GESCHIEDENIS VAN DE DRIE CALENDERS[1], KONINGS-ZONEN EN VAN DE VIJF DAMES VAN BAGDAD.

GESCHIEDENIS VAN DE DRIE CALENDERS[1], KONINGS-ZONEN EN VAN DE VIJF DAMES VAN BAGDAD.

[1] Calender is een Turksche of Perzische monnik. De vertaler.

Onder de regering van den kalif Haroun-al-Raschid was er te Bagdad, alwaar hij zijn verblijf hield, een sjouwer, die in weêrwil van zijn zwaar en moeitevol bedrijf altijd even opgeruimd en geestig was. Eens op een' morgen, dat hij als naar gewoonte met zijne opene mand bij zich op een der pleinen van de stad stond te wachten, tot dat iemand zijne diensten zou inroepen, kwam eene jonge dame van eene fraaije gestalte, het gelaat met eenen grooten prachtigen sluijer bedekt, bij hem, en zeide hem op vriendelijken toon: „Drager, neem uwe mand op en volg mij.” De sjouwer, ingenomen door de innemende wijze waarop deze weinige woorden werden uitgesproken, zette de mand op het hoofd en volgde de dame, zeggende: „O dag van zegen! o dag van gelukkige ontmoeting!”

De dame hield eerst voor eene geslotene deur stil, en klopte aan. Een Christen, door zijn' langen witten baard van een eerbiedwaardig aanzien, opende de deur. Zij gaf hem eenig geld in de hand zonder een enkel woord te spreken, maar de Christen, die wist wat dit beteekende, trad weder in huis, en kwam kort daarop met eene groote kruik vol heerlijken wijn terug. „Neem deze kruik,” zeide de dame tot den sjouwer, „en zet haar in uwe mand.” Dit gedaan zijnde, beval zij hem met haar te gaan, en ging verder, op den voet gevolgd door den sjouwer, die steeds herhaalde: „O dag van heil! o dag van vreugde en van aangename verrassing!”

De dame hield bij den winkel van een' fruit- en bloemenverkooper stil, waar zij allerlei soorten van appelen, abrikozen, perziken, peren, meloenen, citroenen, oranjeappelen, mirt, basilikum, leliën, jasmijn en ettelijke andere welriekende bloemen en planten uitzocht. Zij beval den sjouwer dat alles in zijne mand te leggen en haar verder te volgen. Voorbij de uitstalling van een' vleeschhouwer komende, liet zij zich vijf en twintig ponden van het beste vleesch dat hij had afwegen, hetwelk de drager, op haar verzoek, ook in zijne mand pakte.

In een' anderen winkel kocht zij kappers, dragon, kleine komkommers en andere soortgelijke groenten en kruiden, allen in azijn ingelegd; bij een vierde voorzag zij zich van pimpernoten, okkernoten, hazelnoten, amandelen en vele andere diergelijke vruchten; bij een vijfde kocht zij allerhande soorten van amandeldeeg. Toen de lastdrager al deze waren in zijne mand moest bergen, zoodat die vrij vol begon te worden, zeide hij tot de dame: „Goede Dame, het doet mij leed dat gij mij niet vooraf gezegd hebt, dat gij zooveel voorraad zoudt inkoopen, want dan had ik een paard of nog liever een kameel genomen, en er dien mede belast. Wanneer gij nog meer koopt, zal ik het alles niet kunnen dragen.” De dame beschouwde dit als eene aardigheid van den sjouwer, lachte er om, en beval hem op nieuw met haar te gaan.

Zij trad vervolgens nog bij een drogist binnen, waar zij zich van allerhande soorten van reukwateren, kruidnagels, muskaatnoten, peper, gember, een groot stuk bleekroode amber en van zeer vele andere Indische specerijen voorzag; zoodat de mand van den drager geheel en al vol was geworden. Zij zeide hem toen haar verder te volgen, tot dat zij bij een prachtig en groot huis kwamen, waarvan de gevel met fraaije kolommen versierd, en de groote ingangsdeur van ivoor was. Hier hielden zij stil en de dame klopte zachtjes aan.

Terwijl zij op het openen der deur stonden te wachten, maakte de sjouwer bij zich zelven duizenderlei opmerkingen. Het verwonderde hem, dat eene dame, zooals deze, die hij voor zich zag, de betrekking van proviantmeesteres vervulde, want hij veronderstelde met regt, dat zij geene slavin zou zijn, haar voorkomen kwam hem te edel voor, dan dat zij niet eene vrije, ja zelfs eene persoon uit de hoogere standen zoude zijn. Hij zou haar wel gaarne inlichtingen aangaande haren stand gevraagd hebben, maar op het oogenblik dat hij het zou wagen daarover tot haar te spreken, werd de deur geopend door eene andere dame, die hem zóó schoon voorkwam, dat hij er als betooverd door was, en de mand met al wat er in was bijna had laten vallen, zoo zeer bragt deze verschijning hem buiten zich zelven. Hij had nooit eene schoonheid gezien, welke zelfs van verre haalde bij die, welke hij thans voor zich zag.

De dame, met welke hij gekomen was, bespeurde de verwarring, die in zijne ziel plaats had, en begreep zeer goed de oorzaak daarvan. Deze ontdekking vermaakte haar, en het zien der linksche houding van den drager was voor haar eene zoo groote bron van genoegen, dat zij daardoor vergat, dat de voordeur open stond. „Kom toch binnen, mijne zuster,” zeide de schoone portierster, „waar wacht gij naar? Ziet gij niet dat deze arme man zoo zwaar beladen is, dat hij het bijna niet langer volhouden kan!”

Toen zij daarop met den lastdrager naar binnen was gegaan, sloot de dame, die de deur geopend had, haar weder, en alle drie kwamen, na een fraai voorhuis te zijn doorgegaan, op eene zeer groote binnenplaats, welke door eene opene galerij was omringd. Deze galerij verschafte den toegang tot verschillende vertrekken gelijkvloers, allen uitermate prachtig ingerigt. Achter op deze binnenplaats stond eene rijk versierde sofa, met een' troonhemel van barnsteen in het midden, die gedragen werd door vier ebbenhouten kolommen, en ingelegd was met diamanten en paarlen met eene buitengewone grootte en dikte. De sofa was bekleed met rood satijn, dat met Indisch gouden borduurwerk van eene hoogst kostbare bewerking was opgelegd. In het midden der binnenplaats bevond zich een ruim bekken, met wit marmeren rand, en gevuld met een water zoo helder als kristal, dat er uit den muil van een' bronzen leeuw inviel.

De sjouwer, hoe zwaar beladen hij ook was, moest evenwel de pracht en weelde alsmede de sierlijke netheid van dit gansche huis bewonderen; maar wat vooral zijne oogen boeide was eene derde dame, die hem nog schooner toescheen dan de tweede, en die op de sofa onder den troonhemel aan het einde van de binnenplaats gezeten was. Zoodra zij de twee eerste dames zag, stond zij op en ging deze te gemoet.

Hij oordeelde, naar den eerbied, welke de beide anderen aan deze derde dame bewezen, dat zij de hoofdpersoon was, waarin hij zich niet vergiste. Deze dame heette Zobeïde; die welke de deur geopend had werd Safie genoemd, en Amine was de naam van haar welke den voorraad ingekocht had.

Toen Zobeïde bij de twee andere dames gekomen was, zeide zij: „Zusters, ziet gij niet dat deze goede man bijna onder zijnen last bezwijkt? Waar wacht gij naar om er hem van te bevrijden!” Daarop namen Safie en Amine, de eene de mand van voren, de andere van achteren aan, Zobeïde hielp ook een handje, en met haar drieën zetten zij haar op den grond. Zij pakten alles uit, en toen de mand geheel ledig was, kreeg de vrolijke Amine geld en betaalde met milde hand den drager zijn loon.

De lastdrager, zeer tevreden met het geld dat men hem gegeven had, behoorde nu zijne mand weder op te nemen en zich te verwijderen; maar hiertoe kon hij maar niet besluiten. Hij gevoelde zich als aan den grond genageld door het genoegen van drie zulke buitengewone schoonheden te zien, die hem allen even bekoorlijk toeschenen, want Amine had zich ook van haren sluijer ontdaan, en hij vond haar nu niet minder schoon dan de anderen. Hij kon maar niet begrijpen, dat hij geen man in dit huis bespeurde, te meer daar het grootste gedeelte van den voorraad, dien hij gedragen had, zooals de gedroogde vruchten, de verschillende soorten van gebak en konfituren eigentlijk alleen voor zulke personen geschikt waren, die wenschten te drinken en vrolijk te zijn.

Zobeïde meende eerst dat de drager met zijn vertrek draalde om wat uit te rusten; maar ziende dat hij steeds bleef vertoeven, zeide zij tot hem: „Waar wacht gij naar, zijt gij met uw loon niet tevreden? Zuster,” voegde zij er bij, zich tot Amine wendende, „geef hem nog iets, opdat hij vergenoegd van hier ga.” „Schoone dame,” antwoordde de sjouwer, „dat is het niet wat mij hier doet blijven, ik ben voor mijne moeite overvloedig beloond geworden. Ik zie wel, dat ik onbeleefd handel, door hier langer te blijven dan noodig is, maar ik hoop dat gij zoo goed zult zijn mij dit te vergeven. Mijne bevreemding, dat ik bij de drie dames van eene zoo buitengewone schoonheid geen man zie, is er de oorzaak van. Een gezelschap van vrouwen zonder mannen is dunkt mij al even vervelend als een gezelschap van mannen zonder vrouwen.” Hierbij voegde hij nog menigerlei aardigheid, ten einde daardoor te trachten zijne beweringen meer ingang te doen vinden. Hij vergat bovendien niet het te Bagdad bekende spreekwoord aan te halen; dat men niet genoegelijk aan tafel zit, wanneer men niet met zijn vieren is, en hij eindigde met de bemerking, dat dewijl zij met haar drieën waren, zij noodzakelijk een vierde persoon behoefden.

De dames lachten om de redeneringen van den lastdrager. Daarop zeide hem Zobeïde op ernstigen toon: „Vriend, gij drijft uwe vrijpostigheid wat al te ver; maar, alhoewel gij niet verdient dat ik u eenige ophelderingen geef, wil ik u toch wel mededeelen, dat wij drie zusters zijn, die zoo stil leven dat niemand ons kent. Wij stellen er zeer groot belang in dit niet aan onderscheiden personen bekend te maken, en een kundig schrijver dien wij gelezen hebben, zegt: Bewaar uw geheim zelve en deel het aan niemand mede; die het bekend maakt is er geen meester meer van. Wanneer uw eigen tong uw geheim niet kan bewaren, hoe zou dan de tong van hem aan wien gij het hebt toevertrouwd, het kunnen verzwijgen.”

„Dames,” hernam de sjouwer, „het was alleen op uw uiterlijk, dat ik onmiddelijk heb verondersteld, dat gij personen waart van zeldzame verdienste; en ik bespeur dat ik mij niet vergist heb. Ofschoon de fortuin mij niet genoeg middelen heeft geschonken, om mij boven mijnen tegenwoordigen staat te verheffen, heb ik evenwel steeds getracht mijnen geest zooveel mogelijk te beschaven, door het lezen van wetenschappelijke en geschiedkundige boeken, en ik verzoek u vriendelijk mij te veroorloven u te zeggen, dat ik ook van een beroemd schrijver eenen anderen stelregel heb gelezen, dien ik altijd met groot genoegen heb betracht: Wij moeten, zegt hij, onze geheimen alleen voor diegenen verbergen, welke algemeen als onbedacht en praatachtig bekend zijn, en alzoo van ons vertrouwen misbruik zouden maken; maar wij zien er volstrekt geen bezwaar in het aan wijze en verstandige lieden mede te deelen, omdat wij overtuigd zijn dat die het weten te bewaren.” „Bij mij,” voegde hij er bij, „is een geheim even zeker bewaard, alsof het in eene kast lag, welker deur gesloten en daarvan de sleutel verloren was.”

Zobeïde bespeurde dat de drager niet van vlugge geestvermogens ontbloot was; en meende dat hij lust had om deelgenoot van den feestelijken maaltijd te zijn, dien zij zouden houden, antwoordde zij hem glimlagchende: „Gij weet dat wij ons zelven zullen onthalen; maar gij weet evenzeer dat wij aanzienlijke kosten hebben gemaakt, en het zou niet billijk zijn dat gij er deelgenoot van waart, zonder er uw aandeel toe bij te dragen.” De schoone Safie ondersteunde de gezegden harer zuster. „Mijn vriend,” zeide zij tot den drager, „hebt gij nooit het algemeen bekende spreekwoord gehoord: Indien gij iets medebrengt, zult gij iets met ons zijn, indien gij niets medebrengt, ga dan met niets heen?”

In weerwil zijner redeneerkunde, zou de drager waarschijnlijk verpligt zijn geweest met schaamte te vertrekken, indien Amine niet ernstig zijne partij had gekozen. „Waarde zusters,” zeide zij, tot Zobeïde en Safie, „ik verzoek u te willen toestaan dat hij bij ons blijft; ik behoef u niet te zeggen, dat hij ons vermaken zal, gij ziet dat hij daartoe geschikt is. Ik verzeker u, dat ik zonder zijnen goeden wil, zijne vlugheid en volharding om mij op den voet te volgen, niet in staat zou geweest zijn in zoo korten tijd zoovele inkoopen te doen. Wanneer ik u bovendien al de aangenaamheden verhaalde, die hij mij onderweg gezegd heeft, zoudt gij niet verwonderd zijn dat ik hem aldus in bescherming neem.”

