CATVLLI CARMINA

RECOGNOVIT BREVIQVE ADNOTATIONE CRITICA INSTRVXIT

ROBINSON ELLIS

LITTERARVM LATINARVM PROFESSOR PVBLICVS APVD OXONIENSES

OXONII

E TYPOGRAPHEO CLARENDONIANO

OXONII

Excudebat Joannes Johnson Architypographus academicus

FIRST PUBLISHED 1904 REPRINTED 1910, 1919, 1923, 1928, 1937 PRINTED IN GREAT BRITAIN

Carmina:

I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX, X,

XI, XII, XIII, XIV, XV, XVI, XVII,

XXI, XXII, XXIII, XXIV, XXV, XXVI, XXVII, XXVIII, XXIX, XXX,

XXXI, XXXII, XXXIII, XXXIV, XXXV, XXXVI, XXXVII, XXXVIII, XXXIX, XL,

XLI, XLII, XLIII, XLIV, XLV, XLVI, XLVII, XLVIII, XLIX, L,

LI, LII, LIII, LIV, LV, LVI, LVII, LVIII, LIX, LX,

LXI, LXII, LXIII, LXIV, LXV, LXVI, LXVII, LXVIII, LXIX, LXX,

LXXI, LXXII, LXXIII, LXXIV, LXXV, LXXVI, LXXVII, LXXVIII, LXXIX, LXXX,

LXXXI, LXXXII, LXXXIII, LXXXIV, LXXXV, LXXXVI, LXXXVII, LXXXVIII, LXXXIX, XC,

XCI, XCII, XCIII, XCIV, XCV, XCVI, XCVII, XCVIII, XCIX, C,

CI, CII, CIII, CIV, CV, CVI, CVII, CVIII, CIX, CX,

CXI, CXII, CXIII, CXIV, CXV, CXVI

Fragmenta:

I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX, X, XI, XII, XIII, XIV

PRAEFATIO

Catulli carminum, praeter unum LXII quod Epithalamion inscribitur incipitque Vesper adest, iuuenes consurgite, Vesper Olympo, seruatum est autem in Anthologia carminum Latinorum Thuanea (Bibl. Paris. 8071, saec. ix), perierat inter litteratos notitia donec ineunte demum saec. xiv inuentus est a Compatriota1 quodam h.e. Veronensi, incertum quo anno, qua regione terrarum, codex qui fons uidetur esse eorum qui nunc extant omnium. Ex hoc codice non multo post creditur uersus aliquot intulisse in Compendium suum moralium notabilium Hieremias Iudex de Montagnone ciuis Patauinus; ex hoc is qui inter Flores Moralium Auctoritatum (quem libellum Detlefsen inuenit, scriptus est autem a. 1329 Veronae) haec habet Catulli De errore. Catullus ad Varum. Quem non in aliqua re (uidere om.) Suffenum possis suus cuique attributus est error. Sed non uidemus mantice quod in tergo est. Etiam Mussato, poetae Patauino, innotuisse credo eum codicem, qui in Elegia qua gratias egit Academiae Patauinorum quod se laurea coronasset scripserit Carmine sub nostro, cupidi lasciua Catulli Lesbia, dulce tibi nulla susurrat auis, ut taceam alia quae in Mussati carminibus ex Catullo trahi poterant. Obiit autem Mussatus a. 1329 mense Maio2. Deinde duobus locis Catulli corpus carminum respexit, duobus ipsos uersus (i. 1, 2; i. 5-7) citauit in libro de Originibus Rerum, Gulielmus Pastrengicus (1295-1360) amicus Petrarcae. Iam ipse Petrarca non solum Catullum in carminibus et nominauit et paene ad uerbum imitatus est, uelut lxxvi. 23-26 sic expressit Sonnetti 1.50 ed. Mestica Non prego già, né puote aver piú loco, Che mesuratamente il mio cor arda, Ma che sua parte abbia costei del foco (Schwabe, Testimon. p. xv, ed. 1886), sed duodecim fere locos attulit ex eius carminibus siue in opusculis post impressos, siue in Vergili codice quodam enotatos quem itinerum comitem secum habebat (De Nolhac Pétrarque et l’Humanisme, p. 139), nec dubium est Catulli eum codice usum esse qui et priuus esset et semper ad manum lecturo. Huius aequalis Boccatius (†1375) de amatoriis poetis loquens sui temporis Catulli et Properti eos uolumina euoluere autumat (Schwabe, Testimon. p. xv). Ac notum iam Catulli librum fuisse ex tribus constat epistulis Coluci Salutati (†1406) scriptis anno 1374, quorum in una Beneuenutum de Imola, in duabus Casparam de Broaspinis implorat ut Catulli exemplar ad se transmittendum curet.

Haec ex editione maiore attuli ut demonstrarem ab ineunte fere saec. xiv poetae nostri carmina saltem in Italia lecta fuisse. Sed miro casu nec satis explorato factum est ut quaecumque horum exemplaria colligimus uel fuisse in manibus Mussati, Pastrengici, Petrarcae uel praesto fuisse ceteris quos intra annos 1323-1375 Catullum legisse ueri simile est, omnia deperdita et ex hominum memoria ac cognitione sublata sint.

Anno 1375 exaratus est codex Sangermanensis (G), nunc Parisinus 14137, quo non habemus ueteriorem. De eo scriba haec dicit ‘Tu lector quicunque ad cuius manus hic libellus obuenerit, scriptori da ueniam si tibi coruptus uidebitur. Quoniam a corruptissimo exemplari transcripsit, non enim quodpiam aliud extabat, unde posset libelli huius habere copiam exemplandi.’ Credidit igitur id quod non debebat credere, unum tunc extare exemplar Catullianorum carminum, id unum se transcribere. At iam ante annum 1329 Catullus innotuerat Mussato, breui post laudatus fuerat a Pastrengico; Petrarcae integrum exemplar praesto fuit, ex quo hauriret quae uel imitatus sit in carminibus suis uel in codicem suum Vergili tamquam hunc explicaturus rettulerit; nec potest dubitari quae ante annum 1374 adeo peruulgarentur ut inde Boccati aequales traherent suis usibus idonea, Petrarca modo uersus citaret in Latinis opusculis, modo Maronianos uersus illustraret similia ex Catullo in Vergili codicem enotans, modo amoris sui sensus Italico sermone exprimeret Catulli imitatus carmina ad Lesbiam, non uno tantum codice tum extare, sed fusius legi, postquam codex ille quem initio fere saec. xiv compatriota Veronensis inuenerat Catullum popularibus suis quasi ex mortuis rediuiuum restituisset. Quis enim credat, Petrarcae praesertim aetate, adeo incuriosos Veronenses fuisse ut poetam suum quasi rursus sepultum sinerent latere? Quid? non uniuersis Italis μέλημα futurus erat? Itaque Germanensi non ideo praecipua danda fides est quod ex uno tum superstite exemplari descriptus fuerit (uix enim sciri id quidem potuit), sed quod aetate propius accessit ad codicem quem Veronensis circa initium saeculi xiv inuenerat quam ceteri quos nunc habemus codices.

Germanensem proxime aetate attingens Oxoniensis est Canonicianus Lat. 30, qui quamuis annum quo scriptus est prae se non ferat, aut eiusdem est aeui cum Germanensi, aut certe anno 1400 non recentior.

Hi duo codices G et O nonnullis locis contra ceteros codices ita conspirant ut maiorem antiquitatem testentur. XI 3 ut GO, ubi plerique; XXXVIII 2 male si me GO, male est si me plerique; LXI 169 hac tibi GO, ac tibi plerique; LXVII 12 istius GO, isti plerique; LXXVI 11 qui tui animo offirmas GO, qui tu animo affirmas plerique; CII 1 ab antiquo GO, ab amico plerique.

Praeterea LXIV 136 crudeles mentes O et prius G, crudelis mentis plerique; LXIV 145 adipisci O, prius G, apisci plerique; LXIV 249 tamen prospectans O, tamen praspectans G, tamen aspectans plerique.

Sunt alii loci in quibus cum GO tertius codex R(omanus), Vat. Ottob. 1829, contra ceteros singularem lectionem praestat. LXVII 12 istius GOR, isti plerique; LXXVI 11 qui tui animo offirmas GOR, qui tu animo affirmas plerique; LXXVI 18 extremo GOR, extrema plerique; XXII 4 puto esse ego GOR, puto ego esse plerique; XXIII 2 nec cimex ał neque araneus O, nec cimex animal neque araneus GR; XLII 14 potes quid esse GOR, potest quid esse plerique; XLVI 3 aureis GO, aureis R; LV 18 tenens GO, teneṇs R; LXI 16 iunia GOR, uinia uel iu(l)lia reliqui; 146 ni GOR, ne plerique; LXIV 227 obscurata GO, obscuraṭạ R; 392 certatum GOR, certatim plerique; 393 lacti O, G m. pr., lacti al. leti R, l(a)eti plerique.

