Note 26 — RESULTATEN. DE VERHOUDING VAN GEEST EN NATUUR, LICHAAM EN ZIEL.

Tot dan de Kritiek aan heel dat hopeloos antagonisme tussen geest en natuur, lichaam en ziel een eind maakt door beider echte kennistheoretiese „heterogeneïteit”—en daardoor het „Kunststück” volbrengt, aan elk van beide.… alles te geven, alles, wat zij maar kunnen verlangen en krijgen: heel de werkelikheid aan de geest—heel de ruimtewereld aan het lichaam! Elk krijgt op zijn beurt het rijk alléén, maar ook alléén zijn eigen rijk, de geest dat der konkrete onafhankelike werkelikheid zelf, de natuur dat der abstrakte, objectieve phaenomenaliteit,26 afhankelik van haar denkbeeldig subjekt. Met deze kritiese heterogeneïteit, hebben wij tevens een tweede belangrijk resultaat bereikt ten aanzien der verhouding van geest en natuur, lichaam en ziel. Het geldt de grote tegenstelling causalisme (naam, die ik voorstel voor het Duitse Wechselwirkungslehre) of parallelisme27—wil men betere, misschien minder beeldende, maar altans begrippelik-zuivere hollandse termen, dan zou ik voorstellen: Overgangsleer of Samengangsleer.