Op deze woorden van Amine viel de drager, opgetogen van blijdschap, op zijne knieën aan hare voeten ter aarde, en weder opstaande, zeide hij tot haar: „Beminnelijke Dame, door u is op dezen dag mijn geluk begonnen; gij zet er de kroon op door eene zoo edelmoedige handelwijze, ik kan u niet zeggen hoe dankbaar en hoe erkentelijke ik u ben. Bovendien, Dames,” voegde hij er bij, zich tot de drie zusters gezamentlijk wendende, „meen niet dat ik, daar gij mij eene zoo groote eer bewijst, er misbruik van zal maken, of dat ik mij zelven zal beschouwen als iemand die ze verdient; neen, ik zal mij ten allen tijde als de onderdanigste uwer slaven beschouwen.” Toen hij deze woorden gezegd had, wilde hij het ontvangen geld teruggeven, maar de ernstige Zobeïde beval hem het te behouden. „Hetgeen eenmaal door onze handen is gegeven,” zeide zij, „aan diegenen welke ons diensten bewezen hebben, keert niet tot ons terug, en wanneer wij er in toestemmen dat gij bij ons blijft, waarschuw ik u dat het niet alleen is op voorwaarde dat gij het u door ons toevertrouwde geheim heilig bewaart, maar eischen wij bovendien dat gij de regels der welvoegelijkheid stiptelijk in acht neemt.” Terwijl zij dit den drager plegtig deed beloven, had de bekoorlijke Amine haar opperkleed voor een meer huisselijk gewaad verwisseld, ten einde zich gemakkelijker te kunnen bewegen. Zij dekte de tafel, zette verschillende soorten van spijzen op, en plaatste op eene schenktafel flesschen wijn en gouden bekers. Vervolgens zetten zich de dames aan tafel, en lieten den drager nevens haar plaats nemen. Deze was onuitsprekelijk gelukkig zich met drie personen van zoo buitengewone schoonheid aan tafel te bevinden.

Na een weinig gegeten te hebben, nam Amine, die digt bij de schenktafel zat, eene flesch en een' beker, schonk in en dronk het eerst, volgens het gebruik der Arabieren. Daarop schonk zij hare zusters in, die de eene na de andere den beker ledigden. Eindelijk kwam de beurt aan den drager, die, terwijl hij de bokaal aannam, de hand van Amine kuste. Vóór te drinken zong hij een lied, welks inhoud daarop nederkwam dat, even als de wind de geur van welriekende plaatsen met zich medevoert, zoo ook de wijn, dien hij ging drinken, een' heerlijkeren geur en smaak dan gewoonlijk ontving, door de hand die ze hem overreikte. Dit lied was aan de dames hoogst welgevallig, en ook zij zongen op hare beurt. Het gezelschap was verder gedurende den ganschen maaltijd in eene zeer vrolijke stemming, het feest duurde langen tijd en ging van alles, wat het aangenaam kon maken, vergezeld.

De tijd vloog spoedig voorbij, en toen de avond begon te naderen, zeide Safie uit naam harer zusters tot den drager; „Sta op en ga heen, het is tijd om te vertrekken.” De drager intusschen, die maar niet kon besluiten om haar te verlaten, antwoordde: „Ach! Dames, waar wilt gij dat ik henen ga in den staat waarin ik mij bevind? Door u te zien en door den wijn ben ik buiten mij zelven geraakt, ik zal den weg naar mijn huis niet kunnen vinden. Sta mij toe dezen nacht hier te blijven, ik zal dien doorbrengen in welk vertrek gij maar bevelen zult; maar ik heb dien tijd wel noodig om weder in dezelfde gemoedstemming te geraken, waarin ik was toen ik bij u kwam, en dan nog geloof ik dat ik het beste gedeelte van mijn eigen ik, hier zal achterlaten.”

Amine trok voor de tweede maal partij voor den drager. „Zusters,” zeide zij, „hij heeft gelijk, ik ben hem dankbaar voor het verzoek dat hij ons deed. Hij heeft ons veel genoegen verschaft, en indien gij naar mijn' wensch wilt handelen, en mij zoo liefhebt, als ik vastelijk geloof dat het geval is, zullen wij hem hier laten blijven om den avond met ons door te brengen.” „Zuster,” antwoordde Zobeïde, „wij kunnen uwe bede niet weigeren. Drager,” vervolgde zij, zich tot dezen wendende, „wij zullen nogmaals dit uw verzoek toestaan; maar onder eene nieuwe voorwaarde. Wat wij ook in uwe tegenwoordigheid zullen doen, hetzij met betrekking tot ons zelve, hetzij tot iets anders, wacht u wel er zelfs den mond over te openen, of ons naar de reden te vragen; want, wanneer gij ons vragen doet over zaken, welke u niet aangaan, zoudt gij dingen kunnen vernemen die u niet aangenaam zouden zijn. Pas dus op, en wees gewaarschuwd niet nieuwsgierig de redenen onzer handelingen te willen navorschen en doorgronden.”

„Dame,” hernam de drager, „ik beloof u, deze voorwaarde zoo naauwgezet te zullen nakomen, dat gij geene aanleiding zult hebben, om mij een verwijt te doen van dit uw gebod overtreden te hebben, en nog minder, mij voor mijne onbescheidenheid te straffen. Van daag zal mijne tong onbewegelijk zijn en mijne oogen zullen zijn als een spiegel, die niets bewaart van alles wat zich in hem vertoont.” „Om u te doen zien,” hernam Zobeïde op een' hoogst ernstigen toon, „dat hetgeen wij van u eischen geene nieuwe instelling onder ons is, zoo sta op en lees wat van binnen boven onze voordeur geschreven is.”

De drager begaf zich derwaarts, en las deze woorden, die er in groote gouden letters geschreven stonden: „Die over zaken spreekt, welke hem niet aangaan, verneemt wat hem niet aangenaam is.” Hij kwam daarop bij de drie zusters terug, en zeide tot haar: „Dames, ik zweer u dat geen woord over mijne lippen zal komen betrekkelijk eenige zaak, die mij niet aangaat en waarin gij belang zoudt kunnen hebben.”

Deze overeenkomst getroffen zijnde, bragt Amine het avondmaal op, en toen zij de zaal schitterend verlicht had door het aansteken van een zeer groot aantal kaarsen van aloëhout en bleek rooden amber vervaardigd, die een' heerlijken geur door het geheele vertrek verspreidden, zette zij zich met hare zusters en den drager aan tafel. Zij begonnen op nieuw te eten, te drinken, te zingen en verzen op te zeggen. De dames schepten er vermaak in den drager te bedwelmen, onder voorwendsel van hem op hare gezondheid te laten drinken. Allerlei aardigheden en kwinkslagen kruidden de gesprekken, en allen waren in de best mogelijke en vrolijkste stemming, toen zij aan de deur hoorden kloppen. Zoodra de dames dit hoorden, stonden zij alle drie te gelijker tijd op, om te gaan openen, maar Safie, aan wie dit in het bijzonder scheen opgedragen, was het eerst bij de deur; terwijl de twee anderen bleven afwachten van haar te vernemen, wie zoo laat nog haar iets kon te zeggen hebben. Safie kwam spoedig terug. „Zusters,” zeide zij, „daar doet zich eene goede gelegenheid op, van een groot gedeelte van den avond hoogst aangenaam door te brengen, en indien gij van het zelfde gevoelen zijt als ik, moeten wij de gelegenheid niet ongebruikt voorbij laten gaan. Er staan voor onze deur drie calenders, ten einde naar hunne kleeding te oordeelen; en, wat u ongetwijfeld ten hoogste zal verwonderen, alle drie zijn aan het regter oog blind, hebben kaalgeschoren hoofden, en baard noch wenkbraauwen. Zij zeggen dat zij zoo juist te Bagdad zijn aangekomen, waar zij nog nooit geweest zijn, en daar zij niet weten, waar met den avond onder dak te zullen komen, hebben zij bij toeval aan onze deur geklopt, ons dringend verzoekende, hen om der wille Gods in huis te willen nemen. De plek waar wij hen zullen brengen is hen vrij onverschillig; en wanneer zij maar een dak boven hunne hoofden hebben, zouden zij zelfs met een verblijf in den stal tevreden zijn. Zij zijn jong en overigens nog al welgemaakt, en schijnen ook vlug en geestig te zijn; maar ik kan zonder lagchen niet denken aan hun zot en geheel gelijkvormig voorkomen.” Toen Safie zoo ver met haar berigt gekomen was, kon zij niet meer, maar begon zoo hartelijk te lagchen, dat de beide andere dames en de drager moesten medelagchen. „Waarde zusters,” sprak zij eindelijk verder, „vindt gij het ook goed, dat wij hen laten binnenkomen? Het is toch zeker, dat wij met menschen, gelijk ik u zoo juist beschreven heb, den dag nog genoegelijker zullen eindigen, dan wij dien begonnen hebben. Zij zullen ons wel goed vermaken en niet tot last zijn, daar zij ons alleen voor dezen nacht een toevlugtsoord vragen, en het hunne bedoeling is om zoodra de dag aanbreekt weder te vertrekken.”

Zobeïde en Amine vonden er groote zwarigheid in, het verzoek van Safie in te willigen. Safie kende de oorzaak hiervan zeer goed; maar zij betoonde een zoo groot verlangen om haren wensch vervuld te zien, dat hare zusters het haar ten laatste niet langer konden weigeren. „Ga,” zeide Zobeïde tot haar, „laat ze dan binnenkomen; maar vergeet niet hun duidelijk te kennen te geven, om niet te spreken over hetgeen wat hen niet aangaat, en hen te laten lezen wat boven de deur geschreven staat.” Op deze woorden ging Safie dadelijk met blijdschap de deur openen, en kwam weinige oogenblikken daarna terug, door de drie calenders vergezeld.

De drie calenders maakten binnenkomende eene diepe buiging voor de dames, die opgestaan waren om hen te ontvangen, en die hen op een' hoogst beleefden toon welkom heetten. Zij betuigden dat het haar zeer aangenaam was, in de gelegenheid te zijn hun eene dienst te bewijzen, en er toe te kunnen bijdragen dat zij eenigermate van de vermoeijenissen der reis konden uitrusten. Vervolgens noodigden zij hen uit naast haar plaats te nemen. De pracht, die in de kamer heerschte en de beleefdheid der dames deed den calenders een hoog denkbeeld van hunne schoone gastvrouwen opvatten. Voor zij zich nederzetten, sloegen zij bij toeval de oogen op den drager, en ziende dat hij bijna eveneens gekleed was als andere calenders, met wie zij in verschil waren over verschillende punten van een' gestrengen levenswandel, en die zich de baard en de wenkbraauwen niet afschoren, nam een hunner het woord, en zeide: „Ziedaar waarschijnlijk een onzer zich tegen onze gebruiken verzettende Arabische broeders.”

De drager, half sluimerende en het hoofd verhit door den wijn dien hij gedronken had, gevoelde zich door deze woorden beleedigd, en zonder van zijne plaats op te staan, antwoordde hij den calenders, hun gebiedend aanziende: „Gaat zitten en bemoei u met uw eigen zaken. Hebt gij niet gelezen, wat boven de deur geschreven staat? Meen niet, dat gij iedereen tot uwe wijze van leven zult overhalen. Handel gij liever gelijk wij doen.”

„Goede man,” hernam de calender die reeds gesproken had, „word niet boos; dit is onze bedoeling niet en het zou ons leed doen u daartoe slechts de minste aanleiding gegeven te hebben, integendeel wij zijn bereid te doen wat u welgevallig is.” De twist had evenwel nog al hoog kunnen loopen, doch de dames bemoeiden er zich mede, en wisten hun allen te bevredigen.

Toen de calenders aan tafel plaats genomen hadden, begonnen de dames hun het eten voor te dienen, en de vrolijke Safie droeg in het bijzonder zorg hunne bekers steeds te vullen. Nadat zij dusdoende naar genoegen gedronken en gegeten hadden, betuigden zij aan de dames, dat het hun een waar genoegen zou zijn, als zij haar een concert mogten geven. De dames namen dit aanbod met blijdschap aan, en de schoone Safie stond op om muzijkinstrumenten te halen. Een oogenblik daarna kwam zij terug, en bood aan ieder der calenders eene in het land gebruikelijke fluit, eene Perzische fluit en een rinkelbom aan. Ieder calender ontving uit hare hand dat speeltuig waarop zich zijne keus bepaalde, en nadat zij hunne instrumenten gestemd hadden, speelden zij eene vrolijke aria. De dames, de woorden daarvan kennende, accompagneerden hen met hunne stemmen, welk gezang echter nu en dan door een luid gelach, over de daarin voorkomende koddige voorstellingen, werd afgebroken. Terwijl men nu midden in de vrolijkheid was, werd er herhaaldelijk aan de voordeur geklopt, en Safie met zingen ophoudende, ging naar voren om te zien, wie hen in dit late avonduur in hunne vrolijkheid kwam storen.

