Note 26 — INDIVIDUALISME EN ARBEIDERSBEWEGING.

Aldus Kropotkine, in zijn verklaring van de beteekenis van het communistisch anarchisme.26 Men zou even goed kunnen zeggen: desorganisatie leidt tot organisatie, bijgevolg zijn desorganisatie en organisatie twee uitdrukkingen van het streven naar éénheid. Maar, hetgeen door Kropotkine eigenlijk bedoeld wordt, is dat er voor de ontplooiing van de vrijheid van den individu alleen onder het communisme mogelijkheid bestaat. Dat is zeker niet overeenkomstig de leer van Proudhon, naar Kropotkine’s eigen verklaring „den vader van het anarchisme,”27 die het communisme niet alleen bij zekere gelegenheid „de religie der ellende” genoemd heeft,28 maar voor wien juist de kern van het privaat-bezit, een onvoorwaardelijke noodzakelijkheid voor de vrijheid van de persoon is geweest.