Henrik Ibsen

LA TRONPRETENDANTOJ

(Kongs-emnerne)

1864

Tradukis: Odd Tangerud

Eldonejo: Jec Scandinavia a/s

LA TRONPRETENDANTOJ

ROLOJ:

HÅKON HÅKONSSON, de la Birkibejnoj elektita reĝo

INGA EL VARTEJG, lia patrino

SKULE JARLO

SINJORINO RAGNHILD, lia edzino

SIGRID, lia fratino

MARGRETE, lia filino

GUTORM INGASON

SIGURD RIBBUNG

NIKOLAS ARNASON, episkopo en Oslo

DAGFINN BONDE, kortega marŝalo de Håkon

IVAR BODDE, kortega pastro

VEGARD VERADAL, ano de la hirdo (kortegano)

GREGORIUS JONSSON, vasalo

PÅL FLIDA, vasalo

INGIBJORG, edzino de Andres Skjaldarband

PETER, ŝia filo, juna pastro

SIRA VILJAM, kapelpastro ĉe episkopo Nikolas

MAJSTRO SIGARD, el Brabant, kuracisto

JATGEJR SKALDO, Islandano

BÅRD BRATTE, estro el Trondhejmo

KAMPARANOJ kaj URBANOJ en Bergen, Oslo kaj Nidaros

KANONIKOJ, PASTROJ, MONAĤOJ, MONAĤINOJ

GASTOJ, KORTEGANOJ kaj SINJORINOJ

MILITISTARO k. t. p.

La agado okazas en la unua duono de la 13a jarcento.

å prononciĝas kiel Esperanta o.

Vortklarigo

Nidaros: La antikva nomo de la nuna urbo Trondhejmo.

Skule estas jarlo (= grafo), la sama vorto kiel la angla earl. Frato de reĝo Inge.

hirdo: (norvega vorto) = gvardio de la reĝo kaj de estroj.

Eyrating: parlamenta kunsido sur Eyri, loka, liberaera kunvenejo ĉe Nidaros.

ting (esperantlingve: tingo - nova vorto) = parlamento ankoraŭ en Islando (Allþing) kaj Norvegio (Storting).

La Birkibejnoj estas politika, militista aro, kiu gajnis en la intercivitana milito.

La Slittungoj sekvis la tronpretendanton Erling Steinvegg, filo de Magnus Erlingsson.

La Vårbelgoj (vestitaj per feloj printempe feligitaj) estis la partio, kiun Skule fondis, kiam li rompis kun la birkibejnoj, al kiuj lia tuta parencaro apartenis.

La Bagloj estis politika partio kaj militistaro defendantaj la eklezion.

La Ribbungoj estis sekvantoj de Sigurd Ribbung, tronpretendanto.

Ranagubernio: Nuntempa Båhuslen en Svedlando.

Hålogalando: Meza parto de norda Norvegio.

Viken: Malnova nomo de la Oslo fjordo ĝis Kungälv en Svedlando.

Trondhejmo estas la ok etaj gubernioj ĉirkaŭ la Trondhejmfjordo.

Vermlando: lima lando inter Norvegio kaj Svedlando oriente de la Oslo-fjordo.

Opplando: Gubernio inter la lago Mjøsa kaj la Dovre-montaro.

Borg: Gubernio tute sude en orienta Norvegio ĉe la urbo Sarpsborg.

Ile-kampoj, ĉe Nidaros.

varg: norvega vorto = lupo.

Kapinsulo: Norveglingve “Hovedøya” — insulo en la fjordo ĉe Oslo.

Harald Belhararo: (Harald Hårfagre) — La unua reĝo de tuta Norvegio.

Elgjarnes: = Elnes — terpinto en la komunumo Asker okcidente de Oslo.

Ejkaberg: Monteto apud orienta Oslo.

Låka: Bieno norde de Oslo.

Elgisetro: Monaĥejo sude de Nidaros.

Hladakabo: Kabo en la trondhejma fjordo ĉe Nidaros.

Magnus Erlingsson 1156–1184, filo de Erling Skakke

Reĝo Sverre Sigurdsson 1184–1202

Reĝo Håkon Sverrisson 1202–1204

Guthorm Sigurdsson 1204 mortis post duona jaro. Filo de Sigurd Lavard

Reĝo Inge Bårdsson 1204–1217, frato de Skule Bårdsson

Reĝo Håkon Håkonsson 1217–1263

UNUA AKTO

(Bergen. La ĝardeno ĉe la Kristpreĝejo. En la fono la preĝejo, la alta portalo vidiĝas de la spektantoj. Maldekstre antaŭe staras Håkon Håkonsson, Dagfinn Bonde, Vegard el Veradal, Ivar Bodde kaj pluraj vasaloj kaj estroj. Ĝuste kontraŭe de li staras Skule jarlo, Gregorius Jonsson, Pål Flida kaj aliuloj el la viroj de la jarlo. Pli malantaŭe samflanke vidiĝas Sigurd Ribbung kun sia sekvantaro, kaj pli malantaŭe de li Gutorm Ingason kun pluraj estroj. La enirejoj de la preĝejo estas gardataj de gvardistoj; la homamaso plenigas la tutan preĝejan ĝardenon; multuloj sidas supre en la arboj kaj sur la preĝeja muro; aspekte ĉiuj en streĉo atendas iun okazaĵon. El la preĝejaj turoj de la urbo sonoriĝas de fore kaj de proksime.)

SKULE JARLO (mallaŭte kaj senpacience al Gregorius Jonsson) Pro kio ili lantas tiel longe tie interne?

GREGORIUS JONSSON Silente; nun komenciĝas la himno.

(De interne de la fermita preĝejo aŭdiĝas sono de trombonoj:)

ĤORO DE MONAĤOJ KAJ MONAĤINOJ Domine coeli k.t.p.

(Dum la kanto la preĝeja pordo malfermiĝas de interne; en la antaŭa halo vidiĝas episkopo Nikolas ĉirkaŭita de pastroj kaj monaĥoj.)

EPISKOPO NIKOLAS (tretas antaŭen al la pordo, kaj anoncas kun bastono levita:) Nun Inga el Vartejg portas feran fajropruvon por Håkon reĝpretendanto!

(La preĝejo denove fermiĝas; interne la kanto daŭras.)

GREGORIUS JONSSON (mallaŭte al la jarlo) Voku al sankta Olaf por tio, kio estas ĝusta.

SKULE JARLO (rapide kaj deturnante) Ne nun. Pli bone ne memorigi lin pri mi.

IVAR BODDE (kaptas la brakon de Håkon) Preĝu al la Sinjoro via Dio, Håkon Håkonsson.

HÅKON Ne bezoniĝas; mi estas certa pri li.

(La kanto de la preĝejo sonas pli forte; ĉiuj nudigas la kapojn kaj multaj genuas kaj preĝas.)

GREGORIUS JONSSON (al la jarlo) Tiu ĉi estas grava horo por vi kaj por multuloj.

SKULE JARLO (rigardas atente al la preĝejo) Grava horo por Norvegio.

PÅL FLIDA (proksima al la jarlo) Nun ŝi tenas la ruĝan feron.

DAGFINN BONDE (proksima al Håkon) Ili alvenas laŭ la preĝeja elirejo.

IVAR BODDE Kristo ŝirmu viajn purajn manojn, Inga reĝpatrino!

HÅKON Por tiu ĉi momento ŝi estu honorata mian tutan vivon.

SKULE JARLO (kiu streĉe aŭskultis, subite ekparolas) Ĉu ŝi kriis? Ĉu ŝi faligis la feron?

PÅL FLIDA (iras supren) Mi ne scias kio estis.

GREGORIUS JONSSON La virinoj ploras laŭte en la antaŭhalo.

ĤORO EL LA PREĜEJO (ekkantas jubile) Gloria in excelsis deo!

(La portalo ekmalfermiĝas; Inga elvenas, akompanata de monaĥinoj, pastroj kaj monaĥoj.)

INGA (sur la preĝeja ŝtuparo) Dio juĝis! Vidu tiujn ĉi manojn; per ili mi portis la feron.

VOĈOJ INTER LA POPOLAMASO Ili estas puraj kaj blankaj kiel antaŭe!

ALIAJ VOĈOJ Eĉ pli belaj!

LA TUTA HOMA ARO Li certe estas la filo de Håkon Sverrisson!

HÅKON (ĉirkaŭbrakas ŝin) Dankon, dankon, vi alte benata!

EPISKOPO NIKOLAS (preterpasas la jarlon) Malsaĝe estis efektivigi la ruĝferan fajropruvon.

SKULE JARLO Ne, sinjoro episkopo. Dio devis paroli en tiu ĉi afero.

HÅKON (profunde tuŝita, tenas Inga per la mano) Nun tio do estas farita, tio al kio ĉiu talento en mi laŭte alvokis, — tio sub kio mia koro tordis kaj turnis sin —

DAGFINN BONDE (eksteren al la homamaso) Jes, rigardu tiun virinon, kaj pripensu nun, vi, kiuj estas ĉi tie! Kiu dubis pri ŝia vorto, antaŭ ol iuj bezonis ke oni dubu?

PÅL FLIDA La dubo flustris en ĉiuj ĉambretoj ekde la momento kiam Håkon tronpretendanto kiel infano portiĝis en la kortegon de reĝo Inge.

GREGORIUS JONSSON Kaj lastan vintron ĝi kreskis al krio, kaj sonis super la lando norde kaj sude; tion mi opinias ke ĉiu ajn povas atesti.

HÅKON Plej bone povas mi mem tion atesti. Tial mi ja cedis al la konsiloj de multaj fidelaj amikoj, kaj klinis min tiel profunde, kiel neniu alia reĝe elektita viro faris de longe. Mi pruvis per fajropruvo mian naskiĝon, pruvis mian rajton, kiel filo de Håkon Sverrisson, preni landon kaj regnon herede. Ne volas mi ĉi tie esplori pli proksime, kiu nutris la dubon kaj faris ĝin laŭtvoĉa, kiel la parenco de la jarlo diras; sed tion mi scias, ke amare mi suferis sub ĝi. Mi estis reĝe elektita ekde la infaneco, sed povran reĝan honoron oni atestis al mi, eĉ tie kie oni opinius, ke mi plej sekure kuraĝus atendi ĝin. Mi nur memorigas lastan pentekostan dimanĉon en Nidaros, kiam mi iris al la altaro por oferi, kaj la ĉefepiskopo turnis sin, kaj pretendis ne vidi min, por eviti saluti, kiel estas la kutimo saluti reĝojn. Tamen tiaĵojn mi facile tolerus; sed vera milito estus eksplodonta en la lando, kaj ĝin mi devus haltigi.

DAGFINN BONDE Bone povas esti por reĝoj aŭskulti al saĝaj konsiloj; sed se mia konsilo estus aŭskultita en tiu ĉi afero, tiam ne estus per ruĝa fero, sed per malvarma ŝtalo, ke Håkon Håkonsson dividus la rajton inter si kaj siaj malamikoj.

HÅKON Regu vin, Dagfinn; tio decas al tiu viro, kiu regu la landon.

SKULE JARLO (kun subtila rideto) Reĝa malamiko estas oportune nomi ĉiun, kiu kontraŭas la reĝan volon. Mi tamen opinias, ke tiu estas al la reĝo plej malutila, kiu malkonsilas al li pruvi sian rajton al la reĝa nomo.

HÅKON Kiu scias. Se estus mia rajto nur, kiun ni ĉi tie pritraktadus, povus okazi, ke mi ne aĉetus ĝin tiel kare; sed ni devas rigardi pli alten; ĉi tie temas pri vivotasko kaj devo. Mi sentas tion alte kaj varme ene en mi, kaj mi ne hontas pro tion diri, — mi sole estas tiu, kiu povas gvidi la landon al la plej supera stato en ĉi tiuj tempoj; — reĝa naskiĝo generas reĝan devon —

SKULE JARLO Troviĝas pluruloj ĉi tie, kiuj donas al si mem tian belan ateston.

SIGURD RIBBUNG Mi faras, kaj kun same bona kialo. Mia avo estis reĝo Magnus Erlingsson —

HÅKON Jes, se via patro, Erling Steinvegg, estus filo de reĝo Magnus; sed la plimulto neas tion, kaj ĝis nun neniu portis la fajropruvon por tiu pretendo.

SIGURD RIBBUNG La Ribbungoj elektis min reĝo, kaj faris tion libervole, dum Dagfinn Bonde kaj aliaj Birkibejnoj minacigis por vi reĝan nomon.

HÅKON Jes, tiel vi mizerigis Norvegion, ke la devenulo de Sverre devis minace progresi.

GUTORM INGASON Devenulo de Sverre estas mi same certe kiel vi —

DAGFINN BONDE Sed ne en rekta linio viron post viro.

EPISKOPO NIKOLAS Estas inaj generaciaj eroj intertie, Gutorm.

GUTORM INGASON Mi tamen scias, ke Inge Bårdsson, mia patro, estis leĝe elektita reĝo super Norvegio.

HÅKON Ĉar troviĝis neniu, kiu sciis, ke la nepo de Sverre estis en vivo. De la tago, kiam tio evidentiĝis, Inge estris la regnon, kiel kuratoro por mi, ne alicele.

SKULE JARLO Tio ne povas esti dirata en vero; sian tutan tempon Inge estis reĝo kun ĉiu leĝa potenco kaj sen rezervo. Ke Gutorm malgrandan rajton havas, povas esti sufiĉe vera; ĉar li naskiĝis nelegitime; sed mi estas la legitime naskita frato de reĝo Inge, kaj la leĝo estas por mi, kiam mi postulas kaj prenos plenan heredon post li.

DAGFINN BONDE Ho, sinjoro jarlo, plenan heredon Vi certe prenis, kaj tion ne nur la parencaran posedaĵon, sed ĉiujn posedaĵojn kiujn Håkon Sverrisson postlasis.

EPISKOPO NIKOLAS Ne ĉion, bona Dagfinn. Honoru la veron: — reĝo Håkon retenis broĉon kaj tiun oran ringon, kiun li portas sur sia brako.

HÅKON Lasu tion kiel estas; per la helpo de Dio mi bone regajnos havaĵojn. Kaj nun, vasaloj kaj leĝistoj, Vi preĝejaj fratoj kaj estroj kaj hirdanoj, nun estas tempo por voki al regna kunsido, kiel decidite estas. Kun ligitaj manoj mi sidis ĝis ĉi tiu tago; mi pensas, ke neniu viro volas mallaŭdi, ke mi sopiras malligi ilin.

SKULE JARLO Pluruloj statas kiel Vi, Håkon Håkonsson.

HÅKON (atentiĝas) Sinjoro jarlo, kion Vi aludas?

SKULE JARLO Mi pensas, ke ĉiuj ni pretendantoj havas la saman kialon por sopiri. Ni ĉiuj estis same streĉe ligitaj; ĉar neniu el ni sciis kiom foren lia rajto valoris.

EPISKOPO NIKOLAS Malsekure estis pri la aferoj de la eklezio kiel pri tiuj de la lando; sed nun faru verdikton la leĝo de sankta reĝo Olaf.

DAGFINN BONDE (duonlaŭte) Novaj ruzaĵoj!

(La viroj de Håkon arigas sin.)

HÅKON (devigas sin al trankvilo, kaj iras kelkajn paŝojn al la jarlo) Mi volas kredi, ke mi ne kaptis Vian opinion. La fajropruvo pruvis mian alodan rajton al la regno, kaj tial mi ne komprenas ion alian ol tio, ke la regna kunsido devu doni leĝan forton al la elekto de mi kiel reĝon, kio jam okazis en Eyrating antaŭ ses jaroj.

PLURAJ INTER LA VIROJ DE LA JARLO KAJ DE SIGURD Ne, ne, — ni neas!

SKULE JARLO Tia neniam estis la penso, kiam decidiĝis havi regnan kunsidon ĉi tie. Pere de la fajropruvo Vi ankoraŭ ne gajnis la regnon, sed nur pruvis Vian rajton hodiaŭ, prezenti Vin inter ni aliaj pretendantoj, kaj validigi la pretendon, kiun Vi opinias havi —

HÅKON (regas sin) Tio do mallonge kaj klare signifas, ke dum ses jaroj mi senrajte portis nomon de reĝo, kaj dum ses jaroj, Vi jarlo, sen rajto regis la landon kiel kuratoro por mi.

