Note 614 — Chapter V

Footnote 614:

(return)

See particularly V. 1. 1: "Verbum potens et homo verus sanguine suo rationabiliter redimens nos, redemptionem semetipsum dedit pro his, qui in captivitatem ducti sunt ... del verbum non deficiens in sua iustitia, iuste etiam adversus ipsam conversus est apostasiam, ea quæ sunt sua redimens ab ea, non cum vi, quemadmodum ilia initio dominabatur nostri, ea quæ non erant sua insatiabiliter rapiens, sed secundum suadelam, quemadmodum decebat deum suadentem et non vim inferentem, accipere quæ vellet, ut neque quod est iustum confringeretur neque antiqua plasmatio dei deperiret." We see that the idea of the blood of Christ as ransom does not possess with Irenæus the value of a fully developed theory, but is suggestive of one. But even in this form it appeared suspicious and, in fact, a Marcionite idea to a Catholic teacher of the 3rd century. Pseudo-Origen (Adamantius) opposed it by the following argument (De recta in deum fide, edit Wetstein 1673, Sectio I. p. 38 sq. See Rufinus' translation in Caspari's Kirchenhistorische Anecdota Vol. I. 1883, p. 34 sq., which in many places has preserved the right sense): Τον πριωμενον εφης, ειναι τον Χριστον, 'ο πεπρακως τις εστιν; ηλθεν εις σε 'ο απλους μυθος; 'οτι 'ο πωλων και 'ο αγοραζων αδελφοι εισιν; ει κακος ων 'ο διαβολος τω αγαθω πεπρακεν, ουκ εστι κακος αλλα αγαθος; 'ο γαρ απ' αρχης φθονησας τω ανθρωπω, νυν ουκ ετι 'υπο φθονου αγεται, τω αγαθω την νομην παραδους. εσται ουν δικαιος 'ο του φθονου και παντος κακου παυσαμενος. αυτος γουν 'ο Θεος 'ευρισκεται πωλησας; μαλλον δε 'οι 'ημαρτηκοτες 'εαυτους απηλλοτριωσαν 'οι ανθρωποι δια τας 'αμαρτιας αυτων; παλιν δε ελυτρωθησαν δια την ευσπλαγχνιαν αυτου. τουτο γαρ φησιν 'ο προφητης; Ταις 'αμαρτιαις 'υμων επραθητε και ταις ανομιαις εξαπεστειλα την μητερα 'υμων. Και αλλος παλιν; Δωρεαν επραθητε, και ου μετα αργυριου λυτρωθησεσθε. το, ουδε μετα αργυριου; δηλονοτι, του 'αιματος του Χριστου. τουτο γαρ φασκει 'ο προφητης (Isaiah, LIII. 5 follows). Εικος δε 'οτι κατα σε επριατο δους 'εαυτου το 'αιμα; πως ουν και εκ νεκρων ηγειρετο; ει γαρ 'ο λαβων την τιμην των ανθρωπων, το 'αιμα, απεδωκεν, ουκετι επωλησεν. Ει δε μη απεδωκε, πως ανεστη Χριστος, ουκετι ουν το, Εξουσιαν εχω θειναι και εξουσιαν εχω λαβειν, 'ισταται; 'ο γουν διαβολος κατεχει το 'αιμα του Χριστου αντι της τιμης των ανθρωπων; πολλη βλασφημιος ανοια! Φευ των κακων! Απεθανεν, ανεστη 'ως δυνατος; εθηκεν 'ο ελαβεν; αυτη ποια πρασις; του προφητου λεγοντος; Αναστητω 'ο Θεος και διασκορπισθητωσαν 'οι εχθροι αυτου, Οπου αναστασις, εκει θανατοσ! That is an argument as acute as it is true and victorious.