Note 4 — HET TRANSOBJECTIEVE („AN-SICH”). ZIJN TWEELEDIGE KENNISTHEORETIESE FUNCTIE: METAPHYSIES SUBSTRAAT DER PHAENOMENA EN GEWAARWORDINGSOORZAAK.
Reading edition
Vergelijk voor deze onderscheiding wat Bolland noemt: ein Ding an sich erster Instanz, of te wel „das erkenntnistheoretisch Transcendente” (voorbeeld: für einen jeden alle andern Ich) tegenover „das Ding an sich in zweiter Instanz, das Ding an sich im ontologischen Verstande. In erkenntnistheoretischer Hinsicht giebt es ‚Dinge an sich’, in ontologischer Beziehung dürfen wir nur von einem einzigen Ding an sich reden, wobei denn freilich der Begriff Ding oder Substanz in den des Wesens, der Essenz, umschlägt.” (Wereldraadsel, p. 502). Het verschil is echter, dat dit „An sich in 2de instantie” voor Hartmann-Bolland als ontologies dogma staat tegenover het kenniskrities An-sich. Voor Kant is het daarentegen een zuiver kenniskritiese hypothese, ter oplossing van het raadsel van een bepaald soort synthetiese oordelen a priori. ↑