← Table of contents
Hamleto, Reĝido de Danujo

AKTO III

L. L. (Ludwik Lejzer) Zamenhof translation

SCENO I

Ĉambro en la palaco. La reĝo, la reĝino, Polonio, Ofelio, Rosenkranz kaj Güldenstern.

REĜO

Kaj per nenia lerta ekparolo

Vi povis veni al la vera kaŭzo

De lia freneziĝo, kiu ŝanĝis

Terure nun la tutan lian vivon?

ROSENKRANZ

Ne neas li, ke estas li freneza,

La kaŭzon tamen li obstine kaŝas.

GÜLDENSTERN

Ne lasis li esplori sin, sed lerte

Li kun freneza ruzo deturnadis

Tuj la parolon, kiam ni intencis

De li elkapti ion pri la kaŭzo.

REĜINO

Kaj kiel li akceptis vin?

ROSENKRANZ

Ĝentile.

GÜLDENSTERN

Kaj tamen ne sen kelka suspektemo.

ROSENKRANZ

Demandojn li avaris, sed volonte

Demandojn niajn lerte respondadis.

REĜINO

Vi al amuzo ia lin invitis?

ROSENKRANZ

Okaze ni renkontis en la vojo

Aktorojn; ni sciigis lin pri tio,

Kaj ŝajnas, ke ĝi faris al li ĝojon.

En la palaco ili estas; ŝajnas,

Ke ili jam ricevis la ordonon

Hodiaŭ en vespero ion ludi.

POLONIO

Jes, kaj al mi la princo komisiis,

Ke mi invitu viajn reĝajn moŝtojn

Alesti ankaŭ al la prezentado.

REĜO

Ho, tre volonte, kaj mi forte ĝojas,

Ke tio lin amuzas. Vi, sinjoroj,

Ankoraŭ pli lin tiru al amuzoj!

ROSENKRANZ

Ni ĝin plenumos, via reĝa moŝto.

(Rosenkranz kaj Güldenstern foriras).

REĜO

Kaj nun forlasu nin, Gertrudo kara.

Hamleto baldaŭ venos; ni aranĝis,

Ke tie ĉi li kvazaŭ per okazo

Renkontos Ofelion. Ŝia patro

Kaj mi—ambaŭ staros nun tiele,

Ke, ne vidataj mem, ni ĉion vidu

Kaj povu bone juĝi, ĉu en vero

La amo estas kaŭzo de la stato,

En kiu li troviĝas.

REĜINO

Mi obeas.

Ho, mia Ofelio, mi dezirus,

Ke efektive la beleco via

Sin montru kiel sola vera kaŭzo

De la frenezo de Hamleto: tiam

Esperi povas mi, ke viaj virtoj

Denove realportos al li sanon

Al la feliĉo de vi ambaŭ.

OFELIO

Ĉion

Mi faros. (La reĝino foriras.)

POLONIO

Promenadu, Ofelio!..

(Al la reĝo) Se vi permesas, via reĝa moŝto,

Ni kaŝu nin! (Al Ofelio) Vi legu en la libro,

Ke li ne miru la solecon vian.

Ĝi eble ne konvenas, sed en vero

Ni ofte per edifo en vizaĝo

Kaj per mieno pie religia

Eĉ la diablon mem facile trompas.

REĜO (flanken).

Ho, vere, vere! Kiel forte batas

Parolo lia mian konsciencon!

Kolora vango de malĉastulino

La veron kovras, sed pli forte kaŝas

Teruran faron miaj artaj vortoj.

Ho, peza ŝarĝo!

POLONIO

Via reĝa moŝto,

Mi aŭdas liajn paŝojn! Ni nin kaŝu!

(La reĝo kaj Polonio sin kaŝas post tapeto. Hamleto venas.)

HAMLETO

Ĉu esti aŭ ne esti,—tiel staras

Nun la demando: ĉu pli noble estas

Elporti ĉiujn batojn, ĉiujn sagojn

De la kolera sorto, aŭ sin armi

Kontraŭ la tuta maro da mizeroj

Kaj per la kontraŭstaro ilin fini?

Formorti—dormi, kaj nenio plu!

Kaj scii, ke la dormo tute finis

Doloron de la koro, la mil batojn,

Heredon de la korpo,—tio estas

Tre dezirinda celo. Morti—dormi—

Trankvile dormi! Jes sed ankaŭ sonĝi!

Jen estas la barilo! Kiaj sonĝoj

Viziti povas nian mortan dormon

Post la forĵeto de la teraj zorgoj,—

Jen tio nin haltigas; tio faras,

Ke la mizeroj teraj longe daŭras:

Alie kiu volus elportadi

La mokon kaj la batojn de la tempo,

La premon de l’ potencaj, la ofendojn

De la fieraj, falson de la juĝoj,

Turmentojn de la amo rifuzita,

La malestimon, kiun seninduloj

Regalas al merito efektiva,—

Jes, kiu volus tion ĉi elporti,

Se mem, per unu puŝo de ponardo,

Li povus sin de ĉio liberigi?

Kaj kiu do en ŝvito kaj en ĝemoj

La ŝarĝon de la vivo volus porti,

Se ne la tim’ de io post la morto,

De tiu nekonata land’, el kiu

Neniu plu revenas. Kaj pro tio

Plivolas ni elporti ĉion teran,

Ol flugi al mizeroj nekonataj.

La konscienco faras nin timuloj;

Al la koloro hela de decido

Aliĝas la paleco de l’ pensado;

Kaj plej kuraĝa, forta entrepreno

Per tiu kaŭzo haltas sendecide,

Kaj ĉio restas penso, sed ne faro...

Sed haltu! Ha, la ĉarma Ofelio...

(Al Ofelio) Ho, nimfo, prenu ĉiujn miajn pekojn

En vian puran preĝon!

OFELIO

Mia princo,

Kiel vi fartas en la lasta tempo?

HAMLETO

Mi dankas vin humile,—bone.

OFELIO

Princo,

Mi havas kelkajn signojn de memoro

Ankoraŭ, kiujn longe jam mi volis

Al vi redoni; mi vin petas, princo,

Akceptu ilin nun!

HAMLETO

Ne, ne! Neniam

Mi ion al vi donis.

OFELIO

Kara princo,

Vi scias ja, vi ilin al mi donis,

Kaj la donacojn vi akompanadis

Per tiaj dolĉaj vortoj, ke la indo

De la donacoj multe pliiĝadis.

Nun vi ŝanĝiĝis,—prenu do la donojn:

Doloraj estas donoj al la koro,

Se ili plu ne venas de la koro.

Jen ili estas, princo, mi vin petas!

HAMLETO

Ha, ha, ha! Ĉu vi estas virta?

OFELIO

Princo!?

HAMLETO

Ĉu vi estas bela?

OFELIO

Kion vi per tio ĉi volas diri, via princa moŝto?

HAMLETO

Ke, se vi estas virta kaj bela, via virto ne devas komunikiĝi kun via beleco.

OFELIO

Ĉu beleco povus havi pli bonan kolegon, ol la virto, princo?

HAMLETO

Estas vero: sed la forto de la beleco pli facile faros el la virto malĉaston, ol la forto de la virto egaligos al si la belecon. Tio ĉi antaŭe estis paradokso, sed nun la tempo montras, ke tio ĉi estas vero. Mi iam vin amis.

