Note 9 — DE DOGMATIESE VERDUBBELING VAN DE GEWAARWORDINGSINHOUD.
Reading edition
Wat kunnen we nu beleven, onmiddellik ervaren? Ieder subject uitsluitend zijn eigen belevenissen.9 Dit is het énig ons „gegevene”, het uitgangspunt van alle wijsbegeerte, alle wereldbeschouwing, alle wetenschap. Op het vervolg vooruitlopend zou ik hier reeds kunnen inlassen, dat geen Subject ooit iets ànders ervaart dan zijn eigen belevenissen,—dat wij kennistheoreties (wat nog niet wil zeggen: ontologies) in de volste zin van ’t woord: vensterloze monaden zijn. Dit geniale woord van Leibniz behoeft slechts uit het metaphysiese, transcendente rijk van het Zijn in het kennistheoretiese, immanente rijk van het Bewustzijn te worden overgebracht—om de kiem te worden van heel de waarnemingskritiek; een kritiek, die negatief neerkomt op deze grondgedachte: Waarneming is nimmer reproductief.10