C (continued 2)
Reading edition
Crony, n. [cróni] Compinche, camarada. Kalaguyop, kasama.
Crook, n. [cruc] Gancho; garfio. Kalawít; tagâ.
Crook, v. [cruc] Encorvar, torcer. Baluktutin.
Crooked, adj. [crúked] Corvo, torcido. Baluktot.
Crop, n. [crop] Buche de ave; cosecha. Balunbalunan; ani, inani, ginapas.
Crop, v. [crop] Segar ó cortar las mieses ó yerba. Umani, gumapas.
Crosier, n. [cródcher] Cayado ó báculo pastoral de obispo. Tungkod ng̃ obispo.
Cross, adj. [cros] Contrario, opuesto; enojado, enfadado. Kalaban, katalo; galít, mabigat ang loob, masamâ ang loob.
Cross, n. [cros] Cruz; peso, carga, trabajo; pena, afliccion. Krus; pasan, hirap; dalamhatì.
Cross, v. [cros] Atravesar, cruzar; señalar con la señal de la cruz. Magbagtas, manahak; mag-antandâ.
Cross-armed, adj. [cros-armd] El que tiene los brazos cruzados. Nakahalukipkip.
Cross-bar, n. [crós-bar] Travesaño. Anamán.
Cross-bow, n. [crósbo] Ballesta. Panà.
Cross-examination, n. [cros-eksaminéciœn] Repregunta á un testigo. Pagtatanong sa saksí.
Cross-examine, n. [cros-eksámin] Repregunta á un testigo. Tanung̃in ang saksí.
Cross-eyed, n. [crós-aid] Bizco, bisojo. Dulíng, sulimpat.
Cross-grained, adj. [crósgrend] Perverso, intratable. Balakyot, swail.
Crossing, n. [crósing] Cruzamiento de dos vias. Pagkakakurus ng̃ dalawang daan.
Crossly, adv. [crósli] Contrariamente. Patiwalî, pasalung̃at, may kasung̃itan.
Crossness, n. [crósnes] Enfado, enojo. Gálit, bigat ng̃ loob, kasung̃itan.
Crosspurpose, n. [cróspœrpœs] Disposicion contraria. Pasiyang tiwalî.
Cross question, v. [crós-cuestiœn] Repreguntar á un testigo. Tanung̃in ang isang saksí.
Crossroad, n. [crósrod] Cruzamiento de dos caminos. Pagkakakurus ng̃ dalawang daan.
Cross-timber, n. [crós-timber] Travesaño. Anamán, barakilan.
Crossway, n. [cróswe] Camino de travesía. Daang bagtasan, daang pasihará.
Crotch, n. [crotch] Gancho, corchete. Gancho, pangkawing.
Crotchet, v. [cróchet] Corchar. Gumanchillo.
Crouch, v. [cráutch] Agacharse. Yumukô; yumukod.
Croup, n. [crup] Obispillo ó rabadilla de ave; el trasero de una persona. Ang butong likod ng̃ ibon; ang likuran ninoman.
Crow, n. [cro] Cuervo. Uwak.
Crow, v. [cro] Cantar el gallo. Tumilaok.
Crowbar, n. [cróbar] Barreta. Bareta.
Crowd, n. [cráud] Tropel, gentío, turba, muchedumbre. Bunton ng̃ tao, kakapalán ng̃ tao, karamihan, siksikan ng̃ tao.
Crowd, v. [cráud] Amontonar, atestar; apiñarse. Mábunton, magkarami; magkasiksikan ang tao.
Crown, n. [cráun] Corona; premio. Putong, korona; gantingpalà.
Crown, v. [cráun] Coronar; recompensar. Magputong ng̃ korona, magbigay ng̃ gantingpalà.
Crucial, adj. [criúcial] En forma de la cruz, crucial. Anyong kurús, tila kurús.
Crucible, n. [criúsibl] Crisol. Pangpatunaw.
Crucifix, n. [criúcifics] Crucifijo. Larawan ng̃ Pg. Jesu-Kristo na nakapakò ng̃ padipa sa kurús.
Crucifixion, n. [criusifícciœn] Crucifixion. Pagpapakò ng̃ padipa sa kurús.
Crucify, v. [criúsifay] Crucificar. Magpakò ng̃ padipá sa kurús.
Crude, adj. [criúd] Crudo. Hilaw, bubót.
Crudely, adv. [criúdli] Crudamente. May kahilawán; may kabubután.