Sunt alii loci ubi ex R confirmatur lectio quam aut solus aut cum paucissimis praestat O; X 3 tunc O et R m. pr., tum G; LV 11 quedam OR, quendam plerique; LXIV 224 infulso O, infuḷso R, infuso plerique; 282 aurea OR, aura plerique.

Sunt alii ubi R singulares lectiones solus habet. IV 4, 5 siue... siue R, sine... sine ceteri; 20 uocare^tura R m. pr., uocare cura plerique; X 13 non al. nec facerent R, non al. nec faceret G, nec faceret O; XLVII 4 preposuit R solus, proposuit cett.; XLIX 7 omniums patronus (ex patronum) R, omnium patronus uel patronum cett.; LXI 159 homine R, omine cett.; LXVI 59 ne solum in mumine celi R, in numine plerique; 63 ad fḷạ̄ṃa marg. templa R, ad templa cett.; LXXIII 4 ọḅstetque magisque magis R, obestque magisque magis GO, stetque magisque magis plerique; LXVIII 115 terẹretur R, terreretur O, treerretur G.

In uniuersum uere mihi uidetur de R iudicasse qui eum anno 1896 primus in lucem protulit, Americanus, Gulielmus Gardner Hale. Censet enim huic codici siue propter aetatem (circa 1400) siue propter lectiones quae in eo reperiuntur optimae, primarium locum neque G neque O inferiorem attribuendum esse. Itaque in Catulli crisi praecipue semper considerandum erit quid hi tres (GOR), necdum correcti, praebeant. Sed in hac editione, quamquam, permittente ipso qui codicem R primus inuenit, non dubitaui quae potiora uisa sunt inter ceterorum codicum lectiones proferre, non sum ausus omnia uulgare, ne inuenti sui gloriam auctori uiderer praeripere; cuius integra collatio ab ipso demum exspectanda erit.

Ad R mira proximitate accedit Venetus Sancti Marci (cod. Lat. xii. 80), ita tamen ut aliquanto recentius scriptus fuerit. Hunc codicem, ut Germanensem Chatelainius anno 1890, heliotypica arte expressum edidit Constantinus Nigra anno 1893.

Post GOR, aetate qui proximus est, B(ononiensis), cum finitus sit anno secundo Iohannis XXIII, h.e. 1411-12 A.D., ceteris posset haberi praestabilior, nisi tot tantasque passus esset correctiones ut non raro uix dinoscatur quid uetus scriba exararit, quid emendator intulerit. Qua in re fortuna tamen nos aliqua ex parte adiuuit: duo enim codices Laurentianus I (Plut. xxxiii. 13) et Vaticanus 1630, tam arta cognatione cum B cohaerent, ut ex eis saepe colligatur quid in B fuerit. Et La¹ quidem non diu post B uidetur descriptus; Vat. 1630 recentior, neque a me in hoc libello exhibetur. Ceterum non parui sunt quae peculiaria in BLa¹ extant; quorum partem hic pono. LXV 14 Dauilas BLa¹, Bauilla O, Bauilas ex Bauila G, Daulias Catullus; LXVI 5 sublamia B, sublamina O, sublimia G et plerique, sub Latmia Catullus; LXIV 211 erectum La¹, errectum B m. pr., ereptum plerique, Erechtheum Catullus; LXVI 25 atque ego certe BLa¹, at ego certe GOR et plerique.

Quae quoniam ad ueritatem aut propius accedunt aut possunt accedere (uelut LXVI 25) quam GOR, ab alio fonte uidentur deriuata atque hi fuerunt. Hoc dico: codicis eius principalis siue archetypi quem Veronensis (siue carta ea siue papyrus fuit) ante 1323 inuenerat, nonaginta annis intercedentibus, ita uariasse apographa ut non semper in uetustissimis, sed interdum etiam in recentioribus, qualia sunt BLa¹, melius ac fidelius repraesentetur id quod in archetypo illo traditum fuerat. Hinc credo explicari tot alternantes lectiones quae in G et R reperiuntur; quae ut ab archetypon diuerse interpretantibus sine dubio ortae sunt, ita ex archetypo non ipso semper, sed apographis eius depromi poterant, qualia inter 1323 et 1375 quo anno descriptus est G, exarata esse credibile est. Non igitur mirum si et in C(olbertino) et in A(mbrosiano) atque adeo in D(atano), quamuis CA medio fere saec. xv, D non ante 1463 descriptus fuerit, interdum extant uestigia lectionum quae ceteris codicibus antiquiora et sinceriora sint. Duo exempla affero quae instar erunt omnium. LXXII 6 quod uulgo editur Multo mi tamen es uilior et leuior, codices sic tradiderunt, Multo ita me nec uilior et leuior. Solus C habet, multo “me” ita nec uilior et leuior, quo significatur transponendum esse me: uidelicet post ita rursus me repetendum erat, multo me ita me u. e. l. Itaque non multo mi tamen es sed multo mei tamen es reponendum erit; mei enim datiuus est LXXVII 3 sicine subrepsti mei, fortasse etiam XXXVII 11 puella nam mei, ubi codices habent me. Alterum exemplum est XXXIV 23 solitas es A, in quo latere antiquum morem scribendi solita’s intellexit Lucianus Mueller: a quo non longe abest unicum illud quod habet R XLIX 7 omniums quod non immerito ad ipsum archetypon redire existimauit is qui codicem inuenit, Gulielmus Gardner Hale. Atque utinam huiusmodi essent plura quae in eo extant codice; haberemus certiorem ad archetypon redintegrandum uiam: quamquam ne sic quidem ad ipsius Catulli manum iretur.

De Datano fusius dixi in ed. maiore Prolegg. pp. xxxi-xxxv. Is quia nonnulla habet quae ab Italis interpolata sint, uelut LXVIII 47 (qui uersus deest in sincerioribus), XCV 9 in fine uersus laboris, LXV 12 canam ubi ceteri tegam, a nonnullis editoribus hodie repudiatur. Est tamen ea species in uniuersum Datani, quae non modo peculiaris dicenda sit, sed praesertim si orthographiam spectes, incorruptam uetustatem prae se ferens; qua re Lachmanno hic potissimum dignus habitus est quem cum uno altero totum exhiberet in ed. sua anni 1829, neque ego, qui Lachmanni crisin semper habuerim plurimi, umquam a me impetrare potui ut, Baehrensio potius et Munroni obsecutus propter pauca quae codex is habet uitia, uniuersum neglegerem abiceremque. Huius compar consimilisque codex est Musei Britannici, Add. 11,915, quem in ed. maiore littera a signaui.

Ex his decem codicibus plerumque constabit quid in Veronensis archetypo scriptum fuerit, non ut hinc restitui putes ueram manum Catulli.

Fuerit enim diuersa carminum recensio, ut ex LXII patet, quod quemadmodum legitur in Thuaneo apographo saeculi ix, non semper consentit cum codicibus saec. xiv, xv.

His adiunxi alios quorum fides plerumque integra uisa est, in primis Laurentianum secundum (Plut. xxxiii cod. 12), Parisinum 7989, Harleianos duo, quorum alter 2574 (h) saepe consentit cum Oxoniensi (O), alter (4094) post Tibullum Propertiumque habet Catulli LXI, LXII, II, X, V-IX, XI-XVII 14, duo Phillippicos, alterum 9591, scriptum anno 1453 (nunc Bodl. Lat. Class. e. 17), alterum 3364 (nunc Bodl. Lat. Class. e. 15); praeterea, quamquam minoris aestimandos, Caesenatem saec. xv exeuntis, Carpentoractensem (Carpentras) 357, Brixianum A vii. 7, Riccardianum 2242, Parmensem 716, Perusinum (p) qui idem Cuiacianus fuerat Scaligeri, nunc est inter libros Samuelis Allen, Dublinensis; praeterea codicem quendam Gualteri Ashburner, olim inter socios collegii Mertonensis apud Oxonienses, continentem Catull. I-LXI 127 et quaedam Tibulli. Hos rarius tantum excerpsi, praeter Laur. xxxiii. 12, Harleianos, Perusinum (p), et Bodl. Lat. Class. e. 15, hunc utpote peculiaria nonnulla praestantem quibus ueri species inesset, p ut coniecturas, quae Catulli textum ex doctorum emendatione, praecipue Italorum, saec. xv occuparint. Ea quoniam ad Catullum explicandum non sunt sine pretio, ideo adieci, quamquam non diffiteor prolixiorem sic factam esse speciem apparatus critici quam aut libelli norma postulabat aut ipse susceperam uolueramque.