De kalif Haroun-al-Raschid had tot eene loffelijke gewoonte dikwijls des nachts incognito uit te gaan, ten einde zich met eigen oogen te overtuigen of alles in de stad rustig toeging, en of er geene ongeregeldheden plaats hadden. Dezen nacht nu was de kalif reeds met het invallen van den donker uitgegaan, vergezeld door Giafar, zijn' groot-vizier, en door Masrour, den opperste der gesnedenen, allen als eenvoudige kooplieden verkleed. Toen zij door de straat gingen, waar de drie dames hare woning hadden, en de muzijk en het gelach hoorden, zeide de vorst tot den vizier: „Klop hier aan, ik wil weten wat de reden van dit nachtelijk gerucht is.” „Sire,” antwoordde de vizier, „zoo ver mij bekend is, wordt dit huis bewoond door drie dames, van eenen stillen en onbesproken levenswandel. Waarschijnlijk wordt hier heden een feest gevierd, en zullen de hoofden door den wijn verhit zijn, zoodat wij, door de gasten in hun geoorloofd vermaak te storen, ons aan een niet heusch onthaal blootstellen, want nog is het uur niet geslagen, waarop deze luidruchtigheid bij de wet verboden is.”—„Dat doet er niet toe,” hernam de kalif, „klop aan, ik beveel het u.”

Het was dus de groot-vizier Giafar, die op last van den kalif aan de deur van het huis der dames klopte. Safie deed open. Zij hield eene flambouw in de hand, en de groot-vizier, eene dame van zoo uitstekende schoonheid voor zich ziende, wier kleeding bovendien van haren hoogen rang getuigde, maakte eene diepe buiging en zeide op eerbiedigen toon: „Edele Dame, vergeef ons de vrijheid, dat wij ons op dit late uur ten uwent vervoegen. Wij zijn kooplieden van Moussoel en eerst sedert tien dagen hier te Bagdad aangekomen, alwaar wij onzen intrek in eene karavanserij genomen en ons magazijn daar opgeslagen hebben. Heden zijn wij bij eenen koopman te dezer stede te gast geweest. De wijn maakte ons vrolijk, en eenige danseressen vermeerderden onze opgewondenheid. Onder muzijk en dans ging de tijd snel voorbij, en werden wij allen steeds luidruchtiger, zelfs zoo dat dit de opmerkzaamheid der wacht trok, die zich de deur deed openen, en eenigen van het gezelschap in arrest nam. Wat ons betreft, wij waren zoo gelukkig over den tuinmuur te ontkomen. Maar,” vervolgde de vizier, „daar wij vreemdelingen, door den wijn een weinig verhit, en niet digt bij onze karavanserij zijn, die aan het andere einde der stad ligt, loopen wij gevaar door de wacht ontmoet en aangehouden te worden. Ook is het te vreezen, dat wij ons logement op dit uur gesloten zullen vinden. Het is daarom, schoone Dame, dat wij, in het voorbijgaan muzijk en zang vernemende, ons verstout hebben aan te kloppen, om u te smeeken ons tot het aanbreken van den dag eene schuilplaats te verleenen. Indien gij daarin toestemt en wij aan uw feest mogen deelnemen, zullen wij trachten het onze tot verhooging der hier heerschende vrolijkheid bij te dragen, ten einde aldus de veroorzaakte stoornis te doen vergeten. Zoo niet, sta ons dan toe den nacht in deze vestibule te mogen doorbrengen.”

Gedurende dit gesprek van Giafar had de schoone Safie gelegenheid om hem en zijne beide medgezellen in oogenschouw te nemen. Uit hun voorkomen maakte zij op, dat deze lieden tot den beschaafden stand behoorden; zij zeide hun daarom, hier de meesteres niet te zijn, doch dat, indien zij een oogenblik geduld wilden hebben, zij hun verzoek voordragen en daarop antwoord brengen zou.

Safie deelde nu aan hare zusters het verzoek der drie kooplieden van Moussoul mede. Zij schenen aanvankelijk niet tot een besluit te kunnen komen, doch goedhartig als zij waren, en in overweging nemende dat zij aan drie calenders de zelfde gunst hadden toegestaan, gaven zij ten slotte hunne toestemming, om ook deze vreemdelingen in hun gezelschap toe te laten.

De kalif, zijn groot-vizier en de opperste der gesnedenen, door de schoone Safie binnengeleid, groetten de dames en de drie calenders op de meest hoffelijke wijze, en werden ook even zoo ontvangen. „Mijne Heeren,” sprak nu Zobeïde met een streng en ernstig gelaat, dat haar zoo wel afging als ware zij tot vorstin geboren, „gij zijt ons welkom, maar vóór alles heb ik eene gunst van u te verzoeken.” „En welke gunst mag dat zijn, Dame?” sprak de vizier zich buigende op beleefden toon. „Is er iets ter wereld dat men aan zulke schoone dames zou kunnen weigeren?” „Wat ik van u verzoeken moet,” hernam Zobeïde, „is: oogen te hebben en geene tong, dat wil zeggen, om ons geene vragen te doen, over hetgeen gij zult zien gebeuren en dat u zeker vreemd zal toeschijnen maar dat u niet aangaat. Dus hooren, zien en zwijgen, Mijne Heeren, opdat u niet welligt iets overkome, dat u minder aangenaam zou zijn.” „Gij zult gehoorzaamd worden, Dame,” sprak nog eens de vizier, „wij zijn niet onbescheiden, noch nieuwsgierig of onbeleefd, en wij hebben genoeg te letten op hetgeen ons zelven aangaat, zonder ons met de zaken van anderen te bemoeijen.” Daarop zetten allen zich neder, het gesprek werd algemeen, en men dronk vrolijk op het welzijn der nieuw aangekomenen, hetgeen door deze met een' toast op de dames en de overige aanwezigen werd beantwoord.

Terwijl nu de vizier Giafar zich met de dames onderhield, kon de kalif zich niet genoeg verwonderen over hare zeldzame schoonheid, bevallige manieren, opgeruimd humeur en geestigheid, welke in alle gesprekken uitblonk. Niets kwam hem ook vreemder voor, dan de drie calenders, die tot zijne verbazing allen éénoogig en aan het zelfde oog blind waren. Hij zou gaarne de oorzaak van deze zonderlinge omstandigheid vernomen hebben, maar de hem en zijnen medegezellen opgelegde voorwaarde weerhield den vorst daaromtrent vragen te doen. Ook getuigden de meubelen en alles wat hij hier zag van zulk eenen rijkdom, dat de beheerscher der geloovigen, hoewel gewoon aan pracht en weelde, meende zich in een betooverd paleis te bevinden. Toen het onderhoud over de vermaken van dien tijd liep, stonden de calenders op, en voerden, met verlof van het overige gezelschap, op hunne wijze eenen dans uit, met zoo veel losse bevalligheid, dat de dames er door opgetogen, en in haar reeds gunstig gevoelen omtrent deze hunne gasten bevestigd werden. Ook de kalif schepte er een groot behagen in. Nadat de drie calenders hunnen dans geeindigd hadden, rigtte Zobeïde zich op, nam hare zuster Amine bij de hand en zeide tot haar: „Zuster sta op! Het gezelschap zal er niet tegen hebben, dat wij ons niet generen, maar handelen zoo als wij dit gewoon zijn, zonder ons door de tegenwoordigheid van onze gasten daarvan te laten afhouden.” Amine, wetende wat hare zuster verlangde, stond op, nam de borden en flesschen van de tafel, benevens de muzijkinstrumenten, waarop de calenders gespeeld hadden, en ging de zaal uit. Safie bragt inmiddels den tijd niet ledig door, zij ruimde de zaal op, zette alles weder op zijne plaats, bragt de waslichten in orde, en stak nog anderen aan van aloëhout en van amber, die eenen welriekenden geur verspreidden. Vervolgens verzocht zij aan de drie calenders op de eene zijde der sofa plaats te nemen, en den kalif zich met zijne makkers aan den anderen kant neder te zetten. Den drager beval zij op te staan en zich voor te bereiden, om haar de behulpzame hand te bieden, bij hetgeen zij ging verrigten. „Iemand gelijk gij,” vervolgde zij, „die als het ware tot de huisgenooten behoort, moet den tijd niet in werkeloosheid doorbrengen.”

De drager, door den wijn, een' voor hem ongewonen drank, eenigzins opgewonden, stond haastig op, schortte zijne kiel op en zeide: „Ik ben gereed, wat valt er te doen?” „Het begin is goed,” antwoordde Safie, „wacht onze bevelen af, gij zult niet lang met de armen over elkander behoeven te staan.” Kort daarop zag men Amine terugkomen, met eenen zetel van vreemdsoortig maaksel, welke zij in het midden der zaal plaatste.

Vervolgens ging zij naar een kabinet of zijvertrek, opende eene in het behangsel verborgen deur en gaf den drager eenen wenk, dat hij nader zou komen. „Kom,” sprak zij, „en help mij.” Hij gehoorzaamde op staande voet, en ging met haar het kabinet binnen. Een oogenblik later kwam hij terug, gevolgd door twee zwarte honden, welke hij elk aan eene ketting hield en die men het kon aanzien, dat zij door felle zweepslagen mishandeld waren. Hij bragt ze tot midden in de zaal.

Toen rigtte Zobeïde, welke tusschen de calenders en den kalif gezeten was, zich op, en ging met afgemeten schreden naar de plaats waar de drager stond. „Het zij zoo,” sprak zij, eenen diepen zucht slakende, „laat ons onzen pligt vervullen.” Zij ontblootte den regter arm tot aan den elleboog, nam de zweep, die Safie haar aanbood, en sprak: „Drager, geef de eene hond aan mijne zuster Amine, en treed met de andere nader.”

De drager deed wat hem gezegd werd, doch toen hij Zobeïde naderde, begon de hond, die hij aan de ketting hield, op eene klagelijke wijze te huilen en zag haar smeekend aan. Maar Zobeïde, zonder op de demoedige houding van de hond of op haar smartelijk gehuil acht te geven, sloeg er met de zweep onmeêdoogend op los, tot zoo lang zij er geheel vermoeid van was. Toen wierp zij de zweep van zich, nam de hond van den drager over, hief haar bij de voorpooten op, en terwijl zij elkander dus in de oogen zagen, begonnen beide om het hardst te weenen. Ten laatste nam Zobeïde haren zakdoek, wischte daarmede de hond de tranen af, kuste haar, gaf de ketting weder aan den drager over en zeide op hoogst ontroerden toon tot hem: „Ga: breng deze van waar gij haar gehaald hebt, en komt met de andere hond voor!”

De drager bragt de afgestrafte hond in het kabinet terug, nam vervolgens de andere van Amine over, en bragt haar bij Zobeïde. „Houd haar vast als de vorige!” sprak zij tot hem, en de zweep weder opnemende, mishandelde zij de hond op gelijke wijze. Daarop weende zij met haar, droogde hare tranen af, kuste ze en stelde haar weder aan den drager ter hand, aan wien echter de beminnelijke Amine ditmaal de moeite bespaarde, haar naar het kabinet terug te brengen, daar zij zelve zich met deze taak belastte.

Intusschen verwonderden de drie calenders, de kalif en zijne medegezellen zich niet weinig over dit zonderlinge strafgerigt, waarvan zij de zwijgende oor- en ooggetuigen geweest waren. Zij konden zich volstrekt geen begrip vormen waarom Zobeïde, na de beide honden dus met zweepslagen mishandeld te hebben, eindigde met deze volgens het Muzelmansche geloof voor onrein gehouden dieren te liefkozen en te kussen. Zij waren er bij zich zelven over verontwaardigd. De ongeduldige kalif brandde van verlangen naar de oplossing van dit voor allen onverklaarbaar raadsel, en wenkte gedurig zijnen vizier om er naar te vragen. Doch Giafar wendde het hoofd af en hield zich of hij den kalif niet begreep, tot dat deze, door herhaalde teekenen, hem dwong op gelijke wijze te antwoorden, daardoor te kennen gevende, dat het thans de plaats en de tijd niet was, om zijne nieuwsgierigheid te bevredigen.

Zobeïde bleef nog eenige oogenblikken in het midden der zaal staan, als of zij zich van hare vermoeijenis en hare aandoeningen trachtte te herstellen, alvorens zich bij het gezelschap te voegen. „Lieve zuster!” sprak thans Safie, „wilt gij uwe vorige plaats niet weder innemen, opdat ik mij op mijne beurt van mijne taak moge kwijten?”—„Gij herinnert mij daaraan ter juister tijd,” antwoordde Zobeïde, en nam plaats op de sofa, met den kalif, Giafar en Masrour aan hare regter- en de drie calenders, benevens den drager aan hare linkerhand.