OFELIO

Efektive, princo, vi kredigis min pri tio.

HAMLETO

Vi ne devis al mi kredi: ĉar virto ne povas tiel inokuliĝi al nia maljuna arbo, ke la antaŭa ne restu. Mi vin ne amis.

OFELIO

Mi vidas, ke mi eraris.

HAMLETO

Iru en monaĥejon! Kial vi volis naski pekulojn? Mi mem estas iom virta, kaj tamen mi povus elmontri en mi tiajn aferojn, ke estus pli bone, se mia patrino min ne naskus. Mi estas tre fiera, venĝema, glorama; mi estas preta fari pli da malbono, ol kiom mia kapo povas elpensi aŭ kiom mia imago povas prezenti al si, aŭ kiom mi havas tempon, por ilin plenumi. Por kio tiaj homoj, kiel mi, devas rampi inter la ĉielo kaj la tero? Ni estas friponoj kaj malnobluloj, ĉiuj,—kredu al neniu el ni! Iru for en monaĥejon! Kie estas via patro?

OFELIO

En la domo, princo.

HAMLETO

Fermu post li la pordon, por ke li faru malsaĝaĵojn nur en sia propra domo. Adiaŭ!

OFELIO

Ho, helpu al li, bona Dio!

HAMLETO

Se vi edziniĝos, mi donos al vi dote la sekvantan malbenon: estu ĉasta, kiel glacio, estu pura, kiel neĝo,—vi ne evitos la homan kalumnion. Iru en monaĥejon! Adiaŭ! Aŭ, se nepre volas edziniĝi, prenu malsaĝulon; ĉar saĝaj homoj scias tre bone, kiajn monstrojn vi faras el ili. En monaĥejon iru! ne prokrastu! Adiaŭ!

OFELIO

Ĉielaj fortoj, resanigu lin!

HAMLETO

Mi scias, kiel bone vi vin pentras. Dio donis al vi vizaĝon, kaj vi faras al vi alian; vi dancas, vi saltas, vi pepas, vi donas al la kreitaĵoj de Dio ŝanĝitajn nomojn kaj vi ŝajnigas vin kokete naivaj. Iru! Nenion pli pri tio ĉi! ĝi faris min freneza! Neniu pli edziĝu! Kiu jam edziĝis, restu viva, ĉiuj, krom unu; la ceteraj restu, kiel ili estas. En monaĥejon iru! (Foriras.)

OFELIO

Ho, kia granda homo detruiĝis!

Okulo de plej alta kortegano,

Lang’ de saĝulo, man’ de militisto,

La floro kaj espero de la regno,

Modelo de la moroj kaj klereco,—

Pereis, ha, pereis senespere!

Kaj mi, plej malfeliĉa el virinoj,

Mi, kiu suĉis dolĉan la mielon

De liaj ĵuroj, mi nun devas vidi

La noblan saĝon tute konfuzitan,

Rompitan, kiel kordo diskrevinta.

La altan formon, la junecon floran

Detruis la frenezo! Ve! ho ve!

Al mi, mi, kiu vidis lin antaŭe

Kaj vidas lin en lia nuna stato!

(La reĝo kaj Polonio eliras.)

REĜO

El amo? Ne, ne amo ĉion faris;

Kaj liaj vortoj, kvankam konfuzitaj,

En vero tamen ne frenezon montras,

Li kaŝas ion en la kor’; mi timas,

Ke la sekreto de spirito lia

Danĝeron en si portas por ni ĉiuj.

Por ĝin averti, mi en rapideco

Decidis: li veturu tuj Anglujon,

Postuli la tributon prokrastitan.

La maro kaj la novaj landoj eble

El lia kor’ elpelos tiun ion,

Pri kiu lia kapo ĉiam pensas.

Ĉu vi ne ankaŭ tiel opinias?

POLONIO

Tre saĝe vi decidis, mia reĝo.

Kaj tamen mi ankoraŭ ĉiam pensas,

Ke ĉion faris rifuzita amo.

Nu, Ofelio? Nun vi ne bezonas

Raporti la parolon de la princo:

Ni ĉion aŭdis. Via reĝa moŝto,

Vi agu tiel, kiel vi decidos;

Sed mi konsilus, se vi ĝin aprobas,

Ke ŝia reĝa moŝto la reĝino

Al si alvoku post la komedio

La princon kaj ŝi petu lin patrine,

Ke li al ŝi malkovru sian koron.

Ŝi iru kun li rekte al l’ afero;

Se vi permesos, la interparolon

Mi subaŭskultos; kaj se al la vero

En tia maniero ni ne venos,

Vi tiam volu sendi lin Anglujon

Aŭ lin enŝlosu ie laŭ bontrovo

De via alta saĝo.

REĜO

Tiel estu!

Frenezo ĉe la grandaj kaj potencaj

Ne povas resti sen severa gardo. (Ĉiuj foriras.)

SCENO II

Salono en la palaco. Hamleto kaj kelke da aktoroj eniras.

HAMLETO

Estu tiel bona, elparolu la monologon tiel, kiel mi montris al vi, tute libere kaj senarte; sed se vi ĝin krios patose kiel multaj el niaj aktoroj, tiam ĝi plaĉos al mi tiom same, kiel se miaj versoj estus elkriataj de publika anoncisto. Ne balancu tro multe la manojn tra la aero en tia maniero, sed tenu vin noble kaj trankvile. Ĉar en la mezo de la riverego, ventego aŭ, tiel diri, uragano de via pasio vi devas observi certan moderecon, kiu donas al ĉio harmonion. Mi fariĝas furioza en la animo, kiam ia sanega denshara bubo disŝiras la pasion en pecojn, en verajn ĉifonojn, kaj tondras en la orelojn de la popolamasa publiko, kiu ordinare komprenas taksi nur sensencajn pantomimojn kaj bruon. Mi sentas tiam fortan deziron bone trabastoni tian bubon pro lia bruado: li volas nepre esti pli tirano ol la tirano mem. Mi petas vin, evitu tion ĉi!

UNUA AKTORO

Via princa moŝto povas esti trankvila en tiu ĉi rilato.

HAMLETO

Tamen ne estu ankaŭ tro flegma, sed lasu vian propran senton esti via gvidanto: konformigu la gestojn al la vortoj kaj la vortojn al la gestoj; kaj precipe rigardu, ke vi en nenio superpaŝu la moderecon de la naturo. Ĉar ĉio, kio en tia maniero estas trograndigata, estas kontraŭa al la intencoj de dramo, kies celo ĉiam estis, estas kaj estos: prezenti kvazaŭ spegulon de la naturo, montri al la virto ĝian propran eston, al la malhonoro ĝian propran vizaĝon, al la responda tempo la represon de ĝia formo. Se tio ĉi estas trograndigata

UNUA AKTORO

Mi esperas, princo, ke nia trupo estas sufiĉe libera de tiaj mankoj.

HAMLETO

Liberigu vin de ili tute! Kaj al tiuj, kiuj ludas ĉe vi rolojn ridindajn, ne permesu paroli pli, ol troviĝas sin en ilia rolo; ĉar ekzistas inter ili tiaj, kiaj ridas tro multe, por elvoki ridon ĉe la amaso da malsaĝaj rigardantoj tiam, kiam oni ofte devas lasi al la publiko bone konsideri ian gravan punkton de la dramo. Tio ĉi estas abomeninda kaj montras mizeran gloramon de la aktoro, kiu tion ĉi faras. Iru, pretigu vin!

