Note 88 — De objecten

Niet altijd is in ons land het recht van den vertaler binnen deze juiste grenzen gehouden, getuige het „regt van praeferentie,” dat door de Publicatie van het Provinciaal Bestuur van Holland van 1796, door de wet van 1803 en door de Souvereine Besluiten van 1814 en 1815 werd verleend aan den vertaler van een buitenlandsch werk, waardoor deze elke andere vertaling van hetzelfde geschrift kon tegenhouden. Weliswaar maakte reeds de wet van 1817 aan deze gepatenteerde rooverij een einde88; doch de feitelijke toestand komt nu nog vrijwel overeen met dien van een eeuw geleden. Er bestaat nl. eene bepaling in het reglement van de Vereeniging ter bevordering van de belangen des boekhandels, volgens welke elk lid dezer vereeniging, die aan eene speciaal daarvoor aangewezen commissie zijn voornemen te kennen geeft, van een in het buitenland uitgekomen werk hier eene Nederlandsche vertaling uit te geven, door de overige leden als uitsluitend daartoe gerechtigde wordt aangemerkt. Binnen den kring der Vereeniging, waarvan trouwens bijna alle Nederlandsche uitgevers lid zijn, geniet dus, buiten de wet om, de eerste vertaler het uitsluitend vertalingsrecht op het oorspronkelijk werk. Hetzelfde beginsel dus als het in de regelingen van 1796, 1803, en 1814 en 1815 gehuldigde: wie er het eerste bij is geldt als rechtmatig bezitter. Dit is voorzeker een bedenkelijke toestand, waarvoor men echter de Vereeniging ter bevordering van de belangen des boekhandels niet te hard mag vallen, vooral niet, nu sinds 1878 dezelfde bescherming ook wordt verleend aan hem, die eene verklaring van den schrijver van het werk kan overleggen, waarin deze tot de uitgave der vertaling machtiging verleent. Zoo wordt althans het recht van den buitenlandschen auteur niet geheel voorbijgegaan. Doch alleen het feit dat eene dergelijke op onderlinge afspraak berustende regeling mogelijk en noodig is, geeft weer een treurig staaltje van de achterlijkheid van ons land op het gebied der auteursbescherming.