ADDENDA IN ADNOT. CRIT.

IV. 4, 5 Siue... siue R, non sine... sine

LXI. 226 fort. bene mutuo ex

SIGLA

T = Thuaneus, Paris. 8071: habet Catulli c. lxii saec. ix

G = Sangermanensis, Paris. 14137 anni 1375

O = Oxoniensis Bodl. Canon. Lat. 30 saec. xiv

R = Romanus (Vat. Ottob. 1829) saec. xiv exeuntis

Ven = Marcianus Class. xii. Cod. Lat. 80 saec. xv

B = Bononiensis (Bologna) 2621, Bibliothecae Vniuersitatis anni 141½

La¹ = Laurentianus primus (Bibl. Laurentiano-Mediceae Plut. xxxiii Cod. 13) saec. xv

A = Ambrosianus M. 38, Mediolani saec. xv

C = Colbertinus, Paris. 8234 saec. xv

Ω = consensus codicum GOR Ven BLa¹AC ubi omnes uel uno alteroue excepto conspirant

D = Datanus Bibl. Berolinensis (Diez. B. Santen. 37) anni 1463

a = Brit. Mus. Add. 11,915 anni 1460

h = Harleianus 2574 saec. xv

h² = Harleianus 4094 saec. xv

Phill. = Phillippicus 9591, nunc Bodleianus Lat. Class. e. 17 saec. xv

Bodl. Lat. Class. e. 15, olim Phillippicus 3364 saec. xv

Paris. 7989 anni 1423

Laur. xxxiii. 12 saec. xv

Qui secuntur rarius tantum adhibiti sunt

Carpentoractensis (Carpentras) 357 saec. xv exeuntis

Brixianus Bibl. Querinianae A vii. 7 saec. xv

Parmensis 716 saec. xv

Bononiensis (Bologna) 2744 saec. xv

Perusinus = Cuiacianus Scaligeri (p) anni 1467

Ashburneri codex I-LXI 127 continens anni 1451

CATVLLI CARMINA

Catulli (-lis La²) Veronensis liber incipit ad Cornelium BGR Ven Laur. 33.12: Catulli Veronensis poetae liber incipit A et Santenianus: Catulli Veronensis ad Cornelium La¹: Catullus Veronensis poeta O: Catuli Veronensis poete cla liber incipit a: Q. Catuli Veronensis liber incipit ad Cornelium I D: Q. VALERI. CATVLLI. VERONENS. AD CORN. NEPOTEM. LIBER C

I

I 1 Qui ADh Gulielmus Pastrengicus (1295-1360 A.D.) de originibus rerum p. 88b: cui GO3 (non qui) RBCLa¹ 2 arido codd.: arida Pastrengicus, fortasse ex Serui adnotatione ad Aen. xii. 587 ubi tradit Catullum pumicem dixisse feminino

5 tum h: tamen Ω es h: est Ω

8 tibi habe quicquid Ω haec O libelli al. mei G 9 quod] quidem D, Bodl. Lat. Class. e. 15, marg. R o add. Perusinus (p): om. Ω patroni ut ergo Bergk 10 perire O

II

II Fletus passeris Lesbie Ω: spatium unius uersus in O titulo tamen carens

3 qui GODBLa¹ (m. pr.): {Q̸c}uiA R: cui ha, marg. O: quoi C at petenti O: at petenti al. patenti Ven. et sic G prius, quamuis post in parenti mutatum fuerit: appetenti Ra 6 karum GO libet GO sed iubet marg. O: lubet Baehrens 8 sic Ω sed cum om. Ba credo, ut tum g. acquiescat a. Baptista Guarinus: credo, et cum (quo Postgate) grauis acquiescit (-at Postgate) ardor ego olim: quaerit quo g. acquiescat a. E. M. Thompson. Omittendum esse credo ratus est Tartara tamquam additum ab eo qui dubitationem suam de scriptura sic declarauit 9 ludere (suprascr. al. luderem) G: luderem D Post 10 uidentur excidisse quaedam, uelut tecum ludere, sic ut ipsa ludit: sed interstitii uestigia non habent codices 11 est omittebat Conington

13 ligatam ACBLa¹Dah Priscianus: negatam al. ligatam G: negatam O: ligatam marg. negatam R, sed ut ante ligatam uideatur aliquid erasum: cf. Carm. Epigr. 1504.49 Buech. zonulam ut soluas diu ligatam

III

III cum II continuatum habent Ω, nullo titulo nec spatio tituli

4 om. ABCLa¹a 7 ipsa ABC

9 circum siliens GR: circum silens al. siliens O 10 pipilabat Da: piplabat Ω: pipiabat marg. h Voss

11 tenebricosum h²: tenebrosum Ω 12 illuc marg. O: illud Ω Carm. Epigr. 1504.11 Buech. Unde fata negant redire quemquam

14 Orciquae R m. pr.: Orcique al. quae G: Orcique COVen bella al. pulcra G: bella i. pulcra O

16 uae... uae miselle scripsi ex eo quod habent Ω 16 Bonum factum male bonus ille passer: correxerunt ex Att. xv.1.1 o factum male, o miselle passer: cf. Carm. Epigr. 1512.4.7 Buech. o factum male Myia quod peristi: proh miselle passer Bapt. Guarinus: pro f. m. pro pusille Froehlich: io miselle p. Lachmann 17 tua (suprascr. quia) O 18 turgidoli R m. pr.

IV

IV DE PHASELLO (-ELO VenR) Ω: spatium unius uersus in O

1 Phaselus DaVen 2 aiunt Ω 2 celerrimum (celerimum O) Ω 3 illius Ω tradis h²: tardis Ω 4 neque esse Ω sine Ω: siue R 5 sine Ω: siue R

6 haec O negant R mina ei B m. pr., GOVenDah: mina ci Cod. Vat. 1630: mina||| dein minacis R 7 insula uegeladas O 8 tractam Ω sed traciam corr. R et corr. La¹ 11 silua om. O, add. in marg. cit(th C)eorio Ω sed citeono Oh²

13 citheri GO et R m. pr. 14 cognitissima ah²: cognotissima Ω 17 tuo O: tuas cett. 18 inte R 19 herum GOR 20 uocare cura ABCGOh: uocare^t ura R m. pr.: uocare^t aura corr. R

22 litoralibus GR litt. OBAC diis Ω sed e iam superscripta in La¹ 23 a marei Lachm.: amaret Ω et, ut videtur, R ante quam in amari mutatum erat: amare ah² 24 nouissimo a: nouissime Ω, Munro

25 hoc CGVen R m. pr. 27 Castor D, Diomedes p. 344 Keil: Castorum R m. pr. B et La¹ nondum mutati: Castrum al. Castorum G: Castrum O

V

V AD LESBIAM Ω: in O spatium unius uersus sine titulo

3 extime(ne O)mus Ω

5 nobiscum Ω

8 deinde mi//// altera da//// secunda centum G, et sic R, nisi quod da post inlatum uidetur: deinde mille altera deinde secunda centum Oh²

10 deinde Ω 11 conturbauimus Ω nesciamus Ω 13 tantum corr. R, corr. La¹: tantus CGOVen, R et La¹ nondum mutati sciet Buecheler ex Priap. lii. 12

VI

VI cum V continuatur in O: AD FLAVIVM cett.

2 nei Lachmann: ne Ω 3 uelis et possis Heinsius

5 hic O

7 nequiquam Haupt: nequicquam GVen et R, sed hi duo diuise: ne quid quam O 8 Sertisque Da: Sertis Ω nisi quod Sectis BLa¹ ac Syrio Auantius: a sirio R m. pr.: asirio GO fraglans scripsi: flagrans GORVenBLa¹: fragrans D et Laur. 33.12 9 et haec et illo O: et hec (suprascr. hic) et illo (suprascr. al. ille) GRVen Correxerunt et hic et illic (illi), et heic et illei Fort. et hoc (= huc) et illo 10 cassa D, Froehner: casa a (m. pr.)

12 nil uerpa ualet scripsi: inista preualet O: ni ista preualet GRVen: mi stupra ualet uir doctus in Ephem. Class. xxiv. p. 211 (stupra iam Scaliger) nil ista ualet Lachm.: nil stupra u. Haupt

13 sic Lachm.: cur non tam latera et futura panda Ω: et fututa h² pandas h 14 nei Marcilius: nec Ω: ne a

15 quid quid O: quicquid Ω bonique malique O 17 uersum O: uersum (sic) R

VII

VII Spatium unius uersus in O titulo carens: AD LESBIAM cett.

