Note 48 — VERGELIJKING TUSSCHEN DE GEESTVERMOGENS VAN DEN MENSCH EN DIE DER LAGERE DIEREN.—VERVOLG.

Men vergelijke overigens, zoo men nog niet overtuigd mocht zijn, Houzeau, „Études sur les facultés mentales des animaux comparées à celles de l’homme, Mons-Paris”, 1872; Haeckel, E., „Ziel-cellen en cel-zielen”, uit „Deutsche Rundschau”, in „Wetensch. Bladen”, October 1878; Dr. L. Büchner, „Uit het Leven der Dieren, hun denken, willen, werken en gevoelen”, en Dr. L. Büchner, „Het leven der liefde in de dierenwereld.” De beide laatsten vertaald door R. E. de Haan, Directeur der R. Hoogere Burgerschool te Winterswijk, Nijmegen, Blomhert & Timmerman, 1877 en 1880, thans D. Bolle, Rotterdam. Carus Sterne (Dr. E. Krause), „Dieren- en Menschenziel”, vertaald door P. F. Spaink, in de Dageraad van Juli 1884, Tito Vignoli. „Das Fundamentalgesetz der Intelligenz im Thierreiche”, Leipzig, Brockhaus, en „Mythus und Wissenschaft”, Leipzig 1879 en 1882. Volgens dezen laatste verschilt het geestelijk proces bij het hoogere dier alleen daarin van dat van den mensch, dat het dier nog niet de innerlijke beschouwing zijner beschouwingen heeft, d. w. z, dat hij niet wat wij zelfbewustzijn noemen van het bewustzijn kan onderscheiden. Men zie ook: „De zedekunde als wetenschap”, door H. A. F. de Vogel, Arnhem, H. W. v. Marle, 1880. Dr. Büchner’s door mij bewerkt boekje „Feiten en Theorieën”, Amsterdam, Warendorf, 188848, en R. E. de Haan in „Isis”, 1879, blz. 50 en 153.