Note 521 — Chapter III
Reading edition
Ord. Vit. 672 B. “Provincia tota erat dissoluta, et prædones catervatim discurrebant per vicos et per rura, nimiumque super inermes debacchabatur latrunculorum caterva. Robertus dux nullam super malefactores exercebat disciplinam, et grassatores per octo annos sub molli principe super imbecillem populum suam agitabant furiam.” Perhaps the most striking character of Robert is that which is given of him by one who had studied him in two parts of the world, Ralph of Caen in his Gesta Tancredi, c. xv. (Muratori, v. 291). The virtues of Robert were “pietas”—in the sense of pity—and “largitas.” But he carried both virtues so far that they became vices. “Pietas largitasque valde fuissent mirabiles; sed quia in neutra modum tenuit, in utraque erravit.” He goes on to describe Robert at greater length; “Siquidem misericordiam ejus immisericordem sensit Normannia, dum eo consule per impunitatem rapinarum nec homini parceret nec Deo licentia raptorum. Nam sicariis manibus, latronum gutturi, mœchorum caudæ salaci, eamdem quam suis se reverentiam debere consul arbitrabatur. Quapropter nullus ad eum vinctus in lacrimis trahebatur, quin solutus mutuas ab eo lacrimas continuo impetraret. Ideo, ut dixi, nullis sceleribus frænum, immo omnibus additum calcar ea tempestate Normannia querebatur.” Of Robert’s bounty he goes on to say that he would give any sum for a hawk or a dog; “Hujus autem pietatis sororculam eam fuisse patet largitatem, quæ accipitrem, sive canem argenti summa quantalibet comparabat.”