LEED EN WILLE. (continued 3)

En hy fortelde, sa goed as hy-t koe, ho-t hy Doet foun hie en d’âld man roanen de triennen ek al oer ’e wangen as in bern. „Jonge, jonge,” sei hy, „hwat in dei, dizze lêste fen Juny!

En hy gyng it lân út en helle de hynsders op, dy-t by de sleatswâllen de earste nije sprútsjes ôfweiden. „Nou beide der mar boppe op,” rette hy, „wy moatte nei hûs, hwent ha gjin droege tried mear oan jimm’,” en hja kladden op it healfoerke hea mei in droech rúnetek oer ’e foetten.

„Hearink, hearink,” sei âlde Foeck, dy-t der troch d’ âld boer op útstjûrd wie, om ris to sjen, hwer Sjoerd Meinses mei de hynsders bleau, „der komme hja oan en jeije as ljue fen ’e hynstemarke!” Mei-ien snjitte hja nei de skûrredoarren ta en staette se iepen. Do gyng hja mei de hânnen yn ’e siden en bare nijsgjirrich op ’e efterhûsstriette stean.

„Ho,” sei Hearke. „Jow dy ôf, Foeck,” rôp hy brûkel. „Hwat dochst der to stean as in tsjamme! Dy bisten binne al spûksjoggerich genôch mei dit tongerige waer.”

Foeck spile de wyk, de hynsders setten wer oan en ’e wein stoude yn ’e skûrrereed op.—

In ûre letter hie Sjoerd Meinses for ’t earst syn lyts jonkje op ’e knibbel.

Gjin pinne kin it lok biskriûwe, dat do dy herten trochstreame. It wie oerweldigjend; it naem alles mei, al it oare forsonk derby yn ’t neat, de soargen for de takomst, for it deiske brea, for de tsjinwirdige ef kommende dagen, for ien amerij bistie dat allegearre net mear. Sa ’n lok ken gjin tiid ef miette!

Alle leed forfleach for ’e glâns yn dy eagen, for de wirden fen forjowing, dy-t der flústere waerden, der ’t wol neat to forjaen, mar o sa’n bulte út to lizzen wie.

En de dei, dy-t folge, wie in Snein, de Snein fen ’e earste July 190... en it wie in simmermoarn, sa’s der mar inkelen komme yn in jier, sa moai, sa stil en sa ljeaflik. En nei tsjerkstiid waerden hja útforsocht by d’âld omke to kofjedrinken mei de jonge, waerde der by sei. Nou Saepk stie al mei him ré op ’e wei en Sjoerd Meinses naem him op ’e earm en kuiere sa for ’t earst mei ’t wiif de strietwei lâns nei de boerkerij ta. Hwat der yn him omgyng, derfor sjitte wirden to koart; dat binn’ fen dy amerijen yn ’t libben, sa seldsum en sa hearlik, dat it minskehert se ek sûnder wirden nea, nea wer forjitte kin. Hja bringe him tichter by syn God.

It wie noch stil op ’e paden; yn ’e bireinde moude stie noch gjin minskeprint. De lêste kantsjeroaskes geuren op ’e diken, de lêste brimmerheideblossoms skitteren goudkleurich twisken it grien.

En der bigoan it gealtsje to sjongen. Hy sloech net troch, mar it wierne inkele noaten fen syn hearlike jounsang, dy-t hy nou noch oan ’e moarn wijde.

„Hark!” sei Doet en bleau stean, „wist it noch fen ús húske en ho-t hy der ek sa sjonge koe? Wy hearre him der nou noait wer, Sjoerd,” en hja krige de triennen yn ’e eagen. Sjoerd Meinses wiste it nou, ho-t dat âlde húske yn ’e diken ek for hjar it parradyske fen hjar libben west hie.

„Dat moasten wy jaen, mar wy ha inoar weromkrige, Doet,” sei hy sa folkomen lokkich, dat der for him neat mear to winskjen oerbleau. Ho fier lei nou dy joun al efter him, dy joun yn ljochtmoanne, do t it gealtsje sa moai trochsloech en yn syn toanen al syn leed bisong.

d’Ald-omke stie al ré by ’t steksdoarke, om nei syn kofjedrinkers út to sjen.

„Nou moat de flach ek op ’e skûrre, net?” pleage hy goelikwei, in bytsje lûder as hy ’t wend wie. Deksel, dy Sjoerd Meinses, sa’n wiif en sa’n jonge, sa’n boike om tige ljeaf to hawnen, for to skrippen en to gearjen en for ’e earste kear yn syn libben kaem de gedachte by him op ef hy miskien net it bêste fen ’t libben forsitten hie.—Bin ’k net lokkich? frege hy himsels.—Op in bytsje nei—wie ’t andert en nou hjoed bigriep hy it, dat dit bytsje just it aldermoaijste útmakke.

„En nou moatst ek wer in hûs ha, tink ik,” sei omke, do-t se sahwat oer ’t waer en ’e wyn útpraet rekken, „en dan kinst deis noch wol ris in skoftsje by my komme, net?”

Sjoerd Meinses sloech daedlik ta. „Wis en siker, omke kin op my rekkenje,” sei hy reslút wei mei d’âlde moed en mei eagen, dy t skitteren fen lok.

„En dû op my!” liet d’âld man der rimpen op folgje. „Ik ha in steedsje yn ’e bûrren en der moatt jimm’wenje. Jild is jild.... jimm’ hoeche ’t measte net to jaen. En dy jonge moat hjir nou en dan ris komme to boartsjen, dat bitingje ik der by.”—

En sa kaem it. Do-t lytse Meinse allinne bitroud wie, futtele hy deis mei syn heit nei omke ta, om d’ âld man mei syn bernepraet en berneboarterijen hwat op to kwikken. Hja rekken sa oan-inoar forkleefd as in pake oan syn bernsbern en ginaemd en do-t d’âld man syn holle dellei, waerde in lyts jongkje mei blonde kroltsjes en blaue eagen skepper en skriûwer op ’e pleats.

En alle jierren alweroan waerden de bjirken grien en foelen de blêdden ôf. Hja kamen en gyngen, dy jierren, ek for dy stille krite, dy-t earne yn ús Fryslân leit, mar nei de twirre, dy-t ek oer it bistean fen inkele minsken dêrre reage, waerde hjar libben wer as in stille mar, hweroer mar komselden in fâldsje glydt....

Der scil in tiid komme, dat it sulver fen ’e âlderdom hjar hollen biflokket en hjar nei in lang libben de warrige foetten dellei wirde nei ’t Easten ta en dan scil fen hjar sei wirde kinne as it bêste, dat ea fen in minske sei wirde kin: hy wie in Fries, in man út ien stik—in hert fen goud.

1901 en 1902.