(La aktoroj foriras. Venas Polonio, Rosenkranz kaj Güldenstern.)

HAMLETO (al Polonio).

Nu, sinjoro, ĉu la reĝo deziras aŭskulti la komedion?

POLONIO

Jes, kaj la reĝino ankaŭ, ili baldaŭ venos.

HAMLETO

Rapidigu do la aktorojn! (Polonio foriras.) Ĉu vi ambaŭ ne volos ankaŭ helpi rapidigi ilin?

ROSENKRANZ kaj GÜLDENSTERN

Jes, princo. (Ambaŭ foriras.)

HAMLETO

He! Horacio! (Horacio eniras.)

HORACIO

Al viaj servoj, kara princo!

HAMLETO

El ĉiuj, kiuj iam min ĉirkaŭis,

Vi estas la plej brava, Horacio.

HORACIO

Ho, kara princ’...

HAMLETO

Ne pensu, ke mi flatas.

Ĉar kion povus mi de vi esperi?

Vi havas ja nenion, krom spirito,

Vi havas ja nenion, por donaci,—

Por kio do mi flatus al malriĉaj?

Ne, ne! Miela lango leku brilon,

Genuojn homoj fleksas ja nur tiam,

Se la rampad’ profiton donas. Aŭdu!

De l’ tempo, kiam la animo mia

Komencis elektadi inter homoj,

Ĝi vin elektis; ĉar kun vira indo

Vi ĉiam ĉiajn specojn de suferoj

Sen plendo elportadis; de la sorto

Prenadis vi la batojn kaj donacojn

Kun dank’ egala. Mi admiras tiun,

En kiu la prudento kun la sango

En tia bona harmonio vivas,

Ke li al la Fortuno ne permesas

Sur li ludadi, kiel sur fajfilo.

Ho, donu vi al mi la viron, kiun

Pasio lia ne sklavigis,—mi

Lin fermos en la plej profundan lokon

De mia koro, kiel vin mi fermis.—

Sed jam sufiĉe. Oni baldaŭ donos

Por ni kaj por la reĝo unu dramon;

En ĝi troviĝos sceno tre simila

Al la mortigo de la patro mia.

Mi petas vin, en la responda tempo

Per ĉiuj fortoj de l’ animo via

Observu mian onklon; ĉar se tiam

Sin la kaŝita kulpo ne elmontros,

Mi devos diri, ke ni ambaŭ vidis

En tiu nokt’ spiriton de infero

Kaj ke l’ imago mia estas nigra

Simile al la forno de Vulkano.

Observu lin atente; ankaŭ mi

Lin penetrados per okuloj miaj,

Kaj poste ni kunigos nian juĝon

Pri l’ ekzameno de l’ vizaĝo lia.

HORACIO

Tre bone, mia princo; se li ion

Forŝtelos en la daŭro de la dramo,

Mi pagos por la ŝtelo.

HAMLETO

Oni venas.

Mi devas ŝajni tute senintenca.

Elektu bonan lokon!

(Dana marŝo. Trumpetado. La reĝo, la reĝino, Polonio, Ofelio, Rosenkranz, Güldenstern kaj aliaj personoj venas kaj okupas lokojn.)

REĜO

Kiel fartas nia kara nevo Hamleto?

HAMLETO

Bonege! kaj ĉio de la ĥameleonaj manĝoj. Mi manĝas aeron, oni min grasigas per promesoj; eĉ kaponojn oni tiel bone ne nutras.

REĜO

Mi tute ne komprenas tiun ĉi respondon, Hamleto; tio ĉi ne estas mia lingvo.

HAMLETO

Ankaŭ ne mia. (Al Polonio) Vi ludadis iam dramojn en la universitato, sinjoro, ĉu ne vere?

POLONIO

Efektive, princo, kaj oni eĉ rigardadis min kiel bonan aktoron.

HAMLETO

Kaj kion vi prezentadis?

POLONIO

Mi prezentis Julion Cezaron; min mortigis Bruto en la Kapitolio.

HAMLETO

Li estis efektiva bruto, se li mortigis tian kapitalan bovidon. (Al Rosenkranz) Ĉu la aktoroj estas pretaj?

ROSENKRANZ

Jes, princo, ili atendas vian ordonon.

REĜINO

Venu tien ĉi, kara Hamleto, sidiĝu apud mi!

HAMLETO

Ne, bona patrino, jen estas pli forta magneto.

POLONIO (al la reĝo).

Vi aŭdas?

HAMLETO

Fraŭlino, ĉu vi permesos al mi meti min sur viajn piedojn?

(Sidiĝas antaŭ la piedoj de Ofelio.)

OFELIO

Ne, mia princo.

HAMLETO

Tio estas nur per la kapo.

OFELIO

Jes, mia princo.

HAMLETO

Vi pensas, ke mi intencis ion pli interesan?

OFELIO

Mi nenion pensas.

HAMLETO

Bela ideo kuŝi sur la piedoj de knabino.

OFELIO

Kion vi volas diri, princo?

HAMLETO

Nenion.

OFELIO

Vi estas en gaja humoro.

HAMLETO

Kiu? Mi?

OFELIO

Jes, mia princo.

HAMLETO

Ho, mi amas petoli pli, ol iu alia. Kion homo povas fari pli bonan, ol esti gaja? Ĉar vidu ja, kiel gaja estas mia patrino, kaj tamen mia patro mortis antaŭ du horoj.

OFELIO

Ne, antaŭ du monatoj, mia princo.

HAMLETO

Jam tiel longe? Ha, en tia okazo mi forĵetos al la diablo la funebran veston: mi metos sur min zibelan pelton. Ho, ĉielo! mortis antaŭ du monatoj kaj ankoraŭ ne forgesita! En tia okazo oni povas esperi, ke la memoro de granda homo per duonjaro supervivos lian morton. Sed li devas fondi preĝejojn, ĉar alie oni ne memoros lin, lia sorto estos kiel la sorto de amata ĉevaleto:

«Enterigita «Kaj tuj forgesita».

(Trumpetado. Sur la sceno leviĝas kurteno kaj oni vidas pantomimon: reĝo kaj reĝino eniras; la reĝino karese ĉirkaŭprenas la reĝon. Ŝi genuiĝas kaj faras gestojn de ĵurado. Li levas ŝin kaj apogas sian kapon sur ŝian bruston. Li kuŝigas sin sur la herbon, ŝi forlasas lin, kiam li endormiĝis. Venas unu homo, deprenas de la reĝo la kronon, kisas ĝin, enverŝas venenon en la orelon de la reĝo kaj foriras. La reĝino revenas, vidas, ke la reĝo mortis kaj pasie ploras. La veneninto revenas kun kelke da mutaj personoj kaj konsolas la reĝinon. La mortinton oni forportas. La veneninto petas la amon kaj la manon de la reĝino; ŝi komence kvazaŭ rifuzas, sed fine akceptas lian amon. Ili foriras.)

OFELIO

Kion tio ĉi signifas, princo?

HAMLETO

La fripona abomenaĵo; ĝi antaŭdiras ion nebonan.

