EENIGE STRIJDVRAGEN.
Reading edition
De bedoeling van dit hoofdstuk is: vermelding en bestrijding van enkele aanvallen op voetbal en bespreking van een paar strijdvragen die voor den voetballer van belang zijn. We zullen aanvangen met de behandeling van het idee, als zou voetbal een zeer eenzijdige beweging zijn. Prof. W. Koster (Leiden) zegt er bijv. van:—„Het ontwikkelt de beenen buiten verhouding tot het lichaam.”
Toegeven moet ik, dat de beenspieren bij voetbal wel het meeste werk verrichten, maar ik voeg er bij, dat in het dagelijksch leven ook aan de beenspieren meestal hoogere eischen worden gesteld dan aan de andere spieren van het lichaam. Bovendien zijn het, zooals ieder die genoegzaam met voetbal bekend is, weet, niet alleen de beenspieren die door voetbal geoefend worden, maar ook in ruime mate buik-, rug- en borstspieren.
Als nadeel van het voetbal kan het feit dat de beenspieren het meeste werk verrichten, echter nooit aangemerkt worden. Het is immers ook geen nadeel van schaatsenrijden of wandelen dat zij, de beenen, het leeuwenaandeel in hun verrichtingen geven.
Trouwens heb ik ook niet opgemerkt dat de beenen, zooals Prof. Koster zegt, als regel buiten verhouding tot het lichaam ontwikkeld worden door het spel. Ik kan dan ook niet gelooven dat Prof. Koster deze meening, die hij het voetbal als een verwijt toewerpt, aan de praktijk heeft ontleend, of het moest zijn, dat de meerdere ontwikkeling der beenspieren ongeveer alleen door medici op te merken is.
In dit geval kan zulks echter onmogelijk zoo schadelijk zijn als Prof. Koster door zijn opmerking het laat voorkomen.
De meeste vakken immers ontwikkelen enkele spiergroepen min of meer buiten verhouding tot de anderen. Men kan echter wel zeggen, dat voetbal als uitsluitende lichaamsoefening onvoldoende is. Ja men kan zelfs verder gaan en zeggen dat het verkeerd is, voor lichaamsbeweging uitsluitend het voetbal te beoefenen. En dit laatste standpunt is het, dat ik na jaren van ondervinding en proefneming heb ingenomen.
Het is zooals „Ten Have” in zijn reeds op bladz. 21 genoemd werk opmerkt:—„Voetbal moet niet uitsluitend, doch naast andere lichaamsbeweging beoefend worden. Bovendien eischt voetbal te veel van de krachten der beoefenaars dan dat het zonder doelmatige voorbereiding, met voordeel gespeeld kan worden.”—„Als lichaamsbeweging, wielrijden en andere sport nadeelige gevolgen heeft voor hen die er zich op toeleggen, dan komt dit zonder uitzondering, doordat dezulken geen rekening houden met de eischen van de wet der langzame oefening en training.”—schrijft Prof. Dr. A. Forel17). Nu is mijn meening over voetbal in verband hiermede in het kort de volgende: Voetbal is een prachtsport, mits het geregeld beoefend wordt, en andere lichaamsoefeningen, die rekening houden met een harmonische lichaamsontwikkeling als voorbereiding en onderhoud tot zijn dienst heeft. Het is dus verkeerd zoo nu en dan eens, bijv. een keer in de twee weken (of met nog langer tusschenruimte) te voetballen, laat staan wedstrijden te spelen. Het is eveneens verkeerd, zonder voldoende vooroefening zich op het voetbal toe te gaan leggen of alleen 's Zondags wedstrijden te spelen, zonder in den loop der week aanvullende en onderhoudende lichaamsoefeningen te verrichten (de op blz. 21 vermelde: verkeerde toepassing van het voetbalspel).
