Note 67 — Grondslag en rechtskarakter

Hier te lande vond de leer van Schaeffle, zooals reeds is opgemerkt, een aanhanger in Mr. de Ridder, die haar echter op één belangrijk punt aanvult, door nl. ook op het vereischte van een individueel geestesproduct het licht te laten vallen67. Hierdoor wordt de eenzijdigheid van Schaeffle’s theorie wel eenigszins weggenomen; doch niettemin wordt aan diens economische beschouwingen door mr. de Ridder m. i. eene veel te groote beteekenis gehecht. Volgens zijne boven aangehaalde woorden meende deze schrijver in de theorie te hebben gevonden: „een beginsel, dat zoo de wetgever zich leent tot deszelfs doorvoering, hem tevens zal houden in het rechte spoor, dat der sociale behoeften.” Dat echter het „beginsel”, hetwelk de economische theorie van Schaeffle aan de hand doet, den wetgever slechts zeer weinig houvast geeft, zal niemand kunnen ontkennen. Wil hij de theorie volgen, dan is zijne taak, den auteurs een recht van zoodanige afmetingen in te ruimen, dat zij een even groote kans op het verkrijgen van ondernemers-loon en premie hebben als andere ondernemers, of, zooals mr. de Ridder het uitdrukt: „dat de verhouding tusschen het verdiende gemiddelde loon en de mogelijke loonsrente behouden blijve”68. Met deze wetenschap toegerust ga de wetgever nu maar aan den arbeid en trachte hij in het „rechte spoor” te blijven, waar vragen zijn op te lossen, als bv.: behoort tot het auteursrecht van een geschrift het uitsluitend vertalingsrecht, en, zoo het een tooneelstuk is, het opvoeringsrecht? Welk is het recht van den vertaler? Is auteursrecht mogelijk op brieven, op dagblad-berichten? Hoever gaat de bevoegdheid om, zonder inbreuk op het auteursrecht te maken, gedeelten uit het werk van een ander over te nemen, of uittreksels en omwerkingen ervan in het licht te geven? Naar gegevens, om tot eene systematische oplossing te komen van deze vragen en van vele andere van dergelijken aard, zal men vergeefs in Schaeffle’s theorie zoeken.