OFELIO

Kredeble tiu ĉi pantomino montras la enhavon de la dramo? (Eniras la Prologo.)

HAMLETO

Jen tiu ĉi bravulo al ni kredeble rakontos: la aktoroj nenion povas teni en sekreto, ili ĉion elbabilos.

OFELIO

Ĉu li diros al ni, kion signifas tiu ĉi prezentado?

HAMLETO

Jes, kaj ankaŭ ĉia alia prezentado. Ne hontu nur prezenti al li, kaj li ne hontos diri al vi, kion tio ĉi signifas.

OFELIO

Vi pikas, vi pikas, princo; mi aŭskultos la dramon.

PROLOGO

De nia dramo estos nun komenco.

Ni petas kun profunda riverenco

Pri via bona vol’ kaj pacienco.

HAMLETO

Ĉu tio ĉi estas prologo aŭ ia aforismo?

OFELIO

Ĝi estas tro mallonga, princo.

HAMLETO

Kiel la amo de virinoj. (Eniras unu reĝo kaj unu reĝino.)

REĜO (aktoro).

Jam tridek fojojn finis Febo hela

La jaran kuron tra la voj’ ĉiela

Kaj dekdu tridek fojojn jam la luno

Aperis plena, kvazaŭ nokta suno,

De l’ tempo, kiam amo kaj Himeno

Nin ambaŭ ligis per la pastra beno.

REĜINO (aktorino).

Ankoraŭ multaj jaroj renoviĝos,

Kaj tamen nia am’ ne malfortiĝos.

Sed ve! mi en la lasta tempo sentas,

Ke io nun sekrete vin turmentas;

Pro via san’ mi tremas en la koro,

Ho, mia kara edzo kaj sinjoro.

Sed se mi tremas—restu vi sen timo:

Vi scias—en virina la animo

Tielajn zorgojn vekas granda amo;

Kaj ju pli forte brulas ama flamo,

Des pli turmentas nin la fantazio,

Kaj miajn zorgojn kreis nur pasio.

REĜO (aktoro).

Ho, mia kara, baldaŭ jam la sorto

Disigos nin! Mi sentas, ke la morto

Min baldaŭ vokos al la lasta vojo.

Transvivu min! Feliĉa kaj en ĝojo

La vivon ĝuu, kaj la koro via

Denove amu...

REĜINO (aktorino).

Haltu, kara mia!

Mi tremas de terura via vorto!

Atingu min malbeno, honto, morto,

Se iam eĉ la ombro de sopiro

Min povos tiri al alia viro!

Nur kiu mem mortigis la unuan,

Ekami poste povas edzon duan!

HAMLETO

Ho, kiel maldolĉe!

REĜINO (aktorino).

Ne amo—nur kalkulo malbenita

Kondukas al edziĝo ripetita.

Virino, kiu duan ĉirkaŭprenas,

L’ unuan edzon en la tomb’ venenas.

REĜO (aktoro).

Ne dubas mi pri via sincereco;

Sed ne eterne daŭras malgajeco.

Konsolon tempo donas al la koro.

Decido estas sklavo de l’ memoro,

Ĝi kiel frukto sin komence tenas,

Sed falas, kiam maturiĝo venas.

Se al ni mem ni en la kor’ promesas,

Ni tion plej facile ja forgesas,

Kaj ĉio, en pasio decidita,

Forpasas, kiam la pasi’ finita.

Ne longe daŭras ĝojo kaj malĝojo.

Kaj de eterne sur la tera vojo

Kutimis amo kun feliĉo iri;

Kaj estas malfacile certe diri,

Ĉu amo alkondukas la feliĉon

Aŭ ĉu feliĉo donas la kondiĉon

Por ekzistad’ de l’ amo. La grandulo

Falinta izoliĝas; malriĉulo

Sin levis—kaj amikoj plu ne mankas.

La amon ni nur al feliĉo dankas.

Sed ne pri tio estis la parolo:

Vi sciu, ke la sorto kaj la volo

Eterne inter si batalon tenas;

Al ni nur la intenco apartenas,—

Plenumon do ni lasu al la sorto.

Vi ne forgesos min ĝis via morto,—

Tre bela estas via fideleco,

Sed ni ĝin lasu al la estonteco!

REĜINO (aktorino).

Ho, mi la lumon vidi pli ne povu,

Ripozon sur la tero mi ne trovu,

Malluma, senkonsola, senespera

Fariĝu mia tuta vivo tera,

Atingu min la punoj plej kruelaj

De kolerantaj fortoj la ĉielaj,—

Se iam, vin perdinte, mi, vidvino,

Fariĝos de alia vir’ edzino!

HAMLETO (al Ofelio).

Se ŝi volus rompi sian sanktan promeson...

REĜO (aktoro).

Ho, kia forta ĵuro! Nun, anĝelo

Mi volas iom dormi, La ĉielo

Vin gardu!

REĜINO (aktorino).

Dormu dolĉe, mia koro,

Vi, mia tuta vivo kaj trezoro!

(Foriras. Li sin kuŝigas kaj endormiĝas.)

HAMLETO (al sia patrino).

Reĝino, kiel plaĉas al vi la dramo?

REĜINO

Ŝajnas al mi, ke la sinjorino tro multe promesas.

HAMLETO

Sed ŝi plenumos sian vorton!

REĜO (al Hamleto).

Ĉu vi konas la enhavon de la dramo? Ĉu ne estas en ĝi io malagrabla?

HAMLETO

Ne, ne; ili nur ŝercas, ili iom venenas ŝerce; nenio malagrabla.

REĜINO

Kia estas la nomo de la dramo?

HAMLETO

La Muskaptilo. Kial? Ĝi estas metaforo. La dramo prezentas unu mortigon, kiu havis lokon en ia urbeto de Italujo. La nomo de la reĝo estas Gonzago, lia edzino estas nomata Baptista. Vi baldaŭ vidos, ke tio ĉi estas abomeninda historio. Sed kion tio ĉi nin interesas? Via reĝa moŝto kaj ni ĉiuj ni havas puran konsciencon, kaj la afero nin ja ne tuŝas. La leprulo sin gratu,—nia haŭto estas ja sana. (Sur la scenon venas Luciano.) Jen estas Luciano, nevo de la reĝo.

OFELIO (al Hamleto).

Vi prenis sur vin la oficon de la antikva ĥoro.

HAMLETO

Ho, mi volonte estus klarigisto inter vi kaj via amato, se mi nur vidus, ke la marionetoj dancas!

OFELIO

Vi estas tre pikema, princo, tre pikema.

HAMLETO

Vi devus ĝemi, se vi volus malakrigi mian pinton.

OFELIO

Ĉiam pli bone kaj pli tranĉe!

HAMLETO

Tiaj estas la edzoj, kiujn la knabinoj elektas. (Al Luciano) Komencu, mortigisto! Forĵetu viajn malbenitajn grimacojn kaj komencu!

«Al venĝo vokas krio de la korvo»...

LUCIANO

Jam la veneno estas tute preta,

Al faro sin jam tiras la glaseto;

La tempo estas bona; mi rapidos:

Silentas ĉio, kaj neniu vidos.

Vi, trinko el la herboj plej kaŝitaj,

En mezo de la nokto kolektitaj,

Vi, kiu sur vi portas la malbenon

Trifojan de Hekato,—la venenon,

En la dormantan korpon penetrigu

Kaj kiel akra fulmo lin mortigu!