SKULE JARLO Neniel. Iu devis porti la nomon de reĝo, kiam mia frato estis mortinta. La Birkibejnoj, kaj pleje Dagfinn Bonde, agis por Via pretendo, kaj efektivigis la elekton de Vi, antaŭ ol ni aliuloj povis antaŭenigi niajn postulojn.

EPISKOPO NIKOLAS (al Håkon) La jarlo opinias, ke tiu elekto donis al Vi rajton uzi la reĝan potencon sed ne posedan rajton.

SKULE JARLO Vi havis ĉiujn rajtojn; sed kaj Sigurd Ribbung kaj Gutorm Ingason kaj mi konsideras nin esti same proksimaj heredantoj, kiel Vi; kaj nun la leĝo dividu inter ni kaj diru, kiu firme prenu la heredon por ĉiuj tempoj.

EPISKOPO NIKOLAS Vere dirite la jarlo havas bonan kialon por sia opinio.

SKULE JARLO Fajropruvoj kaj regnaj kunvenoj estis ambaŭ pli ol unu fojon proponitaj dum tiuj ĉi jaroj, sed ĉiam io intervenis. Kaj, sinjoro Håkon, se Vi opiniis, ke Via rajto estis senskue firma je la unua reĝa elekto, kial Vi tamen donis Vian aprobon, ke la fajropruvo nun fariĝu?

DAGFINN BONDE (incitita) Tiru glavon, reĝanoj, kaj lasu ĝin dividi!

MULTAJ EL LA HIRDO (sturmas antaŭen) Frapu per glavoj la malamikojn de la reĝo.

SKULE JARLO (krias al la siaj) Neniun mortigu! Neniun vundigu! Nur tenu ilin for.

HÅKON (retenas la siajn) Eningu la glavon ĉiu viro, kiu ĝin tiris! Ingu la glavon, mi diras! (trankvile) Vi dekoble malbonigas la staton por mi per tia impeto.

SKULE JARLO Tiel viroj atakas virojn en la tuta lando. Jen Vi vidas, Håkon Håkonsson; nun mi opinias ke plej bone montriĝis, kion Vi devos fari, se la paco kaj la vivo de homoj gravas por Vi.

HÅKON (post mallonga pripensado) Jes — mi tion vidas. (prenas Inga per la mano kaj turnas sin al unu el tiuj, kiuj staras ĉe li) Torkell, vi estis fidela viro en la hirdo de mia patro; prenu ĉi tiun virinon hejmen al via loĝejo, kaj estu bona al ŝi; — ŝi estis ege kara al Håkon Sverrisson. — Dio benu vin, mia patrino, — mi devas iri al regna kunveno nun. (Inga premas lian manon kaj foriras kun Torkell. Håkon silentas momenton, poste antaŭen tretas kaj diras klare) La leĝo verdiktu; nur ĝi. Vi Birkibejnoj, kiuj ĉeestis en Eyrating, kaj elektis min reĝo, Vi estas nun liberigitaj de la ĵuro, kiun Vi ĵuris al mi tie. Vi Dagfinn, vi ne plu estas mia marŝalo; mi ne volas kunveni kun marŝalo aŭ hirdo, ne kun reĝanoj aŭ kun alĵuritaj bataluloj; mi estas malriĉa viro; mia tuta heredaĵo estas broĉo kaj tiu ora ringo; — tio estas povra posedaĵo por salajri la servojn de tiom da bonaj viroj. Nu, Vi aliaj pretendantoj, nun ni estas egalaj; mi volas nenion havi por stari antaŭe al Vi, krom la rajto kiun mi ricevis desupre, — tiun mi nek povas, nek volas dividi kun iu. — Sonorigu por regna kunveno, kaj tiam Dio verdiktu kaj la leĝo de sankta reĝo Olaf. (Eliras kun siaj viroj maldekstren; soniĝas korno kaj trumpeto tre fore.)

GREGORIUS JONSSON (al la jarlo, kiam la amaso estas ekforiranta) Dum la fajropruvo ŝajnis al mi, ke vi estas timema, sed nun vi aspektas ĝoje kaj esperplene.

SKULE JARLO (kontente) Ĉu vi vidis, ke li havis la okulojn de Sverre kiam li parolis? Bona estos la elekto ĉu vi elektos lin aŭ min kiel reĝon.

GREGORIUS JONSSON (maltrankvile) Sed ne cedu. Pensu pri ĉiuj tiuj kiuj falos kun Via afero.

SKULE JARLO Jen mi staras sur la fundamento de leĝo kaj juro; nun mi ne kaŝas min por la sanktulo. (eliras maldekstren kun sia sekvantaro)

EPISKOPO NIKOLAS (rapidigas sin post Dagfinn Bonde) Certe ordiĝos, bona Dagfinn, ordiĝos; — sed tenu la jarlon tre fore de la reĝo, kiam li estos elektita; — nur tenu lin tre fore!

(Ĉiuj eliras maldekstren malantaŭ la preĝejon.)

HALO EN LA REĜA KORTEGO

(Maldekstre antaŭe estas malalta fenestro; dekstre enireja pordo; fone pli granda pordo, kiu kondukas al la reĝa halo. Apud la fenestro staras tablo; cetere seĝoj kaj benkoj.)

(Sinjorino Ragnhild kaj Margrete venas elde la pli malgranda pordo; Sigrid baldaŭ sekvas.)

SINJORINO RAGNHILD Enen ĉi tie.

MARGRETE Jes, ĉi tie estas plej mallume.

SINJORINO RAGNHILD (iras al la fenestro) Kaj jen ni povas rigardi malsupren al la Tingejo.

MARGRETE (singarde rigardas eksteren) Jes, tie malantaŭ la preĝejo ili ĉiuj estas kunvenintaj. (turnas sin en ploro) Tie malsupre nun okazos tio, kio tiros tiom multe post si.

SINJORINO RAGNHILD Kiu morgaŭ regos ĉi tie en la halo?

MARGRETE Ho, silentu. Tian pezan tagon mi neniam pensus vivi.

SINJORINO RAGNHILD Ĝi devus veni; stari kiel reĝa kuratoro ne estis sufiĉa tasko por li.

MARGRETE Jes — ĝi devis veni; la nura reĝa nomo ne estus sufiĉa por li.

SINJORINO RAGNHILD Pri kiu vi parolas?

MARGRETE Pri Håkon.

SINJORINO RAGNHILD Mi parolis pri la jarlo.

MARGRETE Ne vivas pli elstaraj viroj ol tiuj du.

SINJORINO RAGNHILD Vidu Sigurd Ribbung! Kiel inside li sidas, — ĝuste kiel lupo en kateno.

MARGRETE Jes vidu —! Li interplektas la manojn antaŭ si sur la glavsupro, kaj ripozas la mentonon sure.

SINJORINO RAGNHILD Li mordas siajn lipharojn kaj ridas —.

MARGRETE Kiel aĉe li ridas.

SINJORINO RAGNHILD Li scias, ke neniu volas antaŭenigi lian pretendon; — estas tio, kio malicigas lin. — Kiu estas tiu leĝisto, kiu nun parolas?

MARGRETE Estas Gunnar Grjonbak.

SINJORINO RAGNHILD Ĉu li estas por la jarlo?

MARGRETE Ne, li certe estas por la reĝo —

SINJORINO RAGNHILD (rigardas ŝin) Por kiu estas li, vi diras?

MARGRETE Por Håkon Håkonsson.

SINJORINO RAGNHILD (rigardas eksteren; post mallonga deteno) Kie sidas Gutorm Ingason, — lin mi ne vidas.

MARGRETE Malantaŭ siaj viroj, tie plej malsupre — en piedlonga mantelo.

SINJORINO RAGNHILD Jes, tie.

MARGRETE Aspektas kvazaŭ li hontas —

SINJORINO RAGNHILD Estas pro sia patrino.

MARGRETE Tiel ne faris Håkon.

SINJORINO RAGNHILD Kiu parolas nun?

MARGRETE (rigardas eksteren) Tord Skolle, leĝisto de Ranagubernio.

SINJORINO RAGNHILD Ĉu li estas por la jarlo?

MARGRETE Ne — por Håkon.

SINJORINO RAGNHILD Kiel neskueble la jarlo sidas aŭskultante.

MARGRETE Håkon aspektas trankvil-silente — sed tamen forte. (vigle) Se starus ĉi tie viro de fore veninta, li konus la du inter ĉiuj la mil aliuloj.

SINJORINO RAGNHILD Vidu, Margrete; Dagfinn Bonde lokigas orumitan seĝon por Håkon —

MARGRETE Pål Flida lokigas similan al ĝi malantaŭ la jarlon —

SINJORINO RAGNHILD La viroj de Håkon volas tion malhelpi!

MARGRETE La jarlo firme tenas la seĝon —!

SINJORINO RAGNHILD Håkon parolas kolere al li — (fuĝas kun krio de la fenestro) Ho, Jesuo Kristo! Ĉu vi vidis la okulojn — kaj la ridon —! Ne, tio ne estis la jarlo!

MARGRETE (kiu en timego sekvis ŝin) Ankaŭ ne Håkon! Nek la jarlo nek Håkon!

SIGRID (ĉe la fenestro) Ho aĉe, aĉe!

MARGRETE Sigrid!

SINJORINO RAGNHILD Ĉu vi estas ĉi tie?

SIGRID Tiel profunden ili devas preni la vojon laŭ desube, por gajni al la reĝa seĝo.

MARGRETE Ho, preĝu kun ni, ke ĉio turniĝu al la plej bona.

SINJORINO RAGNHILD (pala kaj konsterne al Sigrid) Ĉu vi vidis lin —? Ĉu vi vidis mian edzon —? La okulojn kaj la ridon, — mi ne rekonus lin.

SIGRID Ĉu li aspektis kiel Sigurd Ribbung!

SINJORINO RAGNHILD (mallaŭte) Jes, li aspektis kiel Sigurd Ribbung!

SIGRID Ĉu li ridis kiel Sigurd?

SINJORINO RAGNHILD Jes, jes!

SIGRID Do ni ĉiuj devas preĝi!

SINJORINO RAGNHILD (kun malespera forto) La jarlo devas esti elektata reĝo! Difektiĝas lia animo, se li ne fariĝos la plej elstara viro en la lando!

SIGRID (pli forte) Sekve ni ĉiuj devas preĝi!

SINJORINO RAGNHILD Tŝŝ, kio estas tio! (ĉe la fenestro) Kiaj krioj! Ĉiuj viroj ekstaris; ĉiuj standardoj kaj blazonoj svingiĝas en la vento.

SIGRID (kaptas ŝian brakon) Preĝu, virino! Preĝu por via edzo!

SINJORINO RAGNHILD Jes, sankta Olaf, donu al li la tutan potencon en tiu ĉi lando!

SIGRID (sovaĝe) Neniun — neniun! Alie li ne saviĝos?

SINJORINO RAGNHILD Li devas havi la potencon. Ĉio bona en li ĝermos kaj floros, se li ricevos ĝin. — Elrigardu, Margrete! Aŭskultu! (retiras sin paŝon malantaŭen) Jen leviĝas ĉiuj manoj por ĵuro!

MARGRETE (aŭskultas ĉe la fenestro)

SINJORINO RAGNHILD Dio kaj sankta Olaf, por kiu estas tio?

SIGRID Preĝu!

MARGRETE (aŭskultas kaj per suprenlevita mano donas signon por silento)

SINJORINO RAGNHILD (post iom) Parolu! (De la Tingejo sonoriĝas laŭte en korno kaj trumpeto.)

SINJORINO RAGNHILD Dio kaj sankta Olaf, por kiu tio estas?

(Mallonga paŭzo.)

MARGRETE (Turnas la kapon kaj diras:) Nun ili prenis Håkon Håkonsson kiel reĝon.

(La muziko por la reĝa procesio eksonas, unue mallaŭte, poste pli kaj pli proksime. Sinjorino Ragnhild kroĉas sin plorante al Sigrid, kiu silente kondukas ŝin eksteren dekstre; Margrete restas senmova, starante apogata apud la fenestrokrado. La reĝaj ŝildistoj malfermas la grandajn pordojn; oni rigardas en la halon, kiu iom post iom pleniĝas de la procesiantoj venantaj de la Tingejo.)

HÅKON (turnas sin ĉe la pordo al Ivar Bodde) Portu al mi la plumon kaj vakson kaj silkon, — pergamenon mi havas ĉi ene. (iras vigle al la tablo kaj elmetas kelkajn rulojn da pergameno) Margrete, nun mi estas reĝo!

MARGRETE Mi salutas mian sinjoron kaj reĝon.

HÅKON Dankon! — (rigardas ŝin, kaj prenas ŝian manon.) Pardonu! Mi ne pensis pri tio, ke ofendiĝas Vi du.

MARGRETE (tiras al si la manon) Ne ofendiĝas mi, — Vi certe estas reĝe naskita.

HÅKON (vigle) Jes, ĉu ne ĉiu homo devas diri tion, kiu memoras, kiel mirinde Dio kaj la sanktuloj savis min el ĉio malbona? Jaraĝa la Birkibejnoj portis min super la montojn en frosto kaj veteraĉo, kaj meze inter tiuj, kiuj insidis kontraŭ mia vivo. En Nidaros mi saviĝis sendomaĝa for de la Bagloj, kiam ili bruligis la urbon kaj mortigis tiomajn el niaj viroj, dum reĝo Inge mem apenaŭ savis sin surŝipen grimpante laŭ la ankroŝnurego.

MARGRETE Vi spertis maldolĉan junecon.

HÅKON (rigardas ŝin skrutinie) Imagiĝas al mi, ke Vi estus povinta fari ĝin pli milda.

MARGRETE Mi?

HÅKON Vi povus esti al mi bona edukfratino ĉiujn tiujn jarojn, kiam ni kreskis kune.

MARGRETE Sed ne okazis tiel.

HÅKON Ne — tiel ne okazis; — ni ja rigardis unu la alian, ambaŭ de sia angulo, sed malofte ni kunparolis — (senpacience) Kien li malaperis? (Ivar Bodde venas kun la skribiloj) Jen vi estas; donu!

(Håkon eksidas ĉe la tablo kaj skribas. Iom poste envenas Skule jarlo; post li Dagfinn Bonde, episkopo Nikolas kaj Vegard Veradal.)

HÅKON (ekrigardas kaj malsupren metas la plumon) Sinjoro jarlo, ĉu vi scias kion jen mi skribas! (La jarlo proksimiĝas) Estas al mia patrino; mi dankas ŝin por ĉio bona, kaj kisas ŝin mil fojojn — jen en la letero, Vi komprenas. Ŝi sendiĝos orienten al Borgarsyssel, kaj vivu tie kun reĝa honoro.

SKULE JARLO Vi ne volas reteni ŝin en la reĝa kortego.

HÅKON Ŝi estas tro kara por mi, jarlo; — reĝo ne devas havi ĉe si iun, kiu estas tro kara por li; reĝo devas agi kun liberaj manoj, stari sola, ne esti kondukata, ne logata. Estas tiom plibonigenda en Norvegio. (daŭrigas skribi)

VEGARD VERADAL (mallaŭte al episkopo Nikolas) Estis mia konsilo, tio ĉi pri Inga reĝpatrino.

EPISKOPO NIKOLAS Mi tuj konis Vin laŭ la konsilo.

VEGARD VERADAL Sed nun pagon por pago.

EPISKOPO NIKOLAS Atendu. Mi tenos kion mi promesis.

HÅKON (donas la pergamenojn al Ivar Bodde) Kunplektu, kaj portu mem al ŝi kun multaj koraj salutoj —.

IVAR BODDE (ĵetinte ekrigardon en la pergamenon) Sinjoro — jam hodiaŭ, Vi skribas —!

HÅKON Nun la vento estas favora; ĝi blovas suden laŭ la fjordo.

DAGFINN BONDE (malrapide) Memoru, sinjoro reĝo, ke ŝi kuŝis la tutan nokton sur la altarŝtupo en preĝo kaj fasto.

IVAR BODDE Kaj certe ŝi estas laca post la fajropruvo.

HÅKON Vere, vere; — mia bona kara patrino —! (pripensas) Jes, se ŝi estas tro laca, ŝi atendu ĝis morgaŭ.

IVAR BODDE Via volo plenumiĝos. (antaŭenmetas alian pergamenon) Sed jen la aliaĵo, sinjoro.

HÅKON La aliaĵo? — Ivar Bodde, mi ne povas.

DAGFINN BONDE (montras al la letero al Inga) Vi tamen povis tion.

