Note 38 — KANT’S WAARNEMINGSLEER EN HAAR MODERNE REALISTIES-DOGMATIESE MISVATTING.
Reading edition
Dezelfde foutieve onkantse tegenstelling tussen Ding-an-sich en „een subjectieven schijn, waarin we nooit eigen ikheid te buiten gaan” wordt Kant aangewreven Coll. Logicum, p. 61, p. 75 enz.; ook de andere misvattingen omtrent Kant en zijn gewaand „subjectivisme”, in de tekst naar verdienste behandeld, kan men alle herhaald vinden in dit werk (p. 63 ss.).
Men ziet reeds de trots waarmee de jongelui naar huis gaan, als ze op college gehoord hebben, na de bekende tiraden „dat het ware dit is, zich in zichzelf te onderscheiden” enz.: „als u dat hebt begrepen, dan bent u verre uit boven de vraag: hoe zijn synthetische oordeelen a priori mogelijk?” (p. 144). De stakkers! Voorwaar, „daarbij mogen wij dan wel meteen met een glimlach zeggen, dat men zich ook wel kan verbéélden, boven iets uit te zijn, wanneer men er eigenlijk beneden is gedaald.” (p. 144/5).
Het is niet zonder diezelfde glimlach dat schrijver dezes leest hoe Prof. Bolland tot z’n studenten getuigt: „Ik moet zeggen, dat het mij haast niet meer doenlijk is, Kant te lezen. Want ik lees bij hem haast geen regel, of ik zie een geval van achtenswaardige ondoordachtheden.” ↑