Fritz Reuter: Woans ick tau ’ne Fru kamm.

Mit freundlicher Erlaubnis der Verlagsbuchhandlung abgedruckt aus dem 3. Bande der „Sämmtlichen Werke“ von Fritz Reuter (Wismar: Verlag der Hinstorffschen Hofbuchhandlung, 1902).

Woans ick tau ’ne Fru kamm.[1]

Ick was mit de Wil[5] en ollen Knaw’[6] worden, ick was in de Welt ’rümme schält[7] worden, hir hen un dor hen, ick hadd minen Kopp[8] männigmal[9] up en weiken Pähl[10] leggt[11] un männigmal up en Bund Arwtstroh;[12] äwer as ick öller[13] würd, geföll[14] mi dat Arwtstroh lang’ nich mihr so gaud[15] as in mine twintiger Johren,[16] denn wer in sin Kinnerjohren girn gele Wörteln ett,[17] versmad’t[18] dorüm in sinen Öller[19] grad keinen Gaus’braden.[20] — De Lüd’ säden:[21] „Frigen“,[22] un ick säd: „Bedenken“, un gung[23] üm den heiligen Ehestand herümmer, as de Voß[24] üm de Gaus’bucht,[25] un dacht: „Hewwen müggst[26] du woll ein’! ’Rin kümmst[27] du dor sacht ok![28] äwer wenn du s’ di irst[29] upsackt[30] hest, kümmst du denn[31] ok wedder ’rute?“[32] — Wenn ick denn äwer wedder an den Gastwirt sinen ewigen Swin- un Hamel-Braden[33] dacht, un dat dat in mine Stuw’[34] utsach,[35] as up de leiwe[36] Gottesird’[37] vör den irsten[38] Schöpfungsdag, un dat mi de ein oll ßackermentsche Knop[39] ümmer afret,[40] denn säd ick: „Frigen“, un denn säden de dummen Lüd’ wedder: „Bedenken“. So satt[41] ick denn ümmer twischen Bom un Bork;[42] un de bedenklichen Johren fungen all an,[43] mi gris[44] äwer den Kopp tau wassen,[45] dunn stah[46] ick mal an ’n Aben[47] un heww mi ’ne Pip[48] Tobak anstickt[49] un kik[50] in ’t Weder.[51]

De Snei[52] fisselt[53] so sachten von den Hewen dal,[54] buten[55] is dat so still, kein Wagen is tau hüren,[56] blot[57] in de Firn[58] klingelt en Släden,[59] un mi ward gor tau einsam tau Maud,[60] un dortau is ’t heilig Christabend. — As ick noch so stah un verluren dörch de Ruten[61] kik, tuckt[62] min Schauster[63] Linsener mit en Handsläden vull Holt[64] vör sine Dör,[65] wat hei sick in den Stadtholt sammelt hett, un baben[66] up den Släden liggt[67] en gräunen[68] Dannenbusch. „Nu kik den Racker!“ segg[69] ick. „Hei sall mi dat anner Por Stäweln[70] maken,[71] un hei karjolt[72] tau Holt! Likdürn[73] hett hei mi all anschaustert, ick lat[74] bi den Kirl[75] nich länger maken!“ — So stah ick denn noch ’ne Wil,[76] un dat schuddert[77] mi denn dörch de Glieder un gruselt mi den Puckel dal, un ick segg tau mi: „Natürlich!“ segg[78] ick. „En Snuppen,[79] en dägten[80] Snuppen! Un worüm ok nich? De Stäweln sünd intwei,[81] un mit de Wull,[82] de ick Fru Bütow’n gewen heww, stoppt sei ehr eigen Strümp, un min hewwen keinen Bodden.[83] All’ns in de Welt geiht[84] natürlich tau.“ — So stah ick, bet[85] dat düster[86] ward, un as ick Licht ansticken will, kann ick ’t Füertüg[87] nich finnen,[88] un as ick ’t funnen[89] heww, will de Lamp’ nich brennen: Fru Bütow’n hett den Dacht[90] nich putzt, un as ick t’ Ding kümmerlich in den Tog[91] heww, geiht s’ mi snubbs vör de Näs’[92] ut, Fru Bütow’n hett kein Öl upgaten.[93] In so ’ne Umstänn’[94] is dat schön, wenn Einer glik[95] tau Hand is, den man düchtig utschellen[96] kann; ick hadd äwer Keinen tau Hand, un wat süll ick dauhn?[97] Ick kek[98] also wedder ut dat Finster.

Bi de Schausterlüd’ was dat hell worden, un in de Stuw’ was dat en lustig Lewen un en Juchen: äwer seihn künn[99] ick nicks, denn de Gardinen wiren tautreckt.[100] „Nu kik den Schauster!“ säd ick. „Ordentlich Gardinen!“ — Ick hadd kein Gardinen, Fru Bütow’n verstunn[101] sick nich up Gardinen; sei hadd mi in de irste Tid[102] mal weck anbünzelt,[103] de segen ut as[104] ‚unnen nicks un baben nicks‘[105] un ick hadd s’ afreten,[106] as mi de Lüd’ frogen,[107] ob ick an min Finster Kinnerhemden drögen let.[108] Natürlich argert ick mi denn nu äwer den Schauster: de Kirl makt[109] mi min Stäweln nich un wull lewen,[110] as en Graf, un ick satt in ’n Düstern ahn[111] Gardinen un mit en Snuppen in den Liw’.[112] Ick mak mi denn up de Bein’ un gah äwer de Strat[113] un denk: „Täuw![114] Sallst[115] den Kirl en düchtigen Zopp maken!“[116]

As ick in de Stuw ’rin kamm,[117] stunn[118] en Dannenbom[119] up den Disch, un Lichter brennten doran, un den Schauster sin Körling un sin Krischäning[120] hadden ’ne Fläut[121] un ’ne Trumpet un makten Musik dortau,[122] un dat Juchen un Krischen[123] besorgte den Schauster sin lütt Mariken,[124] de mit de Hänn’[125] nah de Lichter ampelte un mit de Beinen up ehr Mutter ehren Schot[126] ’rüm stangelte, denn sei was noch nich gangbor.[127] De Schausterfru hadd dat Spinnrad bi Sid sett’t,[128] sick ’ne ’reine Schört[129] vörbunnen[130] un ehren sünndagschen Dauk[131] ümslagen[132] un hadd en sünndagsch Gesicht upsett’t, lachte de Gören[133] an un wischte lütt Mariken den Mund af, wenn sei mit de Pepernät[134] alltausihr[135] bitau fohren ded.[136] De Schauster hadd en Enn’[137] Planlaken äwer de Markstäd’[138] deckt, hadd sick Tüffeln[139] antreckt[140] un satt nu mit ’ne lang’ Pip an den Aben un tügt sick[141] en Kraus[142] Bir.

Na, hir kunn[143] doch Keiner mit Schellen[144] ’rinne kamen![145] Ick säd also blot: „Gu’n Abend,“ un hadd[146] doch mal tauseihn wullt,[147] wat de Lust hir woll tau bedüden[148] hadd. Na, nu würd mi denn Allens wis’t:[149] de Pepernät un de Appel,[150] de bunten Bohnenkräns’ un de Hahnbuttenkräns’,[151] de säben[152] Semmelpoppen[153] un de ein Zuckerpopp, de ganz baben in den Dannenbom hung.[154] „Is angrepsch’ Wohr,“[155] säd de Schauster, „drei Johr hewwen wi sei nu glücklich dörchbröcht,[156] bet[157] up den Swanz von den Husoren sin Pird,[158] den hett Krischäning mal afbeten,[159] as Mutter mal nich recht Obacht gaww.[160] — Je, Di mein ick,“ sett’t[161] hei hentau un drauht[162] den Jungen mit den Finger. — „„Ick will man nich von em weggahn mit min Arbeit,““ säd ick tau mi, un mi was ganz verdräglich tau Maud, obschonst ick de niderträchtigsten Koppweihdag’[163] hadd. Doch as Schauster Linsener mi dat Haupt- un Tafelstück wisen un utdüden ded[164] — ’t was Adam un Eva, vör den Sündenfall, schön in Stutendeig utkned’t[165] un mit Eier un Saffran gel anmalt[166] — un as de beiden lütten Linseners sick rechts un links von uns’ ihrwürdigen Stammöllern[167] henstellten un tau tuten[168] un trumpeten anfungen, dunn würd mi doch grad so tau Maud, as wenn oll Rad’maker[169] Langklas mi mit sinen stumpen[170] Frittbohrer[171] ümmer pianoforte — pianoforte — in den Kopp ’rin bohren ded, dat dat pipt un gnirrt,[172] un mi dorbi frog, ob dat nich schön güng?[173] — De Schauster müggt[174] mi anseihn, dat ick mi ’ne Krankheit vermauden was,[175] denn as mi sin beiden lütten Cherubim richtig ut sin Paradis ’rute trumpet’t hadden, gung hei mit mi ’räwer un wull mi Licht anmaken un frog, wo ick de Swewelsticken[176] hadd? — „Hewwen dauh ick[177] Allens,“ säd ick, „äwer blot uns’ Herrgott un Fru Bütow’n weit,[178] wo t’ tau sinnen is.“ — De Schauster hülp[179] mi nu ut de Stäweln un säd: „Natte Fäut![180] Un ick heww Sei de annern Stäweln nich farig[181] makt!“ hülp mi tau Bedd un säd: „Täuwen S’ man,[182] min Fru sall ’räwer kamen[183] un sall Sei Tee kaken.“[184] — Dat geschach[185] denn ok; äwer[186] wat in de negsten virteihn Dag’[187] mit mi vörgahn[188] is, dorvon weit ick nich vel tau vertellen.[189]

