Note 54 — van de AVONTURELIJKE REYSE van WILLEM YSBRANTSZ. BONTEKOE van HOORN.

Den 9. dagh dat wy daer gelegen hadden, ons volck als geseyt fris en gesont wesende, krengden54 wy ons schip op zijd, soo veel als wy konden, en maeckten ’t onder schoon met verckenen en schrobben, en gingen t’ seyl; liepen om de Zuyd tot op de hooghte van 33 graden, wenden als doen weder Oost-waert over en stelden onse koers doen na de Straet van Sunda toe. En ghekomen sijnde op de hooghte van vijf en een halve graed, sijnde de hooghte van de voorschreven Straet van Sunda, wesende den 19. dagh van November 1619, soo is door ’t pompen van brandewijn de brandt in de brandewijn ghekomen; want de botteliers-maet gingh (nae ouder gewoonte) met sijn vaetjen ’s achter-middaeghs in ’t ruym en soude dat vol pompen, om alsoo ’s anderdaeghs ’s morgens aen de gasten yder een half mutsjen uyt te deelen55. Hy nam een keers mede en stack de steker inde boom van een vat56, dat een laegh hooger lagh alst vat daer hy uyt pompte. Sijn vaetje vol gepompt hebbende soude hy de steker daer de keers op stond uyt halen, en alsoo hy die wat vast hadde ghesteecken, haelt hyser met een force uyt. Daer was een dief aende keers57; die vielder doe of, en viel juyst inde spons [lees: spon] van ’t vat daer hy uyt gepompt hadde. Hier door ontfingh de brande-wijn en vloogh terstondt op, tot het vat uyt; de booms borsten uyt het vat en de brandende brandewijn liep beneden in ’t schip, daer smits-koolen laghen. Strackx wordender gheroepen: „brandt! brandt!” Ick lagh doen ter tijdt op ’t boevenet en keeck door de traliën58. Dat gherucht hoorende liep datelijck beneden in ’t ruym. Daer komende sagh gheen brandt; vraeghde: „waer is de brandt?” Sy seyden: „Schipper sie daer, in dat vat”. Ick stack mijn arm in ’t vat en konde geen brandt voelen.