Note 9 — OPMERKINGEN TOT TOELICHTING EN BEVESTIGING.1 (continued 3)
Reading edition
Ook Berkeley uit zich reeds in die geest. Hij acht zich te recht meer in overeenstemming met „Common Sense” dan de Lockianen, maar als hij the vulgar gelijk geeft in hun opinion: „that those things, which they immediately perceive are the real things” (p. 359) vergeet hij, wat hij elders (zie Dial. p. 295 ss.) zo duidelik uitéénzette, dat „the vulgar” hier dat „perceive” van „things” neemt in de dogmatiese zin van „image, copy, picture, representation”.
Als hij dus, op de wijze van Ziehen c.s., zijn leer noemt: „this revolt from metaphysical notions, to the plain dictates of nature and common sense”, dan heeft hij gelijk, in zoverre „men” met de natuurdingen niets anders kan bedoelen dan mogelike gewaarwordingsinhouden („ideas”), maar geenszins, voor zover „men” 1o. het subject over ’t hoofd ziet en derhalve hun „subjectiviteit” en 2o. ze beschouwt als oorzaken van reproductieve gewaarwordingen. Juist wijl dat „perceive”, of sensible things, voor Hylas afbeelding, reproductie, is van iets wat er al was, voor Philonous niet, verwijten zij elkaar over en weer „scepticism”, aantasting van de betrouwbaarheid der zintuigelike waarneming! ↑