Note 104 — LIBRO NONO. STORIA DELLA CITTÀ DI ROMA NEL SECOLO DECIMOTERZO, DAL REGGIMENTO DI INNOCENZO III ALL’ANNO 1260.
Renato Manzato translation
Nella Ep. I, 401, ai Rectores di Tuscia: Sic regalis potestas ab auctoritate pontificali suae sortitur dignitatis splendorem. Vedi eziandio il Reg. Imp., Ep. 32, ad Ottone. Nelle lettere pontificie e regie tornava a frase del tutto ingenua, il dire: Cum Sacerdotium et Imperium duo sint luminaria (majus et minus) in Ecclesia firmamento, quibus mundus in spiritualibus et temporalibus veluti die ac nocte clarescat. — Questa similitudine inventata già da Gregorio VII (VIII, Ep. 21), fu con fanciullesca fantasia ampliata dai frati. Vedi la Homilia II di Cesario Heisterbach (del 1220) monaco cistercense di Colonia, nel Lib. XII Illustrium Miraculorum et Historiarum Mirabilium (Colonia 1091, p. 177 segg.): la Chiesa è il firmamento, sole il Papa, luna l’Imperatore; il giorno personifica il clero, la notte rappresenta il laicato; le stelle sono i Vescovi, gli Abati ecc.