Note 3 — OPMERKINGEN TOT TOELICHTING EN BEVESTIGING.1

Ik hoop elk van m’n lezers altans zó ver te brengen, dat hij de illusie van dit soort wijsgeren (waartoe ook de ten onzent veel nageschreven geleerde Cathrein behoort en speciaal Leslie J. Walker in zijn „Theories of Knowledge”) omtrent zulk een „Hauptscheidepunkt” en Kant’s „Grundsatz” doorziet en begrijpt, dat Kant nooit bedoeld heeft, zo min als énig mij bekend wijsgerig stelsel, de dogmatiese dwaasheid te verkondigen, dat de werkelikheid naar de pijpen van onze kennis zou dansen3, maar wel de kennis-kritiese waarheid, dat de natuurdingen, de objekten, slechts zijn en zó-zijn bij de gratie der kennende subjectiviteit,—een inzicht, dat niet alleen dezer heren dogmaties realisme en dualisme weerlegt, maar juist ook alle natuurwetenschappelik skepticisme en individualisme vernietigt.