Note 6 — DE DOGMATIESE VERDUBBELING VAN DE GEWAARWORDINGSVORM.

Maar wat ik wel van te voren6 met absolute zekerheid kan weten, dat is de verhouding, waarin alle a’s en c’s en e’s enz., waar en wanneer ik ze ook te horen krijg, tot elkander zullen moeten staan. Ik weet, dat elke a, c, enz. z’n vaste plaats in het toonladderstelsel moet hebben, waardoor z’n interval, z’n verwantschap, z’n con- en dissonantie met elke andere wordt bepaald, zodat de toonladder—met al z’n „trappen” en drieklanken, en de daardoor alleen reeds gegeven, van alle willekeur onafhankelike wetten van harmonie en modulatie (25)—vaststaat als een heel stelsel van synthetiese oordelen a priori, van „wetten” waaraan alle mogelike, verleden en toekomstige, toonreeksen en toonverbindingen onderworpen zijn,—omdat en zolang het zijn de zuiver subjectieve, psychiese „natuur-wetten” van het horen en voelen, van de muzikale ontvankelikheid of apperceptie. Al deze wetten hebben betrekking op de eigenschappen van het toonstelsel, het door ons geabstraheerd en geconstrueerd schema aller mogelike toongewaarwordingen. Deze eendimensionele (sc. in éen afmeting: van laag tot hoog, zich uitstrekkende) schaal, dit schema, waarop elke ooit te horen toon a priori z’n plaats heeft, is de „vorm” onzer toongewaarwordingen.