Ick lagg[190] in en sweren Drom.[191] Mi was, as wenn min ganze Stuw’ vull Dannenböm brennen un lüchten ded,[192] un an jeden hung ’ne wunderschöne Semmelpopp mit Adam un Eva un dat ganze Paradis, un wenn ick dorup losgung un de Hand dornah utreckt,[193] denn hadd ick en intweiigen[194] Stäwel in de Hand un en Strump ahn Bodden,[195] un Krischäning un Körling stunnen twischen[196] mi un de Heilchrist[197]-Bescherung un fläut’ten un tut’ten, dat mi dat dörch den Kopp flirren un gnirren ded, un de dusend[198] Lichter danzten vör mine Ogen,[199] un wenn ick denn rep:[200] „Lat’t[201] mi doch! Lat’t mi doch! Ick will jo ok wedder bi Jugen Vader[202] maken laten!“, un reckt de Hand wedder nah de schöne Semmelpopp ut, denn drewen[203] sei mi wedder taurügg[204] un trumpet’ten mi in de Uhren:[205]

Denn fung[208] de olle rotglasürte Pott,[209] de t’ens’ minen Kopp[210] stunn, äwer sin ganzes, breides,[211] blankes Gesicht an tau lachen, un de ganze Stuw’ lep[212] vull intweiige Stäweln, de steken[213] all de Tung’[214] ut, un Schauster Linsener grep[215] sei sick, einen nah den annern, un treckt[216] sei all up en Band un hung sei mi an ’t Finster stats[217] Gardinen. — T’ens’ minen Fäuten[218] dor sagten[219] Twei[220] ümmer ümschichtig Holt,[221] de Ein’, dei sagte ümmer ganz fines[222] Koffeholt, un de Anner arbeit’t in eiken Knäst[223] herüm, un wenn dat Koffeholt sagt[224] würd, denn danzte Fru Bütow’n ehr Nachtmütz vör minen Ogen ümmer up un dal[225] — up un dal, un wenn in eiken Knäst arbeit’t würd, denn was ’t mi vör de Ogen, as stünn[226] ’ne grote, schöne Ird’beer[227] in en gräunen[228] Holt,[229] un wenn ick nipper tausach,[230] denn was ’t minen Unkel[231] Matthies sin rode Näs’[232], de kek[233] ut minen gräunen Fautsack[234] herut.

Na, einmal ’s Nachtens, as wedder stark in de eiken Knäst wirkt[235] würd, dunn würd mi so tau Maud, as kem[236] ick ut den Düstern[237] in ’t Helle, ick grep üm mi, wo ick wir;[238] ick lagg in ’t Bedd, de Nachtlamp brennte düster, un in den Lehnstaul[239] mit de groten[240] Pulsterbacken lagg min Unkel Matthies würklich bet[241] unner de Näs’ in minen gräunen Fautsack un snorkte[242] ganz fürchterlich. — „Unkel Matthies,“ rep ick. — Irst hürt[243] hei nich, doch up de Letzt vermüntert[244] hei sik un rew[245] sick de Ogen. „Unkel Matthies,“ frog ick, „wo is Schauster Linsener?“ — „„Jung’,““ säd min Unkel — denn hei nennt mi noch ümmer Jung’, ungefihr mit eben so vel Recht, as oll Nahwer[246] Hamann ümmer noch sin tweiuntwintigjöhrig[247] Vörbipird[248] ‚dat Fahlen‘[249] nennt — „„Jung’, fangst Du mi all wedder[250] an? Wat hest Du mit Schauster Linsenern? De Mann, de deiht Di nicks.““ — „Unkel,“ säd ick, as hei sick wedder schön taurecht läd,[251] üm dat Sag’geschäft wider[252] tau besorgen, „is dat wohr,[253] oder hett mi dat drömt,[254] hewwen wi ollen Junggesellen keinen Deil[255] an de Dannenböm?“ — „„Dummen Snack!““[256] säd Unkel Matthies. „„Ligg[257] still!““ — „Ick bün woll sihr krank west?“ frog ick. — „„Dat weit[258] Gott,““ säd min Unkel un krop[259] ut den Fautsack un namm[260] dat Licht un lücht’t[261] mi in de Ogen. „„Äwer würklich, würklich! Ick glöw’,[262] Du büst dor mit dörch, denn Din Utseihn,[263] min lütt Jünging,““[264] — un dorbi strakt[265] hei mi — „„is ganz anners worden. Kannst Du denn nu würklich seihn, dat ick Din Unkel Matthies bün, un dat dit min Näs’ is un kein Ird’beer? Un willst Du dat Ird’beernplücken nu nahgradens[266] sin laten?[267] Denn Du büst mi vergangen Nacht tweimal[268] eklich in dat Gesicht ’rinne fohrt,[269] as ick en beten[270] indrus’t[271] was.““ — Ick versprok,[272] mi nu beter[273] tau schicken, denn ick wir nu wedder vernünftig.

Un so was ’t denn nu ok; de Krankheit was tau Enn’,[274] äwer min Not gung nu irst an. Ick was so mör[275] un so ledweik,[276] dat ick mi nich rögen[277] kunn, un wenn ick de Ogen mal upslog,[278] denn stunn Fru Bütow’n vör mi un hadd den rotglasürten Pott in de ein Hand un den Lepel[279] in de anner, un faudert[280] un proppt[281] mi mit ’ne Krankensupp, dei was so stif[282] as Baukbinner-Klister[283] un smeckt ok so, un säd denn: „Eten S’![284] Eten S’ doch! — Wenn Sei nich eten, warden Sei nich wedder beter.“ Un bi all dese Qual makt dat oll gaudmäudige[285] Gestell tau ehren Klisterpott noch so ’n mitleidig Gesicht, dat ick äwerhapsen müßt, ick müggt willen[286] oder nich.

Jedes Ding hett en Enn’, un ’ne Wust[287] hett ehre twei. Ick kamm ’rut ut dat Bedd un satt denn Stunn’n[288] lang mit minen Unkel Matthies tausam[289] un vertellt mi[290] wat mit em. „Unkel,“ säd ick mal, denn mi lagg de Drom von de Dannenböm un de ollen Junggesellen noch in den Kopp, „Unkel, wi hadden eigentlich Beid’ frigen müßt.“ — „„Dummen Snack!““ säd min Unkel, „„meinst Du, ick hadd as östreichsche Wachtmeister von Anno drütteihn[291] in Kaiserlich-Königlichen Staaten ’ne lütte ungersche Husorentucht[292] anleggen süllt?““[293] — „Dat nich,“ säd ick, „ick red ok eigentlich man von mi. Süh[294] mal, ick denk so, wenn ick ’ne Fru hadd — dat heit[295] ’ne ordentliche Fru un ’ne gaude[296] Fru un ’ne — un ’ne lütte nette Fru, un Du treckst[297] denn tau uns.....“ — „„Un süll[298] denn Kinner wohren?[299] Dank vel[300] mal!““ säd min Unkel Matthies. — „So is dat nich meint,“ segg ick. „Äwer frigen dauh ick, denn Fru Bütow’n ehr Pleg’[301] in de letzte Krankheit....“ — „„Mi dücht,““[302] föll[303] hei mi in ’t Wurt,[304] „„Du büst gaud naug[305] plegt.[306] Ick sülwst[307]....““ — „Ih, red so nich,“ segg ick, „Du hest Din Mäglichst dahn;[308] äwer ’ne Fru....“ — „„Na, büst Du denn all eine Gewisse up de Spur?““ fröggt[309] min Unkel. — „Weiten dauh[310] ick ein’,“ segg ick. — „„Na, will sei Di denn ok?““ fröggt hei. — „Dat weit ick noch nich,“ segg ick. — „„Is woll so ’ne rechte staatsche?““[311] fröggt hei un plinkt[312] mit dat ein Og’. — „Dat nich,“ segg ick. — „„Denn is sei woll all lang’ ut de soldatenpflichtigen Johren?““ fröggt hei wider[313] un plinkt wedder.[314] — „Ok dat nich,“ segg ick. „Äwer Du kannst sei Di jo mal anseihn — ick kann leidergotts nich mit — sei geiht alle Nahmiddag buten den Dur[315] nah de Mähl[316] hentau[317] spazieren, so twischen dreien un vieren,[318] un verfehlen kannst Du sei nich, denn sei is de hübschste von Allen, de dor gahn.“ — „„Natürlich!““ seggt min Unkel. — „Un hett ’ne Troddel an den Mantel un en lütten Jungen an de Hand,“ sett’t ick hentau. — „„Frigst[319] Du dat Kind mit?““ fröggt min Unkel. — „Wat föllt Di in?“[320] fohr ick in Enn’.[321] „Dat is ehr Swesterkind.“ — „„Gott bewohr uns!““ seggt min Unkel. „„Iwer[322] Di doch nich! Wat weit ick dorvon? För minentwegen kann sei jo ’ne Wittfru[323] sin. Na, anseihn will ick sei mi denn doch!““ — Un dormit geiht hei.