IVAR BODDE Ĉio peka estu rompota.

EPISKOPO NIKOLAS (kiu intertempe proksimiĝis) Ligu nun la manojn de la jarlo, reĝo Håkon.

HÅKON (mallaŭte) Ĉu Vi opinias, ke tio estas necesa.

EPISKOPO NIKOLAS Vi neniam aĉetos pacon por la lando pli malkare.

HÅKON Mi do povas. Al mi la plumo! (skribas)

SKULE JARLO (al la episkopo, kiu iras dekstren) Aspekte la reĝo klinas al Vi la orelon.

EPISKOPO NIKOLAS Por Via avantaĝo.

SKULE JARLO Ĉu tion Vi diras?

EPISKOPO NIKOLAS Antaŭ vespero Vi dankos min. (Li malproksimiĝas.)

HÅKON (etendas la pergamenon) Legu tion, jarlo.

SKULE JARLO (legas; rigardas la reĝon en surprizo, kaj diras duonlaŭte:) Vi rompas ĉiun rilaton kun Kanga la juna?

HÅKON Kun Kanga, kiun mi amis super ĉio en la mondo. De hodiaŭ ŝi neniam estu renkontata sur la vojo de la reĝo.

SKULE JARLO Grava estas tio, kion Vi jen faras, Håkon — mi scias el mi mem, kiom tio kostas —

HÅKON For kiu ajn, kiu estas tro kara al la reĝo. — Kunligu la leteron. (donas ĝin al Ivar Bodde)

EPISKOPO NIKOLAS (klinas sin super la seĝon) Sinjoro Reĝo, nun vi gajnis etapon al la amikeco de la jarlo.

HÅKON (etendas al li la manon) Dankon, episkopo Nikolas; vi konsilis al mi la plej bonan. Petu favoron, kaj ĝi al vi doniĝos.

EPISKOPO NIKOLAS Vi volas?

HÅKON Tion mi promesas al Vi je mia reĝa vorto.

EPISKOPO NIKOLAS Do faru Vegard Veradal administranto en Hålogalando.

HÅKON Vegard? Li certe estas la plej fidela amiko, kiun mi havas; malvolonte mi sendas lin tiel foren de mi.

EPISKOPO NIKOLAS La reĝa amiko devas esti reĝe pagata. Ligu la jarlon tiel, kiel mi konsilis, kaj vi estos sekura por ĉiuj tempoj.

HÅKON (prenas folion de pergameno) Vegard havu la administradon en Hålogalando. (skribante) Jen mi donas al li mian reĝan leteron pri tio. (La episkopo malproksimiĝas.)

SKULE JARLO (proksimiĝas al la tablo) Kion Vi jen skribas?

HÅKON (etendas al li la folion) Legu.

SKULE JARLO (legas kaj rigardas la reĝon pripense) Vegard Veradal? En Hålogalando?

HÅKON En la norda regiono, kiu estas vakanta.

SKULE JARLO Ĉu Vi ne memoras, ke ankaŭ Andres Skjaldarband administras tie norde? Tiuj du estas amaraj malamikoj; — Andres Skjaldarband tenas sin al mi —

HÅKON (ridetas kaj ekstaras) Kaj Vegard al mi. Tial tiuj du paciĝu plej eble frue. De nun ne devas esti iu malakordo inter la viroj de la reĝo kaj tiuj de la jarlo.

EPISKOPO NIKOLAS Hm, tio ĉi povus baldaŭ iri erarvoje! (proksimiĝas en maltrankvilo)

SKULE JARLO Vi pensas profunde kaj saĝe, Håkon.

HÅKON (varme) Skule jarlo, hodiaŭ mi prenis de Vi la regnon, — sed lasu vian filinon dividi ĝin kun mi!

SKULE JARLO Mian filinon!

MARGRETE Dio!

HÅKON Margrete, — ĉu Vi volas esti reĝino?

MARGRETE (silentas)

HÅKON (prenas ŝian manon) Respondu al mi.

MARGRETE (mallaŭte) Mi volonte estu Via edzino.

SKULE JARLO (kun manpremo) Paco kaj konsento elkore.

HÅKON Dankon!

IVAR BODDE (al Dagfinn) Laŭdo al la ĉielo; nun tagiĝas.

DAGFINN BONDE Mi preskaŭ kredas. Tiel bone mi neniam antaŭe ŝatis la jarlon.

EPISKOPO NIKOLAS (malantaŭe) Ĉiam surgarde, bona Dagfinn, — ĉiam surgarde.

IVAR BODDE (al Vegard) Nun Vi estas administranto en Hålogalando; jen estas la reĝa mano por tio. (donas al li la leteron)

VEGARD VERADAL Mi poste dankos la reĝon por lia graco. (volas foriri)

EPISKOPO NIKOLAS (haltigas lin) Andres Skjaldarband estas akra ulo; ne lasu Vin subiĝi.

VEGARD VERADAL Ĝis nun ĝi ne sukcesis por iu. (eliras)

EPISKOPO NIKOLAS (sekvas ) Estu kiel roko kaj siliko kontraŭ Andres Skjaldasband, — kaj cetere kunprenu mian benon.

IVAR BODDE (kiu atendis malantaŭ la reĝo kun la pergamenoj en la mano) Jen la leteroj, sinjoro —

HÅKON Bone; donu ilin al la jarlo.

IVAR BODDE Al la jarlo? Ĉu Vi ne volas surmeti la sigelon?

HÅKON Tion la jarlo ja kutime faras; — li havas la sigelon.

IVAR BODDE (mallaŭte) Jes ĝis nun, — tiom longe kiom li estis Via kuratoro; — sed nun!

HÅKON Nun kiel antaŭe; — la jarlo havas la sigelon. (malproksimiĝas)

SKULE JARLO Donu al mi la leterojn, Ivar Bodde. (Iras al la tablo kun ili, elprenas la regnan sigelon, kiun li portas kaŝita en la zono, kaj sigelas dum tio kio sekvas)

EPISKOPO NIKOLAS (duonlaŭte) Håkon Håkonsson estas reĝo — kaj la jarlo havas la sigelon de la reĝo; — certe aranĝiĝos, aranĝiĝos.

HÅKON Kion Vi diras, sinjoro episkopo?

EPISKOPO NIKOLAS Mi diras, Dio kaj Sankto Olaf gardas sian sanktan eklezion. (iras en la reĝan halon)

HÅKON (proksimiĝas al Margrete) Saĝa reĝino povas efiki grandajn agojn en la lando; Vin mi kuraĝis sekure elekti, ĉar mi scias ke vi estas saĝa.

MARGRETE Nur tio!

HÅKON Kion vi aludas?

MARGRETE Nenion, nenion, sinjoro.

HÅKON Kaj Vi ne riproĉas min, kvankam Vi malkaptis belajn dezirojn pro mi?

MARGRETE Mi ne malkaptis belajn dezirojn pro Vi.

HÅKON Kaj Vi volas stari proksime al mi, kaj doni al mi bonajn konsilojn?

MARGRETE Mi volonte volas stari proksime al Vi.

HÅKON Kaj doni al mi bonajn konsilojn. Dankon pro tio; konsiloj de virinoj utilas al ĉiu viro; kaj de nun mi havas neniun alian ol Vi, — mian patrinon mi devis forsendi —

MARGRETE Jes, ŝi estis al vi tro kara.

HÅKON Kaj mi estas reĝo. Adiaŭ, Margrete! Vi ankoraŭ estas tro juna; sed venontan someron nia geedziĝa festo okazos. — kaj de tiu momento mi promesas teni Vin ĉe mi en ĉiu deca fido kaj honoro.

MARGRETE (ridetas malĝoje) Jes, mi scias ke daŭros longe ĝis Vi sendos min for.

HÅKON (vigle) Sendi Vin for? Tion mi neniam faros!

MARGRETE (kun larmoplenaj okuloj) Ne, tion Håkon faros nur pri tiuj, kiuj estas al li tro karaj. (iras al la elireja pordo. Håkon penseme postrigardas ŝin.)

SINJORINO RAGNHILD (de dekstre) La reĝo kaj la jarlo tiom longe ĉi tie! La timo mortigas min; — Margrete, kion la reĝo diris kaj faris?

MARGRETE Ho, multe! Laste li nomis administranton kaj reĝinon.

SINJORINO RAGNHILD Vi, Margrete!

MARGRETE (ĉirkaŭbrakas la kolon de la patrino) Jes!

SINJORINO RAGNHILD Vi fariĝos reĝino!

MARGRETE Nur reĝino; — Sed mi pensas ke mi tamen estas ĝoja pro tio. (Ŝi kaj la patrino kune eliras dekstre.)

SKULE JARLO (al Ivar Bodde) Jen niaj leteroj; portu ilin al la reĝa patrino kaj al Kanga. (Ivar Bodde klinas sin kaj foriras.)

DAGFINN BONDE (ĉe la hala pordo) La ĉefepiskopo de Nidaros deziras komuniki al reĝo Håkon Håkonsson sian omaĝon!

HÅKON (spiras per plena brusto) Fine mi estas reĝo de Norvegio. (iras en la halon)

SKULE JARLO (kaŝas la reĝan sigelon en la zonon) Sed mi regas landon kaj regnon.

Kurteno

DUA AKTO

(La festena halo en la reĝa kortego en Bergen. Arka fenestro meze sur la fona muro. Laŭ tiu estas estrado kun sidlokoj por la virinoj. Ĉe la maldekstra longa muro staras la reĝa seĝo kelkajn ŝtupojn super la planko; meze sur la kontraŭa muro estas granda enireja pordo. Standardoj, blazonoj, ŝildoj, armiloj kaj multkoloraj tapiŝoj pendas sur la murkolonoj kaj de la eltranĉita ligna plafono. Ĉirkaŭe en la halo staras tabloj por trinkaĵoj kun kruĉoj, trinkkornoj, kaj pokaloj.)

(Reĝo Håkon sidas sur la estrado ĉe Margrete, Sigrid, sinjorino Ragnhild kaj multaj altrangaj virinoj. Ivar Bodde staras malantaŭ la seĝo de la reĝo. Ĉirkaŭ la trinkaĵ-tabloj la viroj de la reĝo kaj la jarlo kun gastoj sidantaj sur benkoj. Ĉe la plej antaŭa tablo dekstre sidas inter aliuloj Dagfinn Bonde, Gregorius Jonsson kaj Pål Flida. Skule jarlo kaj episkopo Nikolas ludas ŝakon ĉe tablo maldekstre. La servistoj de la jarlo alvenas kaj eliras portantaj trinkaĵojn. El apuda ĉambro aŭdiĝas muziko dum la sekvaj scenoj.)

DAGFINN BONDE Nun pasas jam la kvina tago, kaj ankoraŭ la servistoj same rapide surtabligas plenajn kruĉojn.

PÅL FLIDA Neniam estis la kutimo de la jarlo malsatigi siajn gastojn.

DAGFINN BONDE Ja aspektas tiel. Pri tia glora reĝa nupto neniam antaŭe rakontiĝis en Norvegio.

PÅL FLIDA Skule jarlo ja neniam antaŭe donis filinon edzine.

DAGFINN BONDE Vere, vere; la jarlo estas potenca viro.

HIRDANO Disponas la trionon de la regno. Tio estas pli ol iu ajn jarlo havis pasinte.

PÅL FLIDA La parto de la reĝo tamen estas pli granda.

DAGFINN BONDE Pri tio ni ne parolu ĉi tie; nun ni estas amikoj kaj bone repacigitaj. (trinkas kun Pål.) Lasu la reĝon esti reĝo kaj la jarlon jarlo.

PÅL FLIDA (ridas) Facile aŭdiĝas de vi, ke vi estas reĝano.

DAGFINN BONDE Tio devas ankaŭ la jarlanoj esti.

PÅL FLIDA Neniam tio. Ni ĵuris ĵuron al la jarlo, sed ne al la reĝo.

DAGFINN BONDE Tio povos ankoraŭ okazi.

EPISKOPO NIKOLAS (mallaŭte al la jarlo dum la ludado) Ĉu vi aŭdas, kion Dagfinn Bonde diras?

SKULE JARLO (ne suprenrigardante) Mi tamen aŭdas.

GREGORIUS JONSSON (rigardas signifoplene al Dagfinn) Ĉu la reĝo ion tian pripensas?

DAGFINN BONDE Nu nu, — lasu tion; — neniu malakordo hodiaŭ.

EPISKOPO NIKOLAS La reĝo volas ĵure ligi viajn virojn, jarlo.

GREGORIUS JONSSON (pli forte) Ĉu la reĝo ion tian pripensas, mi demandas?

DAGFINN BONDE Mi ne respondas. Ni trinku por paco kaj amikeco inter la reĝo kaj la jarlo. La biero estas bona.

PÅL FLIDA Ĝi ankaŭ havis bonan tempon por fermenti.

GREGORIUS JONSSON Tri fojojn la jarlo pretigis la nupton; tri fojojn la reĝo promesis veni, — tri fojojn li trompis.

DAGFINN BONDE Mallaŭdu la jarlon pro tio; li donis al ni sufiĉon por prizorgi en Viken.

PÅL FLIDA Sigurd Ribbung donis al vi ankoraŭ pli por prizorgi en Vermlando, laŭ tio kio diriĝas.

DAGFINN BONDE (flamiĝe) Jes, kiu estis tiu, kiu liberigis Sigurd Ribbung?

GREGORIUS JONSSON Sigurd Ribbung forkuris de ni en Nidaros, tio estas konata por ĉiuj.

DAGFINN BONDE Sed ne estas konata por iuj, ke Vi malhelpis lin.

EPISKOPO NIKOLAS (al la jarlo, kiu pripensas iun movon) Ĉu vi aŭdas, jarlo, — estis Vi, kiu ellasis Sigurd Ribbung.

SKULE JARLO (movas) Tiu kanto estas malnova.

GREGORIUS JONSSON (al Dagfinn) Mi tamen pensis, ke vi aŭdis pri la islandano, Andres Torsteinsson, amiko de Sigurd Ribbung —

DAGFINN BONDE Jes; kiam Sigurd estis forkurinta, Vi pendigis la islandanon, tion mi scias.

EPISKOPO NIKOLAS (movas kaj diras ridante al la jarlo:) Nun mi frapas la peonon, sinjoro jarlo.

SKULE JARLO (aŭdeblete) Frapu ĝin; peono ne multe valoras. (movas pecon)

DAGFINN BONDE Jes, tion la islandano spertis, kiam Sigurd Ribbung forkuris al Vermlando.

(Subpremata rido inter la reĝanoj; la interparolo daŭras mallaŭte; tuj poste envenas viro, kiu flustras al Gregorius Jonsson.)

EPISKOPO NIKOLAS Kaj nun mi faras jenan movon; kaj vi estas perdinta.

SKULE JARLO Aspektas tiel.

EPISKOPO NIKOLAS (kliniĝante malantaŭen en la seĝo) Vi ne bone defendis la reĝon dum la lastaj movoj.

SKULE JARLO (falfrapas la pecojn kaj ekstaras) Post longe mi laciĝis esti reĝdefendanto.

GREGORIUS JONSSON (proksimiĝas kaj diras mallaŭte:) Sinjoro Jarlo, Jostein Tamb informas, ke nun la ŝipo kuŝas preta por forvelo.

SKULE JARLO (mallaŭte) Bone. (elprenas sigelitan pergamenon) Jen la letero.

GREGORIUS JONSSON (skuas la kapon) Jarlo, jarlo, — ĉu tio estas konsilinda?

SKULE JARLO Kio?

GREGORIUS JONSSON Ĝi portas la reĝan sigelon.

SKULE JARLO Estas por la bono de la reĝo ke mi agas.

GREGORIUS JONSSON Do lasu al la reĝo mem rifuzi la oferton.

SKULE JARLO Tion li ne faros, se li povos decidi. Ĉiuj liaj pensoj kaj atento estas turnataj al subjugo de la Ribbungoj; tial li volas sekurigi sin en ĉiuj flankoj.

GREGORIUS JONSSON Saĝa povas esti tio, kion Vi nun faras, — sed estas danĝera.

SKULE JARLO Lasu tion al mi. Sendu la leteron, kaj diru al Jostein, ke li tuj forvelu.

GREGORIUS JONSSON Fariĝos kiel Vi ordonas.

(eliras dekstre kaj revenas iom poste)

EPISKOPO NIKOLAS (al la jarlo) Aspekte Vi havas multon prizorgendan.

SKULE JARLO Sed bagatelan dankon.

