Note 52 — 1190–1313.

Sommige schrijvers, zooals de Engelschman Walsingham (c. 1400) hebben de behandeling van Bonifacius zeer overdreven voorgesteld. Het is echter zeer merkwaardig, dat Dante, “die zijn vijand Bonifacius rondom de muren van de vlammende stad van Dis sleurt, zooals Hector rondom Troje werd gesleept”, van verontwaardiging trilt over de heiligschendende behandeling van denzelfden Paus door dien modernen Pilatus, die Pest van Frankrijk (il mal di Francia, Purgator. VII, 109; XX, 91), zooals bij Philips den Schoone noemt (zie ook: Inferno XIX. 52–84, waar Dante Bonifacius hevig aanvalt en Paradiso XXVII, 19–30, waar de H. Petrus van hem zegt: “hij heeft van mijn rustplaats een cloaca van bloed en stank gemaakt” (fatto ha del cimitero mio cloaca del sangue e della puzza).