Des Nahmiddags so hentau fiwen[324] kümmt hei wedder, bött[325] sick ’ne Pip an, sett’t sick dal un seggt gor nicks. Dit argert mi jo denn natürlich, un ick segg ok nicks. Wi roken[326] denn nu Beid’ as de Backabens;[327] äwer ick was denn doch tau niglich,[328] stunn up[329] un stellt mi so, dat hei mi mit sin oll plinkeriges[330] Gesicht nich in de Ogen kiken[331] kunn, un frog: „Büst Du buten den Dur west?“ — „„Dat bün ick,““ seggt hei. — „Na?“ frag ick. — „„Ja,““ seggt hei. — „Hest Du sei seihn?“[332] frag ick. — „„Heww sei seihn,““ seggt hei, „„un heww ok mit ehr redt.““[333] — „Plagt Di de Kukuk?“ segg ick un dreih mi üm.[334] „Wat hest Du mit ehr tau reden? Ick sülwst heww jo noch nich mal mit ehr redt.“ — „„Dorüm[335] grad!““ seggt hei. „„Denn Einer von uns möt[336] jo doch anfangen, un ick ward doch woll mit minen Swestersähn sine Brut[337] reden känen?““ — „So wid[338] sünd wi noch lang’ nich,“ segg ick. — „„Wat nich is, kann jo doch noch warden,““ seggt hei, un sett’t sick in den ollen Lehnstaul bet taurügg[339] un streckt de Bein’ nah vörwarts, as „sühst mi woll.“ „„Ick will Di ’t vertellen,““ seggt hei: „„As ick so den Weg entlang gung, kamm sei achter[340] mi, un ick stellt mi hen un kek[341] sei an, denn sei hadd en lütten Jung an de Hand; de Troddel kunn ick nich seihn, wil[342] dat de ehr den Puckel dal hung.““[343] — „Ick kann ’t mi denken,“ säd ick, „Du hest sei woll snurrig anseihn?“ — „„Wenn ick wat anseihn will, denn rit[344] ick de Ogen up,““ seggt min Unkel, „„un dat ded[345] ick, un sei slog[346] ehr Ogen so dal — mit so en Tog,[347] as wenn sei des Abends ehr Gardinen an de Beddstäd’[348] tausamen trecken wull,[349] un as sei vörbi[350] was, sach[351] ick ok de Troddel.““ — „Du magst sei schön ankeken[352] hewwen,“ segg ick. — „„Dat heww ick, äwer dat dick Enn’[353] kümmt nah.““[354] — „Na, hett sei Di denn gefollen?“ frog ick. — „„Ih ja! Sei hett mihrere Dugenden[355] an sick, de mi woll passen: irstens hett sei sick nich vel üm den Kopp ’rümtüdert,[356] un tweitens fegt sei mit ehr Kleder[357] de Strat[358] nich af, un dat sünd en por[359] Dugenden, mihn Sähn, de führen mihr in den Munn’[360] as Einer gewöhnlich denkt, denn de so vel up den Kopp hewwen, hewwen meistendeils nich recht wat dorin, un de mit de langen Kleder hewwen All scheiw’[361] Bein’, oder, wat noch slimmer is, ehr Fauttüg[362] is nich up den Schick.[363] Min Sähn, bi Frugenslüd’[364] un bi Pird’[365] möst Du ümmer tauirst[366] nah de Beinen kiken; is dat Gangwark[367] adrett,[368] is de Beinsatz in Ordnung, un is dat Fautgeschirr[369] proper, denn kannst Du up Flit,[370] up Ordnung un Rendlichkeit[371] reken.““[372] — „Also Du meinst....?“ frog ick. — „„Ick mein gor nicks,““ föll hei mi in de Red’. „„Lat[373] mi irst vertellen, wat mi wider passirt is. As sei nu so vör mi up nah de Mähl hentau gung, un ick achter ehr, dunn müßt ick würklich tau mi seggen: „Wohrhaftig! Du spelst en schönen Zwickel![374] Du dreihst woll en beten[375] mit den Kopp; äwer dat schadt nich! Denn worüm sall sei nich mit den Kopp dreihn, dorför[376] is sei jo en Frugenstimmer;[377] äwer — denk ick so bi mi — de Red’! Dat is de Hauptsak! Du sallst mit ehr en unschüllig Gespräk[378] anspinnen!“ As sei also wedder taurügg[379] kümmt, stell ick mi mit den Rüggen gegen en Bom[380] und dauh[381] so, as wenn ick mi min Pipengeschirr[382] in ’n Gang bringen will, un as sei nu so ’n Schrittener fiw[383] von mi is, dunn treck’[384] ick Stahl un Stein ut de Tasch un rit[385] bi de Gelegenheit für en Daler[386] lütt[387] Geld mit ’rute — Jung’, markst[388] Du! Allens mit Willen! dat de Tweigröschenstücken so äwer den froren[389] Fautstig[390] ’räwer klapperten. Nu bückt ick mi dal[391] un pust’t[392] gefährlich dorbi, as würd mi dat Upsammeln hellschen sur,[393] un as sei dit sach,[394] säd sei richtig tau den lütten Jungen, hei süll mi sammeln helpen,[395] un sei sammelt ok mit — un dat wull ick man.[396] Ick bedank mi denn, un wi kemen[397] in ’ne Unnerhollung[398] un gungen tausamen bet an ’t Dur.““ — „Wat redt Ji denn?“ frog ick. — „„Oh nicks von Bedüden.[399] Ick säd, ick wär Din Unkel, un ob sei Di nich kennen ded,[400] Du lepst[401] hir ok ümmer up un dal;[402] dunn säd sei, sei hadd nich dat ‚Vergnügen‘ — ‚Vergnügen‘ säd sei —; dunn frog ick, ob sei nich en jungen Minschen hir hadd gahn seihn mit en gel-grisen[403] Haut[404] un en gel-grisen Äwertrecker[405] un gel-grise Hosen un gel-grise Hor?[406] — — Ne, säd sei; en öllerhaften[407] Herrn in so ’ne Kledasch’[408] hadd sei woll seihn. Na, säd ick, de öllerhafte Herr wir de jung’ Minsch, von den ick redt hadd, dat wirst Du. — Dunn sprung[409] dat oll lütt Jüngschen so an ehr tau Höcht[410] un säd: „Tante, das ist der Herr, von dem Du immer sagst, er säh’ aus wie eine Reihensemmel, die in Milchkaffee getaucht ist.“ — Dunn würd sei füerroth[411] un ick müßt lud’hals’[412] lachen und säd: „„Ja, dat wirst Du.““

Ick würd nu ok füerroth, denn dei Snack[413] müßt mi jo doch sihr argern, un segg tau minen Unkel: „Wenn Du wider nicks haddst wullt, as Din Swesterkind lächerlich vör de Lüd’[414] maken, denn haddst ok leiwer[415] tau Hus bliwen[416] künnt.“ — „„Dat hadd ick,““ seggt hei, „„äwer ick wull noch wider wat; ick wull girn weiten,[417] ob sei Di woll nem’?““ — „Leiwer Gott!“ segg ick, „Du hest doch nich fragt?“ — „„Jung’,““ seggt min Unkel un rokt, as wenn en lütt Mann backt,[418] „„wenn ick ’ne Sak[419] in de Hand nem, denn gründlich! — aber fein! — Ick frog ehr also, ob sei woll wüßt, wat Du wirst?““ — „Ne,“ säd sei, „Du wirst villicht en Doctor?“ — „„Bewohr uns!““ segg ick, „„wo kem’ hei dortau?““[420] — „En Avkat?“[421] — „„Ok dat nich.““ — „Na, dit un dat?“ Un sei röd[422] nu ’rümmer bet nah en ‚Rat‘ ’rup un bet nah ’n ‚Barbirer‘ ’runne; ick schüddelt aewer ümmer mit den Kopp un säd tauletzt: dat raden[423] Sei doch nich! Hei is höchstens gor nicks. — Dat schint[424] ehr denn allerdings en beten wenig, un sei meint denn: Du würdst denn also woll von Din Geld lewen. — „„Ja,““ säd ick, „„in ein Ort[425] hadd sei Recht; tau dit Geschäft haddst Du von Jugend up de meiste Lust hatt, äwer dat Du dorbi[426] ’ne Anstellung kregen[427] haddst, künn ick grad nich seggen. Du wirst nu up en annern Stand verfollen.““ — „Up wat för einen?“ frog sei. — „„Up den Ehstand,““ säd ick un frog tauglik,[428] wat sei dortau meinen ded. Vörher hadd ick äwer all tau mi seggt: ward sei bi dese Frag’ blaß, denn[429] mag sei em nich liden;[430] ward sei rot, denn nimmt sei em. — Sei würd denn nu richtig äwer un äwer[431] rot un bückt sick dal[432] un bünzelt[433] an den lütten Jungen sinen Haut[434] herümmer, un as sei wedder tau Höchten[435] kamm, dunn kek[436] sei mi so von baben dal[437] an, makt mit ’ne halwe Wennung[438] ’ne Ort[439] von Knicks, un weg was sei! Un de Frag’, de ick, för min Person, ehr noch vörleggen wull,[440] kamm gor nich tau Brett.““[441] — „Dat ward ok ’ne schöne Frag’ west sin!“ segg ick un bit[442] vör Arger den Kopp[443] von de Pipenspitz. — „„Oh ne!““ seggt min Unkel, „„ick wull ehr blot[444] fragen, ob sei gaud Fisch kaken[445] künn, denn[446] wull ick tau Jug trecken,““[447] un dorbi sach de olle Burß[448] so ut, so wichtig un irnsthaft,[449] as güng min Frigeri[450] em mihr an, as mi sülwst. Doch dit süll noch en ganz Deil[451] narscher[452] kamen.