EPISKOPO NIKOLAS La reĝo ekstaris.

(Håkon proksimiĝas; ĉiuj viroj ekstaras de ĉe la tabloj.)

HÅKON (al la episkopo) Ege devas ĝojigi nin, kiel sana kaj forta Vi tenis Vin ĉi tiujn gajajn tagojn.

EPISKOPO NIKOLAS Ekflagras kelkfoje, sinjoro reĝo; tamen ne longe daŭros. Mi kuŝis malsana la tutan vintron.

HÅKON Nu ja, — Vi vivis fortan vivon, riĉan je multaj famaj agoj.

EPISKOPO NIKOLAS (skuas la kapon) Ho, estas limo por tio; mi havas ankoraŭ multon nefaritan. Ke mi scius, ĉu mi havus tempon por ĉio.

HÅKON La vivantoj devas preni heredon post tiuj, kiuj foriras, estiminda sinjoro; ni ĉiuj ja volas la plej bonan por lando kaj popolo. (turnas sin al la jarlo) Io ege mirigas min; neniu el niaj administrantoj en Hålogalando venis al la edziĝfesto.

SKULE JARLO Jes, vere; Andres Skjaldarband mi certe atendis.

HÅKON (ridetante) Kaj ankaŭ Vegard Veradal.

SKULE JARLO Ankaŭ Vegard, jes.

HÅKON (ŝerce) Kaj mi esperas, ke Vi estus lin pli bone akceptinta, ol antaŭ sep jaroj sur la kajo en Oslo, kiam Vi pikis lian vangon, tiel ke la glavo mem eltranĉis sin.

SKULE JARLO (ridas sinĝene) Jes, kiam Gunnulf, via patrinflanka onklo, haktranĉis la rektan manon de Sira Ejliv, mia plej bona amiko kaj konsilanto.

EPISKOPO NIKOLAS (gaje) Kaj kiam Dagfinn Bonde kaj la hirdanoj starigis noktan gardon sur la reĝa ŝipo, kaj diris, ke la reĝo ne estas sekura sub la defendo de la jarlo!

HÅKON (serioze) Tiuj tagoj estas forpasintaj kaj forgesitaj.

DAGFINN BONDE (proksimiĝas) Nun ni povas sonorigi por armilludo malsupre sur la ludejo, se plaĉas al Vi, sinjoro.

HÅKON Bone. Hodiaŭ ni akceptas ĉiun ĝojon; morgaŭ ni denove komencos pensi pri la Ribbungoj kaj la jarlo en la Orkadoj.

EPISKOPO NIKOLAS Jes, li ja rifuzas pagi la imposton?

HÅKON Se mi havus la Ribbungoj for de la nuko, mi mem velus okcidenten.

(Håkon iras al la estrado, etendas la manon al Margrete kaj kondukas ŝin elen dekstre; iom post iom la aliuloj sekvas.)

EPISKOPO NIKOLAS (al Ivar Bodde) Aŭskultu iomete. Kiu estas tiu viro nomita Jostein Tamb?

IVAR BODDE Estas ĉi tie maristo el la Orkadoj, kiu tiel nomiĝas.

EPISKOPO NIKOLAS El la Orkadoj? Nu tiel. Kaj nun li velos hejmen.

IVAR BODDE Jes, li ja tion faros.

EPISKOPO NIKOLAS (pli silente) Kun valora kargo, Ivar Bodde!

IVAR BODDE Greno kaj teksaĵoj, mi opinias.

EPISKOPO NIKOLAS Kaj letero de Skule jarlo.

IVAR BODDE (ekmire) Al kiu?

EPISKOPO NIKOLAS Mi ne scias; — kun reĝa sigelo —

IVAR BODDE (kaptas lian brakon) Sinjoro episkopo, — ĉu estas kiel vi diras?

EPISKOPO NIKOLAS Tŝŝ, ne miksu min en tiun aferon. (malproksimiĝas)

IVAR BODDE Do mi tuj devas —! Dagfinn Bonde! Dagfinn! Dagfinn —! (premas sin tra la amaso ĉe la elirpordo)

EPISKOPO NIKOLAS (simpatiante al Gregorius Jonsson) Neniu tago sen domaĝo al iu pri havaĵo aŭ libereco!

GREGORIUS JONSSON Pri kiu nun?

EPISKOPO NIKOLAS Povra maristo, — Jostein Tamb ŝajnas al mi, ke oni nomis lin.

GREGORIUS JONSSON Jostein —?

EPISKOPO NIKOLAS Dagfinn Bonde volas malpermesi al li forveli.

GREGORIUS JONSSON Ĉu Dagfinn volas malpermesi al li, vi diras?

EPISKOPO NIKOLAS Ĝuste nun li eliris.

GREGORIUS JONSSON Pardonu min, sinjoro, mi devas rapidiĝi —

EPISKOPO NIKOLAS Jes, faru tion, bona vasalo! — Dagfinn Bonde estas tiom ekfurioza.

(Gregorius Jonsson rapidegas elen dekstre inter la restanta ĉeestantaro; nur Skule jarlo kaj episkopo Nikolas restas en la halo.)

SKULE JARLO (paŝas en pensoj tien kaj reen; subite li kvazaŭ vekiĝas; li rigardas ĉirkaŭe kaj diras:) Kiel silente subite fariĝis.

EPISKOPO NIKOLAS La reĝo eliris.

SKULE JARLO Kaj ĉiuj homoj sekvis lin.

EPISKOPO NIKOLAS Ĉiuj krom Vi.

SKULE JARLO Estas io granda, tio, esti reĝo.

EPISKOPO NIKOLAS (singarde) Ĉu Vi ŝatus provi tion, jarlo?

SKULE JARLO (ridetas serioze) Mi estas provinta tion; ĉiun dormgravedan nokton mi estas reĝo en Norvegio.

EPISKOPO NIKOLAS Sonĝoj avertas.

SKULE JARLO Ili ankaŭ tentas.

EPISKOPO NIKOLAS Apenaŭ Vin. Pasinte, tion mi povas kompreni; — sed nun, kiam Vi havas la trionon de la regno, regas kiel la unua viro en la lando kaj estas la patro de la reĝino —

SKULE JARLO Pleje nun, — pleje nun.

EPISKOPO NIKOLAS Nenion kaŝu! Konfesu; ĉar Vi certe portas grandan suferon.

SKULE JARLO Pleje nun, kiel mi diras. Tio estas la granda kondamno, kiu premkuŝas sur mia vivo; stari tiel proksime al la stato plej alta — nur fenda faŭko disigas — salto transen, — aliflanke estas reĝa nomo kaj purpura mantelo kaj trono kaj potenco kaj ĉio; ĉiun tagon mi havas tion antaŭ la okuloj — sed neniam transvenos.

EPISKOPO NIKOLAS Vere, vere, jarlo.

SKULE JARLO Kiam ili elektis Guthorm Sigurdsson kiel reĝon, mi estis en la plena forto de mia juneco; tiam estis kvazaŭ laŭte kriis en mi: For, tiu infano, — mi estas la matura, forta viro! — sed Guthorm estis filo de reĝo; estis faŭko inter mi kaj la trono.

EPISKOPO NIKOLAS Vi ne kuraĝis —

SKULE JARLO Poste Erling Steinvegg salutiĝis kiel reĝo de la Slittungoj. Tiam denove kriis ene en mi: Skule estas pli granda estro ol Erling Steinvegg! Sed mi estus devinta rompi kun la Birkibejnoj; — tio estis la faŭko tiam.

EPISKOPO NIKOLAS Kaj Erling fariĝis reĝo de la Slittungoj, kaj poste por la Ribbungoj, kaj Vi atendis!

SKULE JARLO Mi atendis la morton de Guthorm.

EPISKOPO NIKOLAS Kaj Guthorm mortis, kaj Inge Bårdsson, Via frato, fariĝis reĝo.

SKULE JARLO Jen mi atendis la morton de mia frato. Li estis malsana ekde la unua paŝo; ĉiun matenon, kiam ni renkontiĝis por la sankta meso, mi sidis kaŝrigardante, ĉu la malsano ne estus pli grava. Ĉiu ektiro de doloro pasanta sur lia vizaĝo estis por mi kiel bloveto en la velo kaj portis min pli proksimen al la trono. Ĉiu ĝemspiro kiu malakrigis lian suferon kaj angoron, sonis por mi kiel korno kaj klariono fore sub la deklivoj, kiel mesaĝoj venantaj de fore por anonci, ke nun mi devus preni la regadon. Tiel mi elŝiris kun radiko kaj fibroj ĉiun koran fratan penson; kaj Inge mortis, kaj Håkon venis, — kaj la Birkibejnoj prenis lin kiel reĝon.

EPISKOPO NIKOLAS Kaj Vi atendis.

SKULE JARLO Ŝajnis al mi, ke devus veni helpo de supre. Mi sentis la reĝan forton en mi, kaj mi maljuniĝis; ĉiu tago kiu pasis, estis tago, kiu preniĝis el mia vivotasko. Ĉiun vesperon mi pensis: Morgaŭ okazos mirakla signo, kiu faligos lin kaj metos min sur la vakan seĝon.

EPISKOPO NIKOLAS Malgranda estis tiam la potenco de Håkon; li estis nur infano; mankis nur paŝo, nenio pli, sed Vi ne alpaŝis.

SKULE JARLO Tiu paŝo tamen estis granda; ĝi estus min disigita de mia tuta parencaro kaj ĉiuj miaj amikoj.

EPISKOPO NIKOLAS Jes jen la afero, Skule jarlo, — jen la malbeno, kiu estas kuŝinta super Via vivo. Vi volas havi ĉiujn vojojn malfermaj en ekstrema bezono, — Vi ne kuraĝas rompi ĉiujn pontojn, kaj nur reteni unu, defendi nur tiun, kaj venki aŭ fali tie. Vi metas kaptilojn por Via malamiko, Vi konstruas kaptilon por lia piedo, kaj pendigas akrajn glavojn super lian kapon, Vi ŝutas venenon en ĉiuj pelvoj, kaj Vi elmetis centojn da retoj; sed se li riskos kaptiĝi en unu el ili, Vi ne kuraĝas tiri la ŝnuron; se li etendas la manon por la veneno, Vi opinias, ke estas pli sekure se li falos sub la glavo; se eblas kapti lin matene, Vi trovas, ke estos pli bone ke okazu vespere.

SKULE JARLO (rigardas lin serioze) Kaj kion Vi volus fari, sinjoro episkopo?

EPISKOPO NIKOLAS Ne parolu pri mi; mia tasko estas ĉarpenti la reĝajn seĝojn en ĉi tiu lando, ne sidi tie supre estrante popolon kaj regnon.

SKULE JARLO (post mallonga paŭzo) Respondu al mi pri io, estimata sinjoro, sed respondu en vero. Kial Håkon tiel senskue antaŭeniras sur la rekta vojo? Li ne estas pli klera ol Vi, ne pli kuraĝa ol mi.

EPISKOPO NIKOLAS Kiu faras la plej grandan agon en la mondo?

SKULE JARLO Tion faras la plej elstara viro.

EPISKOPO NIKOLAS Sed kiu estas la plej elstara viro?

SKULE JARLO La plej kuraĝa.

EPISKOPO NIKOLAS Tion diras la estro. Pastro dirus la plej kredanta, — saĝulo dirus, ke estas la plej sperta. Sed estas neniu el ili, jarlo. La plej feliĉa viro estas la plej granda. La plej granda estas tiu, kiu faras la plej grandajn agojn; li, al kiu la postuloj de la epoko venas kiel en ardo, naskas pensojn, kiujn li mem ne komprenas, kaj kiuj montras al li la vojon, kies celon li mem ne konas, sed kiun li tamen iras, kaj devas iri, ĝis li aŭdas la popolon krii en ĝojo, kaj li ĉirkaŭrigardas gapante kaj mire, kaj komprenas, ke li faris grandfaron.

SKULE JARLO Jes, en tio estas la neskuebla certeco de Håkon.

EPISKOPO NIKOLAS Estas tio, kion la romanoj nomis ingenium. — Mi ne estas precipe lerta en latino; sed tio nomiĝas ingenium.

SKULE JARLO (unue pensema; poste en kreskanta eksciteco) Håkon estus kreita el alia materialo ol mi? Estus el la feliĉuloj? — Jes, ĉu ne ĉio prosperas por li? Ĉu ne ĉio adaptiĝas al la plej bona por li? Eĉ la kamparano tion spertas; li diras, ke la arboj du fojojn portas fruktojn, kaj la birdoj kovas ovojn du fojojn ĉiun someron dum Håkon estas reĝo. La vilaĝaro en Vermlando, kiun li brulrabis, ĝi kuŝas brilanta kun novkonstruitaj domoj, kaj la grenspikoj sur ĉiuj kampoj svingiĝas peze en la vento. Estas kvazaŭ la sango kaj la cindro sterkigas tie, kie Håkon tramarŝas militire; estas kvazaŭ la Sinjoro kovras per rikoltaĵo, kion Håkon subtretis; estas kvazaŭ la sanktaj potencoj rapidigas sin forigi ĉiun pekon post li. Kaj kiel facile li ja fariĝis reĝo! Li bezonis, ke Inge mortus frue, kaj Inge mortis; li bezonis protekton kaj defendon, kaj liaj viroj protektis kaj defendis lin; li bezonis feran fajropruvon, kaj lia patrino venis kaj portis ĝin por li.

EPISKOPO NIKOLAS (en senvola ekkrio) Sed ni — ni du —!

SKULE JARLO Vi?

EPISKOPO NIKOLAS Jes Vi — Vi do!

SKULE JARLO Håkon havas la rajton, episkopo.

EPISKOPO NIKOLAS Li havas la rajton, ĉar li estas la feliĉulo; — la plej granda feliĉo estas tiu, havi la rajton. Sed per kiu rajto ricevis Håkon la rajton, kaj ne Vi?

SKULE JARLO (post mallonga paŭzo) Estas aferoj pri kiuj mi volas preĝi al Dio, ke li savu min el pensoj pri ili.

EPISKOPO NIKOLAS Ĉu Vi neniam vidis bildon en la Kristpreĝejo en Nidaros? Ĝi prezentas la diluvon, kiu kreskas kaj superakvigas ĉiujn montojn, ke restas nur unu pinto. Tie supren grimpas tuta parencaro, patro kaj patrino kaj filo kaj edzino de filo kaj infanoj; — kaj la filo tiras la patron malsupren en la inundan akvon por gajni starejon, kaj li volas malsuprentiri ankaŭ la patrinon, — kaj edzinon kaj ĉiujn infanojn, por atingi supren mem; — ĉar tie supre estas piedlarĝa spaco; tie li povas teni sin horon. — Tiu, jarlo, estas la sagao de la saĝeco, kaj la sagao de ĉiu saĝulo.

SKULE JARLO Sed la rajto!

EPISKOPO NIKOLAS La filo havis la rajton. Li havis forton kaj deziron vivi; — sekvu vian deziron kaj uzu vian kapablon, tiun rajton havas ĉiuj.

DUKO SKULE Al tio, kio bona estas, jes.

EPISKOPO NIKOLAS Ludado kun vortoj! Ne ekzistas bono kaj malbono, ne supre kaj malsupre, ne alte kaj malalte. Tiajn vortojn Vi devas forgesi; alie Vi neniam faros la lastan paŝon, neniam saltas trans la faŭkon. (mallaŭte kaj insiste) Vi ne devas malami aron aŭ aferon, ĉar la aro aŭ la afero volas tion ĉi kaj ne tion; sed Vi malamu ĉiun viron en la aro, ĉar li kontraŭas Vin; kaj Vi malamu ĉiujn tiujn, kiuj staras subtene al afero, ĉar la afero ne antaŭenigas Vian volon. Ĉio, kion Vi povas uzi, estas bona, — ĉio, kio metas transversajn trunkojn sur Vian vojon, estas malbona.

DUKO SKULE (rigardas antaŭ si pripensante) Kiom mi ja pagis por tiu reĝa seĝo, al kiu mi tamen ne atingis — kaj kiom li pagis por ĝi, li, kiu nun sidas tie sekura! Mi estis juna kaj forlasis mian belan sekretan amon, por edzigi min en potencan parencaron. Mi preĝis al la sanktuloj, ke doniĝu al mi filon, — mi ekhavis nur filinojn.

EPISKOPO NIKOLAS Håkon ricevas filojn, jarlo, — nur vidu!