Toen Zobeïde hare plaats hernomen had, heerschte er gedurende eenige oogenblikken eene algemeene stilte, de vorige vrolijkheid scheen geheel geweken. Safie, op den zetel, die in het midden der zaal stond, plaats nemende, brak het eerst dit stilzwijgen af. „Zuster,” sprak zij tot Amine, „ik bid u, sta op; wat ik daarmede bedoel, is u bekend.” Amine stond op, en begaf zich naar een ander vertrek dan dat, waarin zich de beide zwarte honden bevonden. Zij kwam weldra terug met een' koker in de hand en gekleed in geel satijn, rijk gegarneerd met goud en groene zijde. Zij ging naar hare zuster, opende den koker en nam daaruit eene zeer fraaije luit, welke zij haar aanbood. Safie nam de luit aan, en, na die gestemd te hebben, begon zij de snaren te tokkelen en daarbij te zingen. Het lied, dat zij voordroeg, was zoo treffend, en zij speelde en zong met zulk een diep gevoel, dat de kalif en alle aanwezigen er door verrukt werden. Gaarne had men haar nog langer gehoord, doch zij had zich te zeer ingespannen en was te vermoeid, om aan den niet onduidelijk uitgedrukten wensch van het gezelschap te kunnen voldoen. „Zuster!” zeide zij tot de bevallige Amine, „ik kan niet langer, de stem ontbreekt mij, voldoe gij het gezelschap, door in mijne plaats te spelen en te zingen.” „Met het grootste genoegen,” antwoordde Amine, terwijl zij naar Safie ging, die haar de luit ter hand stelde en hare plaats inruimde.

Na eenige preludiums, om te beproeven of het instrument goed gestemd was, speelde en zong Amine het zelfde lied, dat hare zuster gezongen had, doch met zooveel gevoel en aandoening, dat zij zigtbaar moeite had zich tot het einde toe goed te houden. Zij had intusschen zich zelve overtroffen, en Zobeïde liet niet na, hare tevredenheid over deze zoo schoone uitvoering te doen blijken. „Zuster,” zeide zij, „gij hebt heden wonderen verrigt; men kan wel zien, dat gij de schoonheid van het heerlijke lied, met even veel levendigheid als waarheid zoo even voorgedragen, diep gevoelt.” Amine was te zeer geroerd om op deze beleefdheid te antwoorden; haar hart was zoo ter neder gedrukt, dat zij meende te stikken. Op niets anders bedacht, dan om zich lucht te verschaffen, en zonder op het haar omgevend gezelschap te letten, rukte zij haren halsdoek af en ontblootte daardoor een' hals en een' boezem, niet blank gelijk albast, zoo als men dit bij eene zoo schoone vrouw zou verwacht hebben, maar geheel bedekt met zulke diepe naden en lidteekens, dat zij den aanschouwers afschrik moesten inboezemen. Doch ook deze wanhopige poging om zich lucht te verschaffen baatte niet; zij viel in zwijm.

Terwijl Zobeïde en Safie zich beijverden om hare zuster de noodige hulp toe te brengen, kon een der calenders niet nalaten te zeggen: „Indien ik had kunnen vermoeden, dergelijke tooneelen te moeten bijwonen, zou ik liever den nacht onder den blooten hemel hebben doorgebragt, dan hier mijn' intrek te nemen.” Toen de kalif dit hoorde, naderde hij de drie calenders, en zich tot hen wendende, sprak hij: „Zegt mij, wat beteekent toch dit alles?” „Heer,” zeide een der calenders, „wij weten er niet meer van dan gij.” „Wat!” hernam de kalif, „behoort gij dan hier niet te huis? Kunt gij ons niets mededeelen, aangaande de beide zwarte honden en deze bezwijmde en zoo vreesselijk mishandelde jonge vrouw?” „Heer!” gaven de calenders ten antwoord, „het was heden voor het eerst dat wij deze woning binnentraden, en wij zijn hier slechts weinige minuten vóór u gekomen.”

Dit deed de verbazing van den kalif nog hooger klimmen. „Misschien,” hernam hij, op den drager wijzende, „zal deze man er ons iets meer van kunnen zeggen.” „Het is mogelijk,” zeide een der calenders, den drager een' wenk gevende om naderbij te komen. Hij vraagde hem, of hij niet zeggen kon, waarom de zwarte honden zoovele zweepslagen hadden ontvangen, en wat aanleiding had gegeven dat Amine's hals en boezem met lidteekens als overdekt waren. „Heer,” sprak de drager, „als ik het wist, zou ik het u zeggen, maar ik zweer u bij den baard van den grooten profeet, dat ik er evenmin als gij een woord van kan vertellen, en wij op dit punt elkander niets te verwijten hebben en dus even wijs zijn. Het is waar, ik woon in deze stad en heb de dertig reeds achter den rug, doch vóór dezen dag heb ik nooit een' voet in dit huis gezet, en zoo gij verwonderd zijt er mij aan te treffen, ik ben het niet minder van mij met u in gezelschap te bevinden. En wat mij nog vreemder voorkomt,” aldus eindigde hij, „is, dat deze vrouwen hier schijnen huis te houden, zonder een' enkelen manspersoon over den vloer te hebben, niettegenstaande zij wel van de gezelligheid en van een vrolijk leven schijnen te houden.”

De kalif, zijne medgezellen en de drie calenders hadden tot dus verre in den waan verkeerd, dat de drager tot de huisgenooten behoorde en hij hen dus de gewenschte inlichtingen zoude kunnen geven; hierin teleurgesteld, besloot nogtans de kalif zijne nieuwsgierigheid tot elken prijs te bevredigen. „Hoort,” zeide hij tot de andere mannen, „wij zijn hier met ons zevenen tegenover deze drie vrouwen: het is dus in onze magt haar te noodzaken ons de verlangde inlichtingen te geven. Zoo zij niet genegen zijn, dit goedwillig te doen, zijn wij genoegzaam in staat er haar toe te noodzaken.” De groot-vizier Giafar kon zich met dit plan van zijnen gebieder niet vereenigen, en besloot echter zonder zijnen rang te ontdekken, hem de gevolgen van zulk eene onheusche handelwijze voor oogen te houden.—„Heer,” zeide hij, hem in zijn incognito als koopman toesprekende, „neem, als ik u bidden mag, in aanmerking, dat wij hier onzen goeden naam hebben op te houden. Het is u bekend, op welke voorwaarden deze vrouwen ons in haar gezelschap hebben toegelaten, wij namen er genoegen in. Wat zou men dus niet van ons zeggen, indien wij in strijd handelden met de door ons vrijwillig afgelegde belofte. En nog belagchelijker zouden wij ons maken, indien ons daardoor eenig kwaad overkwam. Oogenschijnlijk zijn deze vrouwen tegenover ons geheel weêrloos, doch het komt mij voor, dat zij zulke bedreigingen niet zouden gedaan hebben, indien haar volstrekt de magt ontbrak, daaraan zoo noodig gevolg te kunnen geven.”

Hier nam de vizier den kalif ter zijde, en zacht sprekende, zoodat zij door de anderen niet konden worden verstaan, vervolgde hij: „De nacht spoedt bijna ten einde. Uwe majesteit behoeft dus nog slechts een weinig geduld te hebben. Zoodra het genoegzaam dag is, zal ik als vizier naar deze woning terugkeeren en de vrouwen voor uwen troon brengen. Gij zult alzoo met eere, en zonder eenig gevaar te loopen, alles van haar te weten kunnen komen, wat gij verlangt. Hetgeen men den kooplieden van Moussoul, en te regt, welligt niet zou willen zeggen, en wat men hun hoogst kwalijk zou nemen, zal men den Gebieder der Geloovigen niet kunnen of durven weigeren noch euvel duiden.”—Hoe gegrond en welgemeend deze raad ook was, gaf toch de kalif, die slechts naar zijn ongeduld luisterde, er geen gehoor aan. Hij legde den vizier het zwijgen op, en verklaarde, dat het zijn bepaalde wil was, nog op dezen zelfden oogenblik, de door hem verlangde inlichtingen te bekomen.

Aan dit bevel van zijnen heer moest de groot-vizier Giafar zich onderwerpen. Het kwam er dus nu nog maar op aan, wie het woord zoude doen, en alzoo de kat de bel aanbinden, of de kastanjes uit het vuur halen. De kalif trachtte er de calenders toe te bewegen, doch deze verontschuldigden zich, ieder voor zich, op de beleefdste wijze. De eene was niet wel bespraakt, de andere achtte zich te zeer door de afgelegde belofte gebonden, en de derde kwam er rond voor uit, dat hij op de eer, om hier als woordvoerder op te treden, niet gesteld was, en daarvoor zijne bijzondere redenen had. Eindelijk echter werden allen het eens; de arme drager zou als woordvoerder optreden. De eenvoudige man, wiens hersenen nog door de dampen van den krachtigen wijn verhit waren, liep als een blind paard in den hem gespannen strik. Hij was immers gewoon anderen ten dienste te staan, wel is waar alleen met zijne gespierde armen, nu echter was hij even bereid dit ook met den mond te doen. Reeds bereidde hij zich voor, zoo als zijn mond die zich in allerlei scheve plooijen trok het uitwees, om de noodlottige vraag te doen, toen Zobeïde, daar Amine weder tot bewustheid was gekomen, zich bij het gezelschap voegde, met de vraag, wat de heeren, die zij luid en driftig had hooren twisten, zoo zeer in vuur had gebracht.

De drager nam nu terstond het woord. „Dame,” zeide hij, „deze heeren verzoeken u hen wel te willen verklaren, waarom gij, na de beide honden mishandeld te hebben, met haar zamen weent, en wat de oorzaak is dat de schoone jonge vrouw, die zoo even in zwijm viel, den boezem zoo vol lidteekens heeft, als of zij met het mes van den vilder in aanraking ware gekomen. Zie daar, Dame! wat mij ten naasten bij, door hen gelast is u te vragen.”

Op deze vraag betrok het gelaat van Zobeïde, en zich met fierheid tot den kalif en de overigen wendende, zeide zij: „Is het waar, Mijne Heeren, dat gij dezen man gelast hebt, mij zulke vragen te doen?” Allen, uitgenomen de vizier Giafar, stemden zulks toe. Na deze bekentenis zeide Zobeïde, op eenen toon, die bewees, hoe diep zij zich beleedigd achtte: „Daar wij slechts vrouwen zijn, en alle mogelijke onaangenaamheid wenschen te vermijden, hebben wij, eer wij u de gunst, waarom gij verzocht, toestonden, u de voorwaarden gezegd, op welke wij u in ons gezelschap konden en wilden toelaten. Gij hebt beloofd die te zullen nakomen, en u niet te bemoeijen met zaken, welke u niet aangaan. Wij hebben u onthaald naar ons beste vermogen, en dit vergeldt gij ons, met uwe belofte te schenden. Gij schijnt zelfs met mijne bedreiging, dat, zoo gij uw woord verbreekt, zulks voor u onaangename gevolgen zou kunnen hebben, den spot te drijven, wanende dat gij van weêrlooze vrouwen niets hebt te vreezen, en haar ongestraft kunt beleedigen. Ik zal u echter toonen, mijne Heeren! dat ik, hoewel eene vrouw, de magt bezit mijne bedreigingen tegenover zulke ondankbare gasten, als gij blijkt te zijn, ook ten uitvoer te brengen.” Dit zeggende, stampte Zobeïde driemaal op den vloer, en klapte in de handen. „Komt spoedig!” riep zij luid en toornig. Eene achter het behangsel verborgen deur vloog open, en zeven zwarten slaven van reusachtige gestalte stormden met ontbloote zwaarden in de hand de zaal binnen.

Deze zwarte duivels wierpen zich als getergde leeuwen op de doodelijk verschrikte gasten, en zich elk van een' hunner meester makende, wierpen zij hen tegen den grond, sleurden ze naar het midden der zaal, en maakten zich gereed hen het hoofd af te slaan.

Men kan zich ligt voorstellen, hoe verschrikt de kalif was. Thans berouwde het hem, maar te laat, dat hij den verstandigen raad van zijnen vizier niet had opgevolgd. Intusschen zag hij zich in gevaar, zijne onbescheidene nieuwsgierigheid met zijn leven te boeten. De overigen, zelfs Giafar, ofschoon onschuldig in deze zaak, wachtten hetzelfde lot. Reeds hadden hunne beulen het zwaard opgeheven, doch eer zij toesloegen, zeide een der zwarten tot Zobeïde en hare zusters: „Verhevene, zeer magtige en geëerde meesteressen, is het uw welbehagen, dat wij hun het hoofd afslaan?” „Wacht nog een weinig,” antwoordde Zobeïde, „opdat ik eerst hunne verdediging aanhoore.” „Edele Dame,” viel de verschrikte drager haar thans snel in de rede, „ik bezweer u bij den grooten profeet, doe mij niet dooden voor de misdaad van anderen. Ik ben onschuldig; zij zijn schuldig. Helaas!” vervolgde hij snikkende, „wij bragten te zamen den tijd zoo genoegelijk door! Deze éénoogige calenders zijn oorzaak van het ongeluk, dat ons treft. Wacht u voor de geteekenden; wee het huis, waar de zulken hunne voeten onder de tafel steken! De stad waar zulke lieden wonen, moet vergaan en tot een' puinhoop vervallen. Waarde gastvrouw, ik smeek u, de goeden niet met de kwaden te verwisselen, en over den zelfden kam te scheren; denk er toch aan, dat het schooner is te vergeven, dan een' ellendige gelijk ik, die zich van alle hulp verstoken ziet, met uwe alles vermogende magt te verpletteren en hem aan uwen toorn ten offer te brengen!”

