Note 58 — Chapter VI · THE STUDY OF NATURE. FUNDAMENTAL POSITIONS.

Stob. Ecl. i. 58: Διογένης καὶ Κλεάνθης καὶ Οἰνοπίδης τὴν τοῦ κόσμου ψυχὴν [θεὸν λέγουσι] … Ποσειδώνιος πνεῦμα νοερὸν καὶ πυρῶδες, οὐκ ἔχον μὲν μορφὴν μεταβάλλον δὲ εἰς ὃ βούλεται καὶ συνεξομοιούμενον πᾶσιν … Ζήνων ὁ Στωϊκὸς νοῦν κόσμον πύρινον. Ib. 64; Plut. Plac. i. 8, 17: οἱ Στωϊκοὶ νοερὸν (Plut. κοινότερον) θεὸν ἀποφαίνονται πῦρ τεχνικὸν ὁδῷ βαδίζον ἐπὶ γενέσει κόσμου (a similar definition of nature is given by Zeno in Cic. Nat. De. ii. 22, 57) ἐμπεριειληφός τε πάντας τοὺς σπερματικοὺς λόγους, καθ’ οὓς ἅπαντα (Pl. ἕκαστα) καθ’ εἱμαρμένην γίνεται, καὶ πνεῦμα ἐνδιῆκον, δι’ ὅλον τοῦ κόσμου, τὰς δὲ προσηγορίας μεταλαμβάνον διὰ τὰς τῆς ὅλης, δι’ ἧς κεχώρηκε μεταλλάξεις. Following the same source, Athenag. Leg. pro Christ. c. 5, Schl.: εἰ γὰρ ὁ μὲν θεὸς πῦρ τεχνικὸν, κ.τ.λ. (the same down to γίνεται) τὸ δὲ πνεῦμα αὐτοῦ διήκει δι’ ὅλου τοῦ κόσμου· ὁ θεὸς εἷς κατ’ αὐτοὺς, Ζεὺς μὲν κατὰ τὸ ζέον τῆς ὕλης ὀνομαζόμενος, Ἥρα δὲ κατὰ τὸν ἀέρα καὶ τὰ λοιπὰ καθ’ ἕκαστον τῆς ὕλης μέρος, δι’ ἧς κεχώρηκε, καλούμενος. The latter passage is explained by Diog. 147, who thus continues: Δία μὲν γάρ φασι δι’ ὃν τὰ πάντα· Ζῆνα δὲ καλοῦσι παρ’ ὅσον τοῦ ζῇν αἴτιός ἐστιν ἢ διὰ τοῦ ζῇν κεχώρηκεν. (This, too, in Stob. Ecl. i. 48.) Ἀθηνᾶν δὲ κατὰ τὴν εἰς αἰθέρα διάτασιν τοῦ ἡγεμονικοῦ αὐτοῦ. Ἥραν δὲ κατὰ τὴν εἰς ἀέρα. καὶ Ἥφαιστον κατὰ τὴν εἰς τὸ τεχνικὸν πῦρ. καὶ Ποσειδῶνα κατὰ τὴν εἰς τὸ ὑγρόν. καὶ Δήμητραν κατὰ τὴν εἰς γῆν· ὁμοίως δὲ καὶ τὰς ἄλλας προσηγορίας ἐχόμενοί τινος ὁμοιότητος ἀπέδοσαν. Plut. C. Not. 48, 2, p. 1085: τὸν θεὸν … σῶμα νοερὸν καὶ νοῦν ἐν ὕλῃ ποιοῦντες. M. Aurel. 5, 32: τὸν διὰ τῆς οὐσίας διήκοντα λόγον, κ.τ.λ. Porphyr. in Eus. Pr. Ev. xv. 16, 1: τὸν δὲ θεὸν … πῦρ νοερὸν εἰπόντες. Orig. c. Cels. vi. 71: κατὰ μὲν οὖν τοὺς ἀπὸ τῆς στοᾶς … καὶ ὁ λόγος τοῦ θεοῦ ὁ μέχρι ἀνθρώπων καὶ τῶν ἐλαχίστων καταβαίνων οὐδὲν ἄλλο ἐστὶν ἢ πνεῦμα σωματικόν. The same combination of nature and mind in the conceptions of God is found in the hymn of Cleanthes (in Stob. Ecl. i. 30), Zeus being described as the ἀρχηγὸς φύσεως, who directs the κοινὸς λόγος ὃς διὰ πάντων φοιτᾷ, by means of πῦρ ἀείζωον. ↑