DUKO SKULE (iras al la fenestro dekstre) Jes, — ĉio adaptiĝas por Håkon.

EPISKOPO NIKOLAS (sekvas lin) Kaj Vi, Vi volas lasi Vin mallibera forpeli de la feliĉo Vian tutan vivon! Ĉu Vi estas blinda? Ĉu Vi ne vidas, ke estas pli forta potenco ol la Birkibejnoj, kiuj staras malantaŭ Håkon kaj favoras lian agon? Li ricevas la helpon de supre, de tiuj, kiuj estas Viaj enviantoj ekde la naskiĝo! Kaj por tiuj enviantoj Vi kurbas Vin! Ekstaru, viro; ĝibigu la dorson! Por kio Vi alie ricevis Vian nebrideblan animon? Memoru, ke la unua farego en la mondo fariĝis de iu, kiu ekstaris kontraŭ potencan regnon!

DUKO SKULE Kiu?

EPISKOPO NIKOLAS La anĝelo kiu ekstaris kontraŭ la lumon!

DUKO SKULE Kaj kiu ĵetiĝis en la faŭkon de la abismo —

EPISKOPO NIKOLAS (sovaĝe) Kaj kreis regnon tie, kaj fariĝis reĝo, potenca reĝo, — pli potenca ol kiu ajn el la miloj da — jarloj tie supre! (falglitas sur la benkon apud la trinkotablo)

DUKO SKULE (rigardas lin longe, kaj diras:) Episkopo Nikolas, ĉu Vi estas io pli aŭ io malpli ol homo?

EPISKOPO NIKOLAS (ridetas) Mi estas en stato de senkulpeco; mi ne konas diferencon inter bono kaj malbono.

DUKO SKULE (duone al si mem) Kial ili metis min en la mondon, se ili ne volis ordigi la vivon pli bone por mi? Håkon tiel firme kaj neskueble fidas sin mem; — ĉiuj liaj viroj firme kaj neskueble fidas lin —

EPISKOPO NIKOLAS Mutiĝu pri tio ke Vi ne havas tian fidon en Vi mem! Parolu kvazaŭ Vi ĝin havas; ĵuru laŭte kaj sankte, ke Vi havas ĝin, — kaj ĉiuj fidos Vin.

DUKO SKULE Se mi havus filon! Se mi havus filon, kiu povus preni la grandan heredon post mi!

EPISKOPO NIKOLAS (vigle) Jarlo, — se Vi havus filon?

DUKO SKULE Mi neniun havas.

EPISKOPO NIKOLAS Håkon ricevos filojn.

DUKO SKULE (pugnigas la manojn) — kaj estas reĝe naskita!

EPISKOPO NIKOLAS (ekstaras) Jarlo, — se li ne tia estus?

DUKO SKULE Li tion ja pruvis; la fera fajropruvo —

EPISKOPO NIKOLAS Kaj se li tia ne estus — spite al la fajropruvo?

DUKO SKULE Ĉu vi volas diri, ke Dio mensogis, kiam li sukcesigis la fajropruvon?

EPISKOPO NIKOLAS Por kio Inga el Vartejg kuraĝis provoki Dian verdikton?

DUKO SKULE Ke tiu infano, kiun ŝi naskis oriente en Borgarsyssel, estas filo de Håkon Sverrisson.

EPISKOPO NIKOLAS (kapsignas, ĉirkaŭrigardas kaj diras mallaŭte:) Kaj se nun reĝo Håkon ne estus tiu infano?

DUKO SKULE (ektretas paŝon malantaŭen) Ĉiopova —! (regas sin) Nepenseble.

EPISKOPO NIKOLAS Aŭskultu al mi, jarlo. Mi havas sepdek ses jarojn; komencas malsupren dekliviĝi nun por mi, kaj tiun ĉi aferon mi ne kuraĝas kunporti tien transen —

DUKO SKULE Parolu, parolu! Ĉu li ne estas filo de Håkon Sverrisson?

EPISKOPO NIKOLAS Aŭskultu min. Ne estis konatigite, kiam Inga estis graveda. Håkon Sverrisson estis ĵus mortinta, kaj verŝajne ŝi timis Inge Bårdsson, kiu tiam estis reĝo, kaj Vin, — nu ja, ankaŭ la Baglojn, mi opinias. Ŝi naskis sekrete en la domo de Trond pastro, oriente en la komunumo de Heggen, kaj naŭ tagojn poste ŝi veturis hejmen; sed la reĝa infano restis tutan jaron ĉe la pastro, kaj ŝi ne kuraĝis atenti pri ĝi, kaj neniu escepte de Trond kaj liaj du filoj ion sciis.

DUKO SKULE Nu ja, — kaj sekve?

EPISKOPO NIKOLAS Kiam la infano estis jaraĝa, ne eblis plu subteni la sekreton. Inga malkaŝis la aferon al Erlend el Husaby, — maljuna Birkibejno de la tempo de Sverre — Vi scias.

DUKO SKULE Nu?

EPISKOPO NIKOLAS Li kaj aliaj estroj el la Opplandoj prenis la infanon, iris mezvintre trans la montaron kun ĝi, kaj portis ĝin al la reĝo, kiu tiam sidis en Nidaros.

DUKO SKULE Kaj Vi tamen povas diri, ke —?

EPISKOPO NIKOLAS Komprenu! Granda danĝero estus por simpla pastro eduki reĝan infanon. Tuj post kiam la infano naskiĝis, li tial konfesis al unu el siaj superuloj en la eklezio, kaj demandis lian konsilon. Tiu lia superulo ordonis al Trond sekrete interŝanĝi du infanojn, sendi la ĝustan reĝan filon al sekura loko, kaj doni al Inga la malĝustan, se ŝi aŭ la Birkibejnoj poste postulus la reĝan filon.

DUKO SKULE (ekcitita) Kaj kiu estis tiu hundo, kiu donis tian konsilon?

EPISKOPO NIKOLAS Estis mi.

DUKO SKULE Vi? Jes, Vi ĉiam malamis la parencaron de Sverre.

EPISKOPO NIKOLAS Ŝajnis al mi malsekure por la reĝa filo veni inter Viajn manojn.

DUKO SKULE Sed la pastro?

EPISKOPO NIKOLAS Promesis fari, kiel mi ordonis.

DUKO SKULE (kaptas lian brakon) Kaj Håkon estas la malĝusta?

EPISKOPO NIKOLAS Se la pastro tenis sian promeson.

DUKO SKULE Se li tenis ĝin?

EPISKOPO NIKOLAS Trond pastro forvojaĝis el la lando la saman vintron, kiam la infano venis al reĝo Inge. Li vojaĝis al la tombo de Tomas Beckett, kaj poste restis en Anglio ĝis sia morto..

DUKO SKULE Li forvojaĝis el la lando, Vi diras! Do li interŝanĝis la infanojn, kaj timis venĝon de la Birkibejnoj.

EPISKOPO NIKOLAS Aŭ li ne interŝanĝis ilin, kaj timis venĝon de mi.

DUKO SKULE Pri kiu ebleco kredas Vi?

EPISKOPO NIKOLAS Ambaŭ eblecoj estas same kredeblaj.

DUKO SKULE Sed la filoj de la pastro kiujn Vi menciis?

EPISKOPO NIKOLAS Ili vojaĝis kun la krucmilitantoj al la sankta lando.

DUKO SKULE Kaj neniu aŭdis ion pri ili poste?

EPISKOPO NIKOLAS Jes.

DUKO SKULE Kie ili estas?

EPISKOPO NIKOLAS Ili dronis en la Greka Maro forvojaĝante.

DUKO SKULE Kaj Inga —?

EPISKOPO NIKOLAS Nenion scias, nek pri la konfeso de la pastro, nek pri mia konsilo.

DUKO SKULE Ŝia infano havis nur naŭ tagojn, kiam ŝi forlasis ĝin, Vi diris?

EPISKOPO NIKOLAS Jes; kaj la infano, kiun ŝi revidis, estis pli ol unujara —

SKULE JARLO Do estas neniu en la mondo, kiu povas lumigi en tio ĉi! (paŝadas forte kelkajn fojojn tien kaj reen) Ĉiopova Dio, ĉu tio povas esti vero? Håkon — la reĝo — li, kiu regas la tutan landon kaj regnon, li ne estus la alodnaskito! — Kaj kial tio ne estas sufiĉe kredebla? Ĉu ne ĉiu sukceso mirinde sekvis lin, — — kial ne ankaŭ tio, preniĝi kiel infano el dometo de povra kamparano kaj metiĝi en lulilon de la reĝa infano —

EPISKOPO NIKOLAS Dum la tuta popolo kredas, ke li estas la filo de la reĝo —

SKULE JARLO Sed li mem kredas tion, episkopo, — tio estas lia vera feliĉo, tio estas lia zono de forto! (iras al la fenestro) Jen vidu, kiel bele li sidas sur la ĉevalo, Neniu sidas kiel li. Ridiĝas kaj brilas en liaj okuloj; li rigardas elen en la tagon, kvazaŭ li scius sin kreita por iri antaŭen, ĉiam antaŭen. (turnas sin al la episkopo) Mi estas reĝa brako, eble ankaŭ reĝa kapo; sed li estas la tuta reĝo.

EPISKOPO NIKOLAS Kaj eble tamen ne estas.

SKULE JARLO Ne, — eble tamen ne.

EPISKOPO NIKOLAS (metas la manon sur lian ŝultron) Jarlo, aŭskultu min —

SKULE JARLO (daŭrigas elrigardi) Tie sidas la reĝino. Håkon parolas dolĉe al ŝi; ŝi fariĝas ruĝa kaj pala laŭvice el ĝojo. Li prenis ŝin edzine, ĉar estis saĝe elekti la filinon de la plej potenca viro en la lando. Ne ekzistis tiam varma penso por ŝi en lia koro; — sed tio venos; al Håkon sekvas la feliĉo. Ŝi lumos super lia vivo — (haltas kaj ekkrias en surprizo) Kio estas tio?

EPISKOPO NIKOLAS Kio?

SKULE JARLO Dagfinn Bonde fortege rompis tra la amaso, kiu staras ĉirkaŭe. Nun li donas iun mesaĝon al la reĝo.

EPISKOPO NIKOLAS (rigardas elen malantaŭ la jarlo) Aspekte Håkon fariĝas kolera; — ĉu ne? Li pugnigas la manon —

SKULE JARLO Li rigardas ĉi tien, — kio tio povas esti? (volas eliri)

EPISKOPO NIKOLAS (retenas lin) Jarlo, aŭskultu, — troviĝus maniero certiĝi pri la rajto de Håkon.

SKULE JARLO Maniero, Vi diras?

EPISKOPO NIKOLAS Antaŭ sia morto Trond pastro redaktis leteron pri sia agado, kaj prenis sakramenton sur tio, ke estas vero, kion li tie skribis.

SKULE JARLO Kaj tiu letero, — kompatema Dio, — kie ĝi estas?

EPISKOPO NIKOLAS Vi devas do scii, ke — (rigardas al la pordo) Tŝŝ, la reĝo venas.

SKULE JARLO La letero, episkopo, — la letero!

EPISKOPO NIKOLAS Jen la reĝo.

(Håkon envenas, sekvata de sia hirdo kaj multaj gastoj. Tuj poste Margrete aperas; ŝi estas en tima emocio, kaj volas rapidiĝi al la reĝo, sed malhelpiĝas de sinjorino Ragnhild, kiu kune kun aliaj virinoj akompanis ŝin. Sigrid tenas sin iom aparte en la fono. La viroj de la jarlo aspektas maltrankvile, kaj ariĝas dekstraflanke, kie Skule staras, tamen iom malantaŭe.)

HÅKON (en forta interna ekscito) Skule jarlo, kiu estas reĝo en ĉi tiu lando?

SKULE JARLO Ĉu kiu estas reĝo?

HÅKON Tiel mi demandis. Mi havas la nomon de reĝo, sed kiu havas la reĝan potencon?

SKULE JARLO La reĝa potenco devas esti tie, kie estas la reĝa rajto.

HÅKON Tiel devus esti; sed ĉu estas tiel?

SKULE JARLO Ĉu Vi asignas min antaŭ tribunalo?

HÅKON Mi faras; ĉar tiun rajton mi havas antaŭ ĉiu homo en la regno.

SKULE JARLO Mi fidas, ke mi povas respondeci por miaj faroj.

HÅKON Bone por ĉiuj, se tiel estas. (suprenpaŝas ŝtupon kie staras la reĝa seĝo, kaj subtenas sin al la seĝobrako) Jen mi staras kiel Via reĝo kaj demandas: Ĉu Vi scias, ke Jon jarlo en la Orkadoj faris insurekcion kontraŭ min?

SKULE JARLO Jes.

HÅKON Ke li rifuzas pagi al mi la imposton?

SKULE JARLO Jes.

HÅKON Kaj ĉu estas vero, ke Vi sinjoro jarlo, hodiaŭ sendis leteron al li?

SKULE JARLO Kiu diras tion?

IVAR BODDE Mi diras.

DAGFINN BONDE Jostein Tamb ne kuraĝis rifuzi kunpreni ĝin, ĉar la reĝa sigelo surestis.

HÅKON Vi skribas al la malamikoj de la reĝo, kaj surmetas la reĝan sigelon, kvankam la reĝo ne scias, kio tie estas skribita!

SKULE JARLO Tiel mi faris dum multaj jaroj kun Via aprobo.

HÅKON Jes, kiam mi estis sub Via kuratoreco.

SKULE JARLO Neniam Vi havis damaĝon pro tio. Jon jarlo skribis al mi, kaj petis mian intervenon; li proponis interkonsenton, sed sur malhonestaj kondiĉoj por la reĝo. La militiro al Vermlando ĝene premis Vian animon; se Vi mem agus nun, Jon jarlo forsavus sin tro facile, — mi povas pli bone ordigi la aferon.

HÅKON Vi deziris ordigi la aferon mem. — Kaj kion Vi respondis?

SKULE JARLO Legu mian leteron.

HÅKON Donu ĝin!

SKULE JARLO Mi pensis, ke Vi havas ĝin?

DAGFINN BONDE Vi certe scias pli ĝuste ol tiel. Gregorius Jonsson estis pli rapidpieda. Kiam ni venis sur la ŝipon, la letero estis malaperinta.

SKULE JARLO (turnas sin al Gregorius Jonsson) Sinjoro vasalo, donu la leteron al la reĝo.

GREGORIUS JONSSON (alproksimiĝas maltrankvila) Aŭskultu min —!

SKULE JARLO Kio nun?

GREGORIUS JONSSON (mallaŭte) Vi memoras, ke tie estis akraj vortoj pri la reĝo.

SKULE JARLO Pri ili mi scias respondi. La leteron!

GREGORIUS JONSSON Mi ne havas ĝin.

SKULE JARLO Vi ne havas ĝin!

GREGORIUS JONSSON Dagfinn Bonde estis tuj ĉe niaj kalkanoj. Mi kaptis la leteron de Jostein Tamb, ligis ŝtonon al ĝi —

SKULE JARLO Nu?

GREGORIUS JONSSON Ĝi nun kuŝas sur la fundo de la fjordo.

SKULE JARLO Malbone — malbone Vi jen agis.

HÅKON Mi atendas la leteron, sinjoro jarlo!

SKULE JARLO Mi ne povas elmeti ĝin.

HÅKON Vi ne povas?

SKULE JARLO (faras paŝon pli proksimen al la reĝo) Mi estas tro fiera por ekskuzi min per tio, kion Viaj viroj nomus preteksto —

HÅKON (regas sian ekflamiĝan koleron) Kaj jen kio? —

SKULE JARLO Mallonge kaj bone; — mi ne elmetas ĝin; — mi ne volas elmeti ĝin.

HÅKON Vi do spitas min!

SKULE JARLO Se ne povas alie esti, — nu ja, mi spitas Vin.

IVAR BODDE (forte) Nun, sinjoro reĝo, nun mi pensas, ke neniu bezonas pli da atestoj!

DAGFINN BONDE Ne, nun mi pensas, ke Vi konas la temperamenton de la jarlo.

HÅKON (malvarme al la jarlo) Bonvolu doni la reĝan sigelon al Ivar Bodde.

MARGRETE (rapidas kun plektitaj manoj al la podio, kie staras la reĝo) Håkon, estu mia milda kaj indulgema edzo!

HÅKON (faras ordonan brakmovon al ŝi; ŝi kaŝas sian vizaĝon en sian vualon, kaj reen returnas al sia patrino.)