Ik geloof dat een groot deel van het kwaad, dat misschien ten onrechte op rekening der overdrijving wordt geschoven zou wegvallen, als bovenstaande ideeën wat beter begrepen en ter harte genomen werden. De kwestie van al of niet training is echter niet nieuw. Ik herinner mij dat een paar jaar geleden, na de groote nederlaag van het Nederlandsch elftal tegen het Engelsche te Darlington, veel over deze strijdvraag is geschreven. Training zou met zich brengen het beroepsspel, werd toen wel beweerd en training als middel om voetbal te verbeteren, was dus uit den booze. Het woord training in voetbalbeteekenis gebruikt, bevat echter twee begrippen nl.:—Versterking van lichamelijke geschiktheid tot het spel, door methodische lichaamsoefeningen, nevens vermijding van schadelijke invloeden en verbetering der spelmethoden, door een oefenmeester te bewerken. Van geen dezer beide begrippen kan gezegd worden, dat zij tot het beroepsvoetbal voeren. Ik geef echter toe, dat door toepassing van het tweede begrip en de resultaten daarvan, een enkele speler wel eens op het idee zou kunnen komen, het voetbal als beroep te gaan beoefenen. Ook ligt er wel iets in dit begrip, als zou voetbal door toepassing er van, meer doel worden, dan ontspanning en bijzaak. Toch vind ik in den grond der zaak het idee niet verkeerd, het voetbalpeil door dit middel te verhoogen.
Maar de zaak mag niet overdreven worden. Dat een Nederlandsch elftal, hetwelk tegen andere vertegenwoordigende elftallen moet spelen, op zulk een wijze door een zaakkundigen oefenmeester getraind wordt, acht ik goed, maar de algemeene toepassing van het begrip, acht ik in het belang van het voetbal en zijn beoefenaars niet wenschelijk. Het voetbal wordt er m. i. te veel „doel” door en ook als ontspanning verliest het spel veel van zijn waarde. Evenwel kan en moet men verbetering der spelkwaliteit blijven nastreven, hetgeen ook zonder oefenmeester zeer goed mogelijk is. Stilstand staat hier gelijk met achteruitgang en vermindert het genoegen en de belangstelling der spelers in hun spel. Maar ook uit een ander oogpunt is verbetering der spelkwaliteit aanbevelenswaardig. Het spel zal er niet alleen van hooger waarde door worden, maar men zal zich ook minder behoeven in te spannen. 't Spel zal vlugger en tegelijk kalmer en gemakkelijker gespeeld worden. Hiervan geven de Engelschen wel duidelijke bewijzen, als zij in een internationalen wedstrijd tegen de Hollanders spelen. Men ziet de laatsten zich tot het uiterste inspannen zonder merkbaar resultaat, terwijl de eersten genoegelijk, kalm berekenend, spelen en resultaten bereiken die genoegzaam bekend zijn. Het is echter niet alleen de tactiek die het spel vergemakkelijkt en verheft, maar waarschijnlijk nog meer de lichamelijke training. Evenals de tactische speler om iets te bereiken, minder werk zal behoeven te doen dan een ontactisch speler, zal een getraind18) speler, een veel lichter en zekerder spel spelen dan een, die ongetraind is. Hij zal een bal kunnen onderscheppen, die hem anders voorbijgaat en hem nog veel moeite kan geven, of wel hij zal een tegenstander vlug voorbijloopen, hetgeen hem zonder training niet zou zijn gelukt.
Het is merkwaardig hoe de buitenlandsche voetballers meestal hooger staan wat athletiek betreft. Zoo hebben de Hollanders, ofschoon in tactiek en techniek de meerderen, al menigen wedstrijd aan de Belgen verloren door hun weinige beoefening der athletiek. In snelheid en taaiheid (ausdauer) worden de Hollanders meestal overtroffen door de Belgen, hetgeen, als ze wat meer trainden en aan athletiek deden, niet het geval zou zijn.
We hebben gezien hoe de training bij voetbal wordt geëischt uit gezondheidsoogpunt en we hebben ook gezien hoe het spel er aantrekkelijker en mooier door wordt. Maar nu wil ik u een ander gezichtspunt openen.
Niet alleen de dagelijksche lichaamsoefening en de athletiek om nuttig voetbal mogelijk te maken, maar deze toegepast om der wille van henzelf, om der wille van onze gezondheid en ons geheele leven! Is het dan geen genot te zien hoe door een systematische oefening ons lichaam aan kracht, schoonheid en doelmatigheid wint?
