Note 13 — 800–1200.

In sommige opzichten lijkt de S. Miniato meer op een Latijnsche basiliek dan op een Lombardisch-Romaansche kerk. Het is een van de meest belangwekkende voorbeelden van den overgang van de basilieken naar den Romaanschen stijl en een bewijs, dat de Florentijnen de Romaansche bouworde, evenals later de Gotische architectuur, met bedachtzame terughoudendheid beschouwden. De voornaamste, kenmerkende trekken kan men gemakkelijk op de plaat waarnemen (zie pl. 30). Hier kan slechts de aandacht gevestigd worden op het verschil met den Romaanschen stijl door de opmerking, dat de rijke marmer-incrustatie van de binnenmuren en de voorzijde13, die een opgewekten indruk maakt door het gebruik van wit en zwart marmer, zonder eenige open arcades of effect van licht en schaduw, meer in den geest van de Byzantijnsche dan van de Romaansche bouwkunst is en bijna even ver van de Lombardisch-Romaansche architectuur verwijderd schijnt te zijn als de Pisaansche daarvan verschilt. Zooals wij zullen zien, bloeide de Byzantijnsche schilderkunst vóor de dagen van Cimabue te Florence, hetzij door tusschenkomst van Venetië of door de Byzantijnsche schilderkunst in Zuid-Italië, en waarschijnlijk moet men de met marmer ingelegde façade van de S. Miniato, evenals bij sommige andere Toskaansche kerken, aan dergelijke invloeden toeschrijven.