SKULE JARLO (al Ivar Bodde) Jen la reĝa sigelo.

IVAR BODDE Tio ĉi estus la lasta vespero de la festeno. Ĝi finiĝis per prema doloro por la reĝo; sed devus iam tiel fini; kaj mi opinias, ke ĉiu fidela viro devas ĝoji, ke okazis.

SKULE JARLO Kaj mi opinias, ke ĉiu fidela viro devas profunde koleriĝi, ke pastro tiel ekstaras inter ni Birkibejnoj; — jes, Birkibejnoj, ĉar mi estas Birkibejno samebone kiel la reĝo kaj liaj viroj. Mi estas el la sama parencaro, la parencaro de Sverre, la reĝa parencaro, — sed Vi, pastro, Vi starigis muron el malfido ĉirkaŭ la reĝo, kaj baris min ekstere de li; tia estis Via ago dum multaj jaroj.

PÅL FLIDA (incite al la ĉirkaŭstarantoj) Viroj de la jarlo! Ĉu ni toleru tiaĵon pli longe?

GREGORIUS JONSSON (antaŭen) Ne, ni ne povas kaj ne volas tion toleri. Nun tio devas esti klare dirata, — neniu el la viroj de la jarlo povas servi la reĝon kun plena fido kaj amo, tiom longe ke Ivar Bodde paŝadas en la reĝa korto incitante galon inter ni.

PÅL FLIDA Pastro! Mi minacas vin pri vivo kaj membroj, kie ajn kie mi renkontos vin, sur libera kampo, surŝipe, aŭ en nesankta domo!

MULTAJ JARLANOJ Ankaŭ mi! Ankaŭ mi! Vi estu senpaca por ni!

IVAR BODDE Dio malpermesu, ke mi staru inter la reĝo kaj tiom multaj potencaj estroj. — Håkon, mia alta sinjoro, mi scias en mi mem, ke mi servis Vin en plena fido. Pri la jarlo mi avertis Vin, tio estas vero; sed se mi iam faris al li maljustecon, Dio devas pardoni min pri tio. Nun ne estas io pli farenda por mi en la kortego; jen Via sigelo; prenu ĝin en Viajn proprajn manojn; antaŭ longe ĝi estus devinta kuŝi tie.

HÅKON (kiu malsuprenpaŝis de la podio) Vi restos!

IVAR BODDE Mi ne povas. La konscienco mordus kaj riproĉus min tagon kaj nokton, se mi tion farus. Pli grandan malfeliĉon neniu homo povus kaŭzi en ĉi tiuj tempoj, ol starigi sin inter la reĝo kaj la jarlo.

HÅKON Ivar Bodde, mi ordonas vin resti!

IVAR BODDE Eĉ se la sankta reĝo Olaf ekstarus el la arĝenta ĉerko, kaj ordonis min resti, mi tamen devus foriri nun. (metas la sigelon en la manon de la reĝo) Adiaŭ, mia nobla sinjoro! Dio progresigu kaj benu viajn agojn! (eliras dekstren tra la aro da homoj)

HÅKON (sombra; al la jarlo kaj liaj viroj) Jen mi perdis fidelan amikon pro Vi; grandan rekompencon Vi devas oferti, se Vi volas ripari la perdon.

SKULE JARLO Mi ofertas min mem kaj ĉiujn miajn.

HÅKON Mi preskaŭ timas, ke pli bezoniĝas. Mi nun bezonas arigi ĉirkaŭ mi ĉiujn tiujn, kiujn mi povas plene fidi. Dagfinn Bonde, tuj sendu mesaĝon norden al Hålogalando; Vegard Veradal estu reen vokata ĉi tien.

DAGFINN BONDE (kiu staris iom malantaŭe en interparolo kun vojaĝvestita viro, kiu envenis, proksimiĝas, kaj diras skuita:) Vegard ne povas veni, sinjoro.

HÅKON El kio vi tion scias?

DAGFINN BONDE Ĵus estis mesaĝo pri li.

HÅKON Kion ĝi informas?

DAGFINN BONDE Ke Vegard Veradal estas mortigita.

MULTAJ VOĈOJ Mortigita!

HÅKON Kiu mortigis lin?

DAGFINN BONDE Andres Skjaldarband, la amiko de la jarlo.

(Mallonga paŭzo; la viroj flustras maltrankvile inter si.)

HÅKON Kie estas la sendito?

DAGFINN BONDE (kondukas la viron antaŭen) Jen, sinjoro reĝo.

HÅKON Kia kaŭzo estis por la mortigo?

SENDITO Tion neniu certe scias. Ili interparolis pri la laponia imposto, kaj subite Andres eksaltis, kaj donis al li mortigan vundon.

HÅKON Ĉu antaŭe estis kverelo inter ili?

SENDITO Kelkfoje. Andres ofte diris, ke saĝa konsilanto elsude, skribis al li, ke li estu kiel roko kaj siliko kontraŭ Vegard Veradal.

DAGFINN BONDE Ege strange; — antaŭ ol Vegard forvelis, li rakontis al mi, ke saĝa konsilanto estis dirinta, ke li estu kiel roko kaj siliko kontraŭ Andres Skjaldarband.

EPISKOPO NIKOLAS (kraĉante) Fi al tiaj konsilantoj!

HÅKON Ni ne volas plu esplori, el kiu radiko tio ĉi devenas. Du fidelaj animoj mi perdis hodiaŭ. Mi povus plori por Vegard; sed ĉi tie bezoniĝas pli ol ploro; nun estas pri vivo kontraŭ vivo. Sinjoro jarlo, Andres Skjaldarband estas Via ĵurinta fidelulo; Vi ofertis al mi helpon kiel rekompencon por Ivar Bodde. Mi persistas je Via vorto, kaj atendas ke Vi volas efektivigi la punon por tiu ĉi krimo.

SKULE JARLO Malbonaj anĝeloj certe ekstaras inter ni du hodiaŭ. Al kiu ajn el miaj viroj mi permesus, ke Vi venĝus pro la mortigo —

HÅKON (streĉita) Nu?

SKULE JARLO Sed ne al Andres Skjaldarband.

HÅKON (ekscite) Ĉu vi volas defendi la mortiginton?

SKULE JARLO Tiun mortiginton mi devas defendi.

HÅKON Kaj la kialo —?

SKULE JARLO Tiun neniu scios krom Dio en la ĉielo.

EPISKOPO NIKOLAS (mallaŭte al Dagfinn) Mi scias ĝin.

DAGFINN BONDE Kaj mi suspektas ĝin.

EPISKOPO NIKOLAS Diru nenion, bona Dagfinn!

HÅKON Jarlo, mi volas plej eble longe kredi, ke ne estas seriozo, kion Vi jen diras al mi —

SKULE JARLO Se estus mia propra patro, kiun Andres Skjaldarband mortigus, li tamen irus libere. Vi ne devas demandi pli.

HÅKON Bone. Do ni devas mem agi laŭ propra iniciativo!

SKULE JARLO (kun esprimo de timo) Reĝo! tio fariĝos sangoverŝo ambaŭflanke!

HÅKON Do okazu; la puno estu plenumata.

SKULE JARLO Ĝi ne estu plenumata! — Ĝi ne povas esti plenumata!

EPISKOPO NIKOLAS Ne, en tio la jarlo pravas.

HÅKON Kaj tion Vi diras, honorinda sinjoro?

EPISKOPO NIKOLAS Andres Skjaldarband prenis la krucon.

HÅKON kaj SKULE JARLO Prenis la krucon!

EPISKOPO NIKOLAS Kaj estas jam forvelinta el la lando.

SKULE JARLO Bone estas tio por ni ĉiuj.

HÅKON La tago kliniĝas, la geedziĝa festeno nun finiĝu. Mi dankas Vin, sinjoro jarlo, por ĉiu honoro, kiu estas al mi montrita en ĉi tiu tempo. — Vi veturos al Nidaros, mi opinias?

SKULE JARLO Estas mia intenco.

HÅKON Kaj mi al Viken. — Se vi, Margrete, pli deziras resti ĉi tie en Bergen, tion faru.

MARGRETE Kien vi velos, mi akompanos, ĝis vi tion malpermesos.

HÅKON Bone, do akompanu.

SIGRID Disiĝas nun la parencaro. (genuas antaŭ Håkon) Montru al mi favoron, sinjoro reĝo!

HÅKON Ekstaru, sinjorino Sigrid; kion Vi petas estu plenumata.

SIGRID Mi ne povas akompani la jarlon al Nidaros. La monaĥinejo en Rejn estos konsekrata; skribu al la ĉefepiskopo, — influu por ke mi fariĝu abatino tie.

SKULE JARLO Vi, mia fratino?

HÅKON Vi volas preni la vualon!

SIGRID (ekstaras) Depost la sanga nokto en Nidaros, kiam okazis mia nupto, kaj la Bagloj venis kaj morthakis mian fianĉon, kaj multajn centojn kun li, dum la urbo brulis en ĉiuj anguloj, — tiam estis kvazaŭ la sango kaj la fajro faris mian vidon malakra kaj estingita por la ekstera mondo. Sed mi ekhavis forton por vidi tion, kion neniu alia ekvidas, — kaj ion mi nun vidas — grandan tempon de teruro por la lando!

SKULE JARLO (ekscite) Ŝi estas malsana! Ne atentu ŝin.

SIGRID Riĉa rikolto maturiĝos por li, kiu rikoltas en mallumo. Ĉiuj virinoj en Norvegio havus nun nur unu solan taskon, — genui en monaĥinejoj kaj en preĝejoj, kaj preĝi — preĝi tage kaj nokte!

HÅKON (skuita) Ĉu estas aŭgurdoto aŭ anima malsano, kiu tiel parolas?

SIGRID Adiaŭ, mia frato, — ni renkontiĝos ankoraŭ unu fojon.

SKULE JARLO (senvole) Kiam?

SIGRID (mallaŭte kaj malrapide) Kiam vi prenos la kronon; kiam estos granda danĝero, — kiam vi bezonos min en via plej intensa mizero! (eliras dekstre kun Margrete, sinjorino Ragnhild kaj la virinoj)

HÅKON (post mallonga paŭzo, tiras la glavon, kaj diras kun firma kaj trankvila decido:) Ĉiuj viroj de la jarlo faru ĵuron.

SKULE JARLO (ekscitite) Ĉu tio estas via firma decido! (preskaŭ petante) Reĝo Håkon, tion ne faru!

HÅKON Neniu jarlano forvelu de Bergen, antaŭ ol li estos ĵurinta fidon al la reĝo. (foriras kun sia hirdo. Ĉiuj escepte de la episkopo kaj la jarlo sekvas)

EPISKOPO NIKOLAS Li tuŝis Vin per maldolĉaj manoj hodiaŭ.

SKULE JARLO (silentas kaj rigardas konsternita post la reĝon)

EPISKOPO NIKOLAS (pli forte) Kaj eble li tamen ne estas reĝe naskita.

SKULE JARLO (turnas sin subite en forta eksciteco, kaj kaptas la brakon de la episkopo) La konfeso de Trond pastro — kie ĝi estas?

EPISKOPO NIKOLAS Li sendis ĝin al mi de Anglio, antaŭ ol li mortis; mi ne scias kun kiu, — kaj mi ne ricevis ĝin.

SKULE JARLO Sed ĝi estu trovata!

EPISKOPO NIKOLAS Tion mi firme kaj plene opinias.

SKULE JARLO Kaj se Vi ĝin trovos, tiam Vi donos ĝin en miajn manojn?

EPISKOPO NIKOLAS Tion mi promesas.

SKULE JARLO Tion Vi ĵuru je Via anima savo?

EPISKOPO NIKOLAS Tion mi ĵuras je mia anima savo.

SKULE JARLO Bone; ĝis tiam mi volas kontraŭi al Håkon, kie tio povos okazi silente kaj sekrete. Devas esti malhelpata, ke li fariĝu pli potenca ol mi, kiam la lukto komencos.

EPISKOPO NIKOLAS Sed se montriĝos, ke li estas la ĝusta reĝido, — kio jen?

SKULE JARLO Tiam mi devos provi preĝi — preĝi por humila animo por servi lin, kiel honesta estro kaj laŭ mia povo.

EPISKOPO NIKOLAS Kaj se li estas la malĝusta?

SKULE JARLO Tiam li cedu por mi! Reĝan nomon kaj reĝan seĝon, hirdon kaj armeon, imposton kaj ŝiparon, urbojn kaj kastelojn, ĉion mi volas havi.

EPISKOPO NIKOLAS Li rifuĝos al Viken —

SKULE JARLO Mi pelos lin el Viken!

EPISKOPO NIKOLAS Li firmstariĝos en Nidaros.

SKULE JARLO Mi sturmos Nidaros!

EPISKOPO NIKOLAS Li enfermigas sin en la sankta preĝejo de Olaf —

SKULE JARLO Mi rompos la preĝejan pacon —

EPISKOPO NIKOLAS Li fuĝos supren sur la ĉefaltaron, kaj kroĉos sin firme al la ĉerko de Olaf —

SKULE JARLO Mi tiros lin de la altaro, eĉ se mi devos kuntiri la sanktan ĉerkon —

EPISKOPO NIKOLAS Sed ankoraŭ li havos la kronon sur la kapo, jarlo!

SKULE JARLO Mi defrapos la kronon per mia glavo!

EPISKOPO NIKOLAS Sed se ĝi fiksiĝis tro firme —?

SKULE JARLO Nu do, en la nomo de Dio aŭ Satano — tiam mi frapos ankaŭ la kapon! (eliras dekstre)

EPISKOPO NIKOLAS (postrigardas lin, kapklinas malrapide kaj diras:) Nu ja — ja — tiel mi ŝatas la jarlon!

Kurteno

TRIA AKTO

(Ĉambro en la Oslo-episkopa korto. Dekstre estas la enirpordo. En la fono malgranda, malferma pordo kondukas al la kapelo, kiu estas lumigata. Pordo, kun murtapiŝo antaŭe sur la maldekstra muro, kondukas al la dormoĉambro de la episkopo. Antaŭe sur la sama flanko staras remburita ripozbenko. Dekstre estas skribotablo kun leteroj, dokumentoj kaj lumanta lampo.)

(Komence la ĉambro estas malplena; interne, malantaŭ la tapiŝkurteno estas aŭdata kanto de monaĥoj. Iom poste envenas de dekstre Pål Flida vojaĝvestita; li haltas ĉe la pordo, atendas, ĉirkaŭrigardas, kaj tri fojojn frapas la plankon per sia bastono.)

SIRA VILJAM (elvenas de maldekstre kaj ekdiras kun mallaŭta voĉo:) Pål Flida! Dio estu laŭdata; — do la jarlo ne estas tre fore.

PÅL FLIDA La ŝipoj jam alvelas ĉe la Kapinsulo; mi velis antaŭe. Kaj kiel fartas la episkopo?

SIRA VILJAM Nun li ricevas la lastan sanktoleadon.

PÅL FLIDA Sekve estas ekstrema danĝero.

SIRA VILJAM Majstro Sigard el Brabant diris, ke li ne povas vivi trans la nokton.

PÅL FLIDA Do mi pensas, ke li vokis nin al si tro malfrue.

SIRA VILJAM Ne, ne, — li estas plene konscia kaj ankaŭ havas ioman forton, — ĉiun momenton li demandas, ĉu la jarlo ne baldaŭ venos.

PÅL FLIDA Vi daŭre nomas lin jarlo; ĉu vi ne scias, ke la reĝo nomis lin duko?

SIRA VILJAM Jes, jes, certe; — estas nur tia malnova kutimo. Tŝŝ —

(Li kaj Pål Flida faras krucsignon kaj klinas sin. El la ĉambro de la episkopo venas du ĥorservantoj kun kandeloj, poste du aliaj kun skatoloj kun incenso; post ili pastroj portantaj kalikon, diskon, krucifikson kaj preĝejan standardon; poste sekvas vico da pastroj kaj monaĥoj; ĥorservistoj kun kandeloj kaj incensskatoloj finas la procesion, kiu malrapide moviĝas en la kapelon, kies pordo fermiĝas post ili.)

PÅL FLIDA Nun do la maljuna sinjoro finfaris kun tiu ĉi mondo.

SIRA VILJAM Mi do povas diri al li, ke duko Skule venos plej eble baldaŭ?

