← Table of contents
Studiën in Nederlandsche Namenkunde

Note 5 — VI DE NAMEN DER INGEZETENEN VAN LEEUWARDEN ten jare 1511.

Reading edition

Nog eene andere reden is er, waarom Oud-Friesche, op a uitgaande maagschapsnamen zoo zeldzaam zijn in het Leeuwarder register. In het begin der 16de eeuw toch, toen het register geschreven werd, verliep de Oud-Friesche taal, verloor zij hare oude, volle uitgangen op a en o, die door eene toonlooze e werden vervangen. De uitspraak en de spelling van woorden en namen als pundameta, als to ermora ende elindighera liodena bihoff, als om Buwa ende Beyka beda willa, als Syard upper Wasa, als Mamma Mammingha, Kampo Abbama, Beneko Syuxzama, enz.5 die in de 15de eeuw nog volle kracht en geldigheid had gehad, verliep in de 16de eeuw. En bij den aanvang der 17de eeuw sprak en schreef men nog slechts van pûnmiëtte, van to bihoef fen earme end elindige liuwe, van omme wille fenne bede fen Bouwe end Beike, van Sjaerd oppe Wease, van Mamme Mamminga, Kampe Abbema, Beneke Sjuksma. Dit verloop der taal, dit verloren gaan der volle a- en o-klanken op het einde van woorden en namen, had in het begin ook invloed op de geslachtsnamen, die eveneens hunne eind-a in spreken en schrijven moesten missen. Maar terwijl de vóórnamen en de algemeene woorden dien a-klank voor goed verloren hebben, is die oorspronkelijke en schoone uitgang, wat de geslachtsnamen aangaat, later, in de 17de eeuw vooral, weêr hersteld geworden, zoo dat zij allen dien vorm, als een kenmerk van hunnen Oud-Frieschen oorsprong, nog heden, in geijkten zin vertoonen. Onze lijst geeft ons, in de spelling van sommige Oud-Friesche geslachtsnamen, voorbeelden van deze aanvankelijke wijziging der taal. Reeds hebben wij hier boven eenen Tiard Burmannie en eene Tryn Hermane, leden van de maagschappen Burmania en Hermana ontmoet. Pieter Kamminga (Cammingha) komt in ons register ook als Peter Kamingh voor. Vooral als de namen in verbogenen vorm staan, als zij dus, naar den eisch der oude taal, ook eenen verbogenen uitgang vertoonen, is daarbij de a verloren gegaan. Zoo vinden wij in het register den naam van Pieter Cammingha verbogen als: „van Peter Kaminghen” en „den Steed (van) Peter Kammingen”. Verder „van Her Fedden” = van Heer Feddo, „van Feycke Doetinge”, „van Renick Emingen” (Eminga), „den Steden Abingen” en „Aebingen” (van Abinga of Eabinga), enz.

Explore with AITake your curiosity a little further.

Reading settings