Crudeness, n. [criúdnes] Crudeza. Kahilawan, kabubután.
Crudity, n. [criúditi] Crudeza. Kahilawan, kabubután.
Cruel, adj. [criú-el] Cruel, inhumano. Mabagsik, malupit, tampalasan, balakyot.
Cruelly, adj. [criú-eli] Cruelmente, inhumanamente. May kabagsikan, kalupitlupit, may pagkatampalasan.
Cruelty, n. [criúelti] Crueldad. Kabagsikan, kalupitan, katampalasanan, kabalakyutan.
Cruet, n. [criúet] Vinagrera. Lalagyan ng̃ sukà.
Cruise, n. [criúz] Jicara ó taza pequeña; corso. Munting tasa; panghuhuli ng̃ mg̃a tulisang dagat.
Cruise, v. [criúz] Piratear. Manulisan sa dagat.
Cruiser, n. [criúzer] Crucero. Sasakyang-dagat na pangdigmà.
Crum, n. [cram] Miga. Mumo, butil, munting putol.
Crumb, n. [cram] Miga. Mumo, butil, munting putol.
Crumble, v. [crambl] Desmigajar, desmenuzar. Pagputolputulin ng̃ mumuntî, gutayin, humimay, lumagas.
Crummy, adj. [crámi] Blando, tierno. Malambot.
Crumple, v. [crampl] Arrugar. Mang̃ulubot.
Crunch, v. [cranch] Mascar haciendo ruido. Ng̃umasab.
Cruor, n. [criúor] Cruor, sangre coagulada. Dugong namuô.
Crupper, n. [crápœr] Grupa. Batikola.
Crusade, n. [criésed] Cruzada. Ang malaking pakikidigma ng̃ hukbong kristyano noong araw laban sa mg̃a moro.
Cruset, n. [criúset] Crisol de orifice ó platero. Ang ipinangtutunaw ng̃ mg̃a platero.
Crush, n. [crœsh] Colision, choque. Bunggô, banggâ, umpog.
Crush, v. [crœsh] Apretar, oprimir. Higpitan; uminis, pumighatì; diinan, pisain.
Crust, n. [crœst] Costra; corteza. Upak, balat.
Crusty, adj. [crásti] Costroso. Maupak, mabalat.
Crutch, n. [cretch] Muleta. Tungkod.
Cry, n. [cray] Alarido, grito; llanto. Sigaw, hiyaw, iyak, tang̃is.
Cry, v. [cray] Gritar, vocear; llorar. Sumigaw, humiyaw; umiyak, tumang̃is.
Crypt, n. [cript] Bóveda subterranea. Bóbeda sa ilalim ng̃ lupà.
Crystal, n. [cristal] Cristal. Kristal, bubog.
Crystalline, adj. [crístalain] Cristalino. Parang kristal, parang bubog.
Crystallize, v. [crístalaiz] Cristalizar. Gawíng parang kristal ó bubog; liwanagan.
Cub, n. [kœb] Cachorro de la osa. Batang oso.
Cub, v. [kœb] Parir [la osa]. Mang̃anak ang oso.
Cube, n. [kiub] Cubo. Kubo, tangkalag.
Cubic, adj. [kiúbik] Cúbico. Nauukol sa kubo.
Cubit, n. [kiúbit] Codo. Isang siko.
Cucumber, n. [kiúcœmbœr] Pepino. Pepino.
Cud, n. [kœd] Panza; primer estómago de los rumiantes. Sikmurà ng̃ mg̃a hayop na umuung̃al.
Cuddle, v. [kadl] Agacharse. Yumukod, yumukô.
Cudgel, n. [kádchel] Garrote ó palo. Panghampas, pamalò; pangbugbog.
Cudgel, v. [kádchel] Apalear. Humampas, pamalò, bumugbog.
Cue, n. [kiu] Cola. Buntot.
Cuff, n. [kœf] Puñado, manotada ó bofeton; vuelta de manga de vestido. Suntok; manggás.
Cuff, v. [kœf] Dar de puñadas. Sumuntok, manuntok.
Culinary, adj. [kiúlineri] Culinario, lo perteneciente á la cocina. Nauukol sa kusinà.
Cull, v. [kœl] Escoger, elegir. Pumilì, humirang.
Cully, n. [kéli] Bobo. Ung̃ás.
Culm, n. [kœlm] Carbon de piedra en polvo. Uling na bató na durog.
Culminate, v. [kélminet] Culminar. Mápataas sa kataastaasan.