PÅL FLIDA Li iros rekte de la kajo ĉi tien al la episkopa korto. Adiaŭ! (foriras)

(Pluraj pastroj, inter kiuj estas Peter, kaj servistoj de la episkopo, elvenas de maldekstre kun kovrotukoj, kusenetoj kaj granda fajroskatolo.)

SIRA VILJAM Por kio tio ĉi?

PASTRO (pretigante sur la benko) La episkopo volas kuŝi ĉi tie ekstere.

SIRA VILJAM Sed ĉu tio estas konsilinda?

PASTRO Majstro Sigard opinias, ke ni povas cedi al li. Jen li jam estas.

(Episkopo Nikolas elvenas, subtenata de majstro Sigard kaj pastro. Li estas vestita en episkopa vestaĵo, sed sen bastono kaj mitro.)

EPISKOPO NIKOLAS Ekbruligu pli da kandeloj! (Li sidiĝas sur la benkon ĉe la fajroskatolo, kaj kovriĝas per la kovrotukoj.) Viljam! Nun mi ricevis pardonon por ĉiuj miaj pekoj! Ili kunprenis ĉiujn; ŝajnas al mi nun, ke mi estas sufiĉe malpeza.

SIRA VILJAM La duko sendis por voki Vin, sinjoro; li jam estas ĉi-flanke de la Kapinsulo.

EPISKOPO NIKOLAS Estas bone, tre bone. Ankaŭ la reĝo certe baldaŭ estos ĉi tie. Mi estis peka hundo dum miaj tagoj, Viljam; mi ege faris deliktojn kontraŭ la reĝo. La pastroj tie ene diris, ke ĉiuj miaj pekoj estu al mi pardonitaj, — jes, sufiĉe bone; sed estas facile por ili promesi; ne estas kontraŭ ili, ke mi deliktis. Ne, ne — certe estas pli sekure aŭdi tion el la buŝo de la reĝo mem. (ekdiras ekscite:) Lumon, mi diras! Estas ja ombre ĉi tie.

SIRA VILJAM Estas ekbruligite —

MAJSTRO SIGARD (haltigas lin per signo, kaj proksimiĝas al la episkopo) Kiel statas, sinjoro?

EPISKOPO NIKOLAS Nu ja, — nu ja; malvarmaj estas la manoj kaj la piedoj.

MAJSTRO SIGARD (duonlaŭte, dum li lokigas la fajroskatolon pli proksimen) Hm, — estas la komenco de la fino.

EPISKOPO NIKOLAS (time al Viljam) Mi diris, ke ok monaĥoj kantu kaj preĝu por mi en la kapelo ĉi-nokte. Atentu ilin; estas pigruloj inter ili.

SIRA VILJAM (silente montras al la kapelo de kie aŭdiĝas kanto, kiu daŭras dum la sekvanta sceno.)

EPISKOPO NIKOLAS Tiom ankoraŭ nefarita, kaj forlasi ĉion! Tiom nefarita, Viljam!

SIRA VILJAM Sinjoro, pensu pri la ĉielo!

EPISKOPO NIKOLAS Mi ankoraŭ havas tempon; — ĝis la morgaŭo, opinias majstro Sigard —

SIRA VILJAM Sinjoro, sinjoro!

EPISKOPO NIKOLAS Donu al mi mitron kaj bastonon! — Facile por vi diri ke mi pensu — (pastro alportas tion petitan) Nu, metu la mitron tien, ĝi estas tro peza por mi; donu al mi la bastonon en la manon; nun mi estas armita. Episkopo! — La malbonulo ne kuraĝos tro proksimiĝi al mi nun!

SIRA VILJAM Ĉu vi ion kroman deziras?

EPISKOPO NIKOLAS Ne. Jes, diru al mi; — Peter, filo de Andres Skjaldarband, — ĉiuj parolas bone pri li —

SIRA VILJAM Li certe estas senpeka animo.

EPISKOPO NIKOLAS Peter, vi noktodeĵoru ĉe mi ĝis la reĝo aŭ la duko venos. Eliru tiom longe, vi aliuloj, sed estu proksimaj.

(Ĉiuj escepte Peter eliras dekstre.)

EPISKOPO NIKOLAS (post mallonga paŭzo) Peter!

PETER (proksimiĝas) Sinjoro?

EPISKOPO NIKOLAS Ĉu vi neniam vidis maljunajn homojn morti?

PETER Ne.

EPISKOPO NIKOLAS Timemaj estas ili ĉiuj; pri tio mi kuraĝas ĵuri! Tie sur la tablo kuŝas granda letero kun sigelo; donu ĝin al mi. (Peter alportas la leteron.) Estas por via patrino.

PETER Por mia patrino?

EPISKOPO NIKOLAS Vi devas vojaĝi norden al Hålogalando kun ĝi. Mi skribis al ŝi pri granda kaj grava afero; venis novaĵoj de via patro.

PETER Li luktas kiel batalanto de la Sinjoro en la sankta lando. Se li tie falos, li falos sur sanktan grundon; ĉar tie ĉiu piedlarĝo de tero estas sankta. Mi memorigas lin al Dio en ĉiuj miaj preĝoj.

EPISKOPO NIKOLAS Ĉu Andres Skjaldarband estas kara al vi?

PETER Li estas honorinda viro; sed vivas alia viro, per kies grandeco mia patrino kvazaŭ edukis kaj nutris min.

EPISKOPO NIKOLAS (rapide kaj streĉe) Ĉu tiu estas duko Skule?

PETER Jes, la duko, — Skule Bårdsson. Mia patrino konis lin en la juneco. La duko certe devas esti la plej eminenta viro en la lando!

EPISKOPO NIKOLAS Jen la letero; tuj iru norden kun ĝi! — Ĉu ili kantas tie ene?

PETER Jes, sinjoro.

EPISKOPO NIKOLAS Ok grandaj uloj kun gorĝoj kiel trompetoj, tio ja devas iom helpi, mi scias?

PETER Sinjoro, sinjoro, mi volas mem preĝi!

EPISKOPO NIKOLAS Mi havas tro multe da nefaritaĵoj, Peter. La vivo estas tro mallonga; — krome la reĝo certe pardonos min, kiam li venos — (skuiĝas en doloro)

PETER Vi suferas, ĉu?

EPISKOPO NIKOLAS Mi ne suferas; sed sonoras ĉe miaj oreloj; glimas kaj fulmas antaŭ miaj okuloj.

PETER Estas la ĉielaj sonoriloj, kiuj sonorigas Vin hejmen; — tio, kio brilas, estas la altarkandeloj, kiujn la anĝeloj de Dio ekbruligis por Vi.

EPISKOPO NIKOLAS Jes certe estas tiel; — ne estas danĝero, kiam ili nur bone eltenas en preĝo tie ene, — Adiaŭ, vojaĝu tuj kun la letero.

PETER Ĉu ne unue —?

EPISKOPO NIKOLAS Ne, iru; mi ne timas esti sola.

PETER Bonvenon ree do, kiam la ĉielaj sonoriloj iam sonoros ankaŭ por mi. (eliras dekstre)

EPISKOPO NIKOLAS La ĉielaj sonoriloj, — ja, tiaĵon oni diras facile, kiam oni marŝas sur du sanaj piedoj. — Tiom nefarita! Tamen post mi vivos multo. Mi promesis al la duko je la savo de mia animo doni al li la konfeson de Trond pastro, se ĝi venus al mi enmane; — bone ke mi ne ricevis ĝin. Se li scius, li volus venki aŭ fali; tiam unu el ili fariĝus la plej potenca viro, kiu iam vivis en Norvegio. Ne, ne, — kion mi ne povis atingi, neniu aliulo atingu. Estas pli bone kun la necerteco; tiom longe kiom la duko peziĝas per ĝi, la du estos detruantaj unu la alian, ĉie kie ili atingos; urboj bruliĝos, vilaĝaroj rabiĝos, — neniu gajnos pere de la perdo de la aliulo — — (en teruro) Graco, indulgo! Estas ja mi, kiu portas la kulpon — mi, kiu de la unua paŝo ekirigis la tuton! (sin trankviligante) Ja, ja, ja! sed nun venos la reĝo — estas ja sur lin ke la plejmulto verŝiĝas, — li certe pardonos — estos legataj preĝoj kaj mesoj; ne estas danĝero; — mi ja estas episkopo, kaj mi neniam mortigis iun per propra mano. — Bone estas, ke la konfeso de Trond Pastro ne venis; la sanktuloj estas kun mi, ili ne volas tenti min rompi mian promeson. — Kiu frapas la pordon? Certe estas la duko! (kontente frotas siajn manojn) Li volas petegi pruvojn pri la reĝa rajto, — kaj mi havas neniun pruvon por doni al li!

(Inga el Vartejg envenas; ŝi estas nigre vestita, kun mantelo kaj kufo.)

EPISKOPO NIKOLAS (skuiĝas) Kiu estas?

INGA Virino el Vartejg en Borgarsyssel, estimata sinjoro.

EPISKOPO NIKOLAS Patrino de la reĝo!

INGA Tiel mi iam nomiĝis.

EPISKOPO NIKOLAS Foriru, foriru! Mi ne konsilis al Håkon disiĝi de Vi!

INGA Kion la reĝo faras, estas bone farata! Ne estas tial, ke mi venas.

EPISKOPO NIKOLAS Kaj kial do?

INGA Gunnulf, mia frato, revenis hejmen el sia vojaĝo al Anglio —

EPISKOPO NIKOLAS El vojaĝo al Anglio —!

INGA Li forestis dum multaj jaroj, kiel Vi scias, kaj vaste ĉirkaŭvagis; nun li kunprenis leteron hejmen —

EPISKOPO NIKOLAS (senspire) Leteron —?

INGA De Trond pastro. Estas por Vi, sinjoro. (transdonas ĝin al li)

EPISKOPO NIKOLAS Nu tiel; — kaj Vi alportas ĝin?

INGA Laŭ la deziro de Trond. Grandan dankon mi ŝuldas al li de tiu tempo, kiam li nutris Håkon. Mi sciiĝis ke Vi estas malsana; tial mi tuj entreprenis la veturon; mi iris ĉi tien surpiede —

EPISKOPO NIKOLAS Ne urĝis tiel, Inga!

DAGFINN BONDE (envenas de dekstre) Paco de Dio, honorinda sinjoro!

EPISKOPO NIKOLAS Ĉu venos la reĝo?

DAGFINN BONDE Nun li rajdas malsupren la Ryenmontojn kun la reĝino kaj la reĝa infano kaj granda sekvantaro.

INGA (rapide alpaŝas al Dagfinn) La reĝo, — la reĝo! ĉu li tien ĉi venos?

DAGFINN BONDE Inga! Ĉu Vi estas ĉi tie, Vi severe provita virino?

INGA Tiu ne estas severe provita, kiu havas tian grandan filon.

DAGFINN BONDE Nun lia malmola koro degelu.

INGA Neniun vorton al la reĝo pri mi. Ho, sed vidi lin mi tamen devas; — aŭdu, — ĉu ĉi tien li venos?

DAGFINN BONDE Jes, baldaŭ.

INGA Kaj estas malluma vespero. La reĝon lumgvidos certe torĉoj.

DAGFINN BONDE Jes.

INGA Do mi starigos min en pordŝirmejon, kie li preterpasos; — kaj poste hejmen al Vartejg. Sed unue enen en la preĝejon de sankto Hallvard; tie brilos lumoj ĉi-nokte; tie mi preĝos pri bono por la reĝo, por mia bela filo. (eliras dekstre)

DAGFINN BONDE Mi prizorgis mian mision; mi iros renkonte al la reĝo.

EPISKOPO NIKOLAS Salutu lin plej kare, bona Dagfinn!

DAGFINN BONDE (forirante dekstre) Ne dezirus mi esti episkopo Nikolas morgaŭ.

EPISKOPO NIKOLAS La konfeso de Trond pastro —! Do ĝi tamen venis; — jen mi tenas ĝin en mia mano. (cerbumas kaj rigardas rekte antaŭen) — Oni neniam devus promesi ion sur la savo de sia animo, kiam oni estas tiel maljuna kiel mi. Se restus al mi jaroj, mi ĉiukaze turnus min el tia promeso; sed ĉi-vespere, la lastan vesperon, — ne, tio ne estas konsilinda. — Ĉu mi tamen devas teni ĝin? Ĉu tio ne estas riski ĉion, por kio mi verkis tra mia tuta vivo? — (Flustre) Ho, se mi povus trompi la malbonulon, nur tiun ĉi kroman fojon! (aŭskultas) Kio estas tio? (vokas) Viljam, Viljam!

SIRA VILJAM (envenas de dekstre)

EPISKOPO NIKOLAS Kio estas tio, kio zumas kaj hurlas tiel malbele?

SIRA VILJAM Estas la ventego, kiu plifortiĝas.

EPISKOPO NIKOLAS La vetero plifortiĝas! — Certe mi tenos mian promeson! La ventego, vi diras — Ĉu ili kantas tie ene?

SIRA VILJAM Jes, sinjoro.

EPISKOPO NIKOLAS Diru, ke ili ege klopodu — precipe frato Aslak; li ĉiam prononcas mallongajn preĝojn; li forpinĉas, kiam li eblas; li transsaltas, tiu hundo! (frapas la plankon per la episkopa bastono) Eniru, kaj diru al li, ke estas la lasta nokto por mi; li estu diligenta, aŭ mi revenos al li fantome!

SIRA VILJAM Sinjoro, ĉu mi ne serĉu majstron Sigard?

EPISKOPO NIKOLAS Eniru, mi diras! (Viljam iras en la kapelon) Aspekte estas la ĉiela volo, ke mi interkonsentigu la reĝon kaj la dukon, ĉar ĝi nun sendas al mi la leteron de Trond pastro. Tio ĉi estas severe akceptebla, Nikolas; tirrompi per unu sola ektiro, kion vi uzis vian tutan vivon por konstrui. Sed ne estas io alia farebla; mi devas plenumi la volon de la ĉielo ĉi tiun fojon. — Se mi almenaŭ povus legi tion, kio estas skribita en la letero; sed mi eĉ ne povas vidi solan vorton! Nebuloj drivas antaŭ miaj okuloj; fajras kaj sparkas —; kaj neniun alian mi kuraĝas peti legi ĝin por mi! Promesi tiaĵon —! Ĉu la homa sagaco estas tiel povra, ke ĝi ne kapablas estri la duan kaj trian etapon de sia propra ago? Mi parolis tiel longe kaj incite al Vegard Veradal por igi la reĝon forsendi Inga de si, ke tio fine okazis. Tiu ago estis saĝa en la unua etapo; sed se mi ne estus tiel konsilinta, Inga ne loĝus en Vartejg nun, la letero ne estus entempe veninta en miajn manojn, kaj mi ne havus iun promeson por teni, — do malsaĝe en la dua etapo. Se mi tamen havus la tempon por mi; sed ne nur tiun ĉi solan nokton, kaj apenaŭ tiun. Mi devas, mi volas pli longe vivi!. (frapas per la bastono; pastro envenas de dekstre) Majstro Sigard venu! (La pastro eliras; la episkopo premas la leteron en la manoj.) Ĉi tie, malantaŭ tiu maldika sigelo kuŝas la sagao de Norvegio por centoj da jaroj! Ĝi kuŝas sonĝante, kiel la birdido en la ovo! Ho, tiu, kiu nun havus pli ol unu animon — aŭ eĉ neniun! (premas la leteron sovaĝe al sia brusto) Ho, se la fino ne estus tiel tuja sur min, — kaj la juĝo kaj puno, — mi kovus vin al akcipitro, kiu ĵetus ombran teruron super la tutan landon, kaj hakus siajn akrajn ungegojn en ĉiun homan koron! (ekskuiĝas) Sed la lasta horo estas proksima! (kriante) Ne, ne, — vi fariĝu al cigno, blanka cigno! (ĵetas la leteron foren sur la plankon, kaj vokas) Majstro Sigard, majstro Sigard!

MAJSTRO SIGARD (de dekstre) Kiel statas, honorinda sinjoro?

EPISKOPO NIKOLAS Majstro Sigard, — vendu al mi tri tagojn da vivo!

MAJSTRO SIGARD Mi diris al Vi —

EPISKOPO NIKOLAS Jes, jes; sed ne estis serioze; estis nur eta puno. Mi estis nesaĝa ulo kontraŭ Vi; tial Vi volis timigi min. Fi, tio estis malbela, — ne, ne — estis merite por mi! Sed estu nun bona kaj saĝa! Mi pagos bone; — tri tagojn da vivo, majstro Sigard, nur tri tagojn da vivo!

