Note 37 — RESULTATEN. DE VERHOUDING VAN GEEST EN NATUUR, LICHAAM EN ZIEL.

De werkelikheid is het prius van jaartallenstelsel en statistiek en waarheid—zo ook van de natuur. En gelijk het jaartallenstelsel zijn eigen rekenkundig verband en zijn diskreetheid heeft, terwijl de werkelikheid een qualitatief continuüm is en blijft, zo heeft de natuur haar eigen mechaniese wettelikheid en haar atomisme, zonder invloed of inbreuk op de éénheid, de geestelike zelfstandigheid en eigenwettelikheid der werkelikheid.—Zo zijn geest en natuur dus waarlik „ongescheiden onderscheiden”. Zij zijn en blijven „heterogeen”—de tegenstelling „psychies” en „physies” blijft behouden, wordt zuiverder, gaver, exakter dan ooit te voren, zodat zelfs voor het Panpsychisme „psychies” geen zinledig woord wordt, doordat het correlatieve „physies” zou vervallen: het physiese zelf wordt niet psychies, blijft superindividueel, en het psychiese, individuele, niet physies, ook de waarnemingen en voorstellingen behoren uitsluitend tot de psychiese, nooit tot de physiese reeks, die niet eens werkelike, slechts denkbeeldige waarnemingsinhouden bevat. „Identiteit” tussen geest en stof blijft even zinledig als altijd. Identiteit is alléén mogelik en waarschijnlik geworden tussen geest en het zeker immaterieel substraat, het reale der stof. Ziedaar de kritiese „Identiteitsleer”.37