Note 3 — DE DOGMATIESE VERDUBBELING VAN DE GEWAARWORDINGSVORM.
Reading edition
Over de zinledige naief-realistiese formulering dezer subjectiviteit als volgt:
„1. Der Ton ist im Gehirn. 2. Der Ton scheint ausserhalb des Gehirnes zu sein.”
„1. Das Licht ist im Gehirn. 2. Das Licht scheint ausserhalb des Gehirnes zu sein.” enz. (Rée) zal ik straks nader spreken. Hoe gerechtvaardigd is het verzet van Avenarius c.s. tegen deze als tegen elke materialistiese „Introjectie”! Ook tegen die van Schopenhauer (zie opm. 50) en dienovereenkomstig Liebmann, Anal. der W.², p. 184: „Die Sinnesempfindungen … entstehen … erst im centralen Nervenapparat des Gehirns” en (ibid.): „der Ort des Empfindens (im Centralorgan)”.
Merkwaardig, hoe reeds Collier, Berkeley’s antirealistiese tijdgenoot en geestverwant, zich in de Introduction van zijn Clavis Universalis weert tegen dit misverstand: „When I affirm that all matter exists dependently on mind, I am sure my reader will allow me to say, I do not mean by this that matter or bodies exist in bodies,” enz … „I must needs desire to have this remembered, because experience has taught me how apt persons are, or will be, to mistake me in this particular!”
Een profeties woord! ↑