MAJSTRO SIGARD Eĉ se mi mem forirus en la sama momento, kiel Vi, mi ne povus aldoni tri tagojn.

EPISKOPO NIKOLAS Unu tagon do; nur unu tagon! Estu lumo, brilu la suno, kiam mi foriros! Aŭskultu, Sigard, (mansignas lin al si, kaj tiras lin malsupren sur la benkon) Mi donis preskaŭ ĉiun mian oron al la eklezio, por havi grandajn mesojn legotajn poste. Mi retiros tion; Vi havu la ĉion! Ĉu, Sigard, ĉu ni du trompu tiujn tie interne? He, he, he! Vi fariĝos riĉa, Sigard, kaj forvojaĝos el la lando; mi ricevos prokraston, kaj povos iom pripensi, kaj kontentigi min per malpli da preĝoj. Ĉu, Sigard, ĉu ni —? (Sigard palpas lian pulson; la episkopo ekdiras time:) Nu, kial Vi ne respondas?

MAJSTRO SIGARD (ekstaras) Mi ne havas tempon, sinjoro. Mi faros trinkaĵon por Vi, kiu povos iomete faciligi la lastajn momentojn.

EPISKOPO NIKOLAS Ne, Vi atendu pri tio! Atendu — kaj respondu al mi!

MAJSTRO SIGARD Mi ne havas tempon; la trinkaĵo devas esti preta ĝis horo. (eliras dekstre)

EPISKOPO NIKOLAS Ĝis horo! (frapas impete) Viljam! Viljam!

SIRA VILJAM (venas el la kapelo)

EPISKOPO NIKOLAS Prenu pliajn por helpi tie! La ok ne sufiĉas!

SIRA VILJAM Sinjoro —?

EPISKOPO NIKOLAS Plurajn por helpi, mi diras! Kolbein kanoniko kuŝis malsana kvin semajnojn, — li ne povis multe peki dum tiu tempo —

SIRA VILJAM Li iris al konfeso hieraŭ.

EPISKOPO NIKOLAS (fervore) Jes, li devas esti bona; prenu lin! (Viljam reen iras en la kapelon) Ĝis horo! (sekigas la ŝviton de la frunto) Puh, kiel varme estas! — La fia hundo, — por kio lia tuta erudicio, kiam li tamen ne povas aldoni unu horon. Tie en sia studejo li sidas ĉiun tagon, kunmetante artefaritajn radojn kaj lodojn kaj levilojn; li volas krei verkon, kiu iru kaj iru, kaj neniam haltu, — perpetuum mobile li nomas ĝin. Kial li ne praktikas sian arton kaj saĝecon, por fari la homon al tia perpetuum mobile —? (haltas pensante; ekbrilas liaj okuloj) Perpetuum mobile, — mi ne estas precipe lerta pri la latino, — sed tio signifas ion, kio kapablas funkcii eterne, daŭre tra ĉiuj tempoj. Se mi nun mem povus —? Tio estus vere fina ago! Estus fari sian plej grandan agon en la lasta momento! Funkciigi radojn kaj lodojn kaj levilojn en la animoj de la reĝo kaj la duko; ekmovi ilin tiel, ke neniu potenco sur la tero povos ilin haltigi. Se tion mi povus, tiam mi daŭre vivus, vivus en mia verko, — kaj en la grava momento eble estas tio, kio nomiĝas senmorteco. — Konsolaj, freŝigaj pensoj, ho kiel vi mildigas por maljuna viro! (elspiras kaj streĉas sin agrable sur la benko) Diabolus estis severa pri mi ĉi-vespere. Estas la sekvo de kuŝo senlabora; otium est pulvis — pulveris — nu, sensignifa la latino, — Diabolus ne plu ekhavu potencon super mi; mi volas esti aktiva ĝis laste; mi volas —; kiel ili gorĝegas tie — (frapas; Viljam elvenas) Diru al ili, ke ili silentu tie, ili ĝenas min. La reĝo kaj la duko baldaŭ venos; mi havas grandajn aferojn por pripensi.

SIRA VILJAM Sinjoro, ĉu mi do —?

EPISKOPO NIKOLAS Ordonu al ili silenti momenton, ke mi povu pensi trankvile. Jen vidu, ekprenu tiun leteron, tie sur la planko. — Bone. Donu al mi la paperojn —

SIRA VILJAM (iras al la skribotablo) Kiujn, sinjoro?

EPISKOPO NIKOLAS Same bone —; tiujn kun sigelo; tiujn kiuj kuŝas plej supre. — Nu; do eniru kaj diru ke ili silentu. (Viljam eliras) — Morti, kaj tamen regi en Norvegio! Morti, kaj aranĝi tiel, ke neniu viro levu sian kapon pli alten super ĉiuj aliaj. Mil vojoj povus konduki al tiu celo; sed povas nur esti unu, kiu taŭgas! — gravas tiun trovi, — gravas ĝin laŭiri. — Ha! La vojo estas ja tiel proksima, tiel proksima! Jes, tiel estu. Mi tenos la promeson; la duko ekhavu la leteron en siajn manojn; — sed la reĝo — hm, li ekhavu en sian koron la dornon de dubo. Håkon estas honesta, kia oni nomas tion; kun la fido pri si mem, kaj pri sia rajto, multo falos en li. Ambaŭ dubu kaj fidu, balancu supren kaj malsupren, neniam trovu firman grundon sub la piedo, — perpetuum mobile! — Sed ĉu Håkon volas fidi mian diraĵon? Li volas; mi estas ja mortanta viro; mi nutros lin per vero antaŭe. — La fortoj forlasas min, sed la animo freŝiĝas; — mi ne kuŝas pli sur mortolito, mi sidas en mia laborejo, mi volas labori la lastan nokton, labori — ĝis la lumo estingiĝas —

DUKO SKULE (envenas de dekstre, kaj iras al la episkopo) Pacon kaj saluton, honorinda sinjoro! Mi aŭdas, ke malbone statas pri Vi.

EPISKOPO NIKOLAS Mi estas kadavro en burĝono, bona duko; ĉi-nokte mi ekfloros; morgaŭ sentiĝos, kiel mi odoras.

DUKO SKULE Jam ĉi-nokte. Vi diras?

EPISKOPO NIKOLAS Majstro Sigard diras: ĝis unu horo.

DUKO SKULE Kaj la letero de Trond pastro —?

EPISKOPO NIKOLAS Ĉu Vi daŭre pensas pri ĝi?

DUKO SKULE Ĝi neniam foriras el miaj pensoj.

EPISKOPO NIKOLAS La reĝo faris Vin duko; neniu viro portis nomon de duko en Norvegio, antaŭ Vi.

DUKO SKULE Ne sufiĉas. Se Håkon estas la malĝusta, mi devas havi ĉion!

EPISKOPO NIKOLAS Hu, estas malvarme ĉi tie; frostas al mi tra ĉiuj membroj.

DUKO SKULE La letero de Trond pastro, sinjoro! Pro Dio la ĉiopotenca, — ĉu Vi havas ĝin?

EPISKOPO NIKOLAS Mi almenaŭ scias, kie ĝi troviĝas.

DUKO SKULE Do diru! Diru!

EPISKOPO NIKOLAS Atendu —

DUKO SKULE Ne, ne, — profitu de la tempo; mi vidas ke alproksimiĝas la fino, — kaj la reĝo ja venos ĉi tien, oni diris.

EPISKOPO NIKOLAS Jes, la reĝo venos; el tio Vi vidos bone, ke mi atentas pri Via afero, eĉ nun.

DUKO SKULE Kion Vi intencas?

EPISKOPO NIKOLAS Ĉu Vi memoras ĉe la nupto de Håkon, — tiam Vi diris, ke tio, kio faras Håkon forta, estas lia neskuebla fido al si mem?

DUKO SKULE Nu?

EPISKOPO NIKOLAS Se mi konfesos kaj inokulos en lin la dubon, tiam falos la fido, kaj la forto kun ĝi.

DUKO SKULE Sinjoro, tio estas peka, peka, se li estas la ĝusta!

EPISKOPO NIKOLAS Estos en Via kapablo ree fari lin fidanta. Antaŭ ol mi forpasos de tie ĉi, mi diros al Vi, kie la letero de Trond pastro troviĝas.

SIRA VILJAM (de dekstre) Nun venas la reĝo kun torĉoj kaj sekvantaro laŭ la strato.

EPISKOPO NIKOLAS Bonvena li estu. (Viljam eliras) Duko, la lastan servon mi petas de vi. Estu mia postmorta zorganto kontraŭ ĉiuj miaj malamikoj. (elprenas leteron) Jen mi listigis ilin. Tiuj, kiuj staras plej supre, mi dezirus pendigi, se tiel eblus.

DUKO SKULE Ne pensu pri venĝo nun; ne restas al Vi longa —

EPISKOPO NIKOLAS Ne pri venĝo, sed pri puno. Promesu al mi svingi la glavon de puno super ĉiujn miajn malamikojn, kiam mi estos for. Ili estas viaj malamikoj same kiel la miaj; kiam Vi fariĝos reĝo, punu ilin; Vi tion promesas?

DUKO SKULE Mi promesas kaj ĵuras; — sed la letero de Trond pastro —!

EPISKOPO NIKOLAS Vi scios, kie ĝi estas; — sed, jen vidu —; la reĝo venas; — kaŝu la liston pri niaj malamikoj!

(La duko kaŝas la dokumenton; samtempe envenas Håkon de dekstre.)

EPISKOPO NIKOLAS Bonvenon ĉe la funebra festeno, sinjoro reĝo!

HÅKON Akre Vi kontraŭstaris min je ĉiuj okazoj; sed nun tio estu forgesita kaj pardonita; la morto forviŝas eĉ la plej grandan kalkulon.

EPISKOPO NIKOLAS Tio malpezigis! Ho, kiel granda estas la mildo de la reĝo! Sinjoro, kion Vi ĉi-vespere faris kontraŭ maljuna pekulo, dekoble —

HÅKON Lasu tion; sed mi devas diri al Vi, ke mi alte miras. Vi alvokas min ĉi tien por ricevi mian pardonon, kaj Vi aranĝas por mi tian renkonton.

EPISKOPO NIKOLAS Renkonton, sinjoro?

DUKO SKULE Estas al mi, ke la reĝo aludas. Ĉu Vi, sinjoro episkopo, volas certigi al reĝo Håkon, je mia fido kaj honoro, ke mi nenion sciis pri lia veno, antaŭ ol mi metis la piedon sur la kajon en Oslo.

EPISKOPO NIKOLAS Aĥ, aĥ; ĉiu kulpo kuŝas sur mi! Mi estis malsana, litotenanta viro la tutan lastan jaron; malmulte aŭ nenion mi aŭdis pri la aferoj de la lando; mi pensis, ke nun estas bone kaj amikece inter la altaj parencoj!

HÅKON Mi notis, ke la amikeco inter la duko kaj mi prosperas pli bone, kiam ni tenas nin fore unu de la alia; tial adiaŭ, episkopo Nikolas, kaj Dio estu kun Vi, tie kien Vi iros. (volas foriri)

DUKO SKULE (mallaŭte kaj maltrankvila) Episkopo, episkopo; li foriras!

EPISKOPO NIKOLAS (subite kaj kun sovaĝa forto) Atendu, reĝo Håkon!

HÅKON (haltas) Kio nun?

EPISKOPO NIKOLAS Vi ne rajtas iri el tiu ĉi ĉambro, antaŭ ol maljuna episkopo Nikolas parolis sian lastan vorton!

HÅKON (senvole metas la manon sur la glavon) Ĉu vi eble venis al Viken kun forta aro, duko?

DUKO SKULE Mi ne respondecas en tio ĉi.

EPISKOPO NIKOLAS Estas per la potenco de la vorto, ke mi sciu reteni Vin. Kie estas funebra ceremonio en la domo, tie la mortanto estas la unua homo en la kunveno; li rajtas fari kaj farigi, kion li volas — tiel foren kien lia kapablo atingas. Tial mi nun volas prezenti mian propran funebran paroladon; en antaŭa tempo mi ĉiam timis, ke reĝo Sverre estus ĝin faronta —

HÅKON Ne parolu tiel sovaĝe, sinjoro!

DUKO SKULE Vi fortranĉas el la kara momento, kiu restas al vi!

HÅKON Via okulo jam estas inerta!

EPISKOPO NIKOLAS Jes, mia okulo estas inerta; mi apenaŭ vidas Vin, kie Vi staras; sed ene en mi vice preterpasas mia vivo brile klara. Mi vidas viziojn tie —; aŭskultu kaj lernu, reĝo! — Mia parencaro estis la plej potenca en la lando; multaj grandaj estroj devenis el ĝi; Mi volis esti la plej granda el ili ĉiuj. Mi ne estis pli ol knabo, kiam mi komencis avidi faregojn; Ŝajnis al mi, ke ne eblis atendi ĝis mi maturiĝus; — ekstaris reĝoj kun malpli da rajto ol mi, — Magnus Erlingsson, Sverre pastro —; ankaŭ Mi volis esti reĝo; sed unue estro, — estis necese. Jen la batalo okazus sur la Ile-kampoj; tie la unuan fojon mi partoprenis. La suno leviĝis, kaj fulmis miloj da brilaj armiloj. Magnus kaj lia tuta aro aliris kvazaŭ al ludo; sole mi sentis min prema en la koro. Sovaĝe atakis nia aro; sed mi ne povis aliri — mi timis! Ĉiuj aliaj estroj de Magnus batalis maltime, kaj multaj falis, kie ili luktis; sed mi fuĝis supren la Rokmonto, kuris kaj kuris, kaj ne haltis antaŭ ol mi reatingis la fjordon, longe fore. Multaj viroj devis lavi siajn sangajn vestaĵojn en la Trondhejm-fjordo tiun vesperon; — ankaŭ mi devis lavi la miajn, sed ne pro sango. Jes, reĝo, mi estis timema; kreita por estri — kaj timema! Tio fraplumis en mi kvazaŭ fulmo; post tiu horo mi malamis ĉiun viron; mi preĝis sekrete en la preĝejoj, mi ploris kaj genuis ĉe la altaroj, mi donis multekostajn donacojn, faris sanktajn promesojn; streĉe mi provis en batalo post batalo, ĉe Salteysund, sur la Jonskampoj kiam la Bagloj tenis sin en Bergen, — ĉiam vane. Sverre estis tiu, kiu unue komprenis; li eldiris tion laŭte kaj moke, kaj de tiu tago ĉiu viro en la aro ridis, kiam Nikolas Arnason antaŭeniris milite vestita. — Timema, timema —, kaj tamen mi volis esti estro, volis esti reĝo, sentis min ja kreita reĝo, povus antaŭenigi la regnon de Dio sur la tero; sed estis la sanktuloj mem, kiuj ŝlosis por mi la barilon...

HÅKON Ne plendu pri la ĉielo, episkopo! Vi multe malamis!

EPISKOPO NIKOLAS Jes, mi multe malamis; malamis en ĉi tiu lando ĉiun kapon, kiu altiĝis super la amason. Sed mi malamis, ĉar mi ne povis ami. Belajn virinojn, — ho, mi povus ankoraŭ gluti ilin per sparkantaj okuloj! Mi havas okdek jarojn, kaj ankoraŭ mia avido estas faligi virojn kaj sine ĉirkaŭbraki virinojn; — sed mi spertis en tio kiel en la batalo; nur volo kaj avido; potenco forŝtelita ekde la naskiĝo; — la bolanta donaco de la deziro — kaj tamen kriplulo! Jen mi do fariĝis pastro; reĝo aŭ pastro tiu viro devas esti, kiu volas majstri la tutan potencon. (ridas) Mi pastro! Mi eklezia viro! Jes, al unu eklezia ago la ĉielo precipe kreis min, — tiu atingi la altajn tonojn, — kanti per virina voĉo en la grandaj ekleziaj festenoj. Kaj tamen tiuj en la alteco postulas de mi — la duonulo — kion ili rajtas postuli de kiu ajn, kiu plene ricevis la kapablon por sia vivotasko! Estis tempoj, kiam ŝajnis al mi, ke tia postulo povus esti merita; jen mi kuŝis sur la malsanlito, frapita de timo por puno kaj juĝo! Nun tio pasis; restas en mi medolo en la animaj artikoj! Nenio estas mia krimo; estas kontraŭ mi, ke oni faris maljustaĵon; mi estas la plendanto!