In de negsten Dagen,[453] as ick all so ’n beten utstümpern[454] kunn, gah ick nu absichtlich nich nah de Mähl hentau, denn mi was dat schanirlich,[455] ehr vör de Ogen tau kamen. „Sallst en beten up den See tau Is’[456] gahn,“ denk ick, „un dat Schritschauhlopen[457] un Slädenführen[458] anseihn.“ — Dat dauh ick denn nu ok, un as ick an de Baud’[459] heran kamm, wo Bir un Bramwin[460] un Punsch un Grogg verköfft[461] ward, gah ick dor en beten ’ran un seih denn grad, wo[462] min Unkel Matthies en Achtgröschenstück up den Disch leggt un för vir Gröschen Kauken[463] un för vir Gröschen Punsch föddert.[464] Na, dit föllt[465] mi denn nu sihr up, denn hei drünk leiwer[466] en Glas Grogg, as Punsch, un Kauken namm hei gor nich in de Mund. „Na, wat dit woll heit?“[467] denk ick, „hei will woll Kinner[468] tractiren.“ — Äwer ne! Ahn[469] dat hei mi gewohr würd, güng hei mit sinen Barg[470] Kauken un sin Glas vull Punsch up en Släden los, wo ’ne Dam’ mit en gräunen Sleuer[471] insatt,[472] und bögt[473] sick mit dat Liw[474] vörn un achter äwer,[475] as wull hei sick dat Krüz[476] verrenken, un kratzt mit de Bein’ so snaksch[477] up dat Is[478] herümmer, dat ick denk, de oll Mann verlirt de Blansirung,[479] un dat ick all up em losspringen un em unner de Arm gripen[480] will; dunn sleiht[481] de Dam’ den Sleuer taurügg,[482] un wat seih ick? — Minen leiwen Schatz un minen säuten Ogentrost![483] Un tau Maud’[484] würd mi, as hadd mi Einer rechts un links en por Mulschellen[485] gewen.[486] — „Dat weit[487] de Kukuk,“ segg ick, „de Oll[488] verdarwt[489] mi de ganze Frigeratschon[490] bet in de grawe Grund!“[491] un gah so arg,[492] as Einer warden kann, nah Hus.

Dor satt ick nu in ’n Düstern un gruns’ mi inwendig,[493] dunn geiht de Dör[494] up, un min Unkel kümmt ’rin. „Gu’n Abend!“ seggt hei. „Wat sittst Du hir in ’n Düstern? Mak[495] Licht an!“ — Dit is dat einzigste Mal in minen Lewen west, dat ick minen Mutter-Brauder[496] nich de Dagstid baden heww;[497] ick stunn äwerst[498] up un makt Licht an, un sach so sur ut,[499] as en solten Hiring,[500] de virteihn Dag’ in Essig leggt[501] is. — „Wat fehlt Di?“ fröggt hei. — „„Nicks!““ segg ick kortweg,[502] dacht äwer: ’t is din Mutter-Brauder! un sett’t hentau:[503] „„Ick bün nich up den Schick!““[504] — „Ick sihr,“ säd hei, un dorbi sach hei so lüftig[505] ut as en ollen Esel, de virteihn Dag’ bi schiren[506] Hawer[507] in ’n Stall stahn[508] hett. „Heww wedder mit ehr redt,“ seggt hei. — „„Minentwegen,““ segg ick. — „Wo[509] sall ick dat verstahn?“ fröggt hei un sett’t en irnsthaft Gesicht up. — „„Ick bün mit den Drom[510] dörch,““ segg ick. — „Du willst nich?“ fröggt hei un leggt sin beiden Arm up de Lehn von den Lehnstaul un kickt[511] mit de Näs’ d’räwer weg, scharp[512] mi in ’t Gesicht, „ick heww de Sak infädelt so fin[513], so fin! dat dat en Hund jammern künn, wenn dor nicks ut würd, un nu willst Du nich?“ — „„Ne““, segg ick, „„Unkel, ick will nich. Meinst Du, ick sall Di den Rohm[514] affüllen laten un mi mit de sure Melk[515] begnäugen?[516] Denn doräwer sünd sei sick All einig — kik hir! Amalie Schoppe, geborene Weise, un Elise von Hohenhausen, geborene von Ochs, un all de Annern, de äwer dit Verhältniß schrewen[517] hewwen — dat Schönste bi de Frigeri is de Verkihr[518] von Brutlüd’ vör de Hochtid, un den Verkihr rittst[519] Du an Di, un ick sall tauseihn, wo Du min Brut mit Punsch un Kauken traktirst?““ — Min Unkel nimmt de geborene Weise un de geborene von Ochs un smitt[520] sei in de Sophaeck, un stellt sick vör mi hen un seggt: „Ick frag Di tau ’m Letzten, willst Du dat Mäten[521] frigen oder nich?“ — „„Ne,““ segg ick. — „Na,“ seggt hei un kek mi lang’ an mit so ’n fierlich[522] Gesicht, as hadd hei eben sin Testament makt un wull nu noch sinen Namen unnerschriwen,[523] „na, dat Mäten sall dörch mi nich in Schaden kamen, denn frig ick sei,“ un dormit gung hei stolz ut de Dör.

Na, dit was denn nu mal en Stück! — In de Irst[524] stunn ick ganz verdutzt, dunn smet[525] ick mi in de Sophaeck up de geborene Weise un lacht lud up.[526] — Min Unkel, de gaud twintig Johr[527] öller[528] was as ick, trugte[529] sick en Stück tau, wotau mi in minen Johren de Kurasch’[530] all utgung![531] Ick wull nu lustig wider[532] lachen, kreg ’t[533] äwer nich mihr taurecht, denn ick hadd kein unbekümmert Hart,[534] un wenn ick dat Gesicht ok breid naug[535] vertrecken ded,[536] de Lach[537] blew unnerwegs hacken,[538] un as ick mi nu so mit dat dämlichste Gesicht von de Welt in den Speigel[539] tau seihn kreg, sprung ick in ’n Enn’[540] un gung mit groten Schritten in de Stuw’ up un dal[541] un bos’te mi nich slicht[542] un slog[543] up den Disch un säd: „Hei deiht ’t,[544] hei is dortau kumpabel.“[545]

As Fru Bütow’n kamm, kreg sei natürlich ut männigerlei Ursak[546] Schell,[547] un as ick de taurecht sett’t hadd, gung ick in den Klubb un spelt Lomber[548] un säd ümmer tau mi: „Dat kannst du doch nich liden!“[549] un spelte[550] Solo’s, de gor nich up de Welt existirten, un verlur[551] sei un säd denn wedder:[552] „du wardst Di doch dat Hart nich afköpen laten!“[553] un namm den Muhren[554] un würd kodilg’.[555]

Verdreitlich[556] gung ick nah Hus[557] un läd mi dal,[558] un wull slapen[559] un kunn[560] nich. Ick argert mi de ganze Nacht mit mi ’rümmer, denn laten kunn ick von dat säute[561] Kind nich mihr — sei hadd mi ’t andahn[562] — un de heilig Christabend föll[563] mi in, dat ick in minen Lewen[564] keinen Dannenbom upputzen süll. Wenn ick denn tau mi säd: „Man tau!“[565] denn flogen mi all min Bedenken as en Hummelswarm dörch den Kopp, un vör min Ogen stunn ümmer en grot Frag’teiken,[566] un wenn ick mi dat utdüden ded,[567] denn heit[568] dat ümmer: „Je, will sei di ok?“

Na, dit kunn jo doch nu Keiner beter[569] beantwurten, as sei sülwst[570] — dat sach ick in[571] — un as nu de grage[572] Wintermorgen in min koll[573] Stuw’ ’rinne schinen ded,[574] un mi dat so dörch de Knaken[575] grusselt,[576] as ick den Koffe makt, säd ick: „Nu bün ick dormit dörch! Wat sin möt,[577] möt sin!“ un segg tau Fru Bütow’n: „Fru Bütow’n“, segg ick, „gahn S’ nah Kopmann Bohnsacken un köpen[578] S’ mi en Por[579] von de finen, gelen Hanschen,[580] de de jungen Herrn Avkaten[581] ümmer dragen,[582] wenn sei recht wat bedüden willen.[583] — Äwer rechte gele!“

Hen tau Elben[584] stek[585] ick denn nu in minen swarten[586] Liwrock[587] un swarte Hosen un blanke Stäweln un in de nigen[588] gelen Hanschen, un ihre[589] ick den Haut upsetten ded,[590] stellt ick mi vör den Speigel und säd mit Recht: „Wo ’s ’t mäglich! Dat hadd ick sülwst nich mihr glöwt!“[591] Smet[592] noch en Blick in min Stuw’ ’rüm un säd: „So ward’t denn nu woll hir nich bliwen!“[593] Kek in min ollen Tüffeln[594] ’rinne, de vör dat Bedd stunn’n,[595] un säd: „Ji wardt jug[596] ok wunnern,[597] wenn ’t glückt, un wenn binnen Korten[598] en Por lütte[599] nüdliche Tüffelken bi jug tau ’m Besäuk kamen.“[600]

Ick gah denn nu de Strat hendalen[601] un kam[602] an minen Unkel Matthiesen sin Dör vörbi un denk: „Irst[603] mit alle Welt in Freden,[604] wenn Einer so ’n Gang geiht!“ denn tau Maud’ was mi, as gung ick den letzten Gang. Klopp[605] also an sin Dör un gung herin.

Na, ick heww all vel seihn[606] in de Welt; ick heww mal seihn, dat en Kirl[607] Füer fratt;[608] ick heww mal seihn, dat Einer Häkelheed[609] fratt un schönen sidnen[610] Band ut den Hals’ herutehaspelte: äwer so blag[611] is mi dat mindag nich[612] vör de Ogen west as in den Ogenblick, wo ick an den hütigen Morgen minen Unkel Matthies tau seihn kreg.[613]

Dor stunn[614] hei in sin Stuw’ in den sülwigen Uptog[615] as ick, blot[616] dat sin swarte Liwrock en gräunen Jagdsnipel[617] was, un dat sin gelen Hanschen von Hirschledder[618] wiren un min von Schapledder,[619] un dat sin witte Snurrbort[620] as en por klore Istappen[621] rechts un links äwer den Mund dal hung,[622] un min nah baben[623] upswänzt[624] was un in allerlei verdammte Coulüren[625] spelte.

