Note 153 — INLEIDING.

Was het mogelijk geweest “het Quelpaert” de bestemming te laten volgen welke de Bataviasche Regeering daarvoor had aangewezen, dan had het weldra een reis naar Japan gemaakt. Behalve door de gedwongen verplaatsing van hare factorij van Firando naar Nagasaki—welke alleen uit een handelsoogpunt beschouwd, nauwelijks nadeelig was te noemen153—ondervond de Compagnie door verschillende plagerijen dat op de komst van hare schepen met kostbare ladingen, in Japan niet langer zooveel prijs werd gesteld als zij gewend was. Hare winsten liepen ernstig gevaar en het scheen dat de Japansche machthebbers zelfs in den zin hadden de Compagnie er toe te brengen uit eigen beweging haren handel op hun land te staken. In de hoop verbetering in den staat van de negotie te verkrijgen door de vertooning van een indertijd aan Jacques Specx verleenden pas154—die ter Generale Secretarije te Batavia onder de Compagnie’s papieren was teruggevonden—besloot de Bataviasche Regeering dit document naar Taijoan en van daar met “het Quelpaert” naar Japan te laten overbrengen. Toen evenwel de opperkoopman Laurens Pith 5 September 1641 met dit staatsstuk te Taijoan aankwam, had “het Quelpaert” kort te voren zijn gaffel gebroken, wat de reden zal zijn geweest dat het fluitschip “de Saijer” in zijn plaats werd aangewezen om den oppercoopman Cornelis Caesar over te voeren, aan wien de bezorging van den pas werd opgedragen.