Note 1 — DE DOGMATIESE VERDUBBELING VAN DE GEWAARWORDINGSINHOUD.

Men moet zich daarbij niet al te zeer stoten aan ’t woord „naief” („naief realisme”), een moeilik misbare techniese term, de tegenstelling met „krities” in de zin der „kenniskritiek”. Hier zij al dadelik gezegd, dat, sinds Kant, met „naief realisme” niet zozeer bedoeld wordt de leer, die aanneemt, dat de werkelikheid „an-sich” is, gelijk zij wordt waargenomen (kleurig enz.), (vgk. Wijnaendts Francken, Inleiding, p. 54), als wel speciaal de Lockese kennisleer, dus het materie-realisme van materialisten en dualisten, dat „beweging” laat waargenomen worden als kleur en klank enz., dat beweging, naar wij zullen zien, een gewaarwordingsderivaat, tot oorzaak van gewaarwordingen maakt (ten onzent b.v. Dr. J. D. Bierens de Haan, Dr. H. W. Ph. E. v. d. Bergh van Eysinga e tutti quanti). (10) ↑