Hoe groot ook haar toorn was, kon Zobeïde zich niet onthouden in zich zelven te lagchen over deze klagten van den drager. Maar zonder zich met hem op te houden, rigtte zij nogmaals het woord tot de anderen: „Antwoordt mij,” sprak zij, „en zegt mij, wie gij zijt, zonder dit hebt gij geene minuut langer te leven. Ik kan niet gelooven, dat gij eerlijke lieden zijt, noch mannen van gezag of aanzien, in het land dat u heeft zien geboren worden. Want indien dit zoo ware, zoudt gij jegens ons meer hoffelijkheid hebben aan den dag gelegd.”

De kalif, ongeduldig van aard, leed oneindig meer dan de anderen, niet zoo zeer uit vrees voor den dood, dan wel omdat hij zijn leven afhankelijk zag van het bevel eener beleedigde en met regt vertoornde vrouw. Toen echter Zobeïde naar den stand van hare gasten vraagde, begon hij weder hoop te koesteren, dat deze zaak een minder treurig einde zou nemen, dan het zich aanvankelijk liet aanzien; want hij twijfelde er niet aan, of hij behoefde zich slechts bekend te maken, om zijn leven te redden. Daarom beval hij fluisterend aan zijnen vizier, die zich in zijne nabijheid bevond, om het incognito niet langer te bewaren, maar de vrouwen onmiddelijk met zijnen hoogen rang bekend te maken. Doch Giafar, een voorzigtig en verstandig man, die de eer van zijnen meester wilde ophouden, en niet kon dulden dat de vernedering, die hij ondergaan had, bekend zou worden, haalde de schouders op, en zeide alleen: „Ons overkomt slechts, hetgeen wij verdiend hebben.” Maar al had hij ook, om aan den kalif te gehoorzamen, willen spreken, Zobeïde zou er hem den tijd niet toe hebben gegeven. Zij had zich reeds tot de calenders gewend, en ziende dat zij alle drie éénoogig waren, vraagde zij, of zij bloedverwanten waren.—„Neen Dame,” zeide een der calenders, die voor allen het woord voerde, „wij bestaan elkander niet in den bloede, maar wij zijn broeders in onze betrekking van calender; dat wil zeggen, wij volgen allen denzelfden leefregel.”—„En,” hernam Zobeïde, „zijt gij éénoogig van uw geboorte af.”—„Neen, Mejufvrouw,” antwoordde hij, „eene zonderlinge gebeurtenis, wel waardig om tot waarschuwing van velen beschreven te worden, is daarvan de oorzaak. Na mijn ongeluk liet ik mij den baard en de wenkbraauwen afscheren, en heb ik het kleed eens calenders aangenomen.”

Zobeïde deed nu de zelfde vraag aan de beide andere calenders, die even zoo antwoordden als de eerste gedaan had. Doch de laatste voegde er bij: „Opdat gij moogt weten, Mejufvrouw, dat wij niet tot den lagen stand behooren, en opdat gij ons met verschooning zult behandelen, zoo zij het u bekend, dat wij alle drie konings-zonen zijn. Ofschoon wij elkander dezen avond voor het eerst ontmoet hebben, heeft het ons echter niet aan den tijd ontbroken, om met elkanders lotgevallen bekend te worden, en ik durf u de verzekering geven, dat de koningen, aan wie wij het leven te danken hebben, eenigen naam in de wereld hebben gemaakt.”

Op deze toespraak bedaarde Zobeïde's toorn, en zij zeide tot de slaven: „Geeft hun een weinig meer vrijheid, maar blijft hier, en weest gereed om mijne bevelen uit te voeren. Doet geen leed aan hen, die ons hunne geschiedenis en de oorzaak van hunne aanwezigheid in onze woning met opregtheid zullen verhalen; laat hen gaan, waarheen het hun zal goeddunken; maar zij die weigerachtig zijn, om ons deze voldoening te geven, spaart ze niet, hun bloed kome op hun hoofd.”

De drie calenders, de kalif, de groot-vizier, de opperste der gesnedenen en de drager waren allen op een tapijt in het midden der zaal gezeten, in tegenwoordigheid der drie dames, welke op de sofa hadden plaats genomen, en van de zeven zwarte slaven, die gereed waren de bevelen van hunne meesteressen zonder tegenspraak uit te voeren.

Toen de drager vernam, dat hij, om uit zulk een groot gevaar verlost te worden, slechts zijne geschiedenis behoefde te verhalen, voelde hij zijn' moed herleven, en vatte dadelijk het woord op. „Mijne geschiedenis,” zeide hij, zich tot Zobeïde rigtende, „en de oorzaak, waarom ik hier ben, zijn u reeds bekend. Wat ik u dus heb te verhalen, laat zich in weinige woorden zeggen. Deze dame—hier wees hij op Amine—, uwe zuster, heeft mij dezen morgen op de markt, waar ik als drager stond te wachten, of het iemand zou behagen mij een stuk brood te laten verdienen, in hare dienst genomen. Ik ben met haar gegaan naar een' wijnkooper en naar een' fruitwinkel, waar men oranjeappelen, limoenen en citroenen verkocht; van daar gingen wij naar een' ander, die amandelen, noten en dergelijke waar te koop had. Vervolgens bezochten wij een' banketbakker en confiturier, van waar wij eindelijk naar een droogist stapten, terwijl ik mijne mand op het hoofd droeg, en ik lieg niet, als ik zeg, Mejufvrouw, dat deze goed beladen was, en dat ik er eene zware vracht aan had. Dat begreep Mejufvrouw uwe zuster zeker ook, althans, zij staakte hare inkoopen, en beval mij, haar naar deze hare woning te volgen, waar gij de goedheid hebt gehad, mij tot heden te dulden, eene gunst, Mejufvrouw, die ik, al word ik honderd jaar oud, mij steeds met dankbaarheid zal herinneren! Ziedaar mijne geschiedenis.” Hier zweeg de drager, en Zobeïde, daarmede voldaan, zeide: „Ik schenk u het leven, ga en bevrijd ons van uw gezelschap.” „Edele Dame,” hernam de drager, „ik smeek u nog te mogen blijven, tot dat ook deze heeren hunne lotgevallen zullen hebben verhaald. Het zou onbillijk zijn, dat ik, na hun het vermaak te hebben gegeven mijne geschiedenis aan te hooren, er nu van verstoken zou zijn, ook de hunne te vernemen.” Dit gezegd hebbende, zette hij zich, zonder verder te spreken aan het benedeneinde der sofa neder, even alsof er niets gebeurd was, en zeer verheugd aan een gevaar te zijn ontsnapt, dat hem zoo zeer beangst had. Na hem nam een der calenders het woord, en zich tot Zobeïde wendende, welke hij als de meesteres des huizes aanmerkte, ving hij zijn verhaal op de volgende wijze aan.

GESCHIEDENIS VAN DEN EERSTEN CALENDER, DEN ZOON EENS KONINGS.

Om u te doen begrijpen, hoe ik mijn regter oog verloren, en waarom ik het kleed van een' calender aangenomen heb, moet ik u vooraf zeggen, dat ik van geboorte een konings zoon ben. De koning, mijn vader, had een' broeder, die in eenen naburigen staat regeerde. Deze broeder had twee kinderen, een' prins en eene prinses; de prins en ik waren bijna even oud.

Jaarlijks ging ik mijn oom bezoeken, en dit gaf aanleiding, dat ik met mijn' neef zeer gemeenzaam werd en wij eene innige vriendschap voor elkander opvatten. De laatste maal, dat ik hem bezocht, ontving hij mij, nog meer dan anders, met de innigste genegenheid, en mij op zekeren dag bijzonder willende onthalen, maakte hij daartoe buitengewone toebereidselen. Wij zaten lang aan tafel en na het gebruik van een' uitgezochten avondmaaltijd, sprak hij mij aldus aan: „Waarde neef, ik geloof, dat gij moeijelijk zult kunnen raden, waarmede ik mij, sedert uw vorig bezoek hoofdzakelijk heb bezig gehouden. Ik laat mij een onderaardsch paleis bouwen, dat misschien wel waardig is, door u bezien te worden. Maar alvorens dit plaats hebbe, verlang ik van u, dat gij mij getrouwheid en eene stipte geheimhouding zweren zult.” De vriendschap en de gemeenzaamheid, die tusschen ons bestond, lieten mij geene vrijheid hem iets te weigeren, en zonder aarzelen deed ik den gevorderden eed. „Wacht mij hier,” sprak hij nu, „in een oogenblik ben ik weder bij u.” Ik behoefde inderdaad niet lang te wachten, want kort daarop kwam hij terug met eene vrouw, die zeer prachtig gekleed en buitengewoon schoon was. Hij zeide mij niet wie zij was, en de wellevendheid verbood mij er hem naar te vragen. Wij zetten ons andermaal aan tafel, en nu met de dame. Wij dronken elkanders gezondheid, en onder vrolijke gesprekken snelde de tijd voorbij. „Neef,” sprak nu de prins, plotseling opstaande, „het is thans tijd. Doe mij het genoegen, deze dame met u te nemen, en haar naar gindsche begraafplaats te begeleiden. Aldaar zult gij een overwelfd graf vinden, waarvan de ingang open is. Treedt daar zamen binnen, en wacht mij.”

Getrouw aan mijn' eed, wilde ik naar niets vragen, bood de dame mijne hand, en door middel van de door den prins opgegeven kenteekenen, slaagde ik er in, bij helder lichte maan, het graf te vinden. Naauwelijks echter waren wij daar, of wij zagen den prins, die ons bijna op den voet moet zijn gevolgd, aankomen, beladen met eene kruik waters, een zakje met kalk of cement en eenen troffel.

De troffel diende hem, om eene in het midden van den grafkelder staande doodskist te ontdoen van het zand en de steenen, waarmede zij bleek gevuld te zijn, toen hij het deksel er afligtte. De steenen stapelde hij in een' der hoeken op een, en nadat hij de doodkist van hare plaats had geschoven, begon hij den zich daar onder bevindenden grond uit te graven. Een valluik werd zigtbaar, en toen dit opgeligt was bespeurden wij een' trap, die in de diepte afdaalde. „Mevrouw!” sprak thans mijn neef tot zijne dame, „zie daar den weg, die ons op die plaats moet brengen, waarvan ik gesproken heb.” De dame ging zonder aarzelen den trap af. Toen de prins gereed stond haar te volgen, wendde hij zich tot mij en zeide: „Neef, ik ben u zeer erkentelijk voor de mij bewezen dienst, en zeg er u dank voor; wees gegroet.”—„Maar, lieve neef!” riep ik ontsteld, „wat moet dit beteekenen; wilt gij u met deze dame levend gaan begraven?”—„Bekommer u daar niet over,” was het antwoord, „en keer langs den zelfden weg, dien gij gekomen zijt terug.”

De prins liet nu het valluik weder vallen, en schoof er van binnen de grendels voor. Ik keek eenige oogenblikken als versuft rond. Eene poging, om het luik te openen, mislukte; mijn roepen bleef onbeantwoord, en mijne zinnen, reeds door den wijn beneveld, raakten verward. Ik keerde naar het paleis terug, en zonder bijna te weten, wat ik deed, wierp ik mij, over deze zonderlinge gebeurtenis nadenkende, geheel gekleed op mijn rustbed. Weldra viel ik in een diepen slaap; en des morgens bij mijn ontwaken, stond mij het gebeurde van den vorigen avond slechts flaauw voor den geest. Ik verbeeldde mij een' benaauwden droom te hebben gehad, en dit wel zoo vast, dat ik, als naar gewoonte, iemand naar den prins zond, om te vernemen, of hij reeds bij de hand was en mij kon afwachten. Doch toen men mij berigtte, dat de prins dien nacht niet ten zijnent had doorgebragt, keerde mijne ongerustheid terug. Ik kleedde mij dadelijk, en begaf mij naar de algemeene begraafplaats, doch wat moeite ik ook aanwendde, het was mij niet mogelijk, tusschen de vele graven van gelijken vorm, het bedoelde graf te vinden. Gedurende vier dagen herhaalde ik mijn onderzoek, doch steeds vruchteloos.

„Gij moet weten, Mejufvrouw!” vervolgde de calender, „dat de koning, mijn oom, reeds sedert eenige dagen op de jagt was. De tijd zijner terugkomst was onbepaald. Ik verveelde mij, verontschuldigde mij bij zijne ministers, en keerde naar het hof van mijn vader terug, daar ik niet gewoon was lang afwezig te blijven. Ik liet intusschen de ministers van mijn' oom, den koning, in groote ongerustheid omtrent het lot van den prins, van wiens zonderlinge verdwijning en voortdurende afwezigheid zij zich geen denkbeeld konden maken. Doch door mijn' eed gebonden, meende ik geene vrijheid te hebben, hun mede te deelen, wat mij daarvan bekend was.

