Note 28 — KANT’S WAARNEMINGSLEER EN HAAR MODERNE REALISTIES-DOGMATIESE MISVATTING.

2°. „Daneben darf man nicht übersehen, dass es sehr wohl auch einen Begriff vom Raume geben kann, der nicht auf Einschränkungen der Raumanschauung beruht.” Wat men niet mag over ’t hoofd zien—is 1°., dat Kant zelf wel enige notie van het begrip ruimte heeft verraden, 2°., dat echter Kant nergens dit begrip laat berusten op „Einschränkungen der Raumanschauung”, een fundering, waarvan mij de zin zelfs ontgaat.28 „Wird etwa der Raum als eine Mannigfaltigkeit von drei Dimensionen definiert, so ist damit ein Raumbegriff aufgestellt, der mit unserer Raumanschauung nicht identisch ist.” Indien hier met Dimension, naar ik wil aannemen, niets specifiek ruimteliks is bedoeld en dus niet een vicieuse cirkeldefinitie is gegeven (indien dus „von drei Dimensionen” wil zeggen: „drievoudig, i.e. door drie onafhankelik veranderliken bepaald”), dan zou naar deze definitie van Külpe b.v. het parallelogram, of het geluid (1: intensiteit, 2: toonhoogte, 3: klankkleur)… de ruimte zijn!