Is het dan geen genot, te voelen hoe een bron van kracht en energie ons lichaam meer en meer doortintelt, hoe de wil sterker en sterker wordt en we ons tot meer in staat voelen dan ooit te voren?
Ge moet Toepoel19) hier eens over hooren. Bewonderen zult ge de kracht en het enthusiasme waarmee hij over de lichaamsoefeningen spreekt, en nog meer bewondering zult ge koesteren voor de lichaamsoefeningen zelf die hem zoo'n kracht en enthusiasme bijbrachten. Ge zult, zoo ge ze niet reeds tot uw eigendom gemaakt hebt, zelf de dagelijksche lichaamsoefeningen ter hand nemen, eerst wijfelend en bij tusschenpoozen, later zekerder en geregeld. En het slot der zaak zal zijn dat gij zelf ook krachtig en enthusiast zult meewerken de practijk der lichaamsoefeningen te verbreiden, om aldus den grondslag te helpen leggen tot een beter, gezonder en gelukkiger menschdom20).
En dan, gij voetballer, die zoozeer overtuigd zijt van het noodzakelijke van flinke lichaamsbeweging, wat zult ge doen, als ge uw practisch voetbal om de een of andere reden moet vaarwel zeggen? Zult ge dan in uw verdere leven bij uw hoofdwerk op kantoor of anderszins het gemis daaraan niet voelen? Zult ge dan toonen, dat uw stem voor lichaamsbeweging slechts een holle klank was? Neen, dat zult ge niet, want ofschoon uw voetbal tot het verleden behoort, hebt ge immers nog altijd tot uw beschikking zijn begeleidende oefeningen, die u steeds uw jeugd meer of minder zullen doen bijblijven, zoowel wat herinnering als wat werkelijkheid betreft. In het kort wil ik hier nu nog aangeven, wat met dagelijksche lichaamsoefeningen en athletiek wordt bedoeld.
De eersten zijn de oefeningen, die men beschreven en besproken kan vinden in het werk21). Zij hebben ten doel, het lichaam harmonisch te ontwikkelen, het gezond, mooi en krachtig te maken, en voor voetbal speciaal: het lichaam in een staat te brengen en te houden, die het mogelijk maakt, dat dit spel tot voordeel voor de gezondheid beoefend kan worden. Zij worden iederen dag op de slaapkamer al of niet ontkleed voor een spiegel staande, uitgevoerd en mogen in geen geval aanleiding geven tot moeheid. De athletiek22) behoort voort te bouwen op de dagelijksche lichaamsoefening en voltooit de bovenvermelde taak daarvan ten opzichte van voetbal. Zij heeft in het algemeen ten doel: het ontwikkelen van groote spierkracht en het trainen voor wedstrijden, 't geen voornamelijk bestaat in het vergrooten van het volhardingsvermogen. Hieruit volgt dat zij wel tot eenige vermoeidheid aanleiding mag geven. Haar beoefening in verband met voetbal bestaat voornamelijk in hardloop- en springoefeningen23). De Nederlandsche voetbalbond tracht door het uitloven van medailles voor wedstrijden hardloopen, korte afstand, en het instellen van een jaarlijksch kampioenschap athletiek voor voetballers, de athletiek er bij de voetballers zooveel mogelijk in te brengen. Reeds zien ook verscheidene clubs, plaatselijke en gewestelijke bonden, het nut der athletiek in, waarvan zij doen blijken, door zich aan te sluiten bij de Nederlandsche athletiek-Unie.
Voor de athletiek zoowel als voor voetbal hoop ik, dat ook beider grondslag, de dagelijksche oefeningen niet vergeten zullen worden.