(Enverŝas la venenon en la orelon de la dormanto).

HAMLETO

Li venenas lin en la ĝardeno pro lia regno. Lia nomo estas Gonzago. La historio estas vera kaj ĝi estas priskribita en itala lingvo. Vi baldaŭ vidos, kiel la mortiginto akiras la koron de la edzino de Gonzago.

OFELIO (al Hamleto).

La reĝo sin levas.

HAMLETO

Kiel? Timigita de ia ŝajnaĵo?

REĜINO (al la reĝo).

Kio estas al vi, mia edzo?

POLONIO (al Hamleto).

Faru finon al la dramo!

REĜO

Lumigu al mi! For!

POLONIO

Lumon, lumon, lumon!

(ĉiuj foriras, krom Hamleto kaj Horacio.)

HAMLETO

Sana saltas en la rondo

Kaj vundita laŭte krias,

Kaj nenio en la mondo

Reciproke harmonias.

Ĉu tiuj ĉi versoj kaj amaso da plumoj sur la ĉapelo ne povus akiri al mi lokon en anaro da aktoroj?

HORACIO

Ho jes, kun duona salajro.

HAMLETO

Ne, kun plena.

Ĉar vi scias, sur la trono

Longe sidis la leono,

La leono tamen mortis,

Kaj nun regas... ĝusta faŭno.

HORACIO

La lasta rimo ne estas bona.

HAMLETO

Ho, kara Horacio, mi donus nun mian tutan havon por la vortoj de la spirito. Ĉu vi rimarkis?

HORACIO

Tre bone, mia princo.

HAMLETO

Ĉe la parolo pri venenado?

HORACIO

Mi bone lin observis.

HAMLETO

Ha, ha, ha! Donu muzikon! Venu, flutistoj!

La reĝo ne aprobis nian dramon,—

Nu, certe ĝi ne indas lian amon.

(Eniras Rosenkranz kaj Güldenstern.)

HAMLETO

He, muzikon!

GÜLDENSTERN

Kara, estimata princo, permesu diri al vi kelke da vortoj.

HAMLETO

Eĉ tutan historion, sinjoro!

GÜLDENSTERN

La reĝo...

HAMLETO

Nu, kio estas al li?

GÜLDENSTERN

Li foriris en sian ĉambron kaj sentas sin tre malbone.

HAMLETO

De drinkado, sinjoro?

GÜLDENSTERN

Ne, de kolero, mia princo.

HAMLETO

Vi devus ja esti pli prudenta kaj raporti tion ĉi al la kuracisto, ĉar se mi donus al li kuracilon, tiam al li povus fariĝi ankoraŭ pli malbone.

GÜLDENSTERN

Kara sinjoro, metu kelkan ordon en vian paroladon kaj ne forsaltu de mia komisio.

HAMLETO

Nu, mi estas kvieta, sinjoro. Parolu!

GÜLDENSTERN

La reĝino, via patrino, en la plej profunda doloro de sia koro sendis min al vi.

HAMLETO

Estu bone veninta.

GÜLDENSTERN

Ne, kara sinjoro, tiu ĉi saluto ne estas la ĝusta. Se plaĉos al vi doni al mi prudentan respondon, tiam mi plenumos la ordonon de via patrino; se ne—tiam pardonu, mi foriros, kaj mia afero estos finita.

HAMLETO

Sinjoro, mi ne povas.

GÜLDENSTERN

Kion vi ne povas, princo?

HAMLETO

Doni al vi prudentan respondon. Mia prudento estas malsana. Tamen, sinjoro, per tia respondo, kian mi povas doni, mi estas preta servi al vi, aŭ, kiel vi diras, al mia patrino. Tial ni transiru al la afero. Mia patrino, vi diras...

ROSENKRANZ

Ŝi diras, ke via konduto ŝin forte mirigas.

HAMLETO

Ho, kia mirinda filo mi estas, se mi povas tiel mirigi mian patrinon! Sed ĉu ne venos ia aldono, kiu sekvas tiun ĉi patrinan miradon? Parolu!

ROSENKRANZ

Ŝi deziras paroli kun vi en sia ĉambro, antaŭ ol ŝi iras dormi.

HAMLETO

Mi obeos, se ŝi eĉ dek fojojn estus mia patrino. Ĉu vi ankoraŭ ion deziras de mi?

ROSENKRANZ

Princo, vi iam min amis...

HAMLETO

Kaj tion ĉi mi ankoraŭ nun faras.

ROSENKRANZ

Kara sinjoro, kia do estas la kaŭzo de via malbona stato? Vi faras baron al via propra liberiĝo, se vi kaŝas vian doloron antaŭ via amiko.

HAMLETO

Sinjoro, oni ne lasas min antaŭen.

ROSENKRANZ

Kiel tio ĉi povas esti? vi estas ja la heredonto de la krono en Danujo?

HAMLETO

Jes, sinjoro; sed «ĝis la herbo elkreskos»......la proverbo estas iam ŝima... (Eniras muzikistoj kun flutoj) Ha, la flutoj! Donu al mi unu! (Al Güldenstern) Kial vi vin turnas ĉirkaŭ mi, kvazaŭ vi volus elesplori min kaj kapti min en reton?

GÜLDENSTERN

Ho, princo, kiam mia aldoniteco estas tro granda, tiam mia amo forgesas bonajn manierojn.

HAMLETO

Tion ĉi mi ne bone komprenas. Volu ludi ion sur tiu ĉi fluto!

GÜLDENSTERN

Princo, mi ne povas.

HAMLETO

Mi petas vin!

GÜLDENSTERN

Kredu al mi, mi ne povas!

HAMLETO

Mi kore vin petas, ludu!

GÜLDENSTERN

Mi ne komprenas preni eĉ unu tonon sur fluto.

HAMLETO

Tio ĉi estas tiel same facile, kiel mensogi. Manovru sur tiuj ĉi truoj per viaj fingroj, donu al la fluto spiron per via buŝo, kaj la fluto eldonos tre bonan muzikon. Jen estas la klapoj.

GÜLDENSTERN

Sed mi tute ne komprenas uzi la klapojn por elvoki ian harmonion; mi tute ne havas ideon pri tiu ĉi arto.

HAMLETO

Nun rigardu, por kia tute sensignifa objekto vi min prenas! Vi volas ludi sur mi; vi pensas, ke vi konas miajn klapojn; vi volas penetri en la koron de mia sekreto; vi volas min elprovi de mia plej profunda tono ĝis mia plej alta sono: kaj en tiu ĉi malgranda instrumento estas multe da muziko kaj bonega voĉo, kaj tamen vi ne povas devigi ĝin paroli. Pro la diablo! ĉu vi pensas, ke sur mi estas pli facile ludi, ol sur fluto! Prenu min por kia instrumento vi volas,—vi povas min disagordi, sed ne ludi sur mi. (Eniras Polonio.)

HAMLETO (al Polonio.)

Mi salutas vin, sinjoro!

POLONIO

Princo, la reĝino deziras paroli kun vi, kaj tuj.

HAMLETO

Ĉu vi vidas tie la nubon, kiu havas la formon de kamelo?

POLONIO

Efektive, ĝi elrigardas kiel kamelo.

