Note 110 — van de AVONTURELIJKE REYSE van WILLEM YSBRANTSZ. BONTEKOE van HOORN.

Ick liep eens van al ons volck af, en een bergh (sijnde de hooghste van ’t eylandt) siende, gingh daer op en sagh om ende wederom, wesende heel bedroeft en moeyelijck in mijn gheest, door dien dat het (soo my dochte) meest op my aen quam om de wech te vinden, en dewijl ick noyt in Oostindien gheweest was, noch gheen stiermans-ghereetschap hebbende, principael gheen compas (als verhaelt is), soo wist ick niet wat my beter te doen stondt als my op den Heere te verlaten, want mijn raedt was ick dickwils ten enden, als oock doe. Viel daerom op mijn kniejen neder en bad de Heere, hem smeeckende, dewijl hy my tot hiertoe hadde gheredt en bewaert onder sijn ghenadighe vleughelen en verlost uyt vyer en water, van hongher en dorst, en vande quade menschen, dat het sijn vaderlijcke goedtheydt doch soude ghelieven my vorder te bewaren en my de ooghen des verstandts open te doen, om den rechten wegh te vinden, opdat wy wederom by onse Natie en Vrienden mochten komen. Ja, met diep versuchten bad ick: „O Heere, wijst ons de wegh en geleydt my; doch of uwe wijsheyt voor goet en best insagh my niet in salva by onse Natie te brengen, soo laet doch (ist u Goddelijcke wil) eenighe van ’t volck te recht komen, opdat men weten mach, hoe dat het met ons en het schip ghegaen is”. En aldus met Godt ghesproocken hebbende stondt ick op, om weder af te gaen, en sloegh mijn ooghen als voor, om en wederom, aen allen oorden uyt, en siet: ick sagh aen mijn rechterhandt uyt, dat de wolcken van ’t landt dreven, waerdoor het inde kimmen klaer wierdt, en sagh doe stracx twee hooge blauwe berghen legghen, en my schoot datelijck in ’t sin, dat ick tot Hoorn van Willem Cornelisz Schouten110 wel hadde hooren seggen (die wel 2 a 3 mael in Oostindien gheweest was), dat op de hoeck van Java twee hooge blauwe berghen lagen; en wy waren by Sumatra langhs gekomen, ’t welck aen de slinckerhant lagh, en dese sagh ick aende rechterhandt, en in ’t midden was een glop111, daer ick gheen landt sien kond’, en ick wiste dat de Straet van Sunda tusschen Java en Sumatra in liep, beelde my derhalven vastelijck in, dat wy wel te weegh waren, en liep doe alsoo verblijdt weder van den bergh af nae de coopman en vertelden hem, dat ick sulcke twee bergen ghesien hadde. Doe ick hem dit vertelde, waren de wolcken daer weder overghedreven, datmense doe weer niet sien kon. Vertelde hem oock wat ick van Willem Cornelisz Schouten hadde hooren vertellen, als oock wat gissingh dat ick daer over maeckte, te weten: dat ick vastelijck vertroude dat wy recht voor de Straet van Sunda waren. Doen seyde de coopman: „Wel Schipper, hebt ghy sulcke moet, soo laet ons het volck te hoop roepen en peuren daer nae toe112, want u gissingh en reden hebben mijns oordeels fondament.”