Ik wil nu overgaan tot bestrijding van een inzicht van Ten Have, over het al of niet mogen deelnemen aan voetbal, 't welk hij als volgt weergeeft:—„De gezonden, de moedigen, de levenslustigen, de spierkrachtige jongens, vervallen het gemakkelijkst in overdrijving en gevaarlijk spel. Zij hebben het voetbalspel uit een hygiënisch oogpunt beschouwd, ook het minst noodig. Op grond daarvan is, wanneer ik deze gevallen waarnam, aan zulke leerlingen, deze sport door mij beslist ontraden.”—
In de eerste plaats ben ik het lang niet met Ten Have eens, dat de gezonde en spierkrachtige jongens het gemakkelijkst in overdrijving vervallen. Dat zij meestal het onstuimigst zijn, geef ik toe, maar zij kunnen onschadelijk meer arbeid presteeren dan de zwakkeren, terwijl het voetbalspel tamelijk gelijkmatig den arbeid over de spelers verdeelt. Over het algemeen ligt het niet in den aard der jongens, minder arbeid te presteeren, dan van hen bij het spel wordt gevergd. Zoo zullen de zwakkeren, daar de sterken het spel tot hun hoogte willen opheffen, meer in de verleiding zijn, te overdrijven. Ook de eerzucht zal de zwakkeren meer aangrijpen dan de sterken, die geen spelers meer boven zich hebben, tot wier hoogte van arbeidsprestatie zij zich graag zouden opwerken. Er komen echter nog zooveel factoren bij, die de kans tot overdrijving beïnvloeden. Zoo geven de karaktereigenschappen veelal den doorslag. In de tweede plaats vind ik het niet rationeel de deelname tot een spel dat juist geschikt voor hen is, aan de sterken te ontzeggen, omdat het wel aanleiding tot overdrijving kan geven. Heel wat verstandiger is het, de overdrijving te weren met alle goede middelen, die ten dienste staan. Ook hebben de sterken uit hygiënisch oogpunt wel degelijk een flinke lichaamsoefening noodig, hetgeen hun veelal meerdere onstuimigheid bewijst. En mocht men het willen ontkennen, zoo zou men de natuur toch niet kunnen dwingen en deze zou het ons anders laten zien. Voor lichamelijk zwakken is voetbal geen geschikte sport, en dit is vaak een doorn in het oog geweest van verscheiden docenten24), die één of ander spel of alleen gymnastiek zouden willen zien toegepast, waaraan zoowel de zwakken als de sterken konden deelnemen. De beoefening van zoo'n spel of gymnastiek zou echter medebrengen, dat krachtig ontwikkelde jongelui gedwongen werden, steeds maar een gedeelte van hun kracht te gebruiken, hetgeen achteruitgang der physieke kracht van den mensch tot resultaat zou hebben. Juist het omgekeerde wordt door voetbal bereikt, hetgeen niet genoeg geapprecieerd kan worden. Meermalen evenwel luidt het oordeel van ouderen, ook al zijn ze overigens het voetbal goed gezind, dat het spel wel wat ruw is. Weliswaar wordt soms door enkelen wat te ruw gespeeld, maar het voetbal als spel kan m. i. toch niet ruw genoemd worden. Onze volksaard vindt iets zoo gauw ruw en ziet vaak uitingen van moed, flinkheid en rondborstigheid zooals Mulier25) terecht zegt, voor ruwheid aan. Ons volk heeft al te langen tijd met de modepolitoerflesch rondgeloopen, te veel vormen nageäapt, en het zou al politoerende groot gevaar loopen, niets meer dan een vorm te worden. Onze volksaard is veelal nog weinig pittig.—„De rondborstigheid, flinkheid en moed, dienen nog wel degelijk te worden aangekweekt tot raseigenaardigheid. Alsdan zal de zoogenaamde ruwheid van het voetbal den anderen niet meer opvallen.”—26) Wat betreft de enkele gevallen van ruw optreden en de dientengevolge of op andere wijze ontstane kwetsuren, tegen dezen prijs zijn de vele voordeelen die het voetbal biedt, zeker niet te duur gekocht. Wat betreft verdere strijdvragen acht ik deze hier niet op hun plaats, daar zij voor den practischen voetballer niet van veel belang zijn. Wat aanvallen op de voetbalmaatschappij betreft, deze zijn er nog meerderen. Zij zijn echter hoofdzakelijk het gevolg van naijver en onbehendigheid met voetbal en zullen wegens hun onbeduidendheid hier niet vermeld worden.