HAMLETO

Ŝajnas al mi, ke ĝi elrigardas kiel mustelo.

POLONIO

Ha, jes, ĝi havas dorson tute kiel mustelo.

HAMLETO

Aŭ kiel baleno.

POLONIO

Efektive, efektive, tute kiel baleno.

HAMLETO

Nu, diru al mia patrino, ke mi tuj venos, momente. (Flanken) Kun tiuj ĉi malsaĝuloj oni efektive povas perdi la paciencon. (Laŭte) Mi tuj venos.

POLONIO

Tion ĉi mi diros al ŝi. (Foriras.)

HAMLETO

Tuj! Tion ĉi estas facile diri.—Adiaŭ, amikoj!

(Rosenkranz, Güldenstern, Horacio kaj aliaj foriras.)

Nun estas la mistera hor’ de l’ nokto,

Nun malfermite staras ĉiuj tomboj,

L’ infero spiras peston en la mondon.

Nun mi volonte trinkus varman sangon

Kaj farus teruraĵojn, kiujn tago

Sen tremo ne rigardus. Tamen haltu!

Mi iras al patrino! Mia koro!

Naturon ne forgesu! Mia brusto

Ne portu la animon de Nerono!

Kruela mi nun estos, sed ne krima;

Per vortoj, ne per glavo, mi ŝin tranĉos.

En tio, mia lango kaj humoro,

Vi estu hipokritaj: kiel ajn

Minacaj estos miaj vortoj, tamen

De faroj vi min gardu, mia koro! (Foriras.)

SCENO III

Ĉambro en la palaco. La reĝo, Rosenkranz kaj Güldenstern.

REĜO

Mi lin ne amas. Ankaŭ per danĝero

Frenezo lia jam al ni minacas.

Kaj tial estu pretaj: mi rapide

Por vi pretigi lasos la paperojn,

Kaj vi lin al Anglujo forkondukos.

Al mi la reĝaj devoj ne permesas

Toleri tro proksime la danĝeron

De alestado de la frenezulo.

GÜLDENSTERN

Ni estas pretaj. Ni komprenas plene

La sanktan vian timon pro la bono

De la grandega multo da animoj,

Ligitaj kun la reĝa via moŝto.

ROSENKRANZ

Jam simpla kaj aparta homo devas

Per ĉiuj fortoj gardi sian vivon;

Sed tiom pli sin gardi devas tiu,

De kies sankta vivo ja dependas

La vivo kaj bonfarto de tre multaj.

Se reĝo mortas, li ne mortas sola:

Simile al rivero fortoplena

Kun si li tiras for la tutan sorton

De ĉiuj, kiuj ĉirkaŭ li troviĝis.

Li estas kiel granda vasta rado,

Staranta sur plej alta monta pinto,

Portanta sur radioj la potencaj

Ligite milionojn da estaĵoj.

Kaj se la rado falas, tiam kune

Pereas ĉiuj tiuj milionoj.

Neniam reĝo ĝemas tute sola:

Dolor’ al li—dolor’ al multaj homoj.

REĜO

Mi petas vin, pretiĝu plej rapide

Al forveturo! La danĝeron, kiu

Libere nun promenas, ni bezonas

Kateni.

ROSENKRANZ kaj GÜLDENSTERN

Ni rapidos, nia reĝo. (Ambaŭ foriras.)

(Venas Polonio.)

POLONIO

Nun, reĝo, li al la patrino iras.

Mi kaŝos min post unu el tapiŝoj,

Kaj mi aŭskultos la interparolon.

Ŝi certe lin tre bone elinsultos,

Sed, kiel vi jam diris—kaj vi diris

Tre saĝe—tie devas ankaŭ stari

Persono flanka, por aŭskulti ĉion.

Patrino ĉia estas de naturo

Ja tre partia kaj ne povas havi

Sufiĉan severecon en la juĝo.

Adiaŭ, reĝo! Antaŭ ol vi iros

Al nokta dormo, mi al vi raportos

Pri ĉio, kion aŭdis mi.

REĜO

Mi dankas. (Polonio foriras.)

Ho, mia krimo, ĝi al la ĉielo

Sin tiras per vaporo malodora,

Ĝi portas la malbenon plej malnovan

Sur sia frunto: fratomortigado!

Preĝadi mi ne povas, kvankam forte

Mi volus preĝi: la pli forta kulpo

L’ intencon fortan venkas; kiel homo,

Havanta devon fari du aferojn,

Mi nun ne scias, kiun el la ambaŭ

Elekti, kaj mi faras nun nenian

Se mia mano per la frata sango

Eĉ estus multe pli trapenetrita,—

Ĉu en ĉielo ne ekzistas pluvo

Sufiĉe forta, por ĝin blanke lavi?

Por kio do pardonemeco servas,

Se ne por veni kontraŭ la pekado?

Kaj ĉu la preĝo ne posedas forton

Averti krimon kaj pardonon doni,

Se jam la krimo estas plenumita?

Jes, mi rigardos supren! Mia krimo

Farita estas! Kian formon doni

Al mia preĝo! Dio, Vi pardonu

Mortigon mian? Ne, ne helpos tiel;

Mi ĉion ja ankoraŭ nun posedas,

Kion al mi alportis la mortigo:

La kronon, la honoron, la reĝinon...

Ĉu povas peko revi pri pardono,

Dum restas la akiro de la peko?

Sur la maljustaj vojoj de la tero

Per sia oro ofte peka mano

Haltigi povas manon de la juĝo

Kaj per la fruktoj de l’ farita krimo

Aĉeti la favoron de la leĝo,—

Sed tie supre estas ja alie!

Ne helpos tie lerta artifiko,

Tie la far’ aperas tute nuda,

Ni mem al la farita krimo devas

Ateston tie meti en la buŝon.

Nu, kio al mi restas? Pentofaro?

Jes, kion do ne povas pentofaro?

Sed se eĉ pentofari ni ne povas?

Ho, ve! mizero! ho, vi, mia brusto,

Vi, nigra, vi, malluma kiel morto!

Anim’, kiu batalas liberiĝi

Kaj ĉiam pli enrampas en la marĉon!

Ho, helpu min, anĝeloj, en la provo!

Ho, fleksu vin, genuoj neflekseblaj!

Malmola mia koro, vi moliĝu

Simile al infano ĵus naskita!

Ho, eble Dio volos min pardoni!

(Li en angulo metas sin sur la genuojn.)

(Hamleto venas.)

HAMLETO

Nun estas tre facile tion fari;

Li preĝas; nun mortigi lin... sed tiam

Li iros en ĉielon! Kaj ĉu tion

Mi povus nomi venĝo? Malnoblulo

Mortigis mian patron, kaj por tio

Mi, sola filo de la mortigito,

En la ĉielon en minut’ de preĝo

La mortiginto sendos! Tio estus

Ne venĝo, sed komplezo kaj bonfaro.

De l’ tero li forigis mian patron

Post festenad’, en mezo de la pekoj,

Kaj kun la tuta pezo de la pekoj

La malfeliĉa vagas nun sub tero,—

Kaj la krimulon mi nun volas kapti

En la minuto de la sankta preĝo

Kaj puran, pian sendi lin al Dio!

Ĉu tio estos venĝo? Ne, ho ne!

