Note 18 — REIS DOOR NOORD AMERIKA.

De Rode Jeneverboom der Zweden, dog by de Engelschen en Franschen Rode Ceder geheten, is een boom daar ik al dikwyls van gewaagd heb. De Zweedsche naam is de eigenlykste, aangezien de boom tot het geslagt der Jeneverbomen behoort.18 Als hy eerst begint te wassen gelykt hy veel naar den Zweedschen Jeneverboom,19 dog naderhand krygt hy geheel andere bladen. De bes gelykt volmaaktelyk die van den Zweedschen Jeneverboom, ten opzigte van hare kleur en gedaante, dog zy zyn zo dik niet, schoon zy zeer hoog worden. Te Rakoon stonden deze bomen verspreid en waren niet zeer zwaar. Dog op andere plaatsen heb ik ze op bossen by malkander zien staan. Zy beminnen den zelven grond als de Zweedsche Jeneverbomen; vooral vindt men ze op de schuinschtens by de rivieren, in ene drooge en veeltyds schrale aarde. Ik heb ze overvloedig, zo zwaar als de grootste dennen, op droge en magere heiden zien groeyen. Naar den kant van Kanada of in de nog noordelyker delen, waar ik ze ontmoet heb, zoeken zy de steile kanten der bergen, en wassen daar onder de gemene Jeneverbomen. De noordelykste plaats waar ik ze in ’t wild gevonden heb is in Kanada, agttien Fransche mylen ten zuiden van het Fort Saint Jean, omtrent 44. gr. 30. min. N. Ook heb ik dezen boom zeer wel zien voortkomen op het Eiland van Magdalena;20 behorende aan den Gouverneur van Montreal, den Baron De Longueil. Dog hy was uit meer zuidelyke oorden derwaards overgebragt. Dit hout is ontwyffelbaar het duurzaamste dat dit Land oplevert. Om die reden gebruikt men het in alle gevallen waarin men voor het rotten van het hout te vrezen heeft, vooral voor palen, die in den grond moeten geslagen worden. Sommigen zeggen dat als een yzer nevens enen paal van dit hout in den grond gestoken wordt, het yzer al zo schielyk door den roest vergaan zal als de paal verrotten. Op vele plaatsen worden de heiningen, zo wel de palen als de balken, van dit hout gemaakt. Ook maakt men ’er de beste kanoos van, die langst duren en ligt zyn. Te New York heb ik tamelyk zware Jagten gezien die van dit hout gebouwd waren. Dog vele Jagten die van New York de rivier Hudson op naar Albany gaan zyn op ene andere wys gebouwd, gelyk ik voorheen al aangetekend heb. Te Philadelphia kan men van dit hout gene vaartuigen maken, omdat het daar te schaarsch en niet zwaar genoeg is. Om de zelve reden gebruikt men daar den Roden Ceder ook niet om de huizen te dekken, dog daar dit hout gemeender is maakt men ’er zeer goede daken van. Het merg van dezen boom is van een schoon rood, en al wat ’er van gemaakt wordt is zeer frai en geeft enen lieflyken en gezonden reuk. Dog de kleur verbleekt allengskens; was dit zo niet zo zoude ’er geen schoonder hout voor schrynwerk wezen. Ik zag ene zaal ten huize van den Heer Norris, een van de Pensylvanische Parlementsleden, zynde een Quaker, sedert vele jaren met dit hout beschoten. Die Heer verzekerde my dat de Ceder in ’t begin ’er zeer frai had uitgezien, dog toen ik ’er was was de kleur geheel verbleekt, zo dat het zeer lelyk stond. Byzonderlyk had de zon by de vensters de kleur geheel doen verschieten, zo dat men Mahogany in de plaats had moeten nemen. Evenwel wierd my verzekerd dat het hout zyne kleur bewaart als ’er een dun vernis wordt opgelegd wanneer het nog nieuw, en maar kort van te voren geschaafd is, en men zorg draagt dat het naderhand niet gestoten of gewreven worde. Ten minsten doet het vernis de kleur langer stand houden dan anders. Om den aangenamen reuk die het hout heeft, leggen sommigen de splinters en de krullen ’er van tusschen het wollen goed, om het voor de motten te bewaren. Om die zelve reden maakt men ’er ook bureaux en ander werk van. Dog deze reuk gaat ’er van af, en dan dient het hout niet langer om het ongedierte te weren. Somtyds wordt het naar Engeland voor timmerhout gezonden, en wel betaald. Op de landgoederen der aanzienlykste lieden van Philadelphia vindt men gemeenlyk ene laan van deze bomen, die van den groten weg naar het huis gaat. De onderste takken houwt men af, en laat alleen de kroon over. In den winter, als de meeste andere bomen hun blad kwyt zyn, staan dezen zeer schoon. Deze boom groeit ook zeer langzaam, want een stam van dertien duimen in ’t kruis had honderd en agtentagtig kringen, een ander van agttien duimen had ’er ten minsten tweehonderd en vyftig, want velen van die kringen waren zo fyn dat men ze niet tellen konde. Deze boom wordt even als de gemene Jeneverboom voortgeplant, te weten door middel van de vogels, die de bessen opeten en de zaden geheel onbeschadigd kwyt raken. Ter aanmoediging van het aantelen van dezen nuttigen boom heeft men in ’t jaar 1749. in enen Pensylvanischen Almanak ene beschryving van de wys waarop dit het best geschieden kan, door den Heer Bartram opgemaakt, ingelascht.