1 quod GORLa¹

3 libisse ORVen: lybisse G 4 lasarpici feris al. fretis GRVen: lasarpici fecis Oh² tyrenis al. cyrenis GRVen: tyrenis OLa¹, B m. pr. 5 oradum uel ora dum Ω 6 beati O; beati al. beari GRVen: brati a (m. pr.) 9 basiei O, et R m. pr.: basiei al. basia GVenC

VIII

VIII Spatium unius uersus in O titulo carens: AD SE IPSVM Ω

6 cum O: tam Scaliger

9 impotens noli Auantius: impote (inpote O) Ω

12 om. La¹

14 nulla Ω

15 ne ter tibi quae Bodl. Lat. Class. e. 15: nec te Phil.: nocte Statius nullam... noctem Voss 18 cum labella O

IX

IX AD VERAN(N)IVM Ω: spatium unius uersus in O

1 Verani a: Veranni BDGLa¹Ohh²: Veramni AC e om. O 2 antistans Auantius: antistas Ω milibus O: millibus GRVen.

4 uno animo sanamque O: uno animo suamque al. sanam GVen anumque Faernus: senemque Auantius

9 suauiabor D: suabior Ω

X

X cum IX continuant Ω nullo spatio relicto

1 Varus C: Varius GOR Ven La¹: Verannius D 3 tunc ORVen Laur. 33.12 4 inlep. Lachm.

7 Iarbithinia O quomodo posse haberet Ω: corr. ed. pr. 8 ecquonam Statius: et quoniam al quonam GRVen: et quoniam OACDah² aere a: here GOLa¹ACD: hēre (= habere) Bh

9 neque in ipsis (suprascr. al. neque ipsis ñ) G: neque nec in ipsis OBCLa¹: nec in ipsis al. neque ipsis R: nihil in ipsis Conington: nihil neque ipsi Traube 10 prius nec om. RVenACa sed RVen addunt in marg. hic Giri hoc praetore fuisse Traube 11 Cur q. c. u. referret? Munro 13 non al. nec GRVen: nec Oa: ne h² facerent Da

15 asse Statius

21 nec hic neque illic GORVen 22 fractumque Ω

24 docuit Ω, corr. a sined. O 25 inquid O 26 com(m)oda nam codd. praeter Oh²: comodā nam O: comenda nam h²: commodum enim Hand: Istos da modo: nam Munro: commoda; eram (heram) uel commoneam ego sarapim D: sarapim (suprascr. al. e) G: serapim (ini O) RVenO 27 deferri ACD: deserti al. deferri GBRVen: deserti OLa¹ mane inquii Statius: mane me inquit (-d O) Ω: minime Ald. I.: mi anime Bergk: meminei Munro 30 Cinna est Gaius Beroaldus: Cuma est grauis Ω 31 ad me Da et corr. R: a me Ω

32 paratis Statius

33 tu insulsa h: tu insula Ω: tulsa O et] hac D: ac a 34 negligentem Ω

XII

XII AD MATRVCINVM ASIN[I]VM Ω: in G Asinium tantum est, in O spatium unius uersus titulo carens

1 Marrucine Parthenius: Matrucine Ω 2 ioco al. loco BGRVen: loco O 3 negleg. O: neglig. GR 4 salsum al. falsum G: falsum al. salsum ORVen: falsum ABCDLa¹hh²

6 polioni h²a 7 frat̅ (frater) O 8 uoluit O: uolit Baehrens 9 dissertus O: difertus Passeratius

10 endeca sillabos GORLa¹ 11 expecta Ω 12 extimatione Ω 13 nemo est sinum O: est nemo sinum (sinunt BLa¹hh²) cett.

14 settaba O: thessala D et Vat. 1630 ex Hiberis ed. pr.: exhibere Ω: ex Hibereis Lachmann: ex Hibero Owen 15 numeri al. muneri GCRVen: numeri OALa¹ 16 hec al. hoc R amem D: aḷmeni R: ameni GOCVen 17 ut h²: et Ω Ad hunc uersum respexit Plinius H. N. praef. I

XIII

XIII AD FABVLLVM Ω: spatium unius versus in O titulo carens

2 dii Ω

6 inquam marg. unquam h²: unquam Ω 8 saculus GORBVen

9 meos OAa 10 seu quid Santenianus Lachmanni: seu qui OBCLa¹: seu qui al. quod GRVen 14 Fabulle (non fab.) R

XIV

XIV AD CALVVM POETAM Ω: in O spatium unius uersus titulo carens

1 nei Lachmann: ne Ω: nen h² 3 uaciniano GRLa¹ 5 malis Ω

6 dant Ω

9 sulla A et Santenianus m. pr.: si illa GORBCDLa¹: sylla D literator GOR Versum attulit Martianus Capella § 229, et ex eo, ut creditur, Ioannes Saresberiensis Metal. I. 24 10 mihi Ω

14 misti ed. pr.: misisti Ω continuo. ut GORVen die] miser Halbertsma 15 opimo al. optimo GRVenBLa¹: oppinio O Versum attulit Macrobius Sat. ii. I. 8

16 hoc Dh²: hec Ω salse al. false sit (uel fit) adhibit (uel adbibit) Ω

17 luserit (suprascr. al. x) G 18 curam O: curtam Ω scrinea RVen 19 Suffenam Ω: Sufferam AD marg. h² 20 hac GORVenh² tibi hiis supplit’ O remunerabor R, idemque iterum in marg.

23 seculi Ω

XIV^b

XIV^b Hi uersus cum carminis XIV uersu ultimo coniuncti leguntur in codicibus: seiunxit Bapt. Guarinus

3 ammouere O

XV

XV AD AVRELIVM Ω: spatium unius uersus in O titulo carens

2 [*] pudentem p[*]etoB G: pudentem pecto h² 8 inre ex inte G: inte h² occupari O 10 bonisque malisque Ω

11 qua lubet ut iubet GD: qualib’ ut al. iubet O: ut lubet om. ABCLa¹a, add. in marg. Ven 12 ubi] ut h² 13 huc G excipias peto L. Weber Eisenacensis, quod puto semper fere correptum inueniatur, sed cf. Priap. xii. 2 Cumaeae soror ut puto Sibyllae pudenter al. prudenter GRVen

16 nostrum GDah²: nostrorum Ω 17 a tum te Statius: at tum te AC: ah (ha O) tamen te ORBLa¹h²: ah tamen al. tum te GVen 18 atractis O: atratis BLa¹h²

XVI

XVI cum XV continuant Ω

1 Pedic. ah²: Pedit. A: Dedicabo Ω 3 me ex mi G 4 quot ex quod G sụ̇t (sic) R

5-8 extant ap. Plin. Epp. iv. 14. 5 et 5-6 ap. Apul. Apol. xi 7 tum Dh: tamen al. tum GRVenC: tamen OABLa¹h²: tunc codices Plini ac om. h² 8 sint Ω: sunt codices Plini 9 ut Froehlich possint A: possunt (suprascr. i) C: possunt Ω et codices Plini

12 uos quod Laur. 33.12: uos qui AC: uosque (hosque O) Ω 14 dedicabo Ω

XVII

XVII In GO nec titulus est nec spatium tituli: ceteri aut spatium habent aut titulum

1 o culonia quae AC: o culo in aque Ω ludere h: laedere Ω 3 acsuleis scripsi: ac sulcis Ω: assulis Statius: axuleis Schwabe: aesculeis Palmer: num hastuleis? stantis Statius: tantis Ω 6 salisubsali Bergk: sali subsali VenD: sali subs(sc RB marg. Ven)ili GORACBLaurentiani: salisubsilis Statius suscipiant Ω: sus recipiant h²

8 quedam Oh² de tuo uolo ponte om. BLa¹ 10 pudiceque paludes Ω: puniceque A: pu iceque (sic): puiceque C sine uestigio rasurae

14 quoi cum Scaliger: cui iocum Ω 15 et ACh²: ut Ω 16 adseruanda O 18 nec se ed. 1473: nec me Ω 19 Ligari fragm. Festi p. 438 ed. von Ponor suppernata Festus: superata Ω: separata BLa¹ 21 nihil uidet Ω

22 quid G sed d super rasuram 23 nunc] hunc ACa eum AC et corr. D: cum GRVenBLa¹ nunc uolo uolo O: hunc meum Froehlich

24 potest olidum Ω: corr. Victorius Var. Lect. xiii. 11 exitare GORVen BLa¹, quod tamquam frequentatiuum uerbi exire retinebat Traube 25 derelinquere O cum Parisino 7989: delinquere cett. nisi quod a habet relinquere

Desunt Carmina XVIII, XIX, XX.

