Note 13 — OPMERKINGEN TOT TOELICHTING EN BEVESTIGING.1

Overweeg aandachtig dit eenvoudige betoog, dat gelijkelik geldt voor alle zintuigen, en met Leibniz’ inzicht in onze „vensterloosheid” zal u plotseling het besef opgaan, hoe naïef-dogmaties elke natuurrealistiese gewaarwordingsinhoud-verdubbelende waarnemingsleer moet zijn, waarin toch dualisme en materialisme gelijkelik bevangen blijven, Ziehen, met zijn ruimtelike cerebrale „Reihenfolge der Empfindungen” of derzelver „Lage im Gehirn”, die „unserem Bewusstsein” of zelfs „unserem Gehirn” „gegeben” zou zijn, zo goed als Thomas van Aquino, wiens leer de hier weerlegde fout aldus formuleert: „Want zien gebeurt alleen dan, als het voorwerp, dat waargenomen wordt, op eene of andere wijze aanwezig is in het wezen dat ziet.” „Het zintuig neemt den vorm van het stoffelijke wezen in zich op, maar niet de stof zelf, gelijk in het was de vorm van een ring wordt afgedrukt, maar niet het ijzer of goud, waaruit de ring bestaat.”13 of zijn hedendaagse volgelingen als b.v. Prof. Dr. Sebastian Huber, die in zijn gebeeldhouwde zgn. „Noëtik oder Kritik” nog botweg het realisties dogma stelt (§ 22): „Keine Erkenntnis kommt zustande ohne Vereiniging [!] von Subjekt und Gegenstand der Erkenntnis.”.… „So ist daran fest zu halten: sowohl die relativen als die absoluten Qualitäten der Sinneswahrnehmung sind objektiv real.”.… „Die Existenz der Aussenwelt ist demnach eine unmittelbare Wahrheit, welche eines Beweises nicht bedarf.”