„Unkel!“ rep[626] ick, as ick ’rinn kamm, un min Haut tründelte[627] vör mi in de Stuw’ ’rin, so verfirt[628] ick mi. — „„Jung’!““ rep hei, „„wat willst Du?““ — „Wat willst Du?“ raup[629] ick. — „„Ick will dat, wat Du nich willst!““ seggt hei. — „Ick will jo!“ rep ick. „Un ick bün jo man,“[630] sett’t ick hentau, „hir in desen Uptog blot nah Di ’ruppe kamen,[631] üm Di tau seggen, dat ick nu fast[632] bün, un wull Di bidden, Du süllst[633] man wedder min leiw’ oll[634] Unkel bliwen.“ — „„Wullst[635] Du dat?““ säd hei un sett’t sick in sinen Lehnstaul un kek mi so nahdrücklich in de Ogen. „„Na, denn will ick Di man seggen, ick wull ok in desen Uptog nah Di henkamen un wull Di en beten verfiren.[636] Ick weit[637] dat ut min Soldatentiden:[638] so ’n beten Verfiren, dat rammelt[639] den Minschen nüdlich tausam[640] un rappelt em up,[641] denn denn[642] kümmt de Schimp[643] mit in ’t Spill.[644] Un, Jung’,““ säd hei un stunn up un läd mi de Hand up den Arm, „„ick will Di nich in den Weg stahn un Di in den witten Bagen[645] von Din Glück en Krünkel[646] maken, denn dat lütt Mäten is för Di geburen, un dat Mäten is gaud!““ — Un dorbi knep[647] hei mi den Arm mit sine olle breide Fust[648] tausamen, dat ick dacht: wenn sei so is, denn[649] is sei mihr[650] as gaud.

Min Unkel gung nu hen un halt[651] en Glas von sinen ollen Portwin un säd: „„Kum her, Jung’, stärk Di irst! Wo[652] willst Du ’t denn anfangen?““ — „Je,“ segg ick, „wenn ick dat wüßt!“ — „„Sett[653] mal Din Bein hir up den Staul,““[654] seggt hei. — „Wat sall dat?“ frog ick. — „„Nicks nich,““ seggt hei un knöpt[655] mi de Strippen[656] von de Hos’ af, „„mit en Fautfall[657] möst Du jo doch beginnen, un dit künn Di strämmen.““ — „Na,“ segg ick, „Du fangst gaud an.“ — „„Wat sick hürt,[658] hürt sik,““ seggt hei. „„Ick heww dat mindag nich sülwst dörchmakt,[659] äwer ick heww dat ümmer up Biller[660] seihn. Wat seggst Du äwer man? Täuw![661] Ick will Di unner de Arm gripen!““[662] un dorbi ret[663] hei hastig sinen Drahkasten[664] up un fliete[665] in den Uttog[666] ’rüm, worin hei sin heiligsten Schätz hadd. Un richtig, dor kamm[667] hei mit sin Stammbauk[668] tau’m Vörschin. Dat schach[669] man selten, un wenn hei ’t anrögen ded,[670] denn schach dat blot des Abends, wenn Allens so recht still was. Denn treckt[671] hei sick irst reine Wäsch’ an un sin bestes Tüg[672] un sett’t rechts un links en por Lichter up den Disch, slog deip[673] in Gedanken Blatt för Blatt üm, las all de Vers’ un höll[674] mit swarte Krüzen[675] dat Dodenregister in Ordnung. Den annern Morgen was hei denn sihr weikmäudig,[676] un dat letzte Mal kamm hei nah mi ’rüm un säd: „So vel[677] ick weit, lewt man noch Ein;[678] dat is Krischan[679] Bünger, den ollen Snider[680] Bünger sin Sähn,[681] de mit min Öllern[682] Hus an Hus[683] wahnen ded.[684] Sei seggen jo, hei sall Durschriwer[685] tau Parchen[686] wesen,[687] un wenn mi Gott dat Lewen lett,[688] denn will ick em desen Sommer besäuken.“[689]

„Hir!“ säd hei, as hei ditmal[690] dat Stammbauk ’rute halt[691] un up den Disch leggt hadd, „hir sett Di dat, un säuk[692] Di en Vers ut un lihr em utwennig.[693] Dor stahn weck in[694], de kannst Du tau unsern Herrgott in ’n Himmel beden,[695] denn[696] ward sick ok woll ein för dat beste Mäten up Irden[697] finnen.“[698] — „„Unkel,““ säd ick un namm dat Stammbauk in de Hand un bläderte[699] dorin ’rüm, „„ick weit, wat ick dauh:[700] ick red so, as mi dat üm ’t Hart is,[701] un mi is hüt[702] Morgen ganz besonders üm ’t Hart.““ — „Ok gaud,[703] min Jung’,“ säd min Unkel, „un villicht noch beter! Äwer denn mak nu ok![704] Un täuw,“ sett’t hei hentau, as ick mi tau ’m Gahn ümdreihn ded,[705] „Di hängt jo dat witte[706] Band von ’t Vörhemd ’ne halw’ Ehl[707] den Puckel dal!“ un gaww[708] mi sinen Segen un stoppt[709] dat Enn’[710] Band unner ’t Halsdauk.[711] „So, nu gah mit Gott!“

Ick gung denn; aewer as ick ut de Husdör[712] kamm, dunn haust[713] wat baben[714] mi, un as ick ’ruppe kek,[715] dunn lagg[716] min Unkel Matthies in dat halwe[717] Finster un nickt un plinkt[718] mi tau, un jedesmal, wenn ick mi in de lange Strat[719] ümkek, denn nickt hei un weiht[720] mit sin rotbunt Taschendauk ut dat Finster ’rut, dat mi angst un bang’ würd, de Lüd’ müggten marken,[721] wovon twischen[722] uns de Red’ wir.

Nu künn ick hir ne Geschicht vertellen;[723] ward mi äwer woll häuden.[724] So glatt, as dat in de Romanen steiht, geiht so ’ne Angelegenheit in de Würklichkeit nicht af. Unner Hunnert[725] maken Nägen un Nägentig[726] up desen Gang de spaßigsten Dummheiten, un wenn ok all de Hunnert as de glücklichsten Brüjams[727] taurügg kamen, warden doch de Nägen un Nägentig tau sick seggen: „Gew’[728] de leiw’ Gott, dat wi nich wedder in de Lag’ kamen; süllen wi äwer tau’m tweiten Mal de Sak äwernemen,[729] denn willen wi ’t kläuker[730] anfangen.“ — Gott lat mi nich wedder in de Lag’ kamen!

Nah en annerthalw’ Stunn’n[731] kamm ick denn wedder taurügg, glücklich bet unner[732] den Hauttöppel,[733] un mag ok woll dornah utseihn[734] hewwen; un dor ick mi in min einsam Junggesellenlewen de dürigte[735] Mod’ anwennt[736] hadd, mit mi sülwst[737] tau snacken,[738] so kann ick nu bi ruhige Besinnung de Lüd’ dat nich verdenken, wenn sei mi, as ick de Strat hendalen[739] kamm, en beten ut den Weg gungen[740] un mi scharp nahkeken,[741] ob min Bein’ ok woll so deklamirten as min Hänn’.[742] As ick nu noch so ’n Raudener drei[743] von minen Unkel sinen Hus’ af[744] bün, stört’t[745] hei mi all entgegen un föll[746] mi üm den Hals, denn hei hadd de annerthalw’ Stunn’ lang achter[747] de Husdör stahn[748] un up mi lurt,[749] un rep:[750] „Holt Din Mul![751] Holt Din Mul! Ick weit Allens; un wennihr[752] ward de Hochtid?“ — Ick tuscht em denn nu, un säd: „„So swig[753] doch still! tau ’m wenigsten up de Strat!““ — fat’t[754] em unner ’n Arm un treckt[755] em mit nah minen Hus’; doch as wi dor herinne kemen un Fru Bütow’n grad dat Middag deckte, dunn kunn[756] hei sick nich länger hollen,[757] dunn spelt[758] sin ganzes Hart[759] Solokolür,[760] un as de Fru em ankek, dunn lücht’ten[761] ut sin Ogen[762] nicks als Trümw’,[763] un hei wis’te[764] mit den Dumen[765] äwer de Schuller[766] nah mi hen un säd: „Seihn S’ dor,[767] Fru Bütow’n, dor steiht hei — min Swester-Sähn! Is nu ok en Brüjam, so gaud as Einer!“ Un as nu de Fru kamm un gratulirt un weiten[768] wull, wer de Glückliche wir, hadd ick wedder naug[769] tau tuschen, un as sei weg was, säd hei un kek[770] mi dorbi sihr verdwas[771] an: ick wir en Heuchler, en sihr verstockten! un ick wis’te[772] en swartes[773] Hart, dat ick so ’n Glück so lang verswigen künn.

Ick müßt mi denn nu man dalsetten[774] un em de Sak vertellen,[775] dunn würd hei denn nu wedder fründlicher un nickt mit den Kopp un säd: „schön!“ un denn mal wedder schüddelt hei mit den Kopp un säd: „dit wir nich ganz nah sinen Sinn;“ un as ick utvertellt[776] hadd, stunn hei up un makt en Gesicht, as de Hewen[777] in ’n Heuaust,[778] wenn hei nich recht weit, ob hei de Sünn schinen[779] oder regen[780] laten sall;[781] hei schüddelt un nickt, un nickt un schüddelt, un endlich säd hei: „hei, för sin Part, hadd ’t denn doch en ganz Deil[782] beter makt;“[783] un frog dunn,[784] bi weckern[785] Vers von dit Kapittel ick denn den Fautfall[786] anbröcht[787] hadd. Ick müßt denn nu gestahn,[788] dat de gor nich tau ’m Vörschin kamen[789] was. Dunn namm min Unkel Matthies sinen Haut un säd: „Na, denn wünsch ick Di woll tau spisen![790] Un holl[791] Di an dat, wat Du hest; wat nahkümmt,[792] bitt de Wulf.[793] Du hest vel tau tidig[794] kreiht;[795] de Sak[796] is noch lang’ nich in Richtigkeit; en Fautfall hürt[797] tau jeder Verlawung,[798] un de Sak is nich gültig, wenn sei nich mit de beiden Knei[799] unnersigelt is. Mi tau ’m wenigsten sall ’t gor nich wunnern, wenn de Kram in de negsten Dag’[800] utenanner[801] geiht. Up en anner Mal folg’ minen Rat!“ Somit gung hei.