XXI

XXI AD AVRELIVM Ω: spatium unius uersus in O titulo carens

1 exuritionum uel exuricionum Ω 4 pedicare AC: dedicare Ω

5 es iocaris D: exiocaris Ω: et iocaris ACah 6 haeres h Voss experibis uel experibus Ω

7 struentem Ribbeck 8 irruminatione Ω

9 atqui si scripsi ex eo quod Caesenas habet atque qui si: atque id si AC: atque ipsi Ω 10 id om. BLa¹ esuriẹre O: exurire GRDBLa¹ 11 mellitus Hand: me me Ω: ieiunus Huschke: meus mei Schwabe

12 desinat Ω: desinas AC 13 ne ed. pr.: nec Ω: nei Baehrens irrumatus ed. pr.: irruminatus sum Ω

XXII

XXII cum XXI continuant GO sine interstitio, adiecto tamen quod nouum carmen indicet: AD VARVM marg. G, RVenABD: AD VARIVM C

3 idemque al. itemque G

4 puto esse ego GORVenLa¹: puto ego esse BCDh milia O: millia G 5 sic] sit Ω palmisepto (-seto BLa¹ Ω: παλίμψηστον Marcilius 6 noue Ω: nouem Dah: nouei Lachm. 7 membrana Auantius: membran(a)e Ω, Munro 8 derecta Statius: detecta Ω

10 capri. mulgus GRVen 11 abhoret O: fortasse aberrat

13 ac re O: aut re cod. Ashburneri: fort. aure tersius uel tertius Peiper, Munro: tristius Ω: tritius ed. Iunt. 1503: scitius L. Mueller: strictius uel crispius ego 14 in faceto est in faceto rure GOR: infacet rure A: infaceti’ C 15 neque idem G: uel neque nec idem Oh 16 ac h: ah ABDLa¹a: ha GORVen cum] tum R 17 tamque] tamquam DGOh

18-20 omnes fallimur... error extant apud Hieremiam Iudicem de Montagnone, Part. II (I) 3. 8, ed. Ven. 1505; 19-21 in Flor. Moral. Auctorit. II. 3, qui liber scriptus est anno 1329 Veronae 18 neque est GRVen: nec est O 21 uidentur codex Monacensis Porphyrionis ad Hor. S. ii. 3. 299; legitne Porphyrion uidetur?

XXIII

XXIII AD FVRIVM Ω: spatium unius uersus in O

1 Furei (ẹ Ven) Ω quod non ausus sum immutare: Furi a seruos Statius: seruo al. seruus GRVen: seruo OBCLa¹ 2 cimex animal neque GR: cimex al. neque O 5, 8 pulcre GORVen 6 linea B: num iuncea? cf. Goetz Thes. Gloss. p. 611

7 nẹc̣ (suprascr. i) G: ne al. nec RVen: ne OABCLa¹: ni Dh ualetis .Ṛ. om̅s B 9 ruinas GD: minas ORVenABCh 10 fac̣ta G: fata D: furta Haupt

12 aut qui Ω: ut qui Statius 13 aridum magis est Ω

15 sit O: si Ω

16 abest O semel 17 mucusque a: muccusue (muc- B, muct- O) Ω pic̣tuita G

19 culus al. cuius GVen: cuius al. culus RC: cuius O 21 lupillis Gulielmius 22 friesque Baehrens 23 posses Ω: possis Froehlich: posseis Baehrens 24 haec tua Ω furi codd. 26 sesterciaque O 27 satis beatu’s Bergk: satis beatus Ω: sat es beatus ed. Calpurn. 1481

XXIV

XXIV cum XXIII continuant codices, nullo spatio relicto

1 es] est Ω 2 quod GORVen 4 Midae dedisses Voss: mi dededisses O: mi ededisses Paris. 7989 m. pr.: mi dedisses Ω 5 qui OAC: qui al. cui GR neque al. nec G: nec al. neque R 5, 8 seruos] seruus Ω 7 quid O

9 hec G: nec D qua lubet G: quamlubet al. qua Ven 10 seruom] seruum Ω

XXV

XXV AD TALL(TAL B)VM Ω: nullum interstitium in O

1 talle Ω: tale Par. 7989 2 medullula O: medulla cett. oricilla (auricilla) Scaliger: moricilla GBDa: moricula OACLa¹: moricula al. moricilla RVen 3 arancoroso al. araneoso GRVenB 5 cum (cuṁ G) diua mulier (ị O) Ω: conuiua Boehme aries O: alios al. aues uel aries G: aues al. aries uel alios R munerarios Lachm.: mulierarios Haupt: mulicurios Clayton: manulearlos Phillimore: conclaue cum uicarios Munro ostendẹt (suprascr. i) G: ostendet ODh: fortasse cum laeua munerarios offendit oscitantes 7 saethabum G: sathabum OABCDLa¹a 8 inepteque O

10 natesque Scaliger 11 inusta ed. Calpurn. 1481: insula Ω: inlusa Scaliger conscribilent Ω: conscribilent flagella Turnebus: consigillent Muretus 12 minuta h et Caesenas, uterque saec. xv. exeuntis: inimica Ω 13 deprensa Oh: deprehensa Ω

XXVI

XXVI AD FVRIVM Ω: in O interstitium non est

1 Furi codd. uestra O et Caesenas 2 om. O fauonii Ω 3 apheliot(a)e Ω: apeliotae Lachm.

XXVII

XXVII AD PINCERNAM SVVM Ω: in O interstitium non est

2 ingere codices praeter B: iungere B: inger tres codices Gelli vi. 20. 6: inger εἴσκρασον Thes. Gloss. p. 576 Goetz 3 postumie O: posthumie GRVen 4 ebriosa acina Parthenius: ebrios(a)e Ω et codices Gelli acino Ω nisi quod habent acine AC: ebrioso acino Munro, Schwabe, Giri

5 ad Oh quo lubet Caesenas: quod iubet Ω 7 thi. GORVen

XXVIII

XXVIII AD VERAN(N)IVM ET FABVLLVM Ω: nullum spatium in O

2 apti sarcinulis et expediti Wakefield

6 ecquidnam a: et quid nam Ω: ut quidnam A et Santenianus Post lucelli signum interrogationis habent GRVenLa¹ Inter 6, 7 lacunam statuit B. Schmidt 7 sequtus R

9-10 a u. 8 pendere ratus est Alex. Guarinus, et sic Lachm. et complures recentiorum 9 o mem mi OB et codex Ashburneri: o m̅em mi R: omnem mi GVenLa¹Da 10 trahe BGRVen nondum mutati tentus Voss

11 pari Oah: parum al. pari GRVenB fuisti GODPhil. 12 uerpa Laur. 33.12: urpa O: uerba al. uerpa uel urpa RVen: uerba G cum plerisque

14 nobis al. uobis R: uobis al. nobis GVen: nobis OABLa¹ 15 oprobria O: obpr. GRVen et plerique Romulei codd. quod immutare nolui

XXIX

XXIX IN (AD A) ROMVLVM CATHAMITVM Ω: nullum spatium in O

1, 2 extant apud Quintil. ix. 4. 141 3 Plin. H. N. xxxvi. 48 hic namque est Mamurra Catulli Veronensis carminibus proscissus, quem, ut res est, domus ipsius clarius quam Catullus dixit habere quidquid habuisset Comata Gallia. Mammurram C: nam murram Ω 4 uncti Faernus: cum te Ω ante Statius

7 perambulauit Ω, corr. a 8 Adoneus Statius: ydoneus GOa: idoneus RVen et plerique: haut idoneus Sillig: haut idonius malim, pro comparatiuo accipiendum

13 uestra Da: nostra Ω diffututa D Caesenas et corr. B: diffutura Ω: defututa Lachm. 14 comeset G: comeset (suprascr. s) R: comerset O

15 alid Statius: alit Ω: ait Da

16 expatr.] cf. expatrauit ἐπετέλεσεν Goetz Thes. Gloss. p. 416

17 prima ed. Trinc. Auantii: primum Ω 19 libera O quem Paris. 7989 et Bodl. Lat. Class. e. 15 scit O: sit Ω amni (anni CLa¹) Ω: annis Bodl. Lat. Class. e. 15

20 sic Ω: timete Galliae, hunc time Britannia Haupt: et huicne Gallia et metet Britannia? Munro: sciuntque Galliae ultimam et Britanniae Birt: fort. Ruina Galliae est, erit Britanniae

21-4 post 10 transponebat Mommsen 21 hic] hinc GORVenCD

23 uerbis D: urbes a et Bodl. Lat. Class. e. 15 urbis o piissime Lachm.: orbis o piissimei Haupt: urbis oppidissime Heyse: urbis ob luem ipsimae Munro: immo suae h.e. propter eum qui lues et belues (Goetz Thes. Gloss. p. 136) est urbis suae Formiaram: o bis improbissimi E. M. Thompson 24 gener socerque Verg. Catalept. iii. 6

XXX

XXX AD ALPHENVM (ALF. BLa¹) Ω: in C interstitium non est

Carmen κατὰ δύο decurrere, non ut Lachm. ed. 2 per strophas quaternorum, neque ut Bluemner ternorum, censeo. Bluemner uersus sic distribuebat 1. 2. 3. 6. 7. 8. 9. 10. 5. 4. 11. 12. 1 Alfene A: Alphene Ω salse GOR: s/lse Ven 2 nihil (nichil G) Ω

3 iam me prodere iam non me dubitas f. p. Ω: i. m. p. iam me non d. f. p. AD Post hunc u. duos ego et Otto credimus excidisse

4, 5 post 12 transponebat Lachm. 4 haec a 5 quae] quos Froehlich, Giri: quis (abl.) Richards: quom Munro apodosin faciens u. 6; cf. Weber Quaest. Cat. p. 137 negligis Ω

6 o heu Ω dice scripsi: dico Ω: dic ed. Trinc. Auantii cui ne Ω

7 tu te GRVen me add. Auantius: om. Ω 8 sic h: quasi omnia (om. tuta) O: quasi omnia tuta cett.