Culpability, n. [kœlpabíliti] Culpabilidad. Sala, kasalanan.
Culpable, adj. [kélpabl] Culpable, criminal. Salarín, makasalanan.
Culprit, n. [kélprit] Reo culpado, criminal. Ang may sala ó kasalanan.
Cultivate, v. [kéltivet] Cultivar, labrar. Luminang, bumukid, bumungkal ng̃ lupà.
Cultivation, n. [keltivécion] Cultivacion; cultivo. Paglinang, pagbukid, pagbungkal ng̃ lupà.
Cultivator, n. [kéltivetor] Cultivador. Manglilinang, mangbubukid, mangbubungkal ng̃ lupà.
Culture, n. [kúlchur] Cultura. Pagpapainam ng̃ lupà; pagpapatalino sa tao.
Cumber, v. [kámber] Embarazar, estorbar; impedir, incomodar. Humadlang, humalang, pumigil.
Cumbersome, adj. [kámbersam] Engorroso, embarazoso, pesado, fastidioso, molesto. Nakakaabala, nakayayamot, nakaiinip.
Cumbrance, n. [kámbrans] Carga, peso, obstáculo, molestia. Pasan, hadlang, abala, ligalig, bagabag.
Cumulate, v. [kiúmiulet] Acumular, amontonar. Magbunton, magsalansan, mag-ipon.
Cumulative, adj. [kiúmiuletiv] Cumulativo. Náibubunton, náisasalansan, naiipon.
Cunning, adj. [káning] Experto; astuto, sutil. Bihasá, matalinò; tuso, switik.
Cunning, n. [káning] Habilidad, destreza; astucia, sutileza. Kakayahan, kaliksihan, katalinuan; katusuhan; kaswitikan.
Cup, n. [cap] Copa, taza. Kopa, tasa.
Cupbearer, n. [kápbirer] Copero. Tagapagdalá ng̃ kopa ó tasa.
Cupboard, n. [kábord] Armario ó alacena. Páminggalan.
Cupidity, n. [kiupíditi] Concupiscencia. Háng̃aring mahalay ng̃ katawan.
Cur, n. [kær] Perro de mala ralea; villano. Asong walang kabuluhan; hamak.
Curable, adj. [kiúrabl] Curable. Magagamot, mapagagalíng.
Curate, n. [kiúret] Cura, párroco. Kura, parè.
Curative, adj. [kiúretiv] Curativo. Nakagagamót, nakagagalíng.
Curator, n. [kiurétor] Curador; guardian. Manggagamot; katiwalà ng̃ yama’t pag-aarì ng̃ iba.
Curb, n. [kærb] Freno, restriccion. Pamigil, pangpigil.
Curb, v. [kærb] Refrenar, contener. Pumigil; pigilin.
Curd, n. [kærd] Cuajada, requeson. Gatas na pinapamuô.
Curd, v. [kærd] Cuajar, coagular. Pamuuin, palaputing maigi.
Curdle, v. [kárdl] Cuajarse, coagularse; cuajar, coagular. Mamuô, lumapot; pamuuin, palaputing maigi.
Cure, n. [kiur] Cura, remedio, medicamento. Gamot, kagamutan, lunas.
Cure, v. [kiur] Curar, sanar. Gumamot, magpagaling.
Curfew, n. [kárfiu] Guardafuego, tapador de chimenea. Panakip sa apoy; takip ng̃ chimenea.
Curiosity, n. [kiuriósiti] Curiosidad. Ang kinátatang̃ahan; kulukutí.
Curious, adj. [kiúrios] Curioso. Masinop, mainam.
Curl, n. [kærl] Rizo de pelo. Kulot ng̃ buhok.
Curl, v. [kærl] Rizar ó encrespar el pelo. Kulutín ang buhok.
Curling-iron, n. [kærling-áirn] Escrespador. Pang̃ulót, pangkulot.
Curling-tongs, n. [kærling-tongz] Encrespador. Pang̃ulot, pangkulot.
Curly, adj. [kérli] Rizado. Kulót.
Curmudgeon, n. [kár-mádchen] Hombre tacaño, mezquino. Maramot, makimot.
Currency, n. [kárrensi] Circulacion, valor corriente de alguna cosa. Salaping karaniwan, halagang tanyag.
Current, adj. [kárrent] Corriente, comun; general, pasable. Karániwan, lakad.... ng̃....
Current, n. [kárrent] Corriente. Agos.
Curry, v. [kár-ri] Zurrar, almohazar. Linisin ang kabayo.