Trotzdem äwer fung nu för mi eine wunderschöne Tid[802] an, eine wunderschöne Tid! Ick künn ok hirvon wedder vel vertellen, ward mi äwer woll häuden.[803] De höchste Freud’ un dat deipste[804] Leid möt[805] Einer[806] nich Jedwereinen[807] up de Näs’ binnen;[808] un wenn ick nu ok girn[809] glöw’,[810] dat all Dejenigen, de dit lesen, manirliche un irnsthafte Lüd’ sünd, ein oder de anner Hans Quast künn dor doch mit mang lopen[811] un künn up mine Kosten sinen Putzen[812] dormit driwen,[813] un dat müßt mi denn doch sihr verdreiten.[814]

Äwer tau jeden richtigen Honnigkauken[815] hürt[816] en lütt Beting[817] Peper,[818] un doran süll mi dat denn nu ok nich fehlen. Tauirst[819] streute min Unkel Matthies af un an en lütt Kürnken[820] an, doch as hei sach,[821] dat de Sak von Bestand was, un as hei sülwst up ’ne Visit bi min Brut ehr Fründschaft[822] west was un sick dor ok tau sine Taufredenheit[823] von dat Fischkaken[824] äwertügt[825] hadd, dunn sport[826] hei sin Gewürz un grep deip[827] in sinen Honnigpott[828] — tau deip! segg ick — denn nu malt hei alle Lüd’, de em hüren wullen, min Glück so säut[829] vör, bet in minen Honnigmand[830] bald so vel Fleigen[831] summten, dat ick mi nich tau bargen wüßt,[832] un dat bald so vele lustige Geschichten von mi in den Swung’[833] wiren, as wir ick blot tau ’m Vergnäugen[834] von alle Welt nich blot en Brüjam, sondern ok en Brüdjam[835] worden. Ick würd brüdt, wo ick mi seihn let.[836] Up fiw[837] Schritt all[838] grint[839] mi jeder Hans Narr up de Strat[840] an, un wenn ick denn frog, wat dor tau grinen wir, denn säden sei All, as wenn sei sick beraden[841] hadden: „Oh, nicks nich!“ Kamm[842] ick mal des Abends in minen ollen[843] Dämelklubb[844] — denn dat hadd ick mi glik vörnamen,[845] dese Gesellschaft wull ick unner keinerlei Ümstänn’[846] upgewen,[847] irstens, wil dat[848] sei mine Gemütsort[849] sihr tauseggen ded,[850] un tweitens,[851] wil dat ick sei för mine Bildung sihr taudräglich höll[852] — na, wenn ick also dor mal hengeröd,[853] denn würd dat en Flustern un en Tuscheln[854] un en Anstöten:[855] de Ein’ winkte ganz von Firn[856] mit den Tulpenstengel, un de Anner ganz in de Neg’[857] mit den Tunpahl,[858] un Geschichten vertellten[859] s’ sick, wat de[860] vör de Hochtid seggt[861] hadd, un wat de[862] nah de Hochtid seggt hadd; un wat de Scheper[863] tau sinen Hund seggt hadd; un wenn ick denn falsch[864] würd un frog, wat sei dormit seggen wullen, un wat[865] dat Spitzen up mi sin süllen, denn säden sei All: „Gott bewohre! Wi meinen man.“[866] Un wenn ick nu des Abends ut desen Grünn’n[867] nich in den Dämelklubb gung, denn makt[868] Fru Bütow’n ehr leiwe[869] Pepermähl[870] apen[871] un stöhmte[872] mi ümmer ganz lütte, fine[873] Prisen in de Näs’[874] un in de Ogen:[875] wat dat so süll?[876] oder wat dat so süll? Sei wüßt ok nich, wo[877] ick dat nu hemmen wull. Un sei wir[878] ’ne olle Fru un hadd in ehren Lewen all vele Herrn upwohrt,[879] äwer noch keinen, de in ’n Brutstand west wir; ick süll deswegen Geduld mit ehr hewwen, denn de Sak kem jo nu bald ganz anners. Un wat dat Tüg[880] rein maken anbedrapen ded,[881] dor gew’[882] sei mi ganz Recht, dat wir för min Brut nich gaud naug,[883] denn as[884] sei man hürt hadd,[885] wir de as ’ne Prinzeß upfött[886] un hadd sindag nich[887] ehr Finger in koll Water[888] stippt; äwer ehr Ogen wiren för jede Dun’[889] up den Rock all tau olt.[890] Un wenn min Brut mi negstens[891] mal besäuken wull,[892] so künn sei dat jo dauhn,[893] sei för ehre Person hadd nicks nich dorwedder,[894] un äwer de Spennwew’[895] an ’n Bähn[896] un den Stoff[897] up de Comod’ würd sei jo nich fallen, un an den lütten Provat-Müll-Hümpel,[898] den sei sick tau ehre Bequemlichkeit in de ein’ Eck von min Stuw’ anleggt[899] hadd, würd sei sick jo ok just de Beinen nich verstuken.[900] Un wenn ick des Abends Füer[901] hewwen wull, denn künn ick jo dat man seggen — sei wüßt jo dat ok nich — süs[902] wir ick jo ümmer in den Dämelklump gahn,[903] worüm denn nu nich? Un denn sett’t[904] sei sick vör dat Abenlock[905] un puste un puste, un de Kahlen[906] gläuhten[907] ehr up de dicken Pustbacken, datt ick sei nich anners anseihn künn, as ick müßt ümmer denken: „Gott verzeih mi de sweren Sünden! Ick weit recht gaud, dat dit min Fru Bütow’n is, un ’ne christliche Wewerwittwe,[908] worüm möt[909] ick denn bi ehr[910] ümmer an de hohen Herrschaften denken, de deip[911] — deip unner uns wahnen[912] up en Flag,[913] wo ’t sihr heit[914] sin sall? Un worüm föllt[915] mi bi ehr Pusten ümmer in, dat mägliche Wis’ up dit Flag ok Einer sitt, de Kahlen anpusten deiht,[916] üm min schönes Ehstandsglück doch en Beting[917] antauwarmen?“[918]

Hirut kann Jeder afnemen, dat bi mi de Bedenken noch nich all ut dat Finster ’rute smeten[919] wiren, un sei süllen noch düller[920] warden, as ick eins Nahmiddags von min Brut taurügg de Strat[921] entlang gung.

As ick nämlich an desen Dag de Strat entlang gung, dunn hürt[922] ick all von Firn’[923] groten Larm, de Lüd’ keken[924] ut de Finstern, un vör de ein’ Husdör[925] hadd sick ok all en lütten Hümpel[926] tausam funnen,[927] de nah de Del[928] ’ruppe kek. As ick nu grad an de Dör vörbi[929] gahn will, fohrt[930] de Kürznermeister[931] Obst äwer sin halwe Husdör[932] ’räwer, as wenn ’ne Billardkugel äwer de Band’ sprengt ward, un sett’t sick mit sin vir Baukstaben[933] in den Rönnstein.[934] — „Mein Gott! Gevatter?“ seggt sin Nahwer Gräun,[935] „wat makst Du dorvon?“ — „„Je, dat segg man mal!““ seggt de Kürzner,[936] „„min Frugenslüd’[937] hewwen mi ’rut smeten.““ — „Worüm denn äwer?“ fröggt de Anner. — „„Vadder,““[938] seggt de Kürzner un rappelt sick tau Höcht:[939] „„dat will ick Di seggen: min Fru will, wat ick will, und dat will ick nich.““

Wil[940] mi nu dese Geschicht nicks angung,[941] so gah[942] ick wider[943] un denk so bi mi: is doch en narschen[944] Spruch! Wat de Kirl woll dormit meint? „Min Fru will, wat ick will, un dat will ick nich.“ — Sallst dinen Unkel Matthiesen mal dornah fragen.

Ick gah nu also nah em ’rup un vertell[945] em de Sak un segg em den Spruch un frag’: „Unkel, wat meint de Kirl dormit?“ — „„Je!““ seggt hei un geiht in Nahdenken in de Stuw’ up un dal, „„un de Kirl was von sin Frugenslüd ’rut smeten, seggst Du?““ — „Ja,“ segg ick, „hei säd ’t jo sülwst.“ — „„Un in den Rönnstein satt[946] hei?““ frog hei wider.[947] — „Ja,“ segg ick, „dorin satt hei.“ — „„Na,““ seggt min Unkel nah ’ne Wil’ Bedenken, „„denn[948] ward dat ok woll sin Richtigkeit hewwen, denn hett em sin Fru ok woll ’rut smeten, un denn findt de Spruch ok sin richtig Bedüden,[949] denn heit[950] hei: Min Fru will Herr in den Hus’[951] sin, un ick will ok Herr in den Hus’ sin, un mine Fru ehren Willen, den will ick nich nahgewen.[952] Äwer,““ sett’t hei hentau, „„wenn sei in ’n Hus’ stahn,[953] un hei vör den Hus’ in den Rönnstein seten[954] hett, denn ward sei woll Herr in den Hus’ sin.““