Ripozu, mia glavo! Mi vin tiros

En temp’ alia, pli terure bati!

En malsobrec’, en dormo, en kolero,

En la malpiaj ĝojoj de la lito,

En ofendado de Dia nomo—

Mi tiam lin ekkaptos, tiam, glavo,

Trapiku lin, ke li momente falu

Kaj en plej nigra stato la animo

En la inferon flugu sen pardono!

Patrino min atendas,—dume vivu,

Sed al la morto vi jam apartenas. (Foriras.)

REĜO (sin levante).

La vortoj flugas,—sed la pensoj sidas!

Senpensaj vortoj Dion ne atingos!

SCENO IV

Ĉambro de la reĝino. La reĝino kaj Polonio.

POLONIO

Li baldaŭ venos. Estu pli severa,

Vi diru, li petolas tro sovaĝe,

Vi diru, ke nur petegado via

Apenaŭ kvietigis la koleron

De l’ reĝo. Mi nun tie ĉi min kaŝos.

Mi petas, ne indulgu lin!

HAMLETO (post la sceno).

Patrino!

REĜINO (al Polonio).

Jam al mi fidu, ne maltrankviliĝu.

Mi scios kion diri. Nun foriru:

Li venas. (Polonio sin kaŝas.)

HAMLETO (eniras).

Nu, patrino, kio estas?

REĜINO

Hamleto, vi ofendis vian patron.

HAMLETO

Patrino, vi ofendis mian patron.

REĜINO

Vi paroladas, kiel frenezulo.

HAMLETO

Vi paroladas, kiel senkorulo.

REĜINO

Kion vi diras!

HAMLETO

Kion vi deziras?

REĜINO

Ĉu vi forgesis, kiu estas mi?

HAMLETO

Ho ne, mi ĵuras, mi ĝin ne forgesis!

Vi estas la reĝino, la edzino

De l’ frat’ de via edzo kaj—mi devas

Konfesi—ankaŭ la patrino mia.

REĜINO

Nu, do aliaj faru vin prudenta! (Volas iri).

HAMLETO

Ne, vi ne iros! Sidu! Mi ne lasos

Vin iri, antaŭ ol mi al vi montros,

Spegulon tian, kie vi ekvidos

La plej profundan vian internaĵon.

REĜINO

Ha, kion vi intencas! Ĉu vi volas

Mortigi min! He, helpon! helpon!

POLONIO (post la tapiŝo).

Helpon!

HAMLETO

Kio sin movis? Rato?

(Ekbatas per la glavo en la tapiŝon.)

Ha, mi vetas,

Ĝi plu ne vivas!

POLONIO (post la tapiŝo).

Ho, mi mortas! Helpu!

(Falas kaj mortas.)

REĜINO

Ho ve! Kion vi faris!

HAMLETO

Mi ne scias.

Ĉu ne la reĝo? (Eltiras Polonion el post la tapiŝo.)

REĜINO

Kia sanga faro!

HAMLETO

Jes, sanga faro, preskaŭ tiel same

Terura, kiel reĝon formortigi

Kaj edziniĝi kun la frato lia.

REĜINO

Mortigi reĝon?

HAMLETO

Jes, mi tiel diris.

(Al Polonio)

Kaj vi, mizera malsaĝul’, adiaŭ!

Mi prenis vin por iu pli merita.

Vi vidas, tro fervori ofte estas

Danĝere! (Al la patrino) Nu, ne rompu viajn manojn!

Sidiĝu, trankviliĝu, mi komencos

Rompadi vian koron, se ĝi estas

Ankoraŭ penetrebla, se ankoraŭ

Kutimoj la malbonaj ĝin ne tute

Ŝtonigis kaj al sento kaj prudento

Ankoraŭ iom estas ĝi venebla.

REĜINO

Kion mi faris, ke vi min atakas

Kun tia krueleco?

HAMLETO

Tian faron,

Per kia modesteco ĉion perdas,

La virt’ fariĝas hipokrita vorto,

Senkulpa amo perdas sian rozon

De l’ bela frunto kaj ulcerojn montras,

La sanktan ĵuron de edzino faras

Similan al la ĵuroj de ludistoj;

Ĝi el la korpo de plej sankta ligo

Elŝiras la animon; el la leĝo

Ĝi faras senenhavan vortparadon.

De la ĉielo la vizaĝo flamas,

La tuta tero ploras kaj malĝojas

Pro via faro, kvazaŭ devus veni

La lasta juĝo.

REĜINO

Ve! Pri kia faro

Vi kontraŭ mi tielajn tondrojn ĵetas?

HAMLETO

Rigardu do! Jen pendas du portretoj;

Du fratoj,—sed egalaj? Jen, rigardu:

Kiela ĉarmo kuŝas sur la brovoj!

Kun belaj haroj, kvazaŭ Apolono,

Kun alta frunto, kvazaŭ Jupitero,

Okul’ de Mars’, ordona kaj minaca,

Majesta aglo, kiu alte flugas

En la plej puraj sferoj de l’ aero;

Sur lin sigelon metis ĉiu dio,

Por krei idealon por la homoj,—

Li estis via edzo.—Nun rigardu

Portreton duan: via nuna edzo,

Putraĵo, mortiginta la unuan...

Ĉu havas vi okulojn? Vi forlasis

Herbejon verdan de la bela monto

Kaj serĉas manĝon en la putra marĉo?

Ĉu havas vi okulojn? Vi ne diru,

Ke tio estis am’! En via aĝo

La sango plu ne bolas, sed atendas,

Ne rapidante, juĝon de la saĝo.

Kaj kia estis la kompara juĝo?

Ne estas vi sensenca, ĉar alie

Nenion vi decidus; sed la senco

En vi sendube tute malsaniĝis,

Ĉar eĉ freneza tie ne erarus.

Neniam la frenezo tiel juĝis

La saĝon, ke en ĝi ne restu guto

Da konsidero por komparo tia.

Kia demono tiel vin delogis?

Vidado sen palpado aŭ palpado

Sen rigardado, aŭ orelo sola

Sen mano kaj okulo, aŭ flarado

Sen ĉio,—eĉ partet’ de vera sento

Neniam donas tian rezultaton,

Ho, honto, kie estas via ruĝo?

Se la infer’ sovaĝa povas boli

En membroj de grandaĝa matronino,

Ho tiam ĉasto de juneco flama

Disfluidiĝu kiel vaks’ en fajro!

Ne diru „honto!“ kiam juna sango

Malĉaste bolas: frosto mem ja brulas,

La volon ja delogas la prudento...

REĜINO

Hamleto, ne parolu plu! Vi turnas

Okulojn miajn rekte al la koro,

Kaj tie mi makulojn nigrajn vidas,

Tre nigrajn.

HAMLETO

Jes, por vivi en la ŝvito

De abomena lito, en putraĵo

Sin brogi, en la nesto malbenita...

REĜINO

Ho, ne parolu plu! Kiel ponardo

En min penetras ĉiu vorto!

Ne plu, Hamleto kara!

HAMLETO

Fripon’ kaj mortigisto; simpla sklavo;

Li ne posedas eĉ la milan parton

Da indo de l’ estinta via edzo;

Kronita arlekeno; li, ŝtelisto,

Malice kaj mallaŭte ŝtelis for

La kronon kaj ĝin kaŝis en la poŝon...