Curry-comb, n. [kárri-com] Almohaza. Panglinis ng̃ kabayo.
Curse, n. [kars] Maldicion; imprecacion.. Sumpâ; tung̃ayaw, lait.
Curse, v. [kars] Maldecir; imprecar, blasfemar. Sumumpâ, manumpâ; tumung̃ayaw, lumait.
Cursed, adj. [kársed] Maldito, aborrecible, malvado. Sinumpâ, hamak, kapootpoot.
Cursory, adj. [kársori] Precipitado, inconsiderado. Mádalîan, biglâ, pabayà.
Curt, adj. [kært] Sucinto. Maiklî.
Curtail, v. [kartél] Cortar, abreviar. Paikliin, iklian.
Curtain, n. [kárten] Cortina; telon en los teatros. Tabing, kortina; telon sa palabas dulaan.
Curtain, v. [kárten] Proveer con cortinas. Magtabing; lagyan ng̃ tabing.
Curtsy, n. [kértsi] Saludo á una mujer. Batì ó yukod sa isang babae.
Curvated, adj. [kárvated] Corvo, encorvado. Baluktot, balikucô.
Curvation, n. [karvécion] Encorvadura. Pagkabaluktot, pagkabalikukô.
Curvature, n. [kérvechiur] Curvatura. Kabaluktutan.
Curve, adj. [karv] Corvo, torcido. Baluktot, balikukô.
Curve, n. [karv] Corva. Alak-alakán.
Curve, v. [karv] Encorvar. Bumaluktot.
Curvity, n. [kárviti] Curvatura. Kabaluktutan.
Cushion, n. [cúshon] Cojin, almohada. Úpuan ó sandalan na unan.
Cuspidal, adj. [késpidal] Puntiagudo. Matulis ang dulo.
Custard, n. [kástard] Natillas. Lechelan.
Custodian, n. [kustódian] Custodio. Bantay, tanod.
Custody, n. [kústodi] Custodia, cuidado. Pagbabantay, pag-iing̃at.
Custom, n. [kástam] Costumbre, uso; derechos de aduana. Ugalì, kaugalian, asal, kaasalan; sing̃il ng̃ aduana.
Custom, v. [kástam] Pagar los derechos de aduana. Magbayad ng̃ sing̃íl ng̃ aduana.
Customary, adj. [kástameri] Usual, acostumbrado, ordinario. Kaugalian, karaniwan.
Customer, n. [kástamer] Parroquiano. Sukì.
Custom-house, n. [kástamjaus] Aduana. Adwana.
Cut, n. [kat] Corte, tajada. Putol, hiwà, gilit.
Cut, v. [kat] Cortar, hender, partir. Pumutol, humiwà, gumilit.
Cutaneous, adj. [kiuténies] Cutáneo. Nauukol sa kutis.
Cuticle, n. [kiúticl] Cutícula, epidérmis. Balok.
Cutlass, n. [kátlas] Espada ancha, alfanje. Isang urì ng̃ tabak.
Cutler, n. [kátler] Cuchillero. Ang nagbibilí ng̃ mg̃a kasangkapang panghiwà, panggupit, ibp.
Cutlery, n. [kátleri] Cuchillería. Mg̃a kasangkapang panghiwà.
Cutlet, n. [kátlet] Chuleta. Limpak na karné.
Cutter, n. [káter] Cortador. Tagahiwà.
Cutthroat, n. [kát-zrot] Asesino. Mámamatay-tao.
Cutting, n. [kátting] Cortadura. Paghiwà, pagputol, paggilit.
Cycle, n. [sáicl] Periodo de tiempo. Sanggayong panahon.
Cyclone, n. [sáiclon] Tempestad. Bagyó, búhawi.
Cylinder, n. [sílinder] Cilindro. Bilog.
Cylindric, adj. [silíndric] Cilíndrico. Mabilog.
Cylindrical, adj. [silíndrical] Cilíndrico. Mabilog.
Cymbal, n. [símbal] Címbalo. Símbalo.
Cynic, n. [sínic] Cínico. Taong masung̃it.
Cynical, adj. [sínical] Cínico. Masung̃it.
Cyon, n. [sáion] Verdugo. Berdugo.
Czar, n. [zar] Zar. Harì sa Rusya.
Czarina, n. [zarína] Zarina. Reyna sa Rusya.
Czarowitz, n. [zarówits] Hijo Primogenito del Zar. Pang̃anay ng̃ harì sa Rusya.