Ick weit nich, mi würd nah dit Gespräk so verdreitlich[955] un beängstlich tau Sinn; von de Sid[956] hadd ick min Vörnemen noch nich in ’t Og’ fat’t.[957] „Unkel,“ säd ick, „Du kennst mi doch un kennst sei jo ok, wat meinst Du denn woll, wer ward von uns Beiden woll Herr in ’n Hus’ sin?“ — „„Je,““ seggt hei, „„sei süht[958] mi gor nich dornah ut,[959] as müggt[960] sei girn[961] vör de Husdör in ’n Rönnstein sitten, ick glöw’,[962] sei bliwwt[963] leiwer binnen.““[964] — „Den Deuwel ok!“[965] segg ick. — „„Na, so arg,““ seggt Unkel Matthies, „„ward sei dat nu woll nich maken; äwerst[966] so ’n ‚liebenswürdig, weiblich Regiment‘ — as de Lüd’ dat nennen — ward sei woll äwer Di ergahn laten, Du wardst woll en beten stramm an ehren Schörtenband[967] anbunnen[968] warden, un wo lütt[969] de Achterflicken[970] an ehr Pantüffeln sünd, ward Ein[971] Di nahsten[972] woll von den Pelz lesen känen.““ — „Bang’ maken gelt[973] nich!“ segg ick, „ick ward sei mi nah de Hochtid bi den irsten Schepel[974] Roggen wenn’n.“[975] — „„Dor verlat Di man nich up!““[976] seggt min Unkel. „„Kennst Du dat Sprückwurt nich:[977]

„Ne“, segg ick, „dat ’s mi ganz wat Nig’s!“[978] un makt[979] en Gesicht dortau, as hadd mi min Unkel vertellt, sei hadden mi tau ’m Papst makt. — „„Na, denn sett Di dal,““ seggt hei, „„ick will Di ’ne Geschicht vertellen.““ — „Vertell!“ segg ick. „Äwer Din Nutzanwenning[980] lat[981] weg! Ick bün dor all tau olt tau.“[982] — „„Kein Bang’!““ seggt hei. „„De Nutzanwenning ward Din leiw’ Fru woll äwernemen, wenn Du minen Rat nich folgen deihst.““[983]

Ick sett’t mi also bi minen Unkel dal, un hei fung an tau vertellen:

„Tau Rümpelmannshagen, wo ick mine irsten Lihrjohren[984] as Klutenpedder[985] dörchmakt[986] heww, wahnten[987] dunntaumalen[988] twei[989] junge, schire[990] Kirls,[991] de ein’ heit[992] Wulf[993] un was de Smid in den Dörp,[994] un de anner heit Kiwitt[995] un was de Möller.[996] De Smid was en Pfiffkopp[997] un verstunn[998] sinen Kram, de Möller was man düsig,[999] hadd äwer dat Geld. Na, mit de Tid[1000] gung in den Dörp dat Gered’: „„Vaddersch,[1001] hest all hürt?[1002] De Smid un de Möller gahn Beid’ nah den Schulten sin[1003] Fik un Marik,[1004] un sei seggen jo oll von de Hochtid tau Martini.““[1005] — Un dat kamm ok so, sei frigten[1006] Beid’ tau Martini, un de oll Schult rüst’t ’ne Hochtid ut, de säd man: „Stah!“[1007] un wi jungen Lüd’ von den Hof wiren ok dortau beden,[1008] un ick weit dat noch as hüt,[1009] wo[1010] lustig dat hergung, denn uns’ Schriwer,[1011] Ludwig Brookmann, stülpt mi gegen Morgen ’ne Sleifkann[1012] vull Duwwelbir[1013] äwer den Kopp un säd, as ick falsch[1014] würd: dat süll jo man Spaß sin.

Nah de Hochtid was dat denn nu Allens will un woll;[1015] äwer dat wohrt[1016] ok man ’ne Tid lang, dunn munkelt dat in ’t Dörp: „Vaddersch, hest all hürt? De Möllerfru sleiht[1017] ehren Mann.“ Un dat was ok so. Eins Sünndagsnahmiddags kümmt de Möller tau den Smid, de sitt in ’n Kraug[1018] un spelt[1019] Solo, un de Möller seggt: „Na, wat Di hüt Abend passirt, dat weit ick ok.“ — „„Wo so?““[1020] fröggt de Smid un steiht up un geiht mit sinen Swager ’rut. — „Na,“ seggt de Möller, „verstell Di man nich! Wi Beiden hewwen uns schön vermeidt.“[1021] — „„Wenn Du min Fru meinst,““ seggt de Smid, „„denn möt[1022] ick Di seggen, ick heww en gauden Meidsmann.““[1023] — „Ja,“ seggt de Möller, „wenn sei nich tau Hus is.“ — „„Kumm[1024] mit!““ seggt de Smid. „„Ick heww gistern Swin’ slacht[1025], un Du weißt,[1026] min Fru mag girn Swartsur.[1027] Ick will Di den Bewis gewen.““[1028] — Sei gahn nu also nah den Smid sinen Hus’, un as sei dorvör stahn, röppt[1029] de Smid: „„Fiken!““ — Sin Fru kickt ut dat Finster un fröggt: „Wat sall ick?“ — „„Fiken,““ seggt de Smid, „„nimm mal eins[1030] de grote Schöttel[1031] mit Swartsur un smit[1032] de mal eins[1033] hir nah de Strat ’rut.““ — „Wat?“ fröggt sin Fru. — „„Du sallst de Schöttel mit dat Swartsur nah de Strat ’rute smiten.““ — „Glik“![1033] seggt Fiken, un hest nich geseihn, fohrt[1034] de Schöttel äwer de halw’ Dör ’räwer as hüt Morrn[1035] de Kürznermeister. — „„Recht so!““ seggt Smid Wulf. „„Un nu, Fiken, smit uns den Pott[1036] mit dat anner Swartsur ok man ’rut.““ Dat schüht[1037] denn nu ok, un de Smid seggt: „„Schön, Fiken! un lat Di de Tid[1038] nich lang warden, wenn ick hüt Abend lat[1039] tau Hus kam.““

Dormit geiht hei mit den Möller nah den Kraug taurügg[1040] un fröggt em: „„Na? hest nu seihn?““ — „Ja,“ seggt de Möller, „de is echt. Wo hest dit anfungen?“ — „„Up ’ne ganz einfache Wis’,““[1041] seggt de Smid. — „Hest s’ inspunnt?“[1042] — „„Ne!““ — „Hest s’ schacht?“[1043] — „„Ne, ok nich!““ — „Na, wo hest ’t denn makt?“ — „„Dat will ick Di seggen,““ seggt de Smid. „„As wie noch Brutlüd’[1044] wiren, dunn lurt[1045] ick ehr dat af, von wecken[1046] Stück Tüg[1047] sei woll am meisten hollen ded,[1048] un dunn funn[1049] ick denn, dat dat en lütten, hübschen, roden siden Dauk[1050] was, un as sick mal de Gelegenheit gaww,[1051] dat wi Frühstück eten[1052] hadden, und de Disch en beten[1053] stark vull Gaus’smolt[1054] smert[1055] was, dunn wischt ick mit ehren schönen Dauk den Disch af. Na, nu kannst Du Di denn denken, wo sei up mi losfohren ded![1056] Ich äwer fot[1057] sei rundting[1058] üm un küßt sei un säd: „Fiken, Du hest mi jo! Wat is an so ’n Dauk gelegen? So ’n Dauk kriggst Du woll wedder; äwer Einen, de so vel von Di höllt[1059] as ick, so ’n findst[1060] Du mindag’ nich.“[1061] — Na, sei gaww[1062] sick denn nu ok, un as wi nah den Teterowschen[1063] Königschuß wiren, gewunn[1064] sei ’n Pott, en schönen Pott; un as sei sick so recht dortau freuen ded,[1065] dunn namm[1066] ick den Pott un spelt[1067] dor so verluren mit, un — baff! — smet[1068] ick em up den Stein. Nu fung sei denn en beten an tau rohren;[1069] äwer ick küßt sei un säd: „Lat sin,[1070] Fiken, t’ is beter,[1071] dat de Pott intwei follen[1072] is, as dat ick mi wat intwei follen heww, denn ick sall uns uns’ Lew’[1073] lang dat Brod verdeinen!“ Na, tauletzt brok[1074] ick ehr noch drei Tähnen[1075] ut den Kamm; dunn lacht sei äwer all un säd: „Mi sall doch wunnern, ob Du mi tau ’m Teterowschen Harwstmark[1076] en nigen[1077] wedder schenken deihst.“[1078] Na, dat geschach denn nu ok, un so is ’t denn nu ok blewen;[1079] sei is mit Allens taufreden.[1080] — Äwer ick möt[1081] ’rinne un möt minen Solo spelen.““

De Smid gung also in de Stuw’ un spelt Solo, äwer nah ’ne halw’ Stunn’ kamm de Kräuger[1082] ’rinne un säd: „Smid, kumm ’rut![1083] Möller Kiwitt steiht buten[1084] un süht schändlich ut.“ — Smid Wulf geiht also ’rut, un dröppt[1085] denn nu ok sinen Swager mit en intweiiges[1086] Gesicht un en dickes Og’,[1087] un verfirt[1088] sick denn nich slicht[1089] un fröggt: „Swager Kiwitt, wat hest nu?“ „„Je, dat segg man mal!““ seggt de Möller, „„dat kümmt von Din verfluchtes Geschichten-Vertellen.““[1090] — „Wo so?“ fröggt de Smid. — „„Je, frag’ noch lang’!““ seggt de Möller. „„Ick hadd Din dämlich Geschicht gaud ’naug behollen,[1091] un denk so bi mi, wat bi de ein’ Swester hulpen[1092] hett, kann jo bi de anner ok helpen:[1093] probiren kannst du ’t jo wenigstens. Ick gah also nah Hus, un min Fru steiht vör ’n Speigel[1094] un makt sick de Hor[1095] tau de Hollännerfru[1096] ehren Kaffeklaatsch[1097] t’recht,[1098] un up den Disch liggt[1099] ehre beste Huw’,[1100] un ick segg tau mi: „dit trefft sick mal glücklich!“ un nem de Huw’ un denk bi mi: „wenn du sei nu in de Waschschöttel[1101] in dat smutzige Sepenwater[1102] stippst, denn kann sei gaud warden.“ Na, ick dauh[1103] dat, un sei süht jo woll min Anstalten in den Speigel, un ihre[1104] ick mi noch up wat prekawiren[1105] kann, fohrt[1106] sei mi in dat Gesicht herinne, un as ick segg: „Mariken, Du hest mi jo, un ’ne Huw’ kriggst du sacht[1107] wedder!“ dunn röppt[1108] sei: „„Ja, ick heww Di! Un för de Huw’ sallst Du Din richtig Deil[1109] ok krigen!““ — „Un kik!“[1110] seggt de Möller un treckt[1111] sin Hand von dat dick Og’, „so hett sei mi tauricht’t,[1112] un dat üm Dine verdammte Geschicht.“ — „„Du Dummbort!““[1113] seggt de Smid, „„heww ick Di nich seggt, ick hadd dit Stück vör de Hochtid makt?[1114] Wat vör de Hochtid helpt,[1115] helpt nich nah de Hochtid.““