In de hoofdstad, waar de koning, mijn vader, zijn hof hield, aangekomen, vond ik, tot mijne verbazing, aan de poort van het paleis eene sterke wacht, welke mij, toen ik wilde binnen treden, omringde en aanhield. Ik vraagde naar de reden van deze mij onverklaarbare handelwijze, en de officier van de wacht het woord nemende, antwoordde: „Prins, het leger heeft den groot-vizier, in plaats van uw' vader, die overleden is, tot koning uitgeroepen, en op last van zijne majesteit, zie ik mij gedwongen u te vatten en gevangen te nemen.” Op deze woorden maakte de wacht zich van mij meester, ontwapende mij, en bragt mij voor den Tyran. Gij kunt oordeelen, Mejufvrouw! hoe groot mijne verwondering en mijne smart waren. Deze oproerige vizier had sedert lang een' grooten haat tegen mij opgevat. Hoe onschuldig ook, de oorzaak er van, was niet ver te zoeken. Van mijne kindschheid af, had ik eene groote voorliefde voor het boogschieten. Toen ik mij daarmede eens op het plein vóór het paleis vermaakte, zag ik een' vogel voorbij vliegen; ik mikte er op, maar schoot mis, en het ongeluk wilde, dat de pijl den groot-vizier, die zich op het plat van zijne woning bevond, in het regter oog trof en dit weg nam. Toen mij zulks ter oore kwam, ging ik naar den vizier, en betuigde hem mijn leedwezen over het ongeluk, waartoe ik onwillekeurig aanleiding had gegeven. Van dien tijd af, droeg hij mij een kwaad hart toe, en vond er vermaak in, mij op alle mogelijke wijzen te kwellen. Hij werd toen echter uit ontzag voor den koning, mijn' vader, terug gehouden, doch nu hij de magt in handen had, vierde hij zijn' haat den vollen teugel, en wel op eene barbaarsche wijze. Zoodra hij mij zag, liep hij als razend op mij toe, stak zijn' vinger in mijn rechteroog en rukte dit uit. Zie daar, Mejufvrouw, de oorzaak mijner éénoogigheid.

Maar hierbij liet de wreede overweldiger het niet berusten. Hij deed mij in eene ijzeren kooi opsluiten en beval den beul, mij ver buiten de stad in de wildernis te voeren, mij daar te onthoofden, en mijn ligchaam aan de roofvogels ten prooi te geven. De beul, van een' zijner handlangers vergezeld, steeg te paard, belaadde zich met de kooi, die mij tot gevangenis verstrekte, en voerde mij naar eene woestijn, om aldaar zijn' last te volbrengen. Het gelukte mij om door tranen en gebeden het mededoogen van dezen man, die minder wreed was dan zijn meester, op te wekken. „Ga,” zeide hij, terwijl hij mij uit mijne gevangenis bevrijdde, „verlaat dadelijk dit koningrijk en laat u er nimmer weêr zien, want dan was uw dood zeker, en gij zoudt oorzaak zijn van mijn ongeluk.” Ik bedankte hem in warme bewoordingen voor zijne goedheid, en naauwelijks bevond ik mij alleen en in vrijheid, of ik troostte mij over het verlies van mijn oog, daar ik bedacht aan hoeveel grooter gevaar ik thans, door de gunst des hemels, was ontkomen.

In den zwakken toestand, waarin ik verkeerde, kon ik niet ver gaan; ook moest ik, zoo lang ik mij op het grondgebied van mijn vijand bevond, de grootste omzigtigheid in acht nemen. Des daags hield ik mij schuil in de bosschen, des nachts vervolgde ik mijne reis, en ging zoo ver, als mijne krachten toelieten. Eindelijk kwam ik in de staten van mijn' oom, en begaf mij dadelijk naar de hoofdstad. Ik werd door mijn' oom, den koning, met liefde ontvangen, en deed hem uitvoerig verslag van de oorzaak mijner terugkomst aan zijn hof, en den droevigen toestand, waarin ik mij bevond. „Helaas!” riep hij uit, „is het nog niet genoeg, dat ik mijn' zoon verloren heb? Moet ik nu ook den dood vernemen van een' geliefden broeder, en u, mijn' neef, in zulk een' beklagenswaardigen toestand wederzien!” Hij gaf mij zijne ongerustheid te kennen omtrent het lot van zijn' zoon, van wien hij nog niets had vernomen, welke moeite hij zich ook had gegeven. Terwijl hij mij dit mededeelde, stortte de ongelukkige vader heete tranen, en ik werd hierdoor zoo bewogen, dat het mij onmogelijk was aan zijne diepe droefheid weêrstand te bieden. Niettegenstaande den eed aan mijn' neef, den prins, gedaan, was het mij niet mogelijk te zwijgen, en ik verhaalde aan den koning, zijn' vader, alles wat mij bekend was. Dit scheen den koning eenigszins te troosten. „Waarde neef!” zeide hij, „hetgeen gij mij daar verhaalt, wekt mijne hoop weder op. Het was mij niet onbekend, dat mijn zoon een graftombe liet bouwen, en ik weet ten naaste bij, op welke plaats. Daarom vlei ik mij, dat wij, geholpen door de herinneringen, die u daarvan zijn bijgebleven, die eindelijk zullen vinden. Doch dewijl hij deze zaak in het geheim heeft behandeld, en ook u het stilzwijgen heeft opgelegd, zal het, naar mijn inzien, raadzaam zijn, wij slechts met ons beiden dit onderzoek doen, ten einde alle opspraak te vermijden.” Hij had nog eene andere reden, die hij mij niet zeide, om deze zaak voor ieder verborgen te houden, en wel eene zeer gewigtige, gelijk uit het vervolg van mijn verhaal zal blijken. Wij verkleedden ons om niet herkend te worden, en verlieten het paleis door eene verborgen deur, die in het veld, dat achter aan den tuin grensde, uitkwam. Wij waren ditmaal zoo gelukkig weldra te vinden, wat wij zochten. Ik herkende de graftombe, en was daarover te meer verheugd, omdat ik vroeger lang te vergeefs gezocht had. Wij gingen er in, en vonden het valluik van binnen gesloten, doch door middel van een breekijzer gelukte het ons dit te openen.

Mijn oom, de koning, ging het eerst den trap af. Ik volgde hem. Wij moesten omtrent vijftig treden naar beneden. Aan den voet van den trap gekomen, bevonden wij ons in een soort van vóórvertrek, dat geheel vervuld was met een' dikken en onaangenamen walm, zoodat het licht, van eene aan de zoldering hangende zilveren lamp, daardoor verduisterd werd. Uit dit vóórvertrek kwamen wij in eene groote zaal, waarvan het gewelf op zware kolommen rustte, en die door kristallen kroonen, waarop waskaarsen brandden, helder verlicht was. In het midden der zaal bevond zich eene marmeren kom, met eene springende fontein, waaruit het helderste water in sierlijke bogen sprong. In een' der hoeken stond een groot buffet, rijkelijk voorzien van konfituren en allerlei uitgelezene spijzen. Bij al dezen voorraad, die van levende wezens getuigde, waren wij dus zeer verwonderd niemand aan te treffen. De sofa was ledig, doch daartegenover stond op eene estrade, waartoe ons eenige trappen geleidden, een groot ledekant, waarvan de kostbare gordijnen digt toegehaald waren. De koning besteeg de estrade en de gordijnen openrukkende, zag hij den prins zijn' zoon en de dame bewegingloos liggen, niet slapende, maar geheel verkoold, alsof men hen in een groot vuur had geworpen en daaruit weder te voorschijn gehaald, vóór dat zij door de vlammen verteerd waren. Wat mij echter het meest verbaasde was, dat de koning, mijn oom, in plaats van wanhoop of smart aan den dag te leggen, toen hij zijn' zoon in zulk een' afschuwelijken toestand vond, hem in het aangezigt spoog, en, met een van verontwaardiging gloeijend gelaat, tot den doode zeide: „Dit is uwe straf voor deze wereld, maar hier namaals zal zij eeuwig zijn.” Na het uiten van deze woorden, ontschoeide hij zich, en gaf zijn' zoon met zijn schoeisel een' harden slag op den wang.

„Ik kan u niet zeggen, Mejufvrouw!” vervolgde de calender, „hoe verbaasd ik was, toen ik zag, dat de koning, mijn oom, den prins, zijn' zoon, nog na zijn' dood zoo mishandelde.” „Sire!” zeide ik, „hoe groot ook mijne droefheid is over zulk een treffend ongeval, kan ik mij echter niet weêrhouden u te vragen, aan welke misdaad de prins, mijn neef, zich heeft schuldig gemaakt, en waardoor hij verdiende, dat gij met zijn lijk op zulk een wijze handelt?” „Neef!” antwoordde de koning, „hij is niet waard mijn zoon genoemd te worden, want hij heeft oneer en schande over zijn geslacht gebragt, en zou mijn' vloek verdienen, indien niet 's hemels toorn mij reeds was voorgekomen, en hem op eene voorbeeldige wijze gestraft had. De dame, aan wie hij zijne liefde heeft toegewijd, is zijne eigene zuster. Hij heeft mij trachten te misleiden, door zich in den schoot der aarde te verbergen, maar gelijk gij ziet, de wraak des hemels heeft hij niet kunnen ontvlieden.” Dit zeggende werd het hart des konings week, hij stortte heete tranen, en ik schreide met hem.

Na eenige oogenblikken van diepe droefheid, sloeg de koning de oogen op mij, en mij omhelzende, riep hij uit: „Ik heb een' onwaardigen zoon verloren, maar de hemel heeft mij u toegezonden, opdat gij zijne plaats in mijn hart en op mijn' troon zoudt innemen!” Nogtans deed de herinnering aan het droevig lot van den prins en de prinses ons op nieuw tranen storten.

Wij haasten ons deze plaats des ongeluks te verlaten; vooral sloot echter de koning het valluik zorgvuldig, en wij bedekten het met zand, opdat de aldaar bedreven misdaad en de daarop gevolgde wraak des hemels mogten verborgen blijven in den schoot der aarde.

Wij waren nog niet lang in het paleis teruggekeerd, waar men van onze afwezigheid niet het minste had bemerkt, of een verward geluid van trompetten, rinkelbommen, trommen en andere krijgsmuziek trok onze aandacht. Een digte stofwolk, waardoor de lucht als verduisterd werd, zeide ons weldra wat dit had te beduiden, en verkondigde ons dat een geducht leger in aantocht was. Het was dezelfde vizier, die mijn' vader onttroond en van het leven beroofd had, en die thans met eene sterke krijgsmagt was uitgetrokken, om ook de staten van mijn oom' te veroveren.

Deze aanval had plaats zonder voorafgaande oorlogsverklaring. Het was dus den koning, mijn' oom, die slechts over zijne lijfwacht kon beschikken, niet mogelijk zulk een' magtigen vijand ernstigen wederstand te bieden. De stad te verdedigen, daaraan viel niet te denken; om van plundering bevrijd te blijven, opende het volk de poorten, en weldra werd ook het paleis omringd en aangevallen. Mijn oom, die zijne getrouwen rondom zich verzameld had, bood een' wanhopigen tegenstand, doch werd, na zijn leven zoo duur mogelijk verkocht te hebben, in den strijd gedood. Ook ik had mede gevochten, doch wel inziende, dat wij voor de overmagt zouden moeten bukken, besloot ik, toen ik mijn' oom zag vallen, terug te trekken, en ik had het geluk door eene geheime deur uit het paleis te ontsnappen, en bij een' officier des konings, die niet ver van daar zijne woning had, en op wiens trouw ik mij kon verlaten, eene schuilplaats te vinden.

Door het ongeluk vervolgd, van droefheid overstelpt en mij ook hier niet veilig achtende, nam ik, om mijn leven te redden, mijne toevlugt tot eene list. Ik liet mij den baard en de wenkbraauwen afscheren, en nadat ik het kleed van een' calender aangetrokken had, verliet ik de stad, zonder door iemand herkend te worden. Daarna viel het mij, onder begunstiging van deze vermomming, gemakkelijk het koningrijk te verlaten, waartoe ik de minst bezochte wegen insloeg. Ik liet de steden en dorpen ter zijde liggen, tot dat ik over de grenzen gekomen was, en het grondgebied bereikte van den magtigen beheerscher der geloovigen, den wereldberoemden kalif, Haroun-al-Raschid, waarna ik niets meer te vreezen had. Nu met mij zelven raadplegende, wat mij verder te doen stond, nam ik het besluit naar Bagdad te gaan en mij aan de voeten van dezen grooten Monarch te werpen, wiens regtvaardigheid en edelmoedigheid alom geroemd worden. „Ik zal,” zeide ik tot mij zelven, „dien vorst, door een getrouw verhaal van mijne rampen treffen, hij zal ongetwijfeld mededoogen hebben met een' prins, die zoo diep ongelukkig is, en niet te vergeefs zal ik zijne hulp inroepen.”

Eindelijk, na eene reis van eenige maanden, ben ik heden tegen het vallen van den avond vóór deze stad aangekomen. Bij de poort hield ik mij eenige oogenblikken op, om te overwegen naar welk gedeelte dezer uitgestrekte plaats ik mijne schreden zoude rigten, toen ik den calender, die hier naast mij zit, en die ook op reis was, ontmoette. Hij groette mij, en nadat ik zijnen groet beantwoord had, zeide ik: „Naar ik het u kan aanzien, zijt gij mede een vreemdeling alhier.” Hij antwoordde toestemmend, en terwijl hij dit deed, voegde deze derde calender zich bij ons. Wij groetten elkander, en ook deze laatste maakte zich aan ons als een vreemdeling in Bagdad bekend. Wij sloten ons nu als broeders aanéén, en vonden goed niet weder te scheiden, te meer daar ook onze lotgevallen, die wij elkander in weinig woorden mededeelden, hoe verschillend ook, in vele opzigten overeenkomen. Ook hebben wij dit gemeen, dat wij alle drie koningszonen en aan het regter oog blind zijn.