REĜINO

Ho, haltu! (Aperas la spirito sen armaĵo.)

HAMLETO

Ĉifonaĵo, sed ne reĝo!

(Li ekvidas la spiriton.)

Ho, savu min, anĝeloj de l’ ĉielo,

Flugilojn viajn super mi etendu!

Spirito nobla, kion vi deziras?

REĜINO

Ho ve! li freneziĝis!

HAMLETO

Ĉu vi venas

Riproĉi vian filon sendecidan,

Ke li la tempon kaj pasion perdas

Kaj ke ĝis nun ankoraŭ li ne venĝis?

Ho, diru!

SPIRITO

Ne forgesu! Mi intencas

En vi subteni forte la decidon.

Sed vidu, kiel forte malespero

Dispremis la patrinon vian; helpu

Al ŝi en malfacila batalado

Kun ŝia propra koro kaj animo.

Ju pli malforta korpo, des pli forte

Suferas la animo. Iru!

HAMLETO (al la reĝino.)

Kio

Al vi fariĝis?

REĜINO

Kio al vi estas?

Vi la okulojn ien forte turnis

Kaj kun l’ aer’ senkorpa nun parolis?

L’ animo via brilas el l’ okuloj,

Kaj viaj haroj sin subite levis

Simile al dormanta soldataro

Vekita per la son’ de bataliloj!

Ho, kara mia filo, trankviligu

Per pacienc’ la flamon de la sentoj!

Sur kion vi rigardas nun?

HAMLETO (al la reĝino.)

Sur lin?

Sur lin! Sur lin! Rigardu, kiel pala

Li staras! Malfeliĉa lia vido

Eĉ al la ŝtonoj povus doni sentojn!

(Al la spirito)

Ne rigardadu al mi tiel plende,—

Agadon mian akran ĝi moligus:

Anstataŭ sango eble fluus larmoj.

REĜINO

Al kiu vi parolas?

HAMLETO

Vi ne vidas?

REĜINO

Nenion, kvankam ĉio estas luma.

HAMLETO

Kaj vi nenion aŭdis?

REĜINO

Ne, nenion.

HAMLETO

Rigardu tien! Li jam volas iri!

La patro mia, kvazaŭ tute viva!

Ha, vidu, li foriras tra la pordo! (La spirito foriras.)

REĜINO

Ĝi estas frukto de l’ imago via;

La cerbo ofte vidas nur delirojn.

HAMLETO

Deliroj? Tamen vidu, mia pulso

En takto batas, tute kiel via,

Kaj kantas tiel same tute sane.

Ĝi ne deliro estis. Ekzamenu,

Kaj mi ripetos ĉion vort’ laŭ vorto,—

Ĉu deliranto tion povus fari?

Patrino! Pro la savo de l’ animo

Ne hipokritu, ke deliro mia

Parolas nun kaj ne la krimo via!

La falsa ŝmiro kovros la makulon

Ekstere, sed interne en la koro

Des pli atakos tiam la malbono.

Konfesu al ĉielo vian pekon,

La faritaĵon pentu kaj evitu

Estontajn pekojn. La venenan herbon

Ne sterku, ke ĝi pli ankoraŭ kresku!

Pardonu al mi nunan mian virton;

Ĉar nun en la malpia nia tempo

La virto devas peti de malvirto

Pardonon kaj rampante eĉ petegi,

Ke ĝi permesu bonon al ĝi fari.

REĜINO

Hamleto! Vi distranĉas mian koron!

HAMLETO

Forĵetu ĝian parton makulitan

Kaj pure vivu kun la dua parto.

Adiaŭ! Sed evitu vi la liton

De mia onklo, penu esti virta,

Se eĉ la virto estos ne el koro.

Kutimo, la demono, pereigas

La lastan senton en la malbonulo,

Sed en direkto bona la demono

Turniĝi ofte povas en anĝelon:

El la ekzercoj de la bonaj faroj

Li povas fari oportunan veston.

Sindetenado en l’ unua nokto

Alportas facilecon por la dua;

La tria estos jam des pli facila;

Ĉar ekzercado povas preskaŭ ŝanĝi

Eĉ la naturon mem; ĝi la diablon

Aŭ humiligas, aŭ lin plifortigas.

Ankoraŭ unu fojon—bonan nokton!

Kaj benu min, se vi ankoraŭ mem

Deziras havi benon de l’ ĉielo.

(Montrante sur Polonion). Ha, tiun ĉi sinjoron mi domaĝas.

Ĉiel’ decidis puni min per li

Kaj lin per mi; mi estis por li vipo,—

Sed mi servanto ankaŭ por li estos.

Por li mi zorgos kaj por lia morto

Respondos mi. Adiaŭ, bonan nokton!

La sola amo faris min kruela;

Malbona estas la komenco,—poste

Ankoraŭ io pli malbona venos...

Ankoraŭ unu vorton!

REĜINO

Kion fari?

HAMLETO

Ne tion, kion mi al vi parolis.

La bela reĝo vin denove tenu

En siaj brakoj kaj karese pinĉu

Al vi la vangojn, nomu vin kateto;

Por kelke da adultaj dolĉaj kisoj,

Por ludo per la malbenitaj fingroj

En via nuko vi al li malkovru

La tutan veran staton, ke mi estas

Freneza ne en vero, sed nur ŝajne,

El ruzo. Estus certe tute bone,

Ke vi al li raportu tuj pri ĉio.

Ĉar kia do reĝino, bela, ĉasta

Kaj saĝa volus kaŝi al la bufo,

Al la vesperto tiajn gravajn faktojn?

Ne, ne! Kovrilon de la korbo levu,

Ellasu la birdetojn kaj, simile

Al la simio, rampu mem internen,

Por fari provojn, kaj en la kaptilo

Vi poste perdu vian propran kapon.

REĜINO

Ne, estu tute certa! Se la vortoj

Prezentas spiron kaj la spiro vivon,—

Mi pli ne havas vivon, por elspiri

Parolon vian.

HAMLETO

Mi Anglujon iras;

Ĉu vi jam scias?

REĜINO

Ha, jes, mi forgesis.

Ĝi estas jam afero decidita.

HAMLETO

Jam la leteroj estas sigelitaj;

Amikoj du, al kiuj mi konfidas

Precize tiel, kiel la lacertoj,

Ricevis komision kunveturi,

Kiel heroldoj, por al mi la vojon

Al la kaptilo ebenigi. Bone!

Amuzo estos, kiam la ministo

Per forto de la propra sia pulvo

En la aeron flugos; kontraŭ minoj

Mi faras minojn iom pli profundajn,

Mi eksplodigos ilin ĝis la luno.

Ho, estas tre amuze vidi, kiel

Du ruzoj reciproke sin renkontas.

(Levante la korpon de Polonio.)

Kaj vi, sinjor’, al mi klopodon faras;

Mi trenos vin en plej proksiman ĉambron.

Patrin’, adiaŭ! Bonan al vi nokton!

La kortegano tie ĉi nun estas

Silenta kaj sekreta serioze,

Li, kiu tiom amis babiladi!

Nu, venu do, mi kaŝos vin, amiko,

Patrino, bonan nokton!

(Ili disiras. Hamleto trenas kun si la korpon de Polonio.)

Explore with AITake your curiosity a little further.

Reading settings