„Un dat is de Geschicht, min Sähn,“ säd min Unkel Matthies un stunn up,[1116] „un wenn Du klauk[1117] büst, denn kannst Du Di jo dornah richten.“

Ick stunn ok up un stellt mi an ’t Finster un let mi de Geschicht dörch den Kopp gahn un dreiht[1118] mi denn endlich üm un säd: „„’Ne dämliche Geschicht, Unkel! Du hest süs all betere[1119] Geschichten vertellt.““ — „Ja,“ lacht de Oll, „wil ick Di süs de Nutzanwenning glik[1120] mit gaww, un hir sallst Du sei säuken.“[1121] — „„Du wardst doch nich glöwen,““[1122] segg ick, „„dat ick min Brut ehr Huw’ in ’ne Waschschöttel stippen und mit ehren siden Dauk den Disch afwischen ward?““ — „Du kannst ’t jo mal probiren,“ lachte de olle Spitzbauw’.[1123] — „„Na,““ segg ick, „„dat fehlt mi noch, denn wir ick just bet an den Hacken.““[1124] — De Oll[1125] grint[1126] nu ümmer so vör sick hen, un as ick so bi mi denk: oll Lüd’ sünd wunderlich, wenn ’t regent,[1127] führen[1128] s’ tau Heu, seggt hei: „Jung’, wo olt[1129] büst Du denn eigentlich?“ — Von min Öller[1130] müggt[1131] ick nu in min Brüjamstid[1132] nich recht wat hüren,[1133] un ick denk bi mi: Haha! fangst du all wedder mit den Peper[1134] an? un ick frag’: „Worüm meinst Du?“ — „„Oh,““ seggt hei, „„ick mein’ man.““ — „Denn lat[1135] Di seggen,“ segg ick etwas scharp,[1136] „ick bün den letzten säbenten[1137] November ein un virtig Johr west.[1138]“ — „„Also,““ seggt hei, „„dörch de Virtigen büst Du dörch?““ — „Ja,“ segg ick, „is Di dat villicht nich tau Paß?“ — „„För minentwegen!““ seggt hei. „„Mi föllt dorbi man dat Sprückwurt in: wer in de Twintigen[1139] nich schön is, in de Dörtigen[1140] nich stark, in de Virtigen nich klauk[1141] un in de Föftigen[1142] nich rik,[1143] de kann ’t man sin laten,[1144] ut den ward nicks. Un Du schinst[1145] mi in de Virtigen noch nich klauk tau sin.““ — „Unkel Matthies,“ säd ick un richt’t mi stur in Enn’,[1146] „wer mi för dumm köfft,[1147] de ward bedragen;“[1148] un dorbi[1149] müßt ick woll man en sihr dämlich Gesicht maken, denn min Unkel lacht un säd: „„Un kannst bi Alledem för Di kein Nutzanwenning ut de Geschicht finnen! Jung’, dat is jo man en Glikniß:[1150] Wat de Smid mit den Dauk un den Pott un den Kamm upführt[1151] hett, dat paßt sick nich för Di; dat weit ick woll. Du möst natürlich wat Anners anstellen. Tau ’m Exempel: trugst[1152] Du Di woll tau, in Dinen Öller[1153] noch vör de Hochtid en Stückerner drei[1154] schöne dumme Streich uptauführen?““ — „Dumme Streich?“ frag ick. — „„Dumme Streich!““ seggt min Unkel, un ick gah nu in de Stuw’ up un dal un äwerlegg[1155] mi de Sak un dreih[1156] mi endlich üm un segg: „Ja; ick glöw’,[1157] Unkel, ick krig’ in aller Geswindigkeit noch en por taurecht.“ — „„Denn mak sei,““[1158] seggt min Unkel. — „Un Du meinst, ick ward dordörch Herr in den Hus’ bliwen?“ — „„Min Sähn, ick glöw’ dat. — Dumme Streich — nich slichte![1159] — Süh, wenn sei denn an tau schellen[1160] fangt, denn fall ehr üm den Hals un küß sei recht düchtig un segg: Lat man sin, lat man sin! Seih äwer[1161] de Geschichten weg, seih leiwer[1162] up min Hart,[1163] dat hürt[1164] Di un sleiht[1165] för Di von nu bet[1166] in alle Ewigkeit. — Un denn Jung’,““ sett’t hei hentau,[1167] „„denn kannst Du jo ok noch den Fautfall anbringen — denn Du magst seggen, wat Du willst — de hürt nu einmal dortau.““

Ick äwerläd[1168] mi de Sak nu hen un her un säd denn endlich tau mi: „Hei ’s din Mutter-Brauder un sallst em dorin tau Willen sin un sallst en por maken! un ick makt sei ok richtig.

Ick künn nu hir de Geschichten vertellen, de ick anstellt[1169] heww, ward mi äwer woll häuden.[1170] Dat Unglück künn sinen Gang gahn, un de Vertellung[1171] künn in mine Fru ehr Hänn’[1172] fallen un sei künn mäglich[1173] marken,[1174] dat all dese Stückschen[1175] afkortet[1176] west sünd, un dat sei in ehre Gaudheit anführt worden is, un sei künn seggen: „Holt![1177] dit Spill[1178] gelt[1179] nich; Du hest mit Fisematenten spelt.[1180] Ick will mal de Korten[1181] mischen. — So! de Vörhand heww ick, un nu man ’rut! Bedein’[1182] mi desen un bedein’ mi jennen! Un nu will wi mal seihn, ob Du ut den Ganten büst?“[1183]

Äwer männigmal,[1184] wenn sei nu so as min Fru still un flitig[1185] üm mi herümme geiht un för mi allerwegen sorgt un mi in ehre Fründlichkeit nahgiwwt,[1186] denn denk ick doch so bi mi: „Schäm’ di, dat du mit Hinnerlistigkeit tau Wark gahn[1187] büst!“ un ick säd nilich[1188] tau minen Unkel: „Weißt wat? Ick vertell ehr, wo ’t[1189] mit de dummen Streich vör de Hochtid tausamen[1190] hängt.“ — „„Plagt hei Di?“““ fröggt min Unkel. „„Jede rechtschaff’ne Kirl möt af un an en gauden dummen Streich un en gauden Witz maken; äwer hei darw sei nich sülwst wider vertellen, denn denn[1191] verliren sei all’ beid’ ehre Kraft. Ji lewt jo[1192] glücklich, dormit wes taufreden.““[1193] — „Je,“ segg ick, „dat seggst Du; äwer mi is männigmal so tau Maud’,[1194] as wenn wi noch glücklicher lewen künnen, wenn sei dat Regiment hadd.“ — „„Min Sähn,““ säd min oll Unkel Matthies un läd[1195] mi de Hand up de Schuller,[1196] „„all dat Glück, wat up dese Ird[1197] mäglich is, föllt meindag nich in eine Hand herinne, begnäug’[1198] Di mit dat, wat Du hest. Un wat den Ehstand anbedrapen deiht,[1199] hest Du den ollen Jochen Smitten[1200] noch kennt? Den ollen Jochen Smitt mein ick, de mit sine olle Fru achtig Johr olt[1201] würd, un nahsten[1202] mit ehr tausamen an einen schönen Sommer-Sünndagmorrn begrawen würd. Na, de säd mal tau mi — denn ick sülwst verstah nicks von de Sak — „Herr Wachtmeister,“ säd hei, de Ehstand is as en Appelbom,[1203] dor sitt Einer in[1204] un plückt un plückt; äwer de schönsten un rodsten Appel[1205] sitten in de Spitz, dor langt Keiner ’ranne, denn dor is de Natur tau kort[1206] tau. Wenn nu Einer unverstännig is, un mit Gewalt de Appel krigen will, denn halt[1207] hei sick en Staken[1208] un hau’t de schönen Appel ’run, äwer ok taunicht,[1209] un hau’t de Telgen[1210] dorbi af, woran de besten Dragknuppen[1211] för de Taukunft sitten; de vernünftig Mann lett[1212] sei ruhig sitten un täuwt[1213] bet up den Spätharwst,[1214] denn[1215] fallen sei em von sülwst in den Schot,[1216] un denn smecken sei vel säuter.“[1217] — Un dorüm Jung’,““ sett’t[1218] min oll Unkel hentau[1219] un sin oll irnstfast Gesicht sach ok gor tau truhartig ut,[1220] „„kläter[1221] Din roden Appel nich vör de Tid[1222] von den Bom, und täuw’ bet tau ’m Spätharwst — Din wohrt[1223] jo nich lang’ mihr — un wenn Du Din Fru den letzten schönen Appel bringst, denn vertell[1224] ehr ok de Geschicht von Din’ dummen Streich vör de Hochtid, denn sallst Du seihn, denn freut sei sick doräwer.““