Inmiddels was het reeds laat geworden, en wij wisten niet, waar wij in deze ons geheel vreemde stad een onderkomen zouden vinden. Terwijl wij hiernaar omzagen, voerde het goed geluk ons uw huis voorbij. Wij namen de vrijheid aan te kloppen, en gij hebt ons met zoo veel goedheid ontvangen en onthaald, dat wij er nooit dankbaar genoeg voor zullen kunnen zijn. Nu heb ik u, Mejufvrouw!” zoo besloot hij zijn verhaal, „op uw bevel medegedeeld, waardoor ik mijn regteroog mis, waarom ik zonder baard en wenkbraauwen ben, en wat de oorzaak is, dat ik mij heden ten uwent bevind.”—„Het is wel,” zeide Zobeïde, „wij zijn voldaan en gij kunt gaan, werwaarts het u zal believen.” De calender verontschuldigde zich echter en verzocht de dame hem toe te staan, te blijven, tot dat ook zijne makkers, van wie hij niet gaarne wilde scheiden, en ook de drie andere heeren, hunne geschiedenis verhaald zouden hebben.

Het geheele gezelschap vond de geschiedenis van den eersten calender hoogst merkwaardig. Vooral was dit het geval bij den kalif. De tegenwoordigheid der zwarte slaven, met hunne zwaarden in de hand, kon hem niet weerhouden zacht tot zijn vizier te zeggen: „Vele geschiedenissen heb ik gedurende mijn leven hooren verhalen, maar nog nooit eene, welke met die van dezen calender te vergelijken is.” Terwijl hij aldus sprak, vatte de tweede calender het woord op, en wendde zich tot Zobeïde.

GESCHIEDENIS VAN DEN TWEEDEN CALENDER, DEN ZOON EENS KONINGS.

„Mejufvrouw,” ving hij aan, „om aan uw bevel te gehoorzamen en u mede te deelen door welk toeval ik mijn regteroog heb verloren, zal het noodig zijn u mijne geheele levensgeschiedenis te verhalen.

Naauwelijks was ik de kindschheid ontwassen, of de koning, mijn vader, want ook ik ben een prins van geboorte, bemerkende, dat ik goede geestvermogens bezat, deed zijn uiterste best om mijn' aanleg te ontwikkelen. Hij liet de geleerdste mannen en de grootste kunstenaars uit geheel zijn rijk aan zijn hof komen, om mij te onderwijzen, en mijn' geest door de mededeeling van hunne kennis te verrijken. Zoodra ik kon lezen en schrijven, las en leerde ik den koran van buiten, dat wonderschoone boek, dat de hoofdregels van onze godsdienst bevat. En opdat mijne studie grondiger mogt zijn, las ik de werken der beroemdste schrijvers, die door hunne aanteekeningen een groot licht over dat verheven boek verspreid hebben. Te gelijkertijd zocht ik bekend te worden met alles, wat door de beroemdste tijdgenooten van den Profeet uit zijnen mond werd opgeteekend. Ik hield mij niet tevreden met alles te onderzoeken, wat onze godsdienst betrof, maar legde mij tevens toe op de geschiedenis en die fraaije letteren, waarbij de werken van onze beste schrijvers en dichters mij tot gids dienden. Ook de aardrijks-, natuur-, sterre- en tijdrekenkunde werden door mij bestudeerd. Boven alles was het mijn streven mijne moedertaal zuiver te spreken, zonder dat ik daarom eene dier andere oefeningen verzuimde, die aan een prins voegen. Doch het meest legde ik er mij op toe, om de letters van onze Arabische taal fraai en duidelijk te leeren schrijven, en hierin maakte ik zulke verbazende vorderingen, dat de beste schrijfmeesters van ons koningrijk, mannen, die zich daarmede veel roem verworven hadden, bij mij moesten achter staan.

De faam verschafte mij nog meer eer dan ik verdiende. Zij vergenoegde zich niet den roem mijner talenten in het koningrijk mijns vaders rond te bazuinen, maar bragt den roep daarvan over tot aan het Indische hof, welks magtige monarch, verlangend om mij te zien, een' ambassadeur, met zeer rijke geschenken overzond, om van mijn' vader het daartoe vereischte verlof te bekomen. Deze was om verschillende redenen met dit gezantschap zeer ingenomen. Hij was van gevoelen, dat aan een' prins van mijne jaren niets beter voegde, dan vreemde rijken en hoven te bezoeken; daarbij stelde hij er hoogen prijs op, zich daardoor de vriendschap van den sultan van Indië te verwerven. Ik vertrok dus met den afgezant, doch uithoofde van den langen en moeijelijken weg, slechts met een klein gevolg.

Wij waren reeds eene maand op reis, toen wij, bij het doortrekken van eene woestijn, op een' verren afstand eene groote wolk van stof ontdekten, waaruit weldra een veertigtal wel gewapende ruiters te voorschijn kwamen. Het waren roovers, die in vollen galop op ons inreden.

Mejufvrouw,” vervolgde de calender, altoos tot Zobeïde sprekende, „daar tien onzer paarden zwaar beladen waren met de geschenken, welke ik, uit naam van den koning mijn' vader, aan den sultan van Indië moest overbrengen, en dewijl wij slechts een klein gevolg bij ons hadden, was het waarschijnlijk, dat de roovers niet zouden aarzelen ons aan te tasten. Daar wij niet in staat waren geweld met geweld te keeren, riepen wij hun toe, dat wij gezanten waren van den sultan van Indië en ons alzoo vleiden, dat zij ons, uit ontzag voor dien grooten monarch, ongemoeid zouden laten trekken. Wij dachten daardoor onze bagage en ons leven te zullen redden, maar de roovers antwoordden op stouten toon: „Waarom wilt gij, dat wij den sultan uwen meester zullen eerbiedigen? Wij zijn zijne onderdanen niet, en bevinden ons niet eens op zijn grondgebied. Hij heerscht over Indië, wij zijn de gebieders in deze woestijn!” Dit zeggende, omringden zij ons en vielen ons aan. Ik verdedigde mij met leeuwenmoed, doch weldra voelde ik, dat ik gewond was, en toen ik bemerkte, dat de afgezant en al de lieden van ons gevolg reeds gedood of buiten gevecht gesteld waren, zag ik het nuttelooze van langeren tegenstand in. Ik deed alzoo een' verwoeden aanval op mijne bestrijders, die, bevreesd voor mijn snel treffend zwaard, voor een oogenblik in verwarring weken of hunne vermetelheid met hun bloed betaalden. Hierop plotseling den teugel wendende, reed ik op goed geluk af in vollen galop van daar. In 't begin droeg mijn zwaar gewond paard mij met verbazende snelheid voort, doch na een kwartier uurs rijdens stortte het, door bloedverlies en vermoeidheid uitgeput, dood onder mij neder. Ik had het geluk mij niet te bezeeren en sprong fluks weder op de been. Bemerkende, dat ik niet werd vervolgd, maakte ik daaruit op, dat de roovers niet hadden kunnen besluiten, zich van den gemaakten buit te verwijderen, want ik had te goede gedachten van hunnen moed, en dacht te nederig over mij zelven, om dit aan de vrees voor mijn zwaard toe te schrijven. Zoo was ik dan gewond, van alle hulp verstoken, in een mij geheel onbekend land alléén. Den grooten weg, die de woestijn doorsnijdt, durfde ik niet volgen, daar ik dan groot gevaar liep, weder in de handen der roovers te vallen. Na dus mijne wonde, welke gelukkig niet gevaarlijk was, zoo goed de gelegenheid toeliet verbonden te hebben, ging ik het overige van den dag langs ongebaande wegen voort. Met het vallen van den avond kwam ik aan den voet van een' hoogen berg, waarin ik eene grot ontdekte. Deze trad ik binnen, en na het nuttigen van eenige vruchten, welke ik onder het gaan geplukt had, en die mij zeer verkwikten, legde ik mij neder en bragt, door vermoeijenis afgemat, den nacht vrij rustig door.

Den volgenden morgen en gedurende verscheidene dagen zette ik onvermoeid mijne reis voort, zonder ergens eene bewoonde plaats aan te treffen. Eerst na verloop van eene maand kwam ik in eene vruchtbare landstreek aan, en zag eene groote en volkrijke stad vóór mij liggen. Hoe meer ik de stad naderde, des te schooner werden de landerijen en wegen, welke laatste allen met vruchtdragende boomen beplant waren, terwijl schoone weilanden, van rivieren en beken doorsneden, met eene weelderige bloemenpracht prijkten. Dit schoone natuurtooneel, dat zeer verschilde met de woeste landstreken, die ik doorreisd had, stortte weder nieuwe levensvreugde in mijn verslagen hart, en deed althans voor eenige oogenblikken mijne diepe droefheid bedaren over den treurigen toestand, waarin ik mij gebragt zag. Mijn gelaat, mijne handen en voeten waren door de brandende zon der woestijn bruin geworden, mijn schoeisel was door het lange gaan geheel versleten, zoodat ik gedwongen was barrevoets te gaan; en mijne kleederen hingen mij als lompen bij het lijf. Ik had geheel het voorkomen van een' bedelaar, en was inderdaad nog ellendiger dan deze; niemand zou in mij den zoon eens magtigen konings erkend hebben.

Ik trad de stad binnen, en bleef staan voor het huis van een' kleermaker, die in zijn winkel zat te werken. De man had een vriendelijk voorkomen, en ik vervoegde mij bij hem, om te vragen naar den naam van de stad, waarin ik mij bevond. Hij deed mij naast zich nederzitten, en vraagde mij, wie ik was, van waar ik kwam, en wat ik in deze stad wilde uitrigten. Ik verzweeg hem niets van de rampen, die mij getroffen hadden, en verborg zelfs mijne hooge afkomst niet.

De kleermaker hoorde met aandacht naar mij, doch toen ik had uitgesproken, gaf hij mij, in plaats van troost, nieuwe reden tot bezorgdheid. „Neem u wel in acht,” zeide hij, „dat gij aan niemand anders toevertrouwt, wat gij mij daar hebt medegedeeld, want de hier regerende vorst is de grootste vijand van den koning, uw' vader. Indien hij verneemt, dat gij u in deze stad bevindt, hebt gij het ergste van hem te vreezen.” Nadat de kleermaker mij den naam van den regerenden vorst gezegd had, vond ik geene reden om de waarheid zijner woorden in twijfel te trekken. Doch daar de vijandschap tusschen dezen vorst en mijn' vader met mijne lotgevallen in geen naauw verband staat, zult gij mij veroorloven, Mejufvrouw! dat ik hierover niet verder uitweide.

Ik bedankte den kleermaker voor zijne waarschuwing en betuigde hem, dat ik mij geheel naar zijnen raad voegen en de mij bewezen dienst nimmer vergeten zou. Daar de goede man inmiddels van oordeel was, dat het mij niet aan eetlust zou ontbreken, liet hij mij te eten geven, en bood mij zelfs huisvesting ten zijnent aan, hetgeen ik met blijdschap aannam. Toen hij eenige dagen daarna bemerkte, dat ik van de vermoeijenissen mijner lange en afmattende reis genoegzaam hersteld was, vraagde hij mij (daar hij bekend was met het gebruik der prinsen van onze godsdienst, om eenig beroep of handwerk te leeren, ten einde in tijd van nood daarmede den kost te kunnen winnen), wat ik, om niet ten laste van anderen te leven, bij de hand dacht te nemen. Ik antwoordde, dat ik de beide regten had bestudeerd, dat ik de taal magtig en een goed dichter was, doch bovenal het Arabisch zeer schoon kon schrijven. Dit perste hem echter slechts een' glimlach af. „Met alles wat gij daar opnoemt,” zeide hij, „kunt gij in dit land geen droog brood verdienen; al die kundigheden brengen u hier geen nut aan. Wilt gij mijn' raad volgen,” ging hij voort, „zoo schaf u een' kiel aan, en daar het mij toeschijnt, dat gij een sterk en gezond gestel hebt, kunt gij niet beter doen dan in het nabij gelegen bosch brandhout te gaan hakken en, dit ter markt te brengen; ik verzeker u, dat gij daarmede genoeg verdienen kunt om, zonder van iemand af te hangen, in uw onderhoud te voorzien. Zoo zult gij geduldig kunnen wachten, tot dat de hemel u gunstig is, en de wolk des ongeluks, die uw leven verduistert, zal zijn overgedreven. Ik zal u een touw en een bijl bezorgen. Wat dunkt u?”—De noodzakelijkheid, om in mijn levensonderhoud te voorzien, en de vrees van herkend te worden, noopten mij dit voorstel aan te nemen, hoezeer ook dit nederig bedrijf weinig met mijne hooge afkomst overeenkwam, en verbonden was met zwaren handenarbeid.