9 idem Oah Laur. 33.12: inde GACDLa¹: inde al. idem RBVen 10 uentos ACah: uento GORBLa¹D

11 sic Ω nisi quod ut dii, non at di habent: at dii meminerunt at meminit fides codex Add. 11,674 Musei Britannici: meminere, at Muretus

XXXI

XXXI AD SIRMIVM INSVLAM Ω: in O primae litterae P caerulea nota adficta est

1 Sirinio GO 3 neptũnus GRDVen 4 libenter Dah: libente Ω 5 mihi Ω crederis al. credens G: crederis D Thuniam atque Bithunos scripsi: thi(y O)miam atque bithinios Ω

8 honus B et R m. pr. 12 hero al. bero RVen: bero Laurentianus 33.12: ero nullus codex ex meis 13 gaude O et Santenianus: gaudente Bergk uos quoque lidi(a)e Ω: emendarunt uosque, uos o, uosque o lucidae B. Guarinus: limpidae Auantius: Lydii Froehlich

XXXII

XXXII AD IPSICIL(L)AM uel IPSIT(H)ILAM Ω: spatium in O non est

1 ipsi thila GBLa¹: ipsi illa O: ipsi Thila (ipsi-chila Ven) al. ipsicilla RVen: Hypsithilla Scaliger: Ipsitilla Buecheler: Hypsiphylla Palmer: Ipsimilla Leo

4 illud, adiuuato Lachm.: adiubeto Turnebus 5 luminis O 6 lubeat GD et corr. R: lube O: libeat R m. pr., cum plerisque 7 meas (suprascr. an) R sed an pallidiore atramento

9 agis a 11 tunicam om. que a

XXXIII

XXXIII cum XXXII continuant Ω nullo spatio relicto

3, 4 Carrio et Hand sic scribebant nam dextra pater est uoraciore, culo filius inquinatiore 4 uoratiore al. uolantiore GRVen: uolantiore AC: uoratiori al. uolant ori B 5 horas Ω 6 istis a 8 potest a se (uel ase) uendicare Ω

XXXIV

XXXIV CARMEN DIANE (DYANE R, marg. Ven) Ω: spatium in O non est

3 om. Ω: uersum reposuit Palladius 1500

8 deposiuit Caesenas: deposuit Ω 11 saltumque recunditorum O 12 amniumque Calp. 1481: omniumque sonancium O: omnium sonantiumque Par. 7989: omnium sonantium Ω

15 notho’s L. Mueller: nothoes al. noto es GRVen 16 diua Weber

17 menstrua Ω 18 menti(ci La¹)ens OLa¹

21 scis quecumque tibi placent al. sis quocumque tibi placet GRBVen: scis quecumque tibi placet OD: sis quecumque tibi placent ACLa¹ 23 antiqui B ubi seorsus habet, in folio quod ceteris praefixum est, xxxiv.15-xxxv.14: antique B suo loco: ancique h et sic ex coniectura Merula Scaliger Niebuhr solita’s Lucian Mueller: solitas es (est Sant.) A et Santenianus: solita es Ω

XXXV

XXXV AD CECILIVM IVBET LIBELLVM (-LO GRVenD) LOQVI Ω: spatium nec in G nec in O

2 occilio O 4 moenia] ueniam O: meniam G m. pr., nunc erasum est ȝ h.e. m

8 millies GRVen: millⁱes OC 10 iniciens B utroque loco: inities O

11 nunt. RVen: nunc. GO 12 impotente amore a et Charisius 133.25 Keil: impotentem amorem (amore GVen amorem R) Ω

13 elegit Ω: eligit O indotatam Ω

18 cecilia Ω incohata OD Paris 7989: inchoata Ω

XXXVI

XXXVI AD LVSICACATAM (Lusicatam C) Ω: cum XXXV cohaeret in O

1 Annuale (Anuale O) suo lusi Ω: Volusi ed. antiquissima saec. xv

5 desissemque Auantius: dedissemque Ω 7 datura D, Spengel 8 ustul. Buecheler: ustil. codices

9 haec O, ut uidit Merrill, idem praetulerunt Pontanus ad Macrob. S. I. 7, R. W. Raper, alii: học (suprascr. e) D: hoc Ω: om. a uidit] fort. uicit 10 iocosis Riese uouere se diuis Ω: et haec p. sic p. u. ioco se l. u. d. Postgate

11 o om. O 12 adalium al. ydalium GRVen: adalium O uriosque Ω: utriosque (suprascr. uriosque G) GD: uiuosque cod. Ashburneri: Vriosque portus Heinsius: Surosque Voss: Chytrosque Bergk: Thronosque Unger 13 gnidumque (que om. BLa¹) Ω 14 sic Auantius colisque amathunta (-tam O) queque alcos Ω 15 dur. Ω

19 ruris Palladius: turis (turris BLa¹) Ω 20 annuale (anu. O) suo lusi (lusio O) cacata carta Ω

XXXVII

XXXVII AD CONTVBERNALES (SVOS add. AC) Ω: nullum spatium in O

2 pilleatis O et G m. pr.: pileatis RVen non a Ω 4 quicquid Ω 5 confutuere a: confuture (suprascr. e) D: confutere Ω

10 scorpionibus marg. Paris. 7989, Lachm.: sopironibus Voss: sponsionibus Heyse: ropionibus Peiper. allato uersu ap. Mar. Plot. Sacerdotem de Tropis (Grammat. Lat. vi. 2. p. 461 Keil) Quem non pudet et rubet non est homo sed ropio: gobionibus Purues: num cocionibus? h.e. frontem tabernae inscribam uocabulo ‘cocionibus,’ utpote oppositam pignori et mox uenalem

11 mei (h.e. mi) Schwabe; cf. lxxii.6. lxxvii.3: me Ω meos sinus Passeratius 12 quantum] quam O 15 et quid id dignum est Bodl. Lat. Class. e. 15 num et quidem, id quod indignum est? Post u. 16 codices praeter GO interstitium habent unius uersus in quo scriptum est AD EGNATIVM (-TVM B); idem in margine habent GO, sed abest interstitium 17 une Ω, Priscianus v. 77. vii. 22 Keil: une al. uno G: uno al. une Ven 18 cuniculosae Celtiberosae Prisciani codices excepto Darmstadiensi siue Coloniensi 202 saec. xi.: Celbiberie O: Celtiberi GRVenBLa¹: Celtiberi (suprascr. e) ạc̣ C 20 et] e O

XXXVIII

XXXVIII cum XXXVII continuant Ω: spatium in O non est

1 Male est si carnifici Ω praeter R: R habet Male est si carnifici suprascriptum his Mạle est. Ạḷe ẹst sị carnifici cuius deformati uersus principio va-, fini cat adscriptum est: Cornifici Palladius 2 male si GO: male est... si R: male est si VenBLa¹ACa me hercule et l. Ω: me h. et est l. Sillig: me h. ei et l. Lachm.: num me h. mi et l.? 4 in Laurentiano 33.12 sic scriptus est

quo indicio mancum declaratur poema 5 aloc. OLa¹B 7 aloc. O 8 maius est Morgenstern, distractis scilicet litteris MA EST IVS Post 8 Froehlich subiungendos putauit ii. 11-13 ‘Tam gratum est mihi quam ferunt puellae Pernici aureolum fuisse malum, Quod zonam soluit diu ligatam.’

