Note 44 — KANT’S WAARNEMINGSLEER EN HAAR MODERNE REALISTIES-DOGMATIESE MISVATTING.
Reading edition
Prof. Bolland, Het Boek der (1001) Spreuken, „spreuk” 180.
(Hoe onhollands ook dit „Hollandsch” „zich verhoudt”, zodat er Germanismen aan „toekomen”, waarin het „zich verenkelt” en soms zelfs „zich verliest”, „laat zich denken”).
„Spreuk” 182 luidt: „Het nageslacht zal weten, dat Neerlands meester van zuivere rede door zijne land- en ambtgenooten naar eisch is behandeld: dat hij geen ‚doctor’ is geweest en geen ‚academicus’, geen ‚geridderde’, noch lid van dit of dat,—en dat hij naar behooren verguisd is.” Het nageslacht zal uit dit zelfbeklag eens „verguisden” zeker niet vatten, dat het afkomstig was van een … Hoogleraar der Wijsbegeerte aan Leiden’s Universiteit! En heeft het heugenis genoeg, dan zal het slechts betreuren, dat deze even dogmatiese als anti-dogmatiese geweldenaar ook nog met het gezag en de macht van dit zijn hoogleraarschap tal van kritiekloze jonge broekjes (en rokjes) tot de Hegeliaantjes heeft mogen opkweken, die in het begin van de 20e eeuw in Nederland van hun meester de wijsheid in pacht hadden,—nademaal hun in het Collegium Logicum sacramenteel was ingeprent: „Extra logicam Hegelianam sapientia nulla est”, ja zelfs als een nieuw soort syntheties oordeel a priori: „Dat de geest van Hegel, die nu al voldoende in U, naar ik hopen wil, gevaren is, als de geest van zuivere rede zich alleen door den geest der domheid laat aanvallen, dat er buiten de Hegelarij slechts Ezelarij is, dat neet U daarbij vooruit.” (C. L. p. 378). ↑