelijk mogelijk is? Wat een vreeselijk geval!”
„De verklaring is heel eenvoudig”, antwoordde Baxter met zelfvoldoening.
„Ik wil geheel in het midden laten, of hier een moord of een dubbele zelfmoord is gepleegd, daar de schoten uit dezelfde revolver kwamen.
„Ik denk aan dubbelen zelfmoord.
„De beide heeren Apsley zijn ontmaskerd als de uitgevers van de in omloop zijnde valsche bankbiljetten. Daar binnen, in de slaapkamer, bevindt zich een geheime muurkast, die geheel gevuld is met valsche biljetten van vijf, tien en vijftig pond. Tyler en Marholm zijn juist bezig het bedrag te tellen.”
„De beide heeren Apsley vervalschers van bankpapier? Maar waarom hebben zij elkaar dan om het leven gebracht?” vroeg Lord Lister.
„Valsch papiergeld tot zulk een hoog bedrag”, antwoordde Baxter met een gewichtig gelaat, „kan alleen bij hooge bedragen met echt papier mee gesmokkeld worden. En daar de heeren Apsley door de inbraak in hun kantoor hun geheele vermogen hebben verloren, zagen zij geen kans, het valsche papier ooit te kunnen uitgeven. Daar zij door den diefstal van Raffles alles kwijt waren, zochten zij te zamen den dood. Wat zegt gij van deze verklaring?”
„Die is zeer aannemelijk, kapitein. Wel, wel, wat hebt gij een gave om te combineeren! Bewonderenswaardig!”
„O, Mr. Shaw, gij maakt mij verlegen”, antwoordde Baxter gevleid. „Wat mij het meest ergert is, dat deze jonge schurk hier op den grond—die zichzelf nu heeft gestraft—den moed had om Scotland Yard leugenachtige mededeelingen te doen omtrent een eerlijk man, terwijl hij zelf de vervalscher was.”
Lister gaf hem gelijk, hoewel het hem moeite kostte niet te schaterlachen.— — —
Toen Lord Lister in de villa terugkeerde, had Charly intusschen heerlijke koffie gezet en de versche broodjes aangenomen van den bakkersjongen.
„Nu, mijn beste jongen”, sprak Lord Lister, een fijne sigaret aanstekend, „laat ons nu allereerst eens zorgen voor het geluk van een jong paar.
„Neem het geniale plan van den ingenieur Burton en bezorg het, vermomd als boodschapsjongen, met een begeleidend briefje van mij aan Miss Betty Robertson, de bruid van den ingenieur.
„Zij heeft nog tijd genoeg om het ontwerp aan haar verloofde ter hand te stellen, opdat hij aan den wedstrijd kan deelnemen.”— — —
Reeds vroeg in den morgen had ingenieur Burton zich naar het Admiraliteitsgebouw begeven, waar in twee zalen de wedstrijd om tien uur zou worden geopend.
Hij was in zijn verdriet eigenlijk alleen gegaan om te zien of zijn ontwerp niet door een ongerechtigde werd ingeleverd.
Maar hij had alle hoop reeds opgegeven.
Daar verschenen, bijna op het laatste oogenblik, twee dames in de deuropening en hij hoorde door een bekende stem zijn naam roepen.
Toen hij omkeek, zag hij naast een kennis zijn bruid staan, die een blauw papier in de hoogte hield.
Burton uitte een jubelkreet en vloog haar tegemoet. Het ontwerp was terug en hij kon het nog tijdig inleveren.
Daar er weinig ontwerpen ingekomen waren over dit zoo uiterst moeilijke onderwerp, werd reeds na anderhalf uur door de jury beslist, dat Burton’s plan als verreweg het beste met den prijs was bekroond en ter uitvoering was aangenomen, welke hem eveneens was opgedragen.
Toen de uitspraak bekend werd kwamen juist Lister en Charly nader om naar den stand der zaken te informeeren. De groote onbekende kocht, in zijn rol van den milliardair Shaw de nu stilstaande werken der firma Apsley en stelde deze ter beschikking van den jongen ingenieur.
Hierop reed het gezelschap per auto naar den schilder Gower om verschillende bestellingen voor portretten te doen.
Mr. Gower drukte Lord Lister onophoudelijk vol dankbaarheid de handen, en toen het gezelschap zich in het atelier had verspreid, riep Lister den kunstenaar apart en toonde hem een biljet van vijftig pond, dat deze maar al te goed herkende.
Lister streek een lucifer aan en verbrandde het voor zijn oogen.
Mr. Gower kon van ontroering niet spreken, want eerst nu was hij weer gerust.
Het is waarschijnlijk, dat het door „Mr. Shaw” bestelde portret een meesterstuk zal worden, evenals het model voor een Engelsche onderzeesche boot van Mr. Burton.
De volgende aflevering (No. 43) bevat
Het luchtverschijnsel.
Belooning: 1000 pond sterling.
Wie kent hem? Wie heeft hem gezien?

Dat vraagt men in Scotland Yard! Dat vraagt heel Londen!
Lord Lister genaamd John C. Raffles, de geniaalste aller dieven
brengt alle gemoederen in beweging, is de schrik van woekeraars en geldschieters; ontrooft hun door zijn listen hunne bezittingen, waarmede hij belaagde onschuld beschermt en behoeftigen ondersteunt.
Man van eer in alle opzichten
spant hij wet en gerecht menigen strik en heeft steeds de voorvechters van edele levensbeschouwing op zijn hand, nl. allen, die ervan overtuigd zijn, dat:
Ongestraft veel misstanden, door de wet beschermd, blijven voortwoekeren.
Men leze, hoe alles in het werk wordt gesteld, Lord Lister, genaamd John C. Raffles, den geniaalsten aller dieven, te vatten!
WARRANT OF ARREST. Vertaling: Bevel tot aanhouding.
Be it known unto all men by these presents that we hereby charge and warrant the apprehension of the man described as under: Wij verzoeken de aanhouding van den man, wiens beschrijving hier volgt:
DESCRIPTION: Name: Lord Edward Lister, alias John C. Raffles. Age: 32 to 35 years. Height: 5 feet nine inches. Weight: 176 pounds. Figure: Tall. Complexion: Dark. Hair: Black. Beard: A slight moustache. Eyes: Black. Language: English, French, German, Russian, etc. Beschrijving: Naam: Lord Edward Lister, genaamd John C. Raffles. Leeftijd: 32–35 jaar. Lengte: ongeveer 1,76 meter. Gewicht: 80 kilo. Gestalte: slank. Gelaatskleur: donker. Haar: zwart. Baardgroei: kleine snor. Oogen: zwart. Spreekt Engelsch, Fransch, Duitsch, Russisch enz. enz.
Special notes: The man poses as a gentleman of great distinction. Adopts a new role every other day. Wears an eyeglass. Always accompanied by a young man—name unknown. Bijzondere kenteekenen: Het optreden van den man kenmerkt zich door bijzonder goede manieren. Telkens een ander uiterlijk. Draagt een monocle. Is in gezelschap van een jongeman, wiens naam onbekend.
Charged with robbery. A reward of 1000 pounds sterling will be paid for the arrest of this man. Moet worden aangehouden als dief. Voor zijn aanhouding betalen wij een prijs van 1000 pond sterling.
Headquarters—Scotland Yard. London, 1st October 1908. Police Inspector, Horny. Het Hoofdbureau van Politie Scotland Yard. Londen, 1. October 1908. Inspecteur van Politie (get.) Horny.
Roman-Boekhandel voorheen A. Eichler
Singel 236—Amsterdam.