XXXIX

XXXIX cum XXXVIII continuant Ω

2 sei O et Laur. 33.12 quod non ausus sum immutare: seu al. sei RVen: seu G et plerique 3 subs(sc O)ellum cum excitat (recitat AC) orator Ω 4, 5 om. Dh 4 pii BLa¹: pii al. impii GRVen: impii O rogum BD et Santenianus: regum Ω filii Ω 6 quicquid Ω 8 nec urbanum O

9 test] est codd. te add. Spengel, est te Baehrens monendus es Calp. 1481

11 parcus Ω: parthus cod. Ashburneri: porcus h et Brixianus, Scaliger ex coniectura: pinguis Gloss. Vatic. in Maii Class. Auct. VII. 574 Pinguis grassus. Nam obesus plus est quam pinguis. Catullus ait Aut pinguis ubera aut obesus et prossus: fartus Balth. Venator: pastus Voss: crassus Loewe: num spurcus? 12 lanuinus D et fortasse R: lamiuinus GOB 13 ut Dah: aut Ω 14 pariter uel puriter RVen 16 Extat apud Hieremiam Iudicem de Montagnone Compend. Moral. Notabil. p. iiii. 4. 8

17 es add. Conr. de Allio: om. codices 18 quique mixit O: minṣit (suprascr. x) B: minsit D et cod. Ashburneri 19 russam a, Apuleius Apol. vi: rusam Ω: rufam cod. Ashb. pumicare Apuleius 20 noster Oa expolitor al. tior BRVen: expolitor OLa¹ 21 lotus Ω: lotum h et cod. Ashburneri

XL

XL AD RAVIDVM Ω: nullum spatium in O

1 Raude Faernus, L. Mueller

3 deus om. B: dens OA auocatus (suprascr. d) G: auoc. ORBLa¹Ch 5 peruenias p: perueniamus Ω Versum adulterinum ratus est Schmidt; sed in ora uulgi uidetur imitatus Henricus Allocut. ad librum 29 Traube (Poet. Lat. aeui Carolini III, p. 437) et ni proripias in ora uulgi

6 cuiuis Voss

8 pena Oa Laur. 33.12: poema al. pena(ę R) GRVen

XLI

XLI cum XL continuant codices

1 A mean a O: A me an a GRBVen Id pro Ammiana rustice dictum putabat Froehner: Anne sana Conr. de Allio et K.P. Schulze: Ametina Haupt: Anniana Schwabe defututa DOG: defutura cett.

5 puella AC: puelle Ω 6 conuocare Ω: conuacate C 7 rogate ACa Lachm. 8 olet AC aes Froehlich: et Ω: en imaginosam Doering nec rogare qualis sit solet Ammiana nasum R. Y. Tyrrell: fort. nec rogate qualis: sic olet aes imaginosum

XLII

XLII cum XLI continuant codices

1 endecha sillabi GORVen quot estis omnes] Carm. Epigr. 1504.13 Buech. quot est[is om]nes

3 locum al. iocum GBRVen: locum OLa¹ 4 uestra Ω: nostra ed. Trinc. Auantii 5 Charis. 97.12 Keil ‘Haec pugillaria saepius neutraliter dicit idem Catullus in hendecasyllabis.’

7 illa OBah Laurentiani: illam GACD et R m. pr.: illam al. illa Ven 8 mimice Turnebus: mirmice (mirinice O) Ω: mimicae Phil. (= Bod. Lat. Class. e. 17) Post moleste distinguit Giri 9 catulli Ω

12 om. Dh et R, sed in R postea sic additus est uersui 11 ut unam lineam ambo continuarent

13 facit Schmidt, Halbertsma 14 potes GORVen, Laur. 33.12. cod. Ashburneri, potest La¹CDa et plerique

15 tamen hoc satis GODh: tamen satis hoc (haec Ca) RVenBLa¹Ca: satis tamen hoc A

16 pote, ut uel potest, ruborem Ferreo ut canis e. o. Munro: pote ut iam coni. Pleitner 17 ferre/o/ Gr: ferre o OBLa¹ACa

21-24 om. a 21 nichil proficimus, nil mouetur GD, sed hic sine spatio: nihil pr. nihil m. Ω

22 uobis marg. p: nobis Ω

XLIII

XLIII cum XLII continuant codices

1 nimio Scaliger ex cod. Cuiaciano (p) 5 ex XLI.4 inlatum ratus est Iacobus Mowat Cantabrigiensis

6 prouintia BRh

8 o sedum OB insapiens Ω, Ernstius Var. Obseruat. i. 15: insipiens a, Muretus atque GVen

XLIV

XLIV cum XLIII continuant Ω

2 cum erasum ante quibus G 4 pignore ACha: pignoris Ω 7 uilla] uilam cod. Ashburneri malamque Ald. I: aliamque codd. exspui scripsi: expui tussim Scaliger: expulsus sim Ω: expuli t. Auantius 8 meus uenter Faernus: mens uertur GORVenLa¹C: uertitur mens al. uertur B: mens uertetur cod. Ashburneri 10 fest. O conuiuịa R: conuiuia pr. Ven 11 orationem (-ne O) minantium petitorum (-rem O: petitorẹm (suprascr. u) R) Ω: correxit Faernus

13 hoc O grauedo ACa: grauido GORVenBLa¹D 15 ocimoque Muretus

17 que BLa¹

19 sesti recepso Palladius: sestire cepso Ω quin a: qui Ω grauedinem Ω 20 mi a, Auantius Sectio GOLa¹: sectio al. sestio Ven: sextio Ba 21 legi Lachm.: legit Ω: legit librum Ald. I

XLV

XLV cum XLIV continuant Ω

1 Ac men GRBVen: Agmen AC Septimios O: Septimos GB (m. pr.) La¹RVen 3 perditi Ω 5 qui pote Calp. 1481: qui potest Ω: num quist pote?

7 cesio GORVen 8, 9 sinistra ut ante dextra st. approbatione Ω: sinister ante Voss: sinister astans Munro: sinistra amanti Macnaghten

9 dextram ap 10 at Acme Calp. 1481: ad hanc (hac O) me Ω, nisi quod R habet at sed ut uidetur super rasuram 12 suauiata a: sauiata AC: saniata GOBLa¹ DVen 13 septimille BLa¹D: septinulle GO: septimille al. septinuelle RVen 14 Post uni solito maius spatium est in G uno Bhp

17 sinistrauit ante Ω: corr. ACDa

21 Septumius Ω agmen Ω 22 sy(i O)riasque GORVenBLa¹ 24 libidinesque ex -nisque R

XLVI

XLVI cum XLV continuant codices

1 uere gelidos Ω 3 ioc. Ω aureis GOVen: aureis RBC

4 liquantur OD catule OLa¹ 5 ager (acer BLa) ruber estuore Ω 6 claras] c super rasuram R

10 quos R (ex q^oȝ factum est q^oſ), D: quo GOBLa¹Ch: que Aa 11 sic Victorius diuerse uarie GORVen: diuerse uariae B m. pr.: maria et Palmer

XLVII

XLVII cum XLVI continuant codices

2 mondi B, Carpentoractensis, cod. Ashburneri: Mindi Statius: Muni nescio quis ap. Hugonem Magnus (Bericht über Catull 1887-1896) 4 p̅posuit (h.e. preposuit) R: proposuit cett. etiam Ven

XLVIII

XLVIII cum XLVII continuant codices

1 iuuenti corr. R: uiuenti Bha: inuenti (in uenti G) Ω 3 basia (suprascr. e{3}) R 4 nec mi umquam Statius: nec numquam Ω: nec umquam ADahp uidear Bapt. Guarinus: inde cor Ω 6 sint O: siṇt R In G post sit solito longius est spatium. ‘Le t (de sit) est sur un grattage qui s’étend un peu après’ Benoist

XLIX

XLIX Spatium unius uersus in Ω sed diuerse interscriptum AD CICERONEM G: AD M. T. CICERONEM B: AD M. TVLLIVM CICERONEM La¹: AD ROMVLVM RVen nondum mutati: AD TVLLIVM C

2 quot fuerunt AC: num quot fueruntque? marce (suprascr. o) G: .M. O 7 omniums R solus sed s curuis lineis inclusa (s): omnium cett. patronum GCLa¹: patronum, mox correctum in patronus RVen: patronus Oah, Paris. 7989, Carp. et cod. Ashburneri

L

L AD LVCINIVM GVen: AD LI(Y Laur. 33.12)CINIVM RBACa Laurentiani: spatium unius uersus in O

1 lucini D 2 inuicem Sabellicus 3 deḷlicatos R

5 ludebat (suprascr. al. le) RVen illos O 7 abii R: abiit Ω 8 lacini GOCRVen: lucini D facetiesque scripsi: taceti (que add. La¹) tuique Ω 10 somnos GOC: sonnos BLa¹ 12 uersaretur R ueisaretur Ω: uersare cod. Ashburneri 13 omnem al. essem GBRVen: omnem D

14 at BLa¹a: ad Ω 16 ioc. Ω

18 caue sis Ald. I: caueris codices praeter A: caneris A 19 ocelle Alex. Guarinus: ocello Ω 20 ne messis Ω reposcat (resp. O) GOh: reponat cett.