Reeds den volgenden dag kocht de kleermaker voor mij een' kiel, eene bijl en een touw. Tevens beval hij mij aan in de gunst van eenige arme lieden uit de stad zijner inwoning, die op gelijke wijze hun brood moesten verdienen. Deze namen mij met zich naar het bosch, onderrigtten mij in al hetgeen ik voor mijn bedrijf moest weten, en reeds den eersten dag kwam ik terug met een' zwaren bundel hout, dien ik voor een half goudstuk, eene munt van dat land, verkocht; want, hoewel het bosch niet ver van de stad lag, was echter het hout zeer duur, daar slechts weinige en zeer arme lieden zich de moeite wilden geven om het te gaan hakken. In zeer korten tijd won ik met dezen arbeid vrij veel geld, zoo dat ik aan mijn' huisheer al zijne voor mij gedane voorschotten kon teruggeven.

Ruim een jaar lang had ik zoo voortgeleefd, toen ik op zekeren dag, dieper dan gewoonlijk in het bosch gedrongen zijnde, een' zeer dikken boom vond, dien ik wilde vellen. Toen ik een' dikken wortel had afgehakt en de aarde weg geruimd, om beter bij den stam te kunnen komen, stiet ik met mijne schop op een' ijzeren ring, welke aan een valluik van hetzelfde metaal vast zat. Met eenige krachtsinspanning gelukte het mij het valluik op te ligten, en nu bespeurde ik een' wenteltrap. Ik liep met mijne bijl in de hand naar beneden, en na een vijftigtal treden te zijn afgegaan, bevond ik mij, tot mijne groote verwondering, in het voorhof van een onderaardsch paleis, waarin het even zoo licht was, als boven den grond bij helderen zonneschijn. Ik ging verder door eene gaanderij, waarvan het gewelf ondersteund werd door kolommen van jaspis, met voetstukken en kapiteelen van massief goud. Doch al deze pracht boeide mij niet langer en verdween als in het niet, bij de plotselinge verschijning van eene jonge dame, zoo lieftallig en zoo uitstekend schoon, dat ik alleen voor haar oogen had.

Om de schoone dame, vervolgde de calender, de moeite te besparen tot mij te komen, haastte ik mij haar te gemoet te gaan, en terwijl ik haar met eene hoffelijke buiging begroette, vraagde zij mij: „Wie zijt gij? Zijt gij mensch of geest?”—„Mejufvrouw,” antwoordde ik, „ik ben een mensch, en met geesten heb ik niets gemeen.”—„Door welk toeval dan,” hernam zij, en loosde een' diepen zucht, „bevindt gij u in dit betooverde paleis! Reeds twintig jaren ben ik hier opgesloten, en in al dien tijd heb ik geen ander mensch aanschouwd dan u.”

Hare uitstekende schoonheid, hare droefheid en haar zachte blik gaven mij de vrijmoedigheid tot haar te zeggen: „Mejufvrouw, veroorloof mij, alvorens ik de eer zal hebben op uwe vraag te antwoorden, u de verzekering te geven, dat ik het als mijn hoogste geluk beschouw u te ontmoeten; en nog gelukkiger zal ik zijn, indien ik iets tot het uwe kan bijdragen.” Ik verhaalde haar daarop, met alle opregtheid, door welken zamenloop van rampen zij den zoon eens grooten konings voor zich zag, en door welk toeval ik zoo gelukkig was geworden hare prachtige, maar toch waarschijnlijk vervelende gevangenis te ontdekken.

„Helaas! prins,” sprak zij op nieuw zuchtende, „gij hebt gelijk; deze gevangenis met al haren rijkdom en hare pracht, is voor mij een vervelend verblijf, want het aangenaamste oord bevalt niet, indien men er tegen zijn' wil moet blijven. Het is bijna niet te gelooven, dat gij nooit hebt hooren spreken van den grooten Epitimarus, koning van het Ebbenhouten eiland, dus genaamd naar de kostbare houtsoort, die aldaar overvloedig gevonden wordt. Gij ziet in mij de prinses zijne dochter. De koning mijn vader had voor mij een' prins tot mijn gemaal gekozen; die prins was mijn neef. Doch in den eersten nacht van ons huwelijk, te midden der hoffeesten, alvorens ik nog bij mijn' man was gebragt, werd ik door een' geest geschaakt. Ik viel in zwijm, en toen ik weder tot mij zelve kwam, bevond ik mij in dit paleis. Lang was ik ontroostbaar, maar eindelijk was ik genoodzaakt mijn' schaker bij mij te dulden. Reeds twintig jaar, zoo als ik u heb gezegd, bevind ik mij hier, en ik moet bekennen, ik heb alles wat tot mijn onderhoud noodig is, en alles wat eene prinses zou kunnen verlangen, wier hoogste geluk kostbare opschik is.

Om de tien dagen,” vervolgde de prinses, „brengt de geest een' nacht bij mij door. Hij verontschuldigt zijne lange afwezigheid daarmede, dat hij nog eene andere vrouw heeft, die zeer jaloersch is, en het hem nimmer zou vergeven, indien zij het minste vermoeden van zijne ontrouw had. Heb ik evenwel iets noodig, 't zij dag of nacht, dan raak ik slechts den talisman aan, die bij den ingang van mijne slaapkamer staat, en bijna op hetzelfde oogenblik is hij bij mij. Vóór vier dagen heeft hij mij bezocht, ik verwacht hem daarom eerst over zes dagen. Gij kunt dus, indien het u behaagt, hier vijf dagen doorbrengen, prins, om mij gezelschap te houden, en ik zal u volgens uw' stand en uwe verdiensten onthalen.”

Ik zou mij zeer gelukkig hebben gerekend, als mij, op mijn verzoek, deze gunst ware toegestaan; geen wonder dus dat ik, nu zij mij door de schoone dame zelve werd aangeboden, aan geene weigering dacht. De prinses deed mij nu in een bad gaan, zoo prachtig en van zoo veel gemakken voorzien, als men zich slechts verbeelden kan. Toen ik daar weder uit kwam, was mijn kiel verdwenen, en in plaats daarvan lag er een zeer rijk kleed, dat ik aantrok, minder om zijne kostbaarheid, dan wel om haar te behagen.

Wij gingen op eene sofa zitten, en spraken eenigen tijd zeer vertrouwelijk met elkander, tot dat zij opstond om de tafel te bereiden, waarop zij eene keur der fijnste spijzen plaatste. Wij aten te zamen en bragten het overige van den dag zeer genoegelijk door. Nu wilde ik mij naar huis begeven, doch zij zeide, dat het daartoe reeds te laat was, en dus bleef ik ook dien nacht in het paleis. Den volgenden dag had ik niet minder reden, om over mijne schoone gastvrouw tevreden te zijn. Zij deed al wat in haar vermogen was, om mij het verblijf ten harent aangenaam te maken. Het middagmaal was nog uitgezochter dan dat van daags te voren, en na afloop daarvan, zette zij eene flesch rooden wijn bij mij neder, heerlijker dan ik ze ooit gedronken had. Toen mij nu het hoofd een weinig warm begon te worden, zeide ik: „Schoone prinses! reeds veel te lang zijt gij hier als levend ingekerkerd. Ga met mij, en geniet het zonlicht weder, waarvan gij sedert zoo vele jaren zijt verstoken. Hier hebt gij slechts een kunstlicht, door tooverij voortgebragt, hetgeen bij dat des hemels niet kan halen.”

„Prins,” antwoordde zij met een minnelijk lachje, „spreek aldus niet; het schoonste daglicht is voor mij van geringe waarde, en dit onderaardsche paleis zal voor mij geene gevangenis meer zijn, als gij mij negen dagen van de tien uw bijzijn schenkt, en alleen den tienden dag aan den geest afstaat.” „Prinses,” hernam ik, „alleen vrees voor den geest doet u dus spreken. Ik voor mij, vrees hem echter zoo weinig, dat ik den talisman met opschrift en al zal vergruizen. Laat hem maar komen, ik zal hem afwachten. Hoe moedig en verschrikkelijk hij zijn moge, ik zal hem de kracht van mijn' arm doen gevoelen. Ik zweer alle geesten, die in de wereld zijn, te zullen vernietigen, en hem het eerste.” De prinses, die er de gevolgen van inzag, bezwoer mij den talisman onaangeroerd te laten. „Gij zult,” zeide zij, „u zelven en mij in het verderf storten; ik ken de geesten beter dan gij.” Door den wijn beneveld, was ik doof voor de verstandige waarschuwing van de prinses, en sloeg hare bede in den wind. Ik gaf een' krachtigen schop tegen den talisman, zoodat hij aan honderd stukken brak.

Naauwelijks was dit geschied, of het paleis schudde op zijne grondvesten, en dreigde met een vreeselijk gekraak te zullen instorten. Een geluid als van den rollenden donder, vermengd met bliksemstralen, liet zich hooren en een dikke duisternis omgaf ons, zoodat het scheen of de hel in beroering was gekomen. Dit verschrikkelijke gedruisch verdreef in een oogenblik de dampen van den wijn, en deed mij, doch te laat, mijne dwaasheid inzien. „Prinses!” riep ik, „wat beteekent dit?” Zij antwoordde mij zeer verschrikt, en zonder aan haar zelve te denken: „Red u spoedig, prins, of gij zijt verloren!”

Ik volgde haren raad, en dit met zoo veel overhaasting, dat ik mijne bijl en mijne overschoenen achterliet. Naauwelijks had ik den voet van den trap bereikt, of het dak van het betooverde paleis opende zich, en de geest schoot met de snelheid van den bliksem neder, en stond voor de prinses. „Prinses! wat is u overkomen?” vraagde hij op gramstorigen toon. „En waarom hebt gij mij geroepen?”—„Ik werd zoo wee om het hart,” antwoordde de prinses, „en dacht eene teug wijns zal mij goed doen. Ik kreeg deze flesch, dronk een paar teugen, deed een' misstap en viel op den talisman, waardoor hij gebroken is; dit is de geheele zaak.”

Dit antwoord maakte den geest nog woedender. „Gij zijt,” sprak hij, „een onbeschaamde leugenaarster. Zeg mij, hoe komen deze bijl en deze overschoenen hier?”—„Ik zie ze nu voor het eerst,” hernam de prinses, „misschien hebt gij zelf ze, zonder het te weten, in uwe haast medegebragt.”

De geest antwoordde slechts met scheldwoorden en met slagen, waarvan de doffe klank tot mij doordrong. Ik had den moed niet het klaaggeschrei der prinses, welke op de wreedste wijze mishandeld werd, aan te hooren. Met achterlating van mijn kostbaar gewaad ontvlugtte ik met mijn kiel dien ik in der haast nog had mede genomen, over den arm, het betooverde paleis langs denzelfden weg, maar met meer spoed, dan ik er was ingekomen. Wat was er nu van den held geworden, die met zijn' arm alle geesten der wereld verdelgen zou? Een bloode vlugteling. Ik schaamde mij voor mij zelven en het smartte mij, dat ik, door mijne zotte verwaandheid, de schoonste en beminnelijkste prinses der aarde aan de wreedheid van den onverbiddelijken geest had prijs gegeven. Ik beschouwde mij zelven als de misdadigste en ondankbaarste van alle mannen. „Het is waar,” zeide ik tot mij zelven, „dat zij reeds twintig jaren eene gevangene is, maar behalve de vrijheid bleef haar niets te wenschen over, om gelukkig te zijn. Mijne oploopendheid heeft dat geluk verwoest, en haar aan de mishandelingen van een' duivel blootgesteld.” Met een' diepen zucht sloot ik het valluik achter mij digt, en keerde naar de stad terug met eene lading hout, welke ik bijeenbragt, zonder bijna te weten wat ik deed, zoo zeer waren mijne zinnen verward.

De kleermaker, mijn goede huisheer, was zeer verheugd, toen hij mij terug zag. „Uwe afwezigheid,” zeide hij, „heeft mij zeer ongerust gemaakt. Ik vreesde reeds, dat men, zelfs onder uwe vermomming van houthakker, uwe hooge geboorte ontdekt, u herkend en naar de gevangenis gebragt had. De Profeet zij geloofd, dat ik u in welstand terug zie.” Ik bedankte hem voor zijne genegenheid, maar verhaalde hem niets van mijn avontuur, dat zoo treurig was geëindigd, noch waarom ik mijne bijl en mijne overschoenen niet had mede gebragt. Hij vraagde er mij ook niet naar, en ik begaf mij naar mijne kamer, onder voorwendsel dat ik vermoeid was, en een weinig rust wilde nemen. Hier, in mijne eenzaamheid, deed ik wij zelven nog duizend verwijten over mijne onvergeefelijke onvoorzigtigheid. „Niets,” zeide ik, „zou uw geluk en dat van de prinses hebben geëvenaard, indien gij u zelven hadt weten te beheerschen, en de dwaasheid niet had begaan, om den talisman te verbreken.”

Terwijl ik mij met deze droevige gedachten bezig hield, trad mijn huisheer binnen en zeide; „Een grijsaard, die mij geheel onbekend is, brengt uwe bijl en uwe overschoenen terug, die hij zegt aan den weg gevonden te hebben. Hij moet van de lieden, met welke gij dagelijks naar het bosch gaat, vernomen hebben, waar gij woont. Ik wilde u niet storen, maar hem met eene kleine belooning voor zijne moeite weg zenden, doch hij weigerde, en verlangt u in persoon te spreken. Ga dus even bij hem.”