21 uehemens Ω: uemens Statius

LII

LII IN NOVIVM Ω: spatium unius uersus in O

1, 4 emori p: mori Ω

2 curulu O: curuli cett. struma Ω: scrofa Mar. Victorinus 174 Gaisford Nonius Plin. H. N. xxxvii. 81, Boet. de Cons. Philosoph. iii. 4, Mar. Victorinus 174, Atil. Fortunatianus 314 Gaisf.: nouius (nouus Aa) codices Catulli 3 perierat GOVenBLa¹, Vsener: peṛierat R: peierat ACDa Vatinius OD uac. GRVen et plerique

LIII

LIII cum LII continuant Ω: interstitium unius uersus in O

1 e ap, uulgo: et Ω: ec uel ex Baehrens 2 uac. GACVen Laurentiani et B m. pr. 3 meos Ω crimina al. carmina G: carmina DaVen 4 amirans O manusque al. inanius RVen 5 dii Ω salapantium desertum Ω: salafantium cod Ashburneri: salap(pp Carp. et Bon. 2744) utium Phil., Carp., Bon. 2744 salaputtium codex Bruxellensis Senecae Controu. vii. 19 p. 211 Bursian disertum Seneca et sic Da Ad marginem u. 5 adscriptum est in GRC de Othonis (Oct. G, ott. R) capite quod idem inter u. 4 et 5 habent ABLa¹Ven ah

LIV

LIV 1 Otonis GORVen: Octonis BLa¹D apido O: opido AG est suprascr. habet C recentiore atramento, om. Scaliger, Schwabe, Schulze, Schmidt oppido est p. parenthesin faciebat Munro Post hunc u. secuntur in codd. duo uersus Hoc iocunde tibi poema feci Ex quo perspiceres meum dolorem ex L. 16 17 repetiti 2 et eri O: et eri (suprascr. h) G: et heri RVenACDa: et beri BLa¹: Heri Muretus: Vetti Voss: Neri L. Mueller: Thori Peiper: Hirri ego et F. Hermes, cf. Giri p. 188 rustica Turnebus: et trirustice Munro

Post 3 reuocaui uersum qui extat apud Porphynonem ad Hor. C. i. 16. 22 Denique Catullus cum maledicta minaretur sic ait: At non effugies meos iambos 4 si non omnia. displicere uellem Munro 5 Fuff. Scaliger: sufficio uel suffitio Ω seni recocto Calp. 1481: seniore cocto (cocto al. p G) OG: seniore copto Ω

Inter 5 et 6 codices praeter O habent IN CAMERIVM, sed G tantum in margine; O adscriptum habet =, quo noui carminis initium plerumque significatur. Lacunam indicaui 7 signum interrogationis post imperator add. Riese

LV

LV 1 molestus es Ω 2 demostres D et cod. Ashburn.

3 in minore Ω: in del. Scaliger: te in campo q. minore Sillig 4 te in C.] id al. in GRVen: id Oh ligellis Bapt. Guarinus: Goetz Thes. Gloss. Emend. ligellum tuguriolum

7 prendi O: prehendi Ω 8 serenas AD: serena Ω: sereno h Phil., Munro

9 a uelte GOVenAC et sic R m. pr.: ue¯te R corr.: a uelite BLa¹ Phil. cod. Ashburn.: auli te Bodl. Lat. Class. e. 15: aullistis Doederlein: auens te Schwabe: puellae Birt: auelli tamquam infinitiuum exclamationis Owen: ain? te ego, quod probauit F. Plessis in libello Traité de Métrique Grecque et Latine p. 305 ipse Ω: usque ego

11 quedam ORB: quendam cett. reduc Ω: reduce Da: sinum reducens Auantius: s. recludens Riese: reducta pectus ego et Rossberg 12 en Ra cod. Ashburn.: em OLa¹B m. pr., Ribbeck: hem GDVen hic RDa: hec Ω: fort. en ecce

14 ten Muretus

1a-10a codices habent post LVIII. 5. Huc reuocauit Froehlich; post 13 ed. antiquissima saec. xv 2a post 3a statuebat Muretus 3a primipesue al. pinnipes GRVen: primipesue OLa¹AC cod. Ashburn. 4a thesi O niuee GDah: uinee Ω. niueis citisque bigis Muretus 5a plomipedas cod. Ashburn.: plumipedes D Lachm. 7a uinctos BLa¹Aah et sic Benoist, Giri: uictos O 9a langoribus Ω pressus cod. Ashburn.: fort. peressus 10a mi Scaliger

Hos decem uersus 1a-10a Birt fragmentum putat carminis alterius ad Camerium scripti, quod magis rhetoricum esset et magno apparatu fabulari, Perseo Rheso similibus, ornatum et oneratum

16 audacter (-citer O) hoc Ω crede al. crude GVen et sic R, in quo tamen crude recentius exaratum uidetur lucei Scaliger: lucet Ω: licet AC

17 hunc a: num h

18 tenens GOD: tenens R: sic l. c. tenens in ore Birt 19 proicies CVen et cod. Ashburn.: prohicies O: proiic. G et plerique

20 loquelḷa G: loquela La Ven

21 signis Voss 22 uestri al. no GVen: uestri O: uestri sim Scaliger

LVI

LVI AD CATONEM Ω: spatium unius uersus in O

3 quicquid Ω

5 deprendi GORVenLa¹: deprehendi BACDah pupulum Parthenius: populum codd.: publium marg. R sed uix ab eadem manu 6 truf(ff a)antem Da: crissantem marg. R: crusantem Baehrens: 7 rigida ex ridida G

LVII

LVII cum LVI continuant Ω

1 pulcre ORD: pulc_^re (suprascr. h) G 2 mamure a, idemque credo uoluisse scribam R(omani), in quo ~ quod super -mu- fuerat consulto uidetur erasum

3 pares Lachm. 5 nec eluentur Calpurnius: nece luentur Ω 6 gemelli] tenelli Haupt 7 lecticulo O, Munro 9 sociei Scaliger: socii et Ω

10 pulcre GORD

LVIII

LVIII cum LVII continuant Ω

1 nostra RDah: uestra GOAC cod. Ashburn.: uestra ex nostra Ven 4 quadruuiis G: quadruiis R m. pr. post in quadriuis mutatum: quadriuiis O 5 magna ad(a O)miremini Ω: magnanimi Remi Voss: magnanimis (accus. plur.) scripsi Post LVIII. 5 secuntur in codicibus Non custos... quaeritando quos in locum suum carminis LV reuocaui

LIX

LIX IN RVFVM Ω: nullum spatium in O

1 Rufulum Palladius: rufum Ω: Rufa rufum anus Munro: rufa rufulum Pleitner, Postgate rufa rufuli Palmer fellat O: fallat al. fellat RVen: fallat cett.

LX

LX cum LIX continuant Ω

1 Libystinis Scaliger: libis(ss O)inis Ω 2 silla GORBLa¹: sylla Ven et cod. Ashburn. 4 supplic(t R)iis Ω: suplicus O 5 conteptam GR: conten^ptam p admodum exigua O animis Ω Post hunc u. spatium est in O quinque uersuum, tum in summa proxima pagina incipit LXI

LXII

LXII Hoc unum carmen seruatum est in codice saeculi ix Thuaneo, nunc Parisino Lat. 8071 (T), in quo inscriptum est Epithalamium Catulli. EXAMETRVM CARMEN NVPTIALE Ω

1 in marg. turba uirorum G: turba uirginum (suprascr. orum) R: t. uirum BVen Vesper adest] Varro L. L. vii. 50 Vesperugo stella quae uespere oritur, a quo eam Opilius scribit Vesperum, itaque dicitur alterum (alternum Riese) Vesper adest. 2 expect. TΩ

3 tempus iam (suprascr. est) G pinguis TO: pingues GR et cett.

5 hymens (sic) R

6 in marg. Puelle GRVen consurgi eretera T: consurgere contra Iac. Mowat Cantabrigiensis, quod ipsum in cod. Canon. Lat. 33 inueni 7 oeta eos T: haec eos O: hoc eos Ω ignes Ald. I: imbres T: imber uel ymber Ω

8, 9 exsiluere scripsi: exil. codd. 8 sic certest Haupt: siccer tes .i. T: sic certe si O: sic certe GR sed ut in utroque post certe rasura sit: sic certe cett.

9 canent quod uisere par est T Voss: canent (cauent La¹) quo uisere parent Ω: c. quos uincere par est Bapt. Guarinus: canent quo uincere par est Auantius: c. quod uincere par